Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# బెర్ముడా

| బెర్ముడా |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **నినాదం"Quo Fata Ferunt"*  (లాటిన్) "Whither the Fates Carry [Us]" |
| బెర్ముడా యొక్క స్థానం  |
| **రాజధాని** | హామిల్టన్ ﻿ / ﻿ |
| అతి పెద్ద నగరం | రాజధాని |
| ఇతర భాషలు | ఆంగ్లం1పోర్చుగీసు1 |
| **జాతులు** | 54.8% West African, 34.1% (British, Portuguese), 6.4% en:Multiracial, 4.3% other, 0.4% unspecified |
| స్థానిక పేరు | Bermudian |
| ప్రభుత్వం | en:British Overseas Territory |
|  -  | Monarch | Queen Elizabeth II |
|  -  | Governor | Sir Richard Gozney |
|  -  | Premier | Ewart Brown |
|  -  | జలాలు (%) | 26% |
| జనాభా |
|  -  | 2007 అంచనా | 66,163 (205వది2) |
| **జీడీపీ** (PPP) | 2007 అంచనా |
|  -  | మొత్తం | $5.85 billion (149వది) |
|  -  | తలసరి | $91,477 (1వది) |
| **మా.సూ (హెచ్.డి.ఐ)** (2003) | n/a (n/a) (n/a) |
| కరెన్సీ | Bermudian dollar3 (`BMD`)  |
| కాలాంశం | Atlantic (UTC-4) |
| ఇంటర్నెట్ డొమైన్ కోడ్ | .bm |
| కాలింగ్ కోడ్ | +1 441 |
| 1 | According to CIA World Factbook. |
| 2 | Rank based on 2005 figures. |
| 3 | On par with US dollar. |

**బెర్ముడా** (ఆంగ్లం : **Bermuda**), అధికారిక నామం **బెర్ముడా ద్వీపాలు** లేదా **సోమర్స్ ద్వీపాలు**. ఈ దేశం ఉత్తర అట్లాంటిక్ మహాసముద్రంలో గలదు. అ.సం.రా. తూర్పు దిశన గలదు.

 Aerial view of Bermuda looking west — St. David's and St. George's are in the foreground

## మూలాలు

* "Non-Self-Governing Territories listed by General Assembly in 2002". *United Nations Special Committee of 24 on Decolonization*. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 10 March 2005.
* "Bermuda". *The New American Desk Encyclopedia* (Third ed.). 1993. ISBN 0-451-17566-2.

## బయటి లింకులు

ప్రభుత్వం
* Bermuda Government *official government website*
# ప్రకాష్ కోవెలమూడి

| ప్రకాష్ కోవెలమూడి |
| --- |
|  |
| జననం | 25 జూన్, 1975 హైదరాబాదు, తెలంగాణ, భారతదేశం |
| వృత్తి | సినిమా దర్శకుడు, స్క్రీన్ ప్లే రచయిత. నటుడు |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 2002 - ప్రస్తుతం |
| బంధువులు | కోవెలమూడి సూర్యప్రకాశరావు (తాత) కె. రాఘవేంద్రరావు (తండ్రి) శోభు యార్లగడ్డ (బావ) |

**ప్రకాష్ కోవెలమూడి**, భారతీయ సినిమా దర్శకుడు, స్క్రీన్ ప్లే రచయిత, నటుడు. 2004లో మార్నింగ్ రాగా సినిమాను రూపొందించి, ఆ సినిమాతో నటుడిగా బాలీవుడ్ సినిమారంగంలోకి అడుగుపెట్టాడు. 2004లో బొమ్మలాట అనే పిల్లల సినిమా తీశాడు. ఈ సినిమా 53వ జాతీయ చలన చిత్ర పురస్కారాలలో తెలుగులో ఉత్తమ చిత్రం అవార్డును అందుకుంది. 2011లో *అనగనగా ఓ ధీరుడు* అనే ఫాంటసీ సినిమా, 2019లో హిందీలో *జడ్జిమెంటల్ హై క్యా* అనే బ్లాక్ కామెడీ సినిమా తీశాడు.

## జీవిత విషయాలు

తెలుగు సినీ దర్శకుడు కె. రాఘవేంద్రరావు కుమారుడు, కోవెలమూడి సూర్యప్రకాశరావు మనవడైన ప్రకాష్ 1975, జూన్ 25న తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులో జన్మించాడు. న్యూయార్క్ లోని లీ స్ట్రాస్‌బెర్గ్ థియేటర్ అండ్ ఫిల్మ్ ఇనిస్టిట్యూట్ లీ స్ట్రాస్‌బెర్గ్ థియేటర్ అండ్ ఫిల్మ్ ఇనిస్టిట్యూట్ లో చదువుకున్నాడు.

## సినిమారంగం

2002లో తెలుగులో వచ్చిన *నీతో* సినిమాలో తొలిసారిగా నటించిన ప్రకాష్, ఆ తరువాత రాజమౌళి దర్శకత్వంలో ఒక ఫాంటసీ సినిమాలో హీరోగా నటించాలనుకున్నాడు, కాని ఆ సినిమా నిలిపివేయబడింది. *మార్నింగ్ రాగా* సినిమాలో నటించాడు. 2004లో *బొమ్మలాట*, 2011లో *అనగనగా ఓ ధీరుడు*, సినిమాలు తీశాడు.

## సినిమాలు

నటుడిగా

| సంవత్సరం
 | సినిమా
 | పాత్ర
 | ఇతర వివరాలు
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 2002
 | *నీతో* | మాధవ్
 |  |
| 2004
 | *మార్నింగ్ రాగా* | అభినయ్
 | ఇంగ్లీష్ చిత్రం
 |

దర్శకుడిగా

| సంవత్సరం
 | సినిమా
 | ఇతర వివరాలు
 |
| --- | --- | --- |
| 2004
 | *బొమ్మలాట* | తెలుగు పిల్లల చిత్రం
 |
| 2011
 | *అనగనగా ఓ ధీరుడు* |  |
| 2015
 | *సైజ్ జీరో* |  |
| 2015
 | *ఇంజి ఇడుప్పజగి* | తమిళ చిత్రం
 |
| 2019
 | *జడ్జిమెంటల్ హై క్యా* | హిందీ చిత్రం
 |

## అవార్డులు

* తెలుగులో ఉత్తమ చలన చిత్రానికి జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం - *బొమ్మలాట* (బొమ్మలతో ఆడుకోవడం) - 2006

## మూలాలు
# బారిష్టరు పార్వతీశం (సినిమా)

*ఇతర సంబంధిత వ్యాసాలకోసం అయోమయ నివృత్తి పేజీ బారిష్టరు పార్వతీశం చూడండి*

|  |
| --- |
| **బారిష్టరు పార్వతీశం** (1940 తెలుగు సినిమా) |
|  బారిస్టర్ పార్వతీశం సినిమా పోస్టర్ |
| దర్శకత్వం | హెచ్.ఎం.రెడ్డి |
| తారాగణం | లంక సత్యం, ఎల్వీ ప్రసాద్, గరికపాటి వరలక్ష్మి |
| సంగీతం | కొప్పరపు సుబ్బారావు |
| నిర్మాణ సంస్థ | మద్రాస్ యునైటెడ్ ఆర్టిస్ట్స్ కార్పోరేషన్ |
| భాష | తెలుగు |
| **ఐ.ఎమ్.డీ.బి పేజీ** |

1940లో విడుదలయ్యిన బారిస్టర్ పార్వతీశం సినిమా తెలుగులో మొట్టమొదటి హస్యకథా చిత్రం. మొక్కపాటి నరిశింహ శాస్త్రి రచించిన బారిస్టర్ పార్వతీశం నవల ఆధారంగా ఈ సినిమాను నిర్మించారు. ఈ సినిమాకు ఎచ్.ఎమ్.రెడ్డి దర్శకత్వం వహించాడు. లంక సత్యం ప్రధాన పాత్రలో నటించగా జి.వరలక్ష్మి పార్వతీశం భార్యగా నటించింది. ఈ సినిమా అనుకున్నంత ఆర్థిక విజయం సాధించలేకపోయినా మొదటి తెలుగు హస్యకథ సినిమాగా గుర్తింపు తెచ్చుకుంది.

## తారాగణం

లంక సత్యం

గరికపాటి వరలక్ష్మి

ఎల్.వి.ప్రసాద్

కె .శివరావు

## సాంకేతిక వర్గం

దర్శకుడు: హెచ్.ఎం.రెడ్డి

కథారచన: మొక్కపాటి నరసింహశాస్త్రి

సంగీతం: కొప్పవరపు సుబ్బారావు

నిర్మాణ సంస్థ: మోషన్ పిక్చర్స్

విడుదల:07:08:1940.

## పాటలు

బారిష్టర్ పార్వతీశం సినిమాలో జి.వరలక్ష్మి పాడిన పోయిరా ప్రియుడా పాట
1. ప్రేమయే జగతి దేముడు లేని జగతి - జి. వరలక్ష్మి
2. పోయిరా ప్రియుడా లండన్ పోయిరా - జి. వరలక్ష్మి

## మూలాలు
# కూతురు

కుటుంబములోని ఆడ సంతానాన్ని**పుత్రిక**, **కూతురు** లేదా **కుమార్తె** (Daughter) అంటారు. మగ సంతానాన్ని కుమారుడు లేదా కొడుకు అంటారు. కుమార్తె అనే పదం పెద్దవారు స్త్రీలకు ప్రేమపూర్వక పదంగా కూడా ఉపయోగిస్తారు.

పితృస్వామ్య సమాజాలలో కుమార్తెలు తరచుగా కొడుకుల కంటే భిన్నమైన లేదా తక్కువ కుటుంబ హక్కులను కలిగి ఉంటారు. ఒక కుటుంబం కుమార్తెల కంటే కొడుకులను కలిగి ఉండటానికి ఎక్కువగా ఇష్టపడుతున్నందున ఆడశిశువుల హత్యలు జరుగుతుండవచ్చు. కొన్ని సమాజాలలో కుమార్తెను తన భర్తకు "అమ్మడం" ఆచారంగా ఉంది. పెళ్ళి కుమారుని వారు వధువుకు కొంత ధర చెల్లించాల్సి ఉంది. దీనిని కన్యా శుల్కం అంటారు. ఈ ఆచారానికి విదుద్ధంగా తల్లిదండ్రులు వివాహ విషయంలో తల్లిదండ్రులు స్త్రీ ఆర్థిక భారాన్ని భర్తీ చేయడానికి భర్తకు కొంత మొత్తాన్ని చెల్లిస్తారు, మహిళలు ఇంటి వెలుపల శ్రమించని సమాజాలలో ఇది కనిపిస్తుంది. దీనిని కట్నం అని పిలుస్తారు.

## జనగణన వివరించే అంశాలు

**భారతదేశ జనాభాలో స్త్రీ - పురుష నిష్పత్తిని చూస్తే 1951 దశకం నుండి పురుషుల కంటే స్త్రీల జనాభా తక్కువగా ఉంటోంది.**

| సంవత్సరం
 | పురుషులు
 | స్త్రీలు
 |
| --- | --- | --- |
| 1951
 | 1000
 | 946
 |
| 1961
 | 1000
 | 941
 |
| 1971
 | 1000
 | 930
 |
| 1981
 | 1000
 | 934
 |
| 1991
 | 1000
 | 929
 |
| 2001
 | 1000
 | 933
 |
| 2011
 | 1000
 | 943
 |

## భారతదేశంలో మహిళల ఆస్థి హక్కులు

### హిందూ మతంలో

* కూతుర్లకు వారి తండ్రి ఆస్తిలో కుమారులతో సమానంగా హక్కు ఉంటుంది. అదే విధంగా తల్లి ఆస్తిలో కూడా ఒక భాగం ఉంటుంది.
* హిందూ మతం వారసత్వ (సవరణ) చట్టం, 2005 (2005 39) 2005 సెప్టెంబరు 9 నుంచి అమలులోకి వచ్చింది. సవరణ చట్టం లింగ వివక్షత నిబంధనలను తొలగించింది. కుమార్తెలకు కొన్ని హక్కులు కలిగించింది.
* పుట్టికతోనే కుమారులతో సమానంగా ఆమె కూడా స్వంత హక్కుతో ఒక దాయాది అవుతుంది; ఆమె కుమారునిగా జన్మించి ఉంటే ఉండేటటువంటి అన్నిదాయాది హక్కులు కుమార్తెకు ఉంటాయి. కుమార్తెకు కుమారుడికి కేటాయించిన వాటా లాగే కేటాయించాలి.
* వివాహిత కుమార్తెకు ఆమె తల్లిదండ్రుల ఇంట్లో ఆశ్రయ హక్కు, లేదా నిర్వహణా హక్కు ఉండదు. అయితే, ఒక వివాహిత కుమార్తె విడాకులు లేదా భర్తను కోల్పోయినప్పుడు నివాస హక్కు ఉంటుంది.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* భారతదేశంలో మహిళల ఆస్థి హక్కులు, నిర్వహణ
# అత్తవారిల్లు

|  |
| --- |
| **అత్తవారిల్లు** (1977 తెలుగు సినిమా) |
|  అత్తవారిల్లు సినిమా పోస్టర్ |
| దర్శకత్వం | ప్రత్యగాత్మ |
| తారాగణం | నరసింహ రాజు, ప్రభ |
| సంగీతం | టి.చలపతిరావు |
| నిర్మాణ సంస్థ | ప్రసాద్ ఆర్ట్ పిక్చర్స్  |
| భాష | తెలుగు |

**అత్తవారిల్లు** 1977లో విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం. ప్రసాద్ ఆర్ట్ పిక్చర్స్ పతాకంపై నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి ప్రత్యగాత్మ దర్శకత్వం వహించాడు. నరసింహరాజు, ప్రభ ముఖ్య తారాగణంగా రూపొందిన ఈ చిత్రానికి టి.చలపతిరావు సంగీతాన్నందించాడు.

## తారాగణం

1. నరసింహరాజు
2. మోహన్ బాబు
3. సారథి
4. ప్రభ
5. జి.వరలక్ష్మి
6. మమత
7. కె.విజయ
8. కె.జె.సారథి

## సాంకేతిక వర్గం

* గీత రచన: .సి.నారాయణరెడ్డి, వేటూరి సుందరరామమూర్తి
* చిత్రానువాదం: కె.ప్రత్యగాత్మ
* నిర్మాత: ఎ.వి.సుబ్బారావు
* దర్శకత్వం: కె.ప్రత్యగాత్మ
* నేపథ్యగానం; ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం, పి.సుశీల, రమేష్, విజయలక్ష్మి శర్మ
* కధ: కె.సత్యవతి
* మాటలు: గణేష్ పాత్రో
* సంగీతం: తాతినేని చలపతిరావు
* ఛాయ గ్రహణం: సింగ్
* కూర్పు: కృష్ణస్వామి
* నిర్మాణ సంస్థ: ప్రసాద్ ఆర్ట్ పిక్చర్స్
* పంపిణీదారులు: నవయుగ
* విడుదల:1977.

## పాటలు

1. ఎవరమ్మా ఎనకాలే వస్తున్నటుంది - పి.సుశీల - రచన: వేటూరి
2. ఏరు జారిపోతోందీ ఈ దారినీ ఆ దారినీ విడదీస్తూ - ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం -సినారె
3. చిలకల్లె నువ్వు నవ్వు ఆ చిరునవ్వే నాకివ్వు - రమేష్, పి.సుశీల - రచన: వేటూరి
4. పాలపిట్ట కూస్తుంది పూల చెట్టు చూస్తుంది - రమేష్, విజయలక్ష్మీ శర్మ - రచన: సినారె
5. చెవి పోగు పోయింది చిన్నవాడా యాడ చిక్కుందో - పి. సుశీల, ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం - రచన: సినారె

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో *అత్తవారిల్లు*
# సంసారం-సాగరం

|  |
| --- |
| **సంసారం-సాగరం** (1974 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | దాసరి నారాయణ రావు |
| నిర్మాణం | కె.రాఘవ |
| తారాగణం | సత్యనారాయణ, జయంతి ఎం. ప్రభాకరరెడ్డి గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు జి.వరలక్ష్మి |
| సంగీతం | రమేష్ నాయుడు |
| నిర్మాణ సంస్థ | ప్రతాప్ ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్స్ |
| భాష | తెలుగు |

**సంసారం-సాగరం** 1973 లో వచ్చిన సినిమా. ప్రతాప్ ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్స్ పతాకంపై కె. రాఘవ నిర్మించగా, దాసరి నారాయణరావు రచన, దర్శకత్వం వహించాడు. కైకాల సత్యనారాయణ, జయంతి ముఖ్యపాత్రల్లో నటించారు.

1973 వ సంవత్సరానికి గాను ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఉత్తమ తృతీయ చిత్రంగా ఎంపిక చేసి కాంస్య నంది అవార్డు ప్రకటించింది.

## నటీనటులు

* కైకాల సత్యనారాయణ
* ఎం. ప్రభాకర్ రెడ్డి
* జి. వరలక్ష్మి
* గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు
* ఎస్.వి.రంగారావు
* రమాప్రభ

## పాటలు

* *ఆజా బీటా ఓహ్ మేరే రాజా బేటా* (గాయకుడు: ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం ) రచన: సి నారాయణ రెడ్డి
* *దివ్వి దివ్వి దివ్విట్లూ దీపావళి దివ్విట్లూ(. గాయనీ . పి. సుశీల), రచన: సి నారాయణ రెడ్డి*
* *ఇంటికి దీపం ఇల్లాలు ఆ దీపకాంతుల కిరణాలే పిల్లలు* (గాయకుడు: ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కోవెల శాంత) రచన: సుంకర
* *నారాయణో నారాయణ నీ పేరూ నా పేరూ నారాయణ, (గాయకుడు: చక్రవర్తి ,) రచన:కొసరాజు*
* *సంసారం సాగరం బ్రతుకే ఒక నావగా ఆశే చుక్కానిగా పయనించే ఓ నావికా* (గాయకుడు: ఎస్పీ బాలసుబ్రహ్మణ్యం) రచన: సి నారాయణ రెడ్డి

## మూలాలు
# బంగారు పిచ్చుక

యూరోపియన్ గోల్డ్ ఫించ్
**బంగారు పిచ్చుక** ఒక రకమైన పక్షి.

* బంగారు పిచిక(1968) సినిమా.

* అమెరికన్ బంగారుపిచ్చుక (American Goldfinch), Carduelis tristis : అమెరికన్ **గోల్డ్ ఫించ్** ( స్పినస్ ట్రిస్టిస్ ) అనేది ఫించ్ కుటుంబంలో ఒక చిన్న ఉత్తర అమెరికా పక్షి . ఇది వలస పక్షులు , సంతానోత్పత్తి కాలంలో ఆల్బెర్టా మధ్య నుండి ఉత్తర కరోలినా వరకు, శీతాకాలంలో కెనడా- యునైటెడ్ స్టేట్స్ సరిహద్దుకు దక్షిణం నుండి మెక్సికో వరకు వలస వస్తుంది.
* యూరోపియన్ బంగారుపిచ్చుక (European Goldfinch), Carduelis carduelis : యూరోపియన్ **గోల్డ్ ఫించ్** లేదా **గోల్డ్ ఫించ్** ( కార్డ్యులిస్ కార్డ్యులిస్ ) అనేది ఫించ్ కుటుంబానికి చెందిన ఒక చిన్న పాసెరిన్ పక్షి , ఇది యూరప్ , ఉత్తర ఆఫ్రికా, పశ్చిమ ఆసియాలోని పాలియార్కిటిక్ జోన్‌కు చెందినది . ఇది ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్, ఉరుగ్వే, యునైటెడ్ స్టేట్స్‌తో సహా ఇతర ప్రాంతాలకు పరిచయం చేయబడింది.
* లారెన్స్ బంగారుపిచ్చుక (Lawrence's Goldfinch), Carduelis lawrencei : **లారెన్స్ గోల్డ్ ఫించ్** ( స్పినస్ లారెన్సి ) అనేది కాలిఫోర్నియా, బాజా కాలిఫోర్నియాలో సంతానోత్పత్తి చేసే, నైరుతి యునైటెడ్ స్టేట్స్, ఉత్తర మెక్సికోలో శీతాకాలాలను గడిపే ఒక చిన్న పాటపక్షి.
* చిన్న బంగారుపిచ్చుక (Lesser Goldfinch), Carduelis psaltria : తక్కువ **గోల్డ్ ఫించ్** ( స్పైనస్ సాల్ట్రియా ) అనేది అమెరికాకు చెందిన *స్పైనస్* జాతికి చెందిన ఒక చిన్న ఫించ్ . *స్పైనస్* జాతిలోని చాలా జాతుల మాదిరిగానే , తక్కువ గోల్డ్ ఫించ్ మగవారికి నల్లటి నుదురు ఉంటుంది, ఇది ఆడవారికి ఉండదు. ఈ జాతిలోని మగవారికి వాటి పరిధిలో వీపు రంగులో తేడా ఉంటుంది, పశ్చిమ ఉత్తర అమెరికాలో ఆకుపచ్చ నుండి తూర్పు రాకీ పర్వతాలు, టెక్సాస్ దక్షిణాన ఉత్తర దక్షిణ అమెరికాలో నలుపు వరకు ; ఈ వైవిధ్యం ఫలితంగా ఐదు ఉపజాతులు గుర్తించబడ్డాయి.

## మూలాలు
# పతివ్రత (1960 సినిమా)

|  |
| --- |
| **పతివ్రత** (1960 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | చిత్రపు నారాయణమూర్తి |
| నిర్మాణం | పిళ్ళా అప్పలనరసయ్యపాత్రుడు |
| తారాగణం | సావిత్రి, రాజసులోచన, జి.వరలక్ష్మి, ఎస్.వి.రంగారావు, కుచలకుమారి, జెమినీ గణేశన్ |
| సంగీతం | మారెళ్ళ రంగారావు |
| నేపథ్య గానం | పిఠాపురం పి.బి.శ్రీనివాస్ పి.లీల మాధవపెద్ది ఎస్.జానకి ఘంటసాల పి.సుశీల |
| గీతరచన | అనిసెట్టి, వేణుగోపాల్ |
| సంభాషణలు | అనిసెట్టి |
| కూర్పు | ఎం.ఎస్.ఎన్.మూర్తి |
| నిర్మాణ సంస్థ | జీవన్ ఫిలిమ్స్ |
| భాష | తెలుగు |

**పతివ్రత** 1960, జూలై 29న విడుదలైన తెలుగు డబ్బింగ్ సినిమా.చిత్రపు నారాయణ మూర్తి దర్శకత్వంలో , పిళ్లా అప్పలనరసయ్య పాత్రుడు నిర్మించిన ఈ చిత్రంలో సావిత్రి,రాజసులోచన, జి వరలక్ష్మి జెమిని గణేశన్, ఎస్. వి రంగారావు ముఖ్య పాత్రలు పోషించారు.సంగీతం , మారేళ్ళ రంగారావు సమకూర్చారు.

## పాటలు

1. ఆటకు భావం అవసరం ఓరబ్బీ చెప్పనేల - పిఠాపురం,అప్పారావు - రచన: వేణుగోపాల్
2. ఇది మా పంచకల్యాణి రయమున పరుగిడునోయి - బేబి కృష్ణవేణి - రచన: అనిసెట్టి
3. చిన్నారి వన్నెలాడీ నీతో స్నేహం కోరి వుంటినమ్మా - పి.బి.శ్రీనివాస్ బృందం - రచన: అనిసెట్టి
4. నీ చెలికనవో నీ చెలి గనవా చలించవా - పి.లీల, మాధవపెద్ది - రచన: అనిసెట్టి
5. రావో రాధామోహనా నమ్మినానోయి రాధాకృష్ణా - పి.లీల - రచన: అనిసెట్టి
6. లేత లేత వయసులో జాతి మేలు కోరుతు దేశభక్తి - పి.లీల బృందం - రచన: అనిసెట్టి
7. వేదాంతులమందు రండి చేసేదంతా మోసమండి - ఎస్.జానకి - రచన: అనిసెట్టి
8. సరసమా నాతో సరసమా ఆశలేవేవో విరిసె మదిలో - ఘంటసాల, పి.సుశీల - రచన: అనిసెట్టి
9. సా సా సా సా పాడమ్మా .. మోహన మూర్తివి నీవో - పి.బి.శ్రీనివాస్, పి.లీల - రచన: అనిసెట్టి
10. ఒక పలుకు ఒక పలుకు మది మోహాలే చిలుకు , పి.లీల , రచన: అనిశెట్టి సుబ్బారావు.

## మూలాలు

* ఘంటసాల గళామృతము బ్లాగు - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాద్ - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా)
# బికారి రాముడు

సుఖీభవ ప్రొడక్షన్స్ బికారి రాముడు,1961 డిసెంబర్ 14 న విడుదల .పాలగుమ్మి పద్మరాజు దర్శకత్వంలో వచ్చిన ఈ చిత్రంలో కాంతారావు, జి . వరలక్ష్మి,రాజసులోచన,నాగభూషణం, మున్నగు వారు నటించిన ఈ చిత్రానికి సంగీతం బి.గోపాలం సమకూర్చారు .

|  |
| --- |
| **బికారి రాముడు** (1961 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | పాలగుమ్మి పద్మరాజు  |
| తారాగణం | కాంతారావు, జి. వరలక్ష్మి , నాగభూషణం |
| సంగీతం | బి.గోపాలం |
| నిర్మాణ సంస్థ | సుఖీభవ ప్రొడక్షన్స్  |
| భాష | తెలుగు |

## తారాగణం

* కాంతారావు,
* రాజసులోచన,
* జి.వరలక్ష్మి,
* నాగభూషణం,
* సి.ఎస్.ఆర్.ఆంజనేయులు
* రమణారెడ్డి
* రామనాథశాస్త్రి
* సత్యనారాయణ
* మీనాకుమారి
* ఋష్యేంద్రమణి
* సీత

## సాంకేతికవర్గం

* దర్శకత్వం: పాలగుమ్మి పద్మరాజు
* సంగీతం: బి. గోపాలం
* పాటలు: మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి, పాలగుమ్మి పద్మరాజు,ఆరుద్ర
* నేపథ్య గాయకులు:శిష్ట్లా జానకి, ప్రతివాది భయంకర శ్రీనివాస్, బి.గోపాలం, పులపాక సుశీల, ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, శ్రీరంగం గోపాలరత్నం
* నిర్మాత: బి.ఆర్.నాయుడు
* నిర్మాణ సంస్థ: సుఖీభవ ప్రొడక్షన్స్
* విడుదల:14:12:1961.

## పాటలు

| పాట
 | రచయిత
 | సంగీతం
 | గాయకులు
 |
| --- | --- | --- | --- |
| వాడేనే చెలి వాడేనే ఈడూ జోడూ కలవాడేనే
 | మల్లాది
 | బి.గోపాలం
 | పి.సుశీల
 |
| రంగేళీ లీలల నారాజా
 | మల్లాది
 | బి.గోపాలం
 | ఎస్.జానకి
 |
| ఇదియే నీ కధ తుదిలేని వ్యధ
 | పాలగుమ్మి పద్మరాజు
 | బి.గోపాలం
 | ఘంటసాల, శ్రీరంగం గోపాలరత్నం
 |
| ఇదేం లోకం గురూ గురూ నువ్ చెప్పిందానికి
 | ఆరుద్ర
 | బి.గోపాలం
 | బి.గోపాలం బృందం
 |
| ఈదినం నా మనం పూలతోరణం ఈ వనం
 | పాలగుమ్మి పద్మరాజు
 | బి.గోపాలం
 | ఎస్.జానకి, బి.గోపాలం
 |
| ఎచటినుండి వచ్చావో ఎచటి కేగినావో
 | పాలగుమ్మి పద్మరాజు
 | బి.గోపాలం
 | శ్రీరంగం గోపాలరత్నం
 |
| తంబి తంబి ఇంగే వా తమాషా నీవు చూసావా
 | పాలగుమ్మి పద్మరాజు
 | బి.గోపాలం
 | పి.బి.శ్రీనివాస్, బి.గోపాలం
 |
| నిదురమ్మా నిదురమ్మా కదలి వేగమే రావమ్మ
 | పాలగుమ్మి పద్మరాజు
 | బి.గోపాలం
 | బి.గోపాలం
 |
| చల్లని నీ దయ జల్లవయ్యా ఎల్లలోకముల
 | పాలగుమ్మి పద్మరాజు
 | బి.గోపాలం
 | ఘంటసాల, శ్రీరంగం గోపాలరత్నం
 |

నిదురమ్మా నిదురమ్మా కదిలి వేగమే రావమ్మా , రచన:పాలగుమ్మి పద్మరాజు, గానం: శ్రీరంగం గోపాలరత్నం .

## సంక్షిప్త కథ

కృష్ణయ్య అనే లక్షాధికారి భార్య సుభద్రమ్మకు లేకలేక కవలలు పుడతారు. ఒకడు అందాలబొమ్మ ఐతే మరొకడు కురూపి. తల్లికి తెలివి రాక ముందే కృష్ణయ్య వికారిని అనాథశరణాలయానికి పంపిస్తాడు. ఒకడు బికారిగా పెరిగి మంచివాడైతే, మరొకడు పువ్వుల్లో పెరిగి తల్లిదండ్రుల గుండెల్లో కుంపటి అవుతాడు. ఐతే బికారిరాముడు మాతృమూర్తి వాత్సల్యం కోసం పరితపిస్తూ ఆ ఇంటిలోనే చేరి ప్రేమగుణం వంటి ఔన్నత్యాన్ని తన అమాయకత్వంతో ఋజువు చేస్తాడు.

## మూలాలు
# మేలుకొలుపు

**మేలుకొలుపు** అనగా దేవాలయాలలో దేవుణ్ణి నిద్ర నుంచి మేలుకోమని చేసే స్తోత్రం.

మేలుకొలుపు పేరులో విడుదలైన తెలుగు సినిమాలు:

* మేలుకొలుపు (1956 సినిమా)
* మేలుకొలుపు (1978 సినిమా)
* మేలుకొలుపు పాటలు
# అంతేకావాలి

|  |
| --- |
| **అంతేకావాలి** (1955 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | కె. ఎస్. ప్రకాశరావు |
| సంగీతం | పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు |
| నిర్మాణ సంస్థ | ప్రకాష్ ప్రొడక్షన్స్ |
| భాష | తెలుగు |

**అంతేకావాలి** ప్రకాష్ ప్రొడక్షన్స్ సంస్థ, కె.ఎస్.ప్రకాశరావు దర్శకత్వంలో నిర్మించిన 1955 నాటి తెలుగు హాస్యకథా చిత్రం.జి.వరలక్ష్మి, సి ఎస్ ఆర్ ఆంజనేయులు, శ్రీరామ్ , మాలతి ముఖ్య తారాగణం. సంగీతం పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు అందించారు .

## నటీనటులు

* జి.వరలక్ష్మి
* కె.మాలతి
* శ్రీరామ్‌
* సి.యస్.ఆర్.ఆంజనేయులు
* రమణారెడ్డి
* డా.శివరామకృష్ణయ్య
* లక్ష్మీకాంతం

## సాంకేతికవర్గం

* దర్శకత్వం: కె.ఎస్.ప్రకాశరావు
* సంగీతం: పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు
* నిర్మాణ సంస్థ: ప్రకాష్ ప్రొడక్షన్స్
* సాహిత్యం:ఆరుద్ర,ఆచార్య ఆత్రేయ
* గాయనీ గాయకులు:మాధవపెద్ది సత్యం, పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు, పి సుశీల , జిక్కి , కె.రాణి , పి లీల,రామారావు, జి.వరలక్ష్మి, రఘునాథ పాణిగ్రాహి, రావు బాలసరస్వతి దేవి
* విడుదల:15:06:1955.

## పాటలు

1. అంతా సయ్యాట బ్రతుకే తీయని పాట సంతోషంగ ఉంటే - జిక్కి బృందం - రచన: ఆరుద్ర
2. ఒకటి రెండు మూడు పండినదెవరో చూడు - కె. రాణి, రామారావు బృందం - రచన: ఆరుద్ర
3. రాజారాజా ( వీధి భాగవతం) - మాధవపెద్ది,పి. లీల,రఘునాథ్ పాణిగ్రాహి బృందం - రచన: ఆత్రేయ
4. రావోయీ ఇటు రావోయీ రాగ జగతికి రాజును చేస్తా - కె. రాణి - రచన: ఆత్రేయ
5. వచ్చాడా మనసుకు నచ్చాడా వన్నెల చిన్నెల వయారి - పి. సుశీల - రచన: ఆత్రేయ
6. హూషారుగుండాలోయి బాబు మాటలు చెప్పి - పిఠాపురం,లీల బృందం - రచన: ఆత్రేయ
7. ఆనందమే ఆనందమే అందాల పందిట్లో కళ్యాణమే - గాయకులు? - రావు బాలసరస్వతి దేవి బృందం ,రచన: ఆత్రేయ
8. ఎవరినీ ప్రేమించకు ఎవరికీ మనసీయకు - ఆర్. బాలసరస్వతి దేవి - రచన: ఆత్రేయ
9. ఓ వెడలిపోయే ప్రేమికా వినిపో యీ నివేదిక - ఆర్. బాలసరస్వతి దేవి - రచన: ఆత్రేయ
10. నిజమేనా నిజమేనా నీ చేసిన బాసలు నిజమేనా - జి. వరలక్ష్మి - రచన: ఆత్రేయ
11. నీకోసం నీకోసం దాచి యుంటినా అందం వేచి యున్నదా - గాయకులు? - రచన: ఆత్రేయ
12. రావోయీ ఇటు రావోయీ రాగ జగతికి రాజును చేస్తా - జి. వరలక్ష్మి - రచన: ఆత్రేయ
13. విడిపోతే పోదువుగాని విడనాడకు అనురాగాన్ని - ఆర్. బాలసరస్వతి దేవి - రచన: ఆత్రేయ

## విడుదల

### స్పందన

1955లో విడుదలైన ఈసినిమాకు ప్రేక్షకుల నుంచి అంతగా స్పందన లభించక పరాజయం పాలైంది. విమర్శకుల ఆదరణ కూడా పొందలేదు.

## మూలాలు

## బయటిలింకులు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో *అంతేకావాలి*
# మా గోపి

|  |
| --- |
| **మా గోపి** (1954 తెలుగు సినిమా) |
| దర్శకత్వం | బి.ఎస్.రంగా  |
| తారాగణం | చిత్తూరు నాగయ్య, జమున, జి.వరలక్ష్మి |
| సంగీతం | విశ్వనాథన్ - రామమూర్తి |
| నిర్మాణ సంస్థ | విక్రమ్ ప్రొడక్షన్స్ |
| భాష | తెలుగు |
| **ఐ.ఎమ్.డీ.బి పేజీ** |

విక్రమ్ ప్రొడక్షన్స్ ను స్థాపించి ఛాయాగ్రాహకుడు బి.ఎస్.రంగా దర్శకత్వం వహించి నిర్మించిన తొలిచిత్రం **మా గోపి**.ఈ సినిమా 1954, సెప్టెంబరు 24న విడుదలయ్యింది. ఈ సినిమాను *జయగోపి* అన్న పేరుతో డబ్బింగు చేసి తమిళంలో విడుదల చేశారు. ఇదే చిత్రాన్ని 1981లో ప్రముఖ నటుడు రాజ్‌కుమార్ కన్నడ భాషలో భాగ్యవంత అనే పేరుతో పునర్నిర్మించాడు.

## సాంకేతికవర్గం

* దర్శకుడు: బి.ఎస్.రంగా
* ఛాయాగ్రహణం:బి.ఎస్.రంగా
* మాటలు:కొవ్వలి
* పాటలు: అనిశెట్టి
* సంగీతం: విశ్వనాథన్ - రామమూర్తి
* చిత్రానువాదం: కొవ్వలి లక్ష్మీనరసింహారావు
* ఆర్ట్: గంగా
* నేపథ్య గాయకులు: పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు, జిక్కి, పి.లీల, కె.రాణి,మాధవపెద్ది సత్యం, రావు బాలసరస్వతి దేవి, నాగయ్య
* నిర్మాణ సంస్థ: విక్రమ్ ప్రొడక్షన్స్
* విడుదల:24:09:1954.

## నటవర్గం

* నాగయ్య
* జి.వరలక్ష్మి
* జమున
* వల్లం నరసింహారావు
* మాస్టర్ వెంకటేశ్వర్లు
* ప్రభావతి
* రేలంగి వెంకట్రామయ్య
* చెరుకుమల్లి రాజు
* కె.వి.సుబ్బారావు
* బేబీ అనూరాధ
* మాస్టర్ కృష్ణమూర్తి.

## సంక్షిప్తకథ

పుట్టగానే తల్లిదండ్రులను కోల్పోయిన గోపీ అనే పిల్లవాణ్ణి అతని పెద్దమ్మ, పెద్దనాన్న చేరదీసి పెంచుతుంటారు. అందరూ గోపీని అరిష్టకారకుడని నిందిస్తూ, దూరంగా తరిమివేస్తున్నా పెద్దనాన్న ఒక్కడే అతడిని ప్రేమతో సాకుతూ వుంటాడు. గోపీ అన్న బలరాం కూడా గోపీని అసహ్యించుకుంటూ వుంటాడు. కానీ కొత్తగా పెళ్ళయి కాపురానికి వచ్చిన అతని భార్య సుశీల గోపీపై ఎనలేని ప్రేమ కురిపిస్తూ తల్లివలె సాకుతుంది. అనేక కష్టాలు పడిన తర్వాత గోపీ అరిష్ట జాతకుడు కాడని అదృష్టదాయకుడని అందరూ గ్రహించి పశ్చాత్తాప పడతారు.

## పాటలు

1. ఊగవె ఉయ్యాల ఉల్లాసాల వేళ - జిక్కి బృందం
2. లేదయ్యో ముక్తి లేదయ్యో తన భార్య చేత - పిఠాపురం
3. యువతీ యువకుల మనమంతా - బృంద గీతం
4. దేశ దేశముల యశము గాంచుమా దివ్యమూర్తి - పి. లీల
5. ఓ మద్దుపాప నా ముద్దు గోపి - ఆర్. బాలసరస్వతి దేవి
6. మా వదిన మా వదిన నా పేరున ఒక - కె.రాణి, జిక్కి బృందం
7. జాలి జాలిగ ఏడవకయ్యా తూలిపోకుమయ్యా - మాధవపెద్ది
8. అందాల గోపి నా చేతులారా నిను ,
9. అమ్మా కృష్ణమ్మా ఆదరించు తల్లి ,
10. చిరునగవుల సొగసుల చిన్నారినోయీ,
11. సానుభూతియే లేదా జగతిన్ జాలి \_నాగయ్య

## మూలాలు

2.ఘంటసాల గళామృతము, కొల్లూరి భాస్కరరావు బ్లాగ్.
# మేనరికం

|  |
| --- |
| **మేనరికం** (1954 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | జంపన చంద్రశేఖరరావు |
| నిర్మాణం | జంపన చంద్రశేఖరరావు |
| తారాగణం | సి.హెచ్.నారాయణరావు, జి.వరలక్ష్మి , సావిత్రి, రామశర్మ, మిక్కిలినేని, పేకేటి శివరాం, రేలంగి |
| సంగీతం | పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు |
| నిర్మాణ సంస్థ | జంపన & నంది ప్రొడక్షన్స్  |
| భాష | తెలుగు |
| **ఐ.ఎమ్.డీ.బి పేజీ** |

**మేనరికం** 1954, అక్టోబర్ 21న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. జంపన చంద్రశేఖరరావు దర్శకత్వం వహించి,,నిర్మించిన ఈ చిత్రం లో నారాయణరావు , జి. వరలక్ష్మి,సావిత్రి, పేకేటి శివరాం ముఖ్య పాత్రలు పోషించారు.సంగీతం పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు అందించారు .

## సాంకేతికవర్గం

* దర్శకత్వం: జంపన చంద్రశేఖరరావు
* సంగీతం: పెండ్యాల నాగేశ్వరరావు
* నిర్మాణ సంస్థ: జంపన అండ్ నంది పిక్చర్స్
* నిర్మాత: జంపన చంద్రశేఖరరావు
* సాహిత్యం: జంపన చంద్రశేఖరరావు
* నేపథ్య గానం:ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, జిక్కి, పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు, ఎం ఎల్ వసంత కుమారి, పి.లీల , రేలంగి , ఎం ఎస్ రామారావు, పులపాక సుశీల, ఎ.ఎం.రాజా, కె.ప్రసాదరావు
* విడుదల:21:10:1954.

## తారాగణం

* నారాయణరావు,
* జి.వరలక్ష్మి,
* సావిత్రి,
* రేలంగి,
* పేకేటి,
* మిక్కిలినేని

## పాటలు

ఈ చిత్రంలోని పాటల వివరాలు:

1. ఆనందం ఆనందం ఆనందం ఆనందమే జీవిత పరమార్ధం - జిక్కి
2. కనీసం ప్రతి మనిషికి కూడు గుడ్డ నీడయినా ఉండాలా - ఎం.ఎస్.రామారావు
3. గుప్ చుప్ పెళ్ళిమాటొద్దు పెళ్ళిళ్ళంటే మాటలా - పిఠాపురం, పి.సుశీల
4. చందమామ సోకు చూడ దీవులకు పోదామా కలసి పోదామా కలసి - జిక్కి, ఎ.ఎం.రాజా
5. చిక్కేదానను కాదోయి రాజా ఓ నారాజా చిక్కేదానను కాదోయి - జిక్కి
6. చూచారా ఈ సరసం విన్నారా ఈ చోద్యం - పి.లీల,ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు- రచన: జంపన
7. దారేలేదా బ్రతికే దారేలేదా పసిపాపల ఆకలితీరే దారేలేదా - పి.లీల
8. చిట్టి పుట్టిన రోజండీ చిన్నలు పెద్దలు లేవండి - పి.సుశీల
9. నాటికి నేటికి బేధం చూడ నూటికి తొంబై - రేలంగి
10. పండగదినమిదిరా మన భారత స్వతంత్య్ర దినమిదిరా - ఎం.ఎల్.వసంతకుమారి
11. పగలు రేలనక పాటుపడి వారి వీరి అదరింపులకు (పద్యం) - ఎం.ఎల్.వసంతకుమారి
12. యింతేలే బ్రతుకింతేలే పేదల జీవితమంతా యింతేలే - కె.ప్రసాదరావు

## మూలాలు
# పరోపకారం

|  |
| --- |
| **పరోపకారం** (1953 తెలుగు సినిమా) |
| దర్శకత్వం | కమల్ ఘోష్  |
| నిర్మాణం | బొమ్మరాజు చలపతిరావు |
| తారాగణం | ముక్కామల, జి.వరలక్ష్మి , సావిత్రి, రామశర్మ, సి.ఎస్.ఆర్. ఆంజనేయులు, రేలంగి |
| సంగీతం | ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు |
| నిర్మాణ సంస్థ | శోభ ఫిల్మ్స్ |
| భాష | తెలుగు |

ఇది ఘంటసాల నిర్మించిన తొలిచిత్రం. పరాజయం పొందిన ఈ చిత్రం గురించి *పరులకు ఉపకారం చేయటం కోసమే **పరోపకారం** తీసాను* అని ఘంటసాల అనేవాడు. శోభ ఫిలింస్ పతాకంపై నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి కమల్ ఘోష్ దర్శకత్వం వహించారు.ఈ చిత్రంలో ముక్కామల, సావిత్రి, జి.వరలక్ష్మి, చిలకలపూడి సీతారామాంజనేయులు మొదలగు వారు నటించిన ఈ చిత్రానికి ,సంగీతం ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు స్వరపరిచారు.

## తారాగణం

ముక్కామల

సావిత్రి

జి.వరలక్ష్మి

రామశర్మ

చిలకలపూడి సీతారామాంజనేయులు

రేలంగి వెంకట్రామయ్య

ఆర్.నాగేశ్వరరావు

మోపర్రు దాసు

## సాంకేతిక వర్గం

దర్శకుడు: కమల్ ఘోష్

మాటలు, పాటలు:ఆరుద్ర

నేపథ్య గానం:ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, మాధవపెద్ది సత్యం, పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు, ఎ.ఎం.రాజా, పి.లీల, ఎ.పి.కోమల

సంగీతం:ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు

కథ: దేవకీబోస్

కూర్పు: ప్రకాష్ కందస్వామీ

ఛాయా గ్రహణం: కమల్ ఘోష్

నిర్మాత: బొమ్మరాజు చలపతిరావు

నిర్మాణ సంస్థ: శోభ ఫిలింస్

స్టూడియో: వాహినీ

విడుదల:18:06:1953.

## పాటలు

1. జోడెడ్ల నడుమ జోరైన రగడ రేతిరి - ఘంటసాల - రచన: ఆరుద్ర
2. వలపుల కథ ఇది తొలి మలుపు - ఘంటసాల - రచన: ఆరుద్ర
3. హృదయమా సాగిపొమ్మా భావవేగాన సాగిపొమ్మా- ఘంటసాల - రచన: ఆరుద్ర
4. తీయని ఈ కాపురమే దివ్యసీమ విరితేనలూరు ఈ సీమయే - ఘంటసాల
5. నరజన్మ అత్యున్నతమురా నీవు పరమార్ధ మార్గాన - మాధవపెద్ది, ఎ.పి. కోమల
6. కనులు కాయలు కాచినా చెలుని చూడగ నోచునా - పి.లీల
7. కలిగినదేదో తెలియని కోరిక పెదవి తనకు తానే పాడె - పి.లీల
8. దయగల దైవము నీవే కరుణా మయమగు దైవము నీవ
9. నిరుపేదల లోకము ఇంతేనోయి వెనుకాడకుమోయి
10. సబ్బు చేయవలెరా నరుడా డబ్బు చేయవలెరా - పిఠాపురం
11. హృదయము వూగిసలాడి ప్రతి వదనము కలతల వాడె

## మూలాలు

* సి.హెచ్.రామారావు: ఘంటసాల 'పాట'శాల అనే పాటల సంకలనం, కవి పబ్లికేషన్స్, హైదరాబాదు, 2006.
* ఘంటసాల గళామృతము బ్లాగు - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాద్ - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా)