# హ్యామ్లెట్

| హ్యామ్లెట్ |
| --- |
| హ్యామ్లెట్ పాత్రలో ఎడ్విన్ బూత్ (c. 1870) |
| రచయిత | విలియం షేక్‌స్పియర్ |
| తారాగణం | * హామ్లెట్
* క్లాడియస్
* గెర్ట్రూడ్
* పొలీనియస్
* ఒఫెలియా
* లియర్టిస్
* హొరేషియో
 |
| తొలి ప్రదర్శన తేది | c. 1599–1601 |
| ఒరిజినల్ భాష | ఇంగ్లీష్ |
| కళా ప్రక్రియ | షేక్స్పిరియన్ విషాదాంత నాటకాలు |
| Setting | డెన్మార్క్ |

**హామ్లెట్** అనేది విలియం షేక్‌స్పియర్ రచించిన అత్యంత ప్రసిద్ధ విషాద నాటకాలలో ఒకటి. పూర్తి పేరు "ది ట్రాజెడీ ఆఫ్ హామ్లెట్, ప్రిన్స్ ఆఫ్ డెన్మార్క్". ఇది సుమారు 1599–1601 మధ్యకాలంలో రచించబడిందని భావిస్తారు. ప్రతీకారం, మానసిక సంఘర్షణ, ద్రోహం, మరణం, పిచ్చితనం వంటి గంభీరమైన అంశాలను ఈ నాటకం పరిశీలిస్తుంది. ప్రపంచ సాహిత్యంలోనే అత్యంత ప్రభావశీలమైన నాటకాలలో ఇది ఒకటి.

## కథ నేపథ్యం

ఇది ఐదు అంకాల నాటకం. ఈ నాటకం డెన్మార్క్ రాజసభలో జరుగుతుంది. డెన్మార్క్ యువరాజు హామ్లెట్ తన తండ్రి మరణంతో తీవ్ర విషాదంలో ఉంటాడు. కొద్ది రోజులకే అతని తల్లి గెర్ట్రూడ్, తన మామ అయిన క్లాడియస్‌ను వివాహం చేసుకుంటుంది. క్లాడియస్ డెన్మార్క్ రాజుగా అవతరిస్తాడు.

ఒక రాత్రి హామ్లెట్‌కు తన తండ్రి ఆత్మ కనిపిస్తుంది. ఆ ఆత్మ, తనను క్లాడియస్ విషం పెట్టి చంపాడని చెబుతుంది. తన హత్యకు ప్రతీకారం తీర్చుకోవాలని హామ్లెట్‌ను కోరుతుంది. ఈ సంఘటనతో హామ్లెట్ తీవ్ర అంతర్మథనంలో పడతాడు.

## ప్రధాన పాత్రలు

* హామ్లెట్ — డెన్మార్క్ యువరాజు; ఆలోచనాశీలి, విషాదభరితుడు.
* క్లాడియస్ — హామ్లెట్ మామ; రాజును హత్య చేసి సింహాసనం అధిష్టించిన వ్యక్తి.
* గెర్ట్రూడ్ — హామ్లెట్ తల్లి, డెన్మార్క్ రాణి.
* ఒఫెలియా — హామ్లెట్ ప్రేమించిన యువతి.
* పోలోనియస్ — రాజసభ మంత్రి.
* లయర్టిస్ — ఒఫెలియా సోదరుడు.
* హోరేషియో — హామ్లెట్‌కు అత్యంత స్నేహితుడు.

## కథా పరిణామం

హామ్లెట్ నిజాన్ని తెలుసుకోవడానికి పిచ్చివాడిలా నటించడం ప్రారంభిస్తాడు. రాజు క్లాడియస్ నేరస్థుడని నిర్ధారించుకోవడానికి ఒక నాటక ప్రదర్శన ఏర్పాటు చేస్తాడు. ఆ నాటకంలోని హత్యా దృశ్యాన్ని చూసి క్లాడియస్ కలవరపడటంతో హామ్లెట్ అనుమానం నిజమవుతుంది.

తరువాత అనేక విషాద సంఘటనలు జరుగుతాయి. హామ్లెట్ పొరపాటున పోలోనియస్‌ను హత్య చేస్తాడు. ఒఫెలియా మానసికంగా కుంగిపోయి మరణిస్తుంది. లయర్టిస్ ప్రతీకారం తీర్చుకోవడానికి తిరిగి వస్తాడు.

చివరికి రాజసభలో కత్తి పోరు జరుగుతుంది. విషపూరిత కత్తులు, విషం కలిపిన పానీయం కారణంగా గెర్ట్రూడ్, లయర్టిస్, క్లాడియస్, హామ్లెట్ అందరూ మరణిస్తారు. మరణించే ముందు హామ్లెట్ క్లాడియస్‌ను హత్య చేసి ప్రతీకారం తీర్చుకుంటాడు.

## టు బి ఆర్ నాట్ టు బి

ఈ నాటకంలోని అత్యంత ప్రసిద్ధ సంభాషణ:

“To be, or not to be: that is the question.”

ఈ వాక్యం జీవితం, మరణం, మనిషి బాధల గురించి హామ్లెట్ చేసే తాత్విక ఆలోచనలను వ్యక్తం చేస్తుంది. ప్రపంచ సాహిత్యంలోనే అత్యంత ప్రసిద్ధ వాక్యాలలో ఇది ఒకటి.

## ప్రధాన అంశాలు

### ప్రతీకారం

నాటకం మొత్తం ప్రతీకారం చుట్టూనే తిరుగుతుంది. కానీ ప్రతీకారం మనిషిని ఎలా నాశనం చేస్తుందో కూడా చూపిస్తుంది.

### అంతర్మథనం

హామ్లెట్ నిరంతరం ఆలోచిస్తూ నిర్ణయం తీసుకోలేకపోతాడు. ఈ మానసిక సంఘర్షణ అతని వ్యక్తిత్వానికి కేంద్రబిందువు.

### పిచ్చితనం

నిజమైన పిచ్చి, నటించిన పిచ్చి మధ్య సరిహద్దులను నాటకం పరిశీలిస్తుంది.

### మరణం

మరణం, జీవితం యొక్క అర్థం, మానవ అస్థిరత వంటి అంశాలు నాటకం అంతటా కనిపిస్తాయి.

## ప్రభావం, వారసత్వం

హామ్లెట్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక భాషల్లోకి అనువదించబడింది. దీనిపై సినిమాలు, నాటకాలు, నవలలు, ఆధునిక రూపాంతరాలు రూపొందించబడ్డాయి. సాహిత్యం, రంగస్థలం, సినిమా రంగాలపై దీని ప్రభావం అపారంగా ఉంది.

తెలుగులో కూడా హామ్లెట్‌కు అనేక అనువాదాలు, రూపాంతరాలు వచ్చాయి. కొందరు రచయితలు దీనిని భారతీయ సామాజిక నేపథ్యానికి అనుగుణంగా మలిచారు. వాటిలో దుర్భా రామమూర్తి, పమిడిముక్కల లక్ష్మీకాంత మోహన్ మొదలైన వారి అనువాదాలు, రాజమకుటం వంటి సినిమాలు పేర్కొనదగినవి.

## మూలాలు