Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ముక్కామల నాగభూషణం

**ముక్కామల నాగభూషణం** పండితుడు, రాజకీయవేత్త. శాస్త్రీయ దృష్టితో సాహిత్య పరిశీలన చేయగల దిట్ట. 'రామాయణం', ‘మహాభారతం' ఈ రెండు కావ్యాలను పరిశీలించి, కొన్ని అంశాలను విజ్ఞుల ముందుంచాడు. 1987లో ఆకాశవాణి విజయవాడ కేంద్రం నుంచి స్వాతంత్ర్య సమరంపై కొన్ని ప్రసంగాలు చేసాడు. 1988లో సంగీత రూపకాన్ని రచించాడు. అది కూడా విజయవాడ కేంద్ర నుంచి ప్రసారమయింది.

## జీవిత విశేషాలు

ముక్కామల నాగభూషణం 1910 ఫిబ్రవరి 4న కృష్ణా జిల్లా బుద్ధవరం గ్రామంలో జన్మించాడు. 1921లో బెజవాడలో జరిగిన జాతీయ కాంగ్రెస్ సమావేశంలో ఒక వాలంటీరుగా పాల్గొన్నాడు. తరువాత స్వాతంత్ర్యసమరంలోనూ, జమీందారీ వ్యతిరేక పోరాటంలోనూ పాల్గొన్నాడు. జైళ్లకు వెళ్ళాడు. రాజమండ్రి జైలు నుండి తప్పించుకు పోయాడు. సంవత్సరాల తరబడి అజ్ఞాతవాసంలో ఉండి పోరాడాడు. బాల్యం నుండి సంఘ సంస్కరణోద్యమంలోనూ, రైతు ఉద్యమంలోనూ, జాతీయ ఉద్యమంలోనూ సన్నిహిత సంబంధాలుండేవి. అనేక సంస్కరణ వివాహాలు చేయించాడు.

వివిధ ఉద్యమాలకు సంబంధించి అనేక వ్యాసాలు, పాటలు, పుస్తకాలు రాసాడు. వీరు రాసిన, ఆకాశవాణి విజయవాడ కేంద్రంవారు ప్రసారం చేసిన సంగీత రూపకాలలో కొన్నింటిని జాతీయ, అంతర్జాతీయ ప్రశంసా పత్రాలు లభించాయి. దశాబ్ద కాలంపాటు వీరు ప్రగతి, ఆంధ్రవాణి వారపత్రికలకు సంపాదకులుగా ఉన్నాడు.

1943 లో ప్రజానాట్యమండలి స్థాపనకు దోహదం చేసి, 1948లో అది ప్రభుత్వ నిషేధానికి గురయ్యేటంతవరకూ ఆర్గనైజరుగా ఉంటూ దాని అభివృద్ధికి కృషి చేసాడు. ఆంధ్ర రాష్ట్ర రైతు సంఘ అధ్యక్షునిగా జమీందారీ విధానం రద్దు కొరకు అనేక పోరాటాలు నిర్వహించాడు. తత్ఫలితంగా 1948లో జమీందారీ విధానం రద్దయింది.

ప్రభుత్వ సహాయంతో నిమిత్తం లేకుండా హరిజనులకు కాలనీలు నిర్మించాడు. మంచినీటి బావులు తవ్వించాడు. విజయవాడలోని గాంధీ పరతంపై గల నిర్మాణాలన్నీ ఇతని కృషి ఫలితంగా రూపొందినవే. విజయవాడ చుట్టు ప్రక్కల గల విద్యాలయాల నిర్మాణంలో అతని పాత్ర ఉంది. కోటీ యాభై లక్షల వ్యయంతో ఎదురుమొండి, ఈల చెట్ల దిబ్బ దీవులకు సాగునీటి సౌకర్యం కల్పించాడు.

ప్రాంతీయ అభివృద్ధి సంఘానికి కృష్ణా జిల్లా రచయితల సంఘానికి, దీనజన సంక్షేమ సమితికి, ఆంధ్ర క్రికెట్ అసోసియేషనుకు అధ్యక్షునిగా ఉండి ఆయా రంగాలలో ఎన్నదగిన కృషి చేసాడు.

అతను 1992 జూలై 25న దివంగతులైనాడు.

## రచనలు

1. శతావతారాలు 1978 : భారతగాథ, రామాయణ గాథకు భిన్నమైనదనీ, రామాయణ గాథకు మూలం త్యాగం కాగా, భారత గాథకు మూలం రాజ్యకాంక్ష అయినందున ఈ రెండు దృక్పథాలు, ప్రయోజనాలు వేరుగా వున్నాయని ఈ రచయిత తేల్చాడు. ఈ రెండు కావ్యాలను గురించీ ఇంకా వివరంగా పరిశీలించి “రామాయణ భారత గాథలు రెండూ శతావతారాలు ఎత్తినప్పటికీ, వాటిని చారిత్రక దృష్టితో పరిశీలించాలి” అని, ప్రజల మనస్సులపై మత్తుమందు చల్లి, మూఢనమ్మకాలను పెంచే గ్రంథాలనీ వాటిని త్రోసి పుచ్చకూడదు అన్నాడు. నేటి యువతరం చదివి, ఆలోచించి, నిగ్గు తేల్చవలసిన అంశాలనేకానేకం ఈ పుస్తకంలో ఉన్నాయి.
2. ప్రాచీన భారతదేశంలో వైజ్ఞానిక ప్రగతి 1987
3. భారత స్వాతంత్ర్య సమర చరిత్ర
4. అసుర నాగరికత, కృష్ణాజిల్లా రచయితల సంఘం ప్రచురణ, తొలి ముద్రణ: మార్చి, 1992, శ్రీ అరుణోదయ ప్రింటింగ్ ప్రెస్, సీతారాంపురం, విజయవాడ, 2.

## మూలాలు
# బాబు గోగినేని

| బాబు గోగినేని |
| --- |
| బాబు గోగినేని |
| జననం | రాజాజీ రామనాథ్ బాబు గోగినేని  (1968-04-14) 1968 ఏప్రిల్ 14 హైదరాబాదు, తెలంగాణ |
| చదువు | బ్యాచిలర్ ఆఫ్ సైన్స్, నిజాం కళాశాల ఎం.ఎ (సోషియాలజీ) ఎం.ఎ(హ్యూమన్ రైట్స్), పాండిచ్చేరి విశ్వవిద్యాలయం |
| పాఠశాల/కళాశాలలు | నిజాం కళాశాల, హైదరాబాదు |
| వృత్తి | ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరక్టరు, ఇంటర్నేషనల్ హూమనిస్టు అండ్ ఎధికల్ యూనియన్ |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1988 నుండి ప్రస్తుతం |
| పేరుపడ్డది | మానవవాది, మానవ హక్కుల కార్యకర్త, నాస్తికుడు |
| భాగస్వామి | సహానా |
| పిల్లలు | అరుణ్ గోగినేని (కుమారుడు) |
| తల్లిదండ్రులు | * గురుబాబు (తండ్రి)
* అరుణకుమారి (తల్లి)
 |

**బాబు గోగినేని** హైదరాబాదుకు చెందిన ప్రముఖ హేతువాది, మానవవాది . ఏప్రిల్ 14, 1968న జన్మించిన 'రాజాజీ రామనాథబాబు గోగినేని' తొలుత హైదరాబాదులోని అలయన్స్ ఫ్రాన్సైస్ లో ఫ్రెంచ్ భాషా బోధకునిగా, ఫ్రెంచ్ సాంస్కృతిక కేంద్రానికి అధిపతిగా పనిచేశాడు. 10 సంవత్సరాలు అంతర్జాతీయ మానవత, నైతిక సంఘమునకు (International Humanist and Ethical Union) అధ్యక్షునిగా పనిచేశాడు. ఈ సంఘములో 40 దేశాలకు సభ్యత్వమున్నది. లండన్ ప్రముఖ కార్యస్థానము. బాబు అధ్యక్షునిగా ఉన్న 9 సంవత్సరములలో పలు మానవ హక్కుల ఉద్యమాలు నడిపి అంతర్జాతీయ ఖ్యాతి పొందాడు. ద న్యూయార్క్ టైమ్స్, సి యన్ యన్, బిబిసి బాబు కార్యకలాపాలని విస్తృతముగా ప్రచురించేవి.

బాబు విజ్ఞానము, మానవ హక్కులు, లౌకిక వాదము, ప్రజాస్వామ్యము, అస్పృశ్యత, విదేశీ భాషలు మున్నగు పలు అంశాలపై పెక్కు దేశాలలో ఉపన్యాసములు ఇచ్చాడు. బాబు వ్రాసిన వ్యాసాలు వివిధ సమస్యలపై తార్కిక దృష్టితో నిండి ఉంటాయి.

మెక్సికో విశ్వవిద్యాలయములో ప్రతిష్ఠాత్మక స్ప్రింగ్ ఉపన్యాసము ఇచ్చాడు. కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయములో వాద ప్రతివాద పోటీలో గెలుపొందిన కూటమిలో సభ్యుడు.
పాకిస్తాన్ ప్రభుత్వము యూనస్ షేఖ్ పై ధార్మిక నింద చేశాడనే అపనింద వేసి 2000 అక్టోబరు 4న మరణ శిక్ష విధించగా బాబు IHEU తరుఫున న్యాయపోరాటము చేయగా 2003లో షేఖ్ విడుదల కావింపబడ్డాడు.

## పదవులు

* అంతర్జాతీయ హేతువాద, మానవతావాద సంఘాల సమాఖ్య (ఐహెచ్ఈయూ) డైరెక్టర్
* జనరల్ సెక్రటరీ - సౌత్ ఆసియా హ్యూమనిస్ట్ నెట్‌వర్క్
* ట్రస్టీ - ఇండియా రినైసెన్స్ ఇనిస్టిట్యూట్
* సెక్రటరీ - ఇండియన్ రాడికల్ హ్యూమనిస్టు అసోసియేషన్
* జనరల్ సెక్రటరీ - రేషనలిస్ట్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఇండియా
* సంపాదకుడు - ఇంటర్నేషనల్ హ్యూమనిస్ట్ న్యూస్
* సభ్యుడు - అడ్వయిజరీ బోర్డు - ఓస్లో కొలిషన్ ఫర్ ద ఫ్రీడం ఆఫ్ రెలిజియన్ అండ్ బిలీఫ్ .
* సెక్రటరీ - IHEU కమిటీ ఆన్ యూనివర్సల్ వాల్యూస్ .
* సెక్రటరీ - IHEU కమిటీ ఆన్ రెలిజియస్ అబ్యూస్ ఆఫ్ చిల్డ్రన్ .
* సభ్యుడు, మేనేజిమెంట్ కౌన్సిల్ - ఇంటర్నేషనల్ హిస్టోరికల్ కోర్ట్.
* UN ఎక్స్‌పర్ట్ ఆన్ ఎడ్యుకేషన్ - మేడ్రిడ్ కాన్ఫరెన్స్ ఆన్ ఫ్రేడం ఆఫ్ రెలిజియస్ ఆర్ బిలీఫ్ ఇన్ స్కూల్ ఎడ్యుకేషన్

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

* Jim Herrick (The Editor of *International Humanist News*, 1992 - 1999), speaks to Babu Gogineni on his appointment as Executive Director of IHEU in 1997
* Why Brights are "nice" Guys"
*
*
*
*
*  గురించి బాబు గోగినేని )
*  హీలింగ్ గురించి బాబు గోగినేని )
# పరుచూరి అచ్యుతరాం

**పి. అచ్యుతరాం** (జనవరి 25, 1925 - మార్చి 15, 1998) ప్రముఖ తెలుగు హేతువాది, సంఘ సంస్కర్త, రాడికల్ హ్యూమనిస్ట్. గుంటూరు జిల్లా గోవాడ గ్రామంలో జన్మించిన ఆయన, తన జీవితాన్ని మూఢనమ్మకాలు, కుల వ్యవస్థ, మరియు సామాజిక అసమానతల నిర్మూలనకు అంకితం చేశారు.

## జీవిత విశేషాలు

వీరు గుంటూరు జిల్లా, గోవాడ గ్రామంలో 1925, జనవరి 25 న, రాఘవయ్య, కమలాంబ దంపతులకు జన్మించాడు. అతను హేతువాద ప్రచార కృషికి గాను పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వీరికి 1992 లో త్రిపురనేని రామస్వామి చౌదరి స్మారక బహుమతిని ఇచ్చి సత్కరించింది. మాజంలో హేతువాద దృక్పథాన్ని పెంపొందించడానికి ఎంతో కృషి చేశారు. కులాంతర, మతాంతర వివాహాలను ప్రోత్సహించారు.

## మరణం

వీరు 1998, మార్చి 15 వ తేదీన పరమపదించారు.

## మూలాలు
# గురుకుల మిత్రా

హేతువాది 21.7.1933 న రేపల్లె లో జననం. సత్య శాయిబాబా ఆశ్రమంలో తాను పొందిన అనుభవాలతో ఆలోచించండి అనే పుస్తకాన్ని రాశారు. హైదరాబాదు హిమాయత్ నగర్లో ఆక్యుపంక్చర్ వైద్యం చేశారు. తెలుగుస్థాన్ పేరుతో తెలుగు వారికి ప్రత్యేక దేశం కావాలని పోరాడారు. 2007 లో చనిపోయారు.చనిపోయాక తనను అడ్డంగా కాక నిలువునా పాతి పెట్టాలని కోరాడు.తెలంగాణా నాస్తిక సంఘానికి వ్యవస్థాపక కార్యదర్శి.
మిత్రా గారు దేవుళ్ళారామీపేరేమిటి? అనే హేతువాద గ్రంథం వ్రాశారు.అనేక నాటికలు, తెలుగుస్తాన్ అనే కవిత సంపుటిని, వ్రాసారు.ఈయన కమ్యూనిస్ట్ తత్వాన్ని, నాస్తికవాదాన్ని కలిపి "సమసంగం"అనే పార్టీ పెట్టారు.స్వతంత్ర తెలుగు రాజ్యం లక్ష్యంగా "ప్రజాధికారం" అనే మాస పత్రికను నడిపారు.ఈయనహేతువాద తత్వాన్ని విమర్శిస్తూ రంగనాయకమ్మగారు నీడతో యుద్ధం అనే పుస్తకం రాశారు."కులాల దామాషా ప్రకారం రాజ్యాధికారంలో వాటాఉండాలని తొలిసారి ఆయనే చెప్పారు.బలహీన వర్గాల పార్టీని 80వ దశకంలోనే ప్రారంభించారు.తెలగ, కాపు, బలిజ, మున్నూరు కాపు, గాజుల బలిజ, తూర్పు కాపు, తదితరులంతా బడుగు బలహీనవర్గాలకు రాజ్యాధికారం కోసం ముందుండి నడిపించాలనే ఉద్దేశంతో తెలగ మహాసభ నిర్వహించారు.ఈ సభ హైదరాబాద్ కీస్ హై స్కూల్ లో జరిగింది.కొల్లా వెంకయ్య, కొండపల్లి సీతారామయ్య, కే జి సత్యమూర్తి (శివసాగర్ ) కత్తిపద్మారావు, ఓంకార్, కే జి కన్నబీరన్, భూపతి నారాయణమూర్తి, గద్దర్, కాళోజీ, మార్పు బాలక్రిష్ణమ్మ, నగ్నముని, జ్వాలాముఖి, తమిళనాడు నిడుమరాన్, దాసరి నారాయణరావు, పి కుమార్, కోవెన, అంబటి నరసింహారావు, సురమౌళి, అనిసెట్టి సాయి కుమార్, శ్రీకాంత్, ఏనుగు శివాజీ, చిత్తూరు సుదర్శన్, కటారి అప్పారావు, తోట త్రిమూర్తులు, పిళ్ళా వెంకటేశ్వరావు, మిరియాల వెంకట్రావు, తదితరులతో ఆయనకు సంబంధాలుండేవి.

## విశేషాలు

* "వ్యవస్థ అనకూడదు, వ్యవస్త అనాలంటాడు.పదిమంది అంటారు కానీ పదుగురు అంటారా అని ఎదురు ప్రశ్నించేవాడు.
* తన శవాన్ని అడ్డంగా కాకుండా నిలువుగా పాతిపెట్టమని కోరాడు
# బి.రామకృష్ణ

చార్వాక ఆశ్రమం
**బి.రామకృష్ణ** భారతీయ హేతువాది. అతను గుంటూరు జిల్లా మంగళగిరికి 3 కిలోమీటర్ల దూరంలోని నిడమర్రులో "చార్వాక ఆశ్రమం " స్థాపించాడు.

## జివిత విశేషాలు

అతను గుంటూరు జిల్లా తుళ్ళూరు లో జన్మించాడు. .తాడికొండ సంస్కృతకళాశాల ప్రిన్సిపాల్ గా పనిచేసాడు. ఆ రోజుల్లోని విద్యావిధానం అశాస్ర్తీయమని భావించి, ఆ వ్యవస్థలో ఉండలేక రాజీనామా చేశారు. 1974లో నిడమర్రులో ‘ప్రగతి విద్యావనం’ పేరిట చార్వాక విద్యాపీఠాన్ని స్థాపించాడు. మిగిలిన విద్యాలయాలకు భిన్నంగా సిలబ్‌సను రూపొందించాడు. విద్యార్థుల్లో ప్రశ్నించే నైజాన్ని ప్రోత్సహిస్తూ, సైంటిఫిక్‌ ఎడ్యుకేషన్‌ సెంటర్‌గా దాన్ని తీర్చిదిద్దాడు. ఈ స్కూల్‌ సింబల్ "ప్రశ్న (?)". స్వతహాగా మంచి ఉపాధ్యాయుడైన రామకృష్ణ పిల్లలకు నేర్పించాల్సిన అంశాలను క్షుణ్ణంగా అధ్యయనం చేసేవాడు. వారికి ప్రేమగా బోధించేవాడు. ఈ విద్యాపీఠమే కాలక్రమంలో ‘చార్వాక ఆశ్రమం’ గా మారింది. ఇక్కడ విద్యనభ్యసించిన ఎందరో నేడు మేధావులుగా, సాహితీవేత్తలుగా, అభ్యుదయ ఉద్యమాల్లో కీలకపాత్ర పోషిస్తున్నారు. దాని ద్వారా అనేకమంది నాస్తికుల్ని తయారుచేశాడు. అతను చార్వాకం పత్రిక సంపాదకుడు. ‘చార్వాక’ పత్రిక ద్వారా కూడా తెలుగునాట నాస్తికోద్యమాన్ని రామకృష్ణ విస్తృతంగా ప్రజా బాహుళ్యంలోకి తీసుకెళ్లాడు.

## నాస్తిక మేళా

1992లో రామకృష్ణ "నాస్తిక మేళా" కు రూపకల్పన చేశాడు. నాటి నుంచి నేటి వరకూ ప్రతి ఏడాదీ ఫిబ్రవరి రెండో శని, ఆదివారాల్లో నిడమర్రులోని చార్వాక ఆశ్రమంలో భౌతికవాద కుటుంబాల సమ్మేళనంగా, ఒక జాతరలా  ఈ మేళా జరుగుతూనే ఉంది. ఈ మేళాకు అభ్యుదయవాదులు, హేతువాదులు, వామపక్ష భావజాలం కలవారు దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలనుంచి హాజరవుతారు. మూఢనమ్మకాలు, కులమత సమస్యలు, స్ర్తీల అణచివేత, మానవ, సమాజ పరిణామ క్రమం, జీవ వైవిధ్యం, పర్యావరణం తదితర అంశాలపై చర్చలు, ఉపన్యాసాలుంటాయి.

అతను 2007లో మరణించాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం

అతని భార్య గృహలక్ష్మీ, పిల్లలు సుధాకర్, స్నేహ, అరుణ. అతని పిల్లలు అతని ఆశయాలను ముందుకు తీసుకువెళ్ళే కర్తవ్యాన్ని స్వీకరించారు.

‘‘శ్రమైక జీవన విధానమే మన సంస్కృతికి పునాది. దీనికి భిన్నంగా వినిమయ సంస్కృతి చొచ్చుకువస్తున్న నేటి కాలంలో సమాజాన్ని హేతుబద్ధమైన, శాస్త్రీయమైన ఆలోచనల దిశగా నడిపించి, మన నిజమైన సంస్కృతిని ముందుకు తీసుకెళ్లాల్సిన ఆవశ్యకత ఇంకా పెరిగింది. ఆ దిశగా తన కార్యాచరణను చార్వాక ఆశ్రమం చేపడుతోంది’’అని ఆమె తెలిపింది. చార్వాక ఆశ్రమంలో ప్రవేశించగానే మహాత్మా రావణ మైదానం, దుస్తులు ధరించిన వేమన విగ్రహం కనిపిస్తాయి.

## మూలాలు
# ఈశ్వరప్రభు

**ఈశ్వరప్రభు**అసలు పేరు దాసరి వెంకటేశ్వర్లు. నాస్తికుడు,హేతువాది. జూన్ 10, 1908 గుంటూరు జిల్లా, చుండూరు మండలం పెదగాదెలవర్రులో జననం.11.10.1949న గజెట్ ద్వారా పేరు మార్చుకున్నాడు. 12వ ఏట మొక్కుతీర్చటం కోసం తల్లిదండ్రులు తిరుపతి తీసుకెళ్తే అక్కడి తంతులు చూసి తనకు ఆ వయసులోనే నాస్తిక భావాలకు బీజం పడిందంటారు. చందమామ పత్రిక సంపాదకవర్గ సభ్యుడిగా పనిచేశారు. గోరా నాస్తిక కేంద్రం స్థాపించకముందే ఈయన పెదపులివర్రు (భట్టిప్రోలు)లో తన తమ్ముడు దాసరి సుబ్రహ్మణ్యం పెళ్ళి దండల మార్పిడితో తెలుగు మాటలతో సహపంక్తిబోజనాలతో జరిపించారు.

## రచనలు

* బుద్ధుడు చారిత్రక పురుషుడా?
* పంచాంగం హోల్ మొత్తం అబద్ధం
* హేతుమానవ విజ్ఞాన గేయాలు
* మతగ్రంధాల మాయాబజార్
* పుష్కరాల పురాణాల బండారం
# రావిపూడి వెంకటాద్రి

| రావిపూడి వెంకటాద్రి |
| --- |
| రావిపూడి వెంకటాద్రి |
| జననం | (1922-02-09)1922 ఫిబ్రవరి 9 ప్రకాశం జిల్లా, ఇంకొల్లు మండలం, నాగండ్ల గ్రామం |
| మరణం | 2023 జనవరి 21(2023-01-21) (వయసు: 100) చీరాల |
| వృత్తి | సంపాదకుడు, హేతువాది పత్రిక |
| పేరుపడ్డది | హేతువాది, మానవతావాది |
| Notable work | ర్యాడికల్ హ్యూమనిజం, హేతువాదం -మానవవాదం, నాస్తికత్వం- నాస్తితత్వం |
| రాజకీయ పార్టీ | ర్యాడికల్ డెమోక్రటిక్ పార్టీ |
| ఉద్యమం | ర్యాడికల్ హ్యూమనిస్టు |
| పురస్కారాలు | కవిరాజు త్రిపురనేని అవార్డు(1988, 1996) తాపీ ధర్మారావు అవార్డు (1992) |

రావిపూడి వెంకటాద్రి (1922 ఫిబ్రవరి 9 -2023 జనవరి 21) హేతువాది మాసపత్రిక సంపాదకుడు, మానవవాది.

## జననం

ఫిబ్రవరి 9, 1922 లో ప్రకాశం జిల్లా, ఇంకొల్లు మండలం నాగండ్ల లో జన్మించారు. 1956 నుండి 1995 వరకు 40సంవత్సరాలు నాగండ్ల గ్రామ సర్పంచ్ గా పనిచేశారు. నాగండ్లలో 5.4.1943 న కవిరాజాశ్రమం స్థాపించారు. మానవతా విలువలు గుర్తించండి, గౌరవించండి, నిర్భయంగా జీవించండి, సాటి మానవుడిని మానవుడిగా గుర్తించండి అంటూ ఇతను 100 ఏళ్లలో 100 పుస్తకాలు రాసిన మానవతావాది, హేతువాది. హేతువాదానికి నమ్మకాలుండవు. సమ్మతాలు (కన్విక్షన్స్) ఉంటాయి అంటారు రావిపూడి వెంకటాద్రి. మానవవాదంతో సమాజాన్ని మానవ సంబంధాలైన ప్రేమ, ఆదరణ వైపు మళ్లించడానికి నిరంతరకృషి చేస్తున్నారు.

మానవులకు మార్గదర్శిగా హేతువాదం చేయూతనిస్తోందనీ, మూఢనమ్మకాలతో సతమతమవుతోన్నవారికి వెలుగు చూపుతోన్నదని వెంకటాద్రి నమ్మకం. హేతువాదం కూడా ఎక్కడో గాల్లోంచి పుట్టలేదు. వైజ్ఞానిక పద్ధతిలోనే పుట్టింది. ఎప్పటికప్పుడూ పరిణమిస్తూ ఉంటుంది. ప్రశ్నించే వారంతా హేతువులను కోరుతున్నట్లే లెక్క. హేతువాదానికి ఒక మతం ఉండదు. అది అన్ని మతాల్ని పరిశీలిస్తుంది. వాటి పరిణామం, పుట్టు పూర్వోత్తరాలు అన్వేషిస్తుంది.

ఎం.ఎన్. రాయ్ భావాలకు ఆకర్షితులై *ర్యాడికల్ డెమోక్రటిక్ పార్టీ*లో చేరారు. ఆ తర్వాత మూడు సంవత్సరాలకి ర్యాడికల్ హ్యూమనిస్టు ఉద్యమంలో భాగస్వామి అయ్యారు. 1949లో భారత హేతువాద సంఘం ఏర్పాటైంది. ఆ సంఘం స్థాపన నుంచి వెంకటాద్రి అందులో సభ్యులయ్యారు.ఆంధ్రప్రదేశ్‌ హేతువాద సంఘం లో 1989 వరకు ఆ సంస్థ అధ్యక్షులుగా పనిచేశారు.1982నుంచీ 'హేతువాది' అనే మాసపత్రిక నడిపారు. 1988,1996ల్లో కవిరాజు త్రిపురనేని అవార్డు పొందారు. 1992లో తాపీ ధర్మారావు అవార్డును పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం నుంచి అందుకొన్నారు.

## తెలుగు రచనలు

* 1946లో ఆయన రాసిన తొలి పుస్తకం *విశ్వాన్వేషణ*,
* 1949 *జీవమంటే ఏమిటి?*
* 1960 హ్యూమనిస్టు ఆర్థికవిధానం,
* 1964 భారతదేశం- గోపూజ,
* 1976 ర్యాడికల్ హ్యూమనిజం,
* 1977 నాస్తికత్వం- నాస్తితత్వం,
* 1977 నాస్తికులున్నారు జాగ్రత్త,
* 1978 హేతువాదం,
* 1978 హేతుత్వం- మతతత్వం,
* 1979 ఇస్లాం- ఒక అంచనా.
* 1991 హేతువాదం -మానవవాదం
* 2004 మనస్మృతి మైనస్ అశుద్ధం
* 2008 ఔనా! వేదంలో అన్నీ ఉన్నాయా?
* 2010 నాగండ్ల గ్రామ చరిత్ర ... వరకు ఎనభై పుస్తకాలు రాశారు.

## ఆంగ్ల రచనలు

1. Life and soul 1979
2. Reason and unreason 1988
3. Why rationalism? 1990
4. Why dialectical materialism unscientific? 1991

## మరణం

తన 101వ యేట రావిపూడి వెంకట్రాది చీరాలలో 2023 జనవరి 21న తుదిశ్వాస విడిచాడు.

## లింకులు

* రావిపూడి వెంకటాద్రి రచనలు Archived 2022-09-27 at the Wayback Machine
* ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో హేతువాద మానవవాద ఉద్యమాల చరిత్ర
* హేతువాదులు
* నాస్తికులు

## మూలాలు

*
# పెన్మెత్స సుబ్బరాజు

పెన్మెత్స సుబ్బరాజు (జ.1958 ఫిబ్రవరి 11) "పియస్సార్" గా సుపరిచితుడు. అతను హేతువాద నాయకుడు, రచయిత, అనువాదకుడు. అతను బైబిల్, క్రైస్తవ ఫండమెంటలిజాన్ని విమర్శిస్తూ పుస్తకాలు రాశాడు. అతను చాలా సంవత్సరాలు ఆంధ్రప్రదేశ్ హేతువాద సంఘం అధ్యక్షుడిగా ఉన్నాడు. అతను బైబిల్‌తో పాటు హేతువాదం, గెలీలియో, డార్విన్ జీవితాలపై బుక్‌లెట్లు, అలాగే భారతదేశంలో వివాహ చట్టాల విశ్లేషణలు, అనువాదాలు చేసాడు.

## జీవిత విశేషాలు

సుబ్బరాజు తూర్పు గోదావరి జిల్లా పలివెలలో 1958 ఫిబ్రవరి 11న జన్మించాడు. పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా జిన్నూరులో స్థిరపడ్డాడు. బైబిల్ పై అనేక విమర్శనా గ్రంథాలు రాశాడు. హేతువాది జాన నాగేశ్వరరావుతో కలిసి నేత్రదాన సంఘం (సొసైటీ ఫర్ ప్రమోషన్ ఆఫ్ ఐ డొనేషన్) పెట్టాడు. ఈ అసోసియేషన్ ఇంటర్నేషనల్ హ్యూమనిస్ట్ అండ్ ఎథికల్ యూనియన్‌తో అనుబంధంగా ఉంది. రావిపూడి వెంకటాద్రితో కలిసి ఆంధ్రప్రదేశ్ లో హేతువాద మానవవాద ఉద్యమాల చరిత్ర రాశారు. ఈ పుస్తకాన్ని తెలుగు అకాడమి 2003లో ప్రచురించింది. అతని కుమారుడు విజ్ఞాన్‌కు మంగళగిరికి చెందిన హేతువాది రేఖా చంద్రశేఖరరావు కుమార్తె దీప్తి లకు 2009 మార్చి 8న న మంత్రాలు లేకుండా కులాంతరవివాహం చేశాడు. ఇద్దరూ కంప్యూటర్ ఇంజనీర్లు.

## రచనలు

1. బైబిలు దేవుడి ఆటకట్టు 1995
2. నా పరిశీలనలో బైబిల్ 1996
3. బైబిల్ ఏమంటున్నది? 1999
4. దైవదర్శిని
5. బైబిల్ ఇదే
6. బైబిల్ దర్శిని (అనువాదం)

## మూలాలు

## భాహ్య లంకెలు

* "నాస్తికత్వం హేతువాదం మానవవాదం : పెన్మెత్స సుబ్బరాజు". *www.youtube.com*. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2020-06-12.
# జయగోపాల్

**డా. జయగోపాల్** (జ. 1944) నాస్తిక యుగం పత్రిక సంపాదకుడు, భారత నాస్తిక సమాజం స్థాపకుడు. ఇతడు విశాఖపట్నం నివాసి. ఇతడు ఇస్లాం మీద పెద్ద గ్రంథం రాశాడు. దేవుడు, ఆత్మలు, స్వర్గం, పునర్జన్మలు, జ్యోతిషం, వాస్తు లాంటివి నిజమని నిరూపిస్తే 5 లక్షలు బహుమతి ఇస్తామని జయగోపాల్ చాలెంజ్ చేశాడు. ఇతడు 1972లో భారత నాస్తిక సమాజం, నాస్తిక యుగం పత్రికను స్థాపించాడు.హేతువాది నాస్తికుడు.

## నాస్తిక యుగం పత్రిక

నాస్తిక యుగం పత్రిక 1972లో డా.జయగోపాల్ చే స్థాపించబడినది. ఈ పత్రిక విశాఖపట్నం నుంచి ప్రచురితమవుతోంది. ఈ పత్రికలో హిందూ, ఇస్లాం, క్రైస్తవ మతాల పైన తీవ్ర విమర్శలు ప్రచురించారు. గ్రామాలలో చేతబడి పేరుతో జరిగే హత్యలు, మానభంగాల పై కూడా వార్తలు ప్రచురించారు.

## రచనలు

1. క్రైస్తవం-బానిసత్వం 1983
2. కులనిర్మూలన 1983
3. మహాత్ములంటే ? 1985
4. భయమే బాణామతి 1991
5. పెరియార్ ఇ.వి.ఆర్.జీవితం 1992

## భారత నాస్తిక సమాజం

భారత నాస్తిక సమాజం వారు మతతత్వానికి వ్యతిరేకంగా సభలు పెడుతున్నారు. మతతత్వ సంస్థలకి వ్యతిరేకంగా పాటలు కూడ సంకలనం చేస్తున్నారు. "ఓరోరి మతోన్మాది, నీకు కడతాం గోరీ" వంటి పాటలు మతతత్వ రాజకీయ పార్టీలని భయపెట్టేలా ఉంటాయి. గ్రామాలలో మంత్ర గాళ్ళు దెయ్యాలు తిరుగుతున్నాయని పుకార్లు సృష్టించి ప్రజలని భయపెట్టి వాటిని శాంతి చెయ్యిస్తామని చెప్పి డబ్బులు లాగుతున్నారు. ఆ సందర్భాలలో భారత నాస్తిక సమాజం వారు గ్రామాలకి వెళ్ళి భయాల్ని పోగొట్టే ప్రయత్నాలు చేస్తుంటారు. భారత నాస్తిక సమాజం ఆధ్వర్యంలో జయగోపాల్ విశాఖపట్నంలో గొడ్డుమాంసం, పందిమాంసం విందు నిర్వహించాడు. బహిరంగంగా మతగ్రంథాలను తగులబెట్టాడు. రాజకీయాలకు అతీతంగా హేతువాద దృష్టితో అనేక సాహవంతమైన కార్యక్రమాలను నిర్వహించాడు. అయితే నిజాన్ని తెలుసుకోవటానికి కాక కేవలం అస్తిత్వవాదంపై గుడ్డి ద్వేషంతో హిందూ ముస్లింల సునిశిత భావాలకు ఖేదం కలిగించడానికే ఇటువంటి కార్యక్రమాలను చేపట్టాడని విమర్శకులు ఖండించారు.

## సవాళ్ళు

దేవుడు, ఆత్మలు, స్వర్గం, పునర్జన్మలు, జ్యోతిషం, వాస్తు లాంటివి నిజమని నిరూపిస్తే 5 లక్షలు బహుమతి ఇస్తామని జయగోపాల్ చాలెంజ్ చేశాడు. విశాఖపట్నంలోనే ఇతనికి పోటీగా పాస్టర్ పొట్లూరి దేవ సుందర రావు అనే వ్యక్తి తనని తాను అంతర్జాతీయ చాలెంజర్ గా ప్రకటించుకున్నాడు. అతను బైబిల్ ఓపెన్ యూనివర్శిటీ నిర్వాహకుడు. అతనికి bibleverdict.org పేరుతో వెబ్ సైట్ కూడా ఉంది, భూతలక్రిందులు అనే పేరుతో పత్రిక కూడా ఉంది. విశాఖపట్నంలోని గోడల మీద, బోర్డుల మీద పెయింటింగులు వెయ్యించి తాను ప్రపంచంలో ఎవరినయినా చాలెంజ్ చెయ్యగలనని ప్రకటించుకుంటుంటాడు. డా విన్సీ కోడ్ విషయంలో కూడా సుందర రావు సవాల్ విసిరాడు. ఆ సవాల్ ని అంగీకరిస్తూ జయగోపాల్ అతన్ని బహిరంగ చర్చకి రమ్మన్నాడు. క్రైస్తవులు తొక్కిపెట్టిన ఫిలిప్ సువార్త గురించి జయగోపాల్ ప్రస్తావిస్తారనే భయంతో అతను జయగోపాల్ పిలిచిన వేదికకి రాలేదు. క్రైస్తవ మతవాదులని సవాల్ చేస్తూ జయగోపాల్ క్రీస్తు చారిత్రక పురుషుడా? అనే టైటిల్ తో గ్రంథం కూడా వ్రాసాడు.

## వివాదాలు

## మూలాలు
# రావెల సాంబశివరావు

**రావెల సాంబశివరావు** హేతువాది, రచయిత. అతనికి జానపద గేయాలు రచించడంలో ప్రత్యేక అభిరుచి.

## జీవిత విశేషాలు

అతను 1941 జూలై 15న జన్మించాడు. రాజస్థాన్‌లో ఎం.ఎ చేసాడు. అతను నాగార్జున విశ్వవిద్యాలయం రిజిస్ట్రార్ గా పనిచేసి పదవీవిరమణ చేసాడు. అతను కవిరాజు విజయం రూపకం రాశాడు. అతను శారదా బెయిల్ రచించిన ఆంగ్ల పుస్తకాన్ని సామాజిక రంగంలో ప్రతిభా మూర్తులు పేరుతో తెలుగులోకి అనువదించాడు.

## రచనలు

* సంజీవదేవ్ జీవనరాగం
* కవికుల కులీనుడు విశ్వనాథ
* డియర్‌ ప్రొఫెసర్‌ ఐన్‌స్టీన్ (అనువాదం)
* ఆచార్య రంగ స్వీయచరిత్ర (అనువాదం)
* లోహియా అమెరికా సందర్శన (అనువాదం) : ఈ పుస్తకంలో 1951లో లోహియా అమెరికా సందర్శన వివరాలతోపాటు, ఆయన మళ్లీ 1964లో అమెరికా పర్యటించినప్పటి ప్రసంగాలు, పత్రికా కథనాలు కూడా ఉన్నాయి.
* పల్నాటి పోతన శ్రీ చిరుమామిళ్ళ సుబ్బయ్య స్వామి జీవిత చరిత్ర
* ఉద్యోగిస్వామ్యం

## మూలాలు
# జాగర్లమూడి వీరాస్వామి

**జాగర్లమూడి వీరాస్వామి** హేతువాది. గుంటూరు జిల్లా ప్రత్తిపాడులో 1919లో జన్మించాడు. వృత్తిరీత్యా న్యాయవాది అయిన వీరాస్వామి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ ఛైర్మన్‌ గా, కులనిర్మూలన సంఘ అధ్యక్షునిగా, ఉమ్మడి మద్రాసు రాష్ట్రం లోనూ, కర్నూలు రాజధానిగా ఉన్న ఆంధ్రరాష్ట్రం లోనూ సచివాలయాలలో న్యాయశాఖ కార్యదర్శి లాంటి అనేక పదవులలో పనిచేశాడు. ఎన్నో కులాంతర వివాహాలు జరిపించాడు
.

వీరాస్వామి 2008, సెప్టెంబరు 29న హైదరాబాదులోని ఒక ప్రైవేటు ఆసుపత్రిలో మరణించాడు.

## మూలాలు
# కోగంటి రాధాకృష్ణమూర్తి

**కోగంటి రాధాకృష్ణమూర్తి** (సెప్టెంబర్ 18, 1914 - జనవరి 3, 1989) ప్రముఖ రచయిత, సంపాదకుడు, హేతువాది. తెనాలి నుంచి నలంద ప్రచురణల సంస్థను నడిపారు. ఈయన అనువదించిన ఎం.ఎన్.రాయ్ వ్యాసాలు ఒక హేతువాద వాచకం అంటారు. రాడికల్‌ హ్యూమనిస్టు.ఏ ఇజాన్నీ హీనంగా నిరసించడటం తన అభిమతం కాదు. ఏ సిద్ధాంతానికీ సమగ్రత ఆపాదించరాదనీ, ప్రతి సిద్ధాంతంలోని మంచిని స్వీకరిస్తూ ముందుకు సాగటమే వివేకవంతుల లక్షణమని అతను భావన.

## జననం

కోగంటి రాధాకృష్ణమూర్తి గుంటూరు జిల్లా, తెనాలి ప్రాంతపు కూచిపూడి (అమృతలూరు) గ్రామంలో 1914, సెప్టెంబర్ 18 న జన్మించారు. గుంటూరు ఏసీ కళాశాలలో బి.ఏ. పట్టభ్రదులైన కోగంటి వారు దక్షిణ భారత హిందీ ప్రచార సభ వారి ‘విశారద’, ‘ప్రచారక’ చదివి ఉత్తీర్ణులయ్యారు. విద్యార్థిదశలో భారత జాతీయ కాంగ్రెస్‌ కార్యకర్తగా ఉండి పలు కార్యక్రమాల్లో చురుకుగా పాల్గొన్నారు. గోపీచంద్‌, జి.వి.కృష్ణారావు, ఆవుల గోపాలకృష్ణమూర్తి వంటి వారితో స్నేహం. త్రిపురనేని రామస్వామి భావాల ప్రభావం అతను మీద ఎక్కువ.1937 నుంచి మానవేంద్రనాథ్‌రాయ్‌ భావాలతో ఉత్తేజం పొందారు. 1940లో రాయ్‌ స్థాపించిన రాడికల్‌ డెమోక్రటిక్‌ పార్టీలో చేరారు. 1941లో ఆంధ్ర రాష్ట్రంలో రాడికల్‌ డెమోక్రటిక్‌ పార్టీని తెనాలిలో స్థాపించారు. 1946లో జరిగిన సార్వత్రక ఎన్నికలలో ఆ పార్టీ తరఫున తెనాలి నియోజకవర్గం నుంచి పోటీచేశారు. పార్టీ రాజకీయాలు ప్రజాస్వామ్యానికి పనికిరావనే ఉద్దేశంతో 1948లో రాడికల్‌ డెమోక్రటిక్‌ పార్టీని రాయ్‌ రద్దు చేశారు. రాడికల్‌ హ్యూమనిస్టు ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించారు.విహారి, రాడికల్‌, సమీక్ష వంటి పత్రికలకు సంపాదకత్వం వహించారు.

1945 నుంచి 1969 వరకు నలందా ప్రెస్‌, నలందా పబ్లిషర్స్‌ ప్రజాపరిషత్తు వంటి సంస్థలు నడిపారు. ఎం.వి.రామమూర్తి అధ్యక్షతన 1977లో ఏర్పడిన ప్రజాస్వామ్య ప్రచురణల సంస్థ తరఫున ప్రథమ ప్రచురణగా రాధాకృష్ణమూర్తి ఉద్గ్రంథం ‘ఎం.ఎన్‌.రాయ్‌ జీవితం-సిద్ధాంతం’ వెలువడింది. రాయ్‌ జీవితాన్ని 47 అధ్యాయాలలో, 432 పేజీలలో చక్కగా వివరించారు. ఇండియాలో విప్లవం, ఇండియా భవిష్యత్తు, మార్క్సిజం-రాడికలిజం, మల్లెపూలు (కథాసంపుటి), గాంధీమార్గం, మార్క్సిజం-కమ్యూనిజం-చరిత్ర నేర్పిన గుణపాఠం మొదలైనవి అతను రచనలు. ప్రపంచ రికార్డులు, ప్రపంచ నాటికలు, న్యాయాన్యాయాలు, రాయ్‌ వ్యాసాలు, జవహర్‌లాల్‌ నెహ్రూ, నూతన రాజ్యాంగ చట్టం మొదలైనవి అతను అనువాద రచనలు. భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటానికి ఉత్తేజాన్ని, భావోద్వేగాన్ని కలిగించడంలో దోహదపడినంతగా గాంధీ నిర్మాణాత్మకమైన వ్యవస్థలను రూపొందించడంలో సఫలుడు కాలేకపోయాడన్నారు.

## మరణం

1989, జనవరి 3 న రాధాకృష్ణమూర్తి గుండెపోటుతో మరణించారు.

## రచనలు

1. ఇండియాలో విప్లవం 1943
2. ఎం.ఎన్.రాయ్ జీవితం-సిద్ధాంతం 1978
3. మార్క్సిజం-రాడికలిజం 1997
4. ఇండియా భవిష్యత్తు
5. మల్లెపూలు (కథాసంపుటి)
6. గాంధీమార్గం

## బయటి లింకులు

* ఎం.ఎన్.రాయ్ జీవితం-సిద్ధాంతం

## మూలాలు

* (గుమ్మావీరన్న ఆంధ్రజ్యోతి 18.9.2014)
# పావులూరి కృష్ణ చౌదరి

| పావులూరి కృష్ణ చౌదరి |
| --- |
| జననం |  (1926-06-30) 1926 జూన్ 30 గోవాడ గ్రామం, అమృతలూరు మండలం, గుంటూరు జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్ |
| మరణం | 2023 జనవరి 12 హైదరాబాదు |
| చదువు | గణితం, భౌతిక, రసాయన శాస్త్రాలతో డిగ్రీ, ఎంబీబీఎస్, మాస్టర్‌ ఆఫ్‌ హోమియో |
| పాఠశాల/కళాశాలలు | ఏసీ కళాశాల, గుంటూరు ప్రభుత్వ వైద్యకళాశాల, విశాఖపట్నం, మెంబర్‌ ఆఫ్‌ ఫ్యాకల్టీ ఇన్‌ హోమియోపతి (ఎమ్‌ఎఫ్‌.హోమ్‌), లండన్‌ |
| భాగస్వామి | సుందర రాజేశ్వరి (మ.2010) |
| పిల్లలు | 3, మానవేంద్రనాథ్‌ (మ.1980) (కుమారుడు), డాక్టర్‌ నరేంద్రనాథ్‌ (పిల్లల వైద్య నిపుణులు) (కుమారుడు), కొడాలి సుమతి (కుమార్తె) |

**డాక్టర్ పావులూరి కృష్ణ చౌదరి** (1926 జూన్ 30 - 2023 జనవరి 12) (ఆంగ్లం: Dr Pavuluri Krishna Chowdary) సుప్రసిద్ధ హోమియోపతి వైద్య నిపుణుడు.

## కెరీర్

నిజానికి ఎంబీబీఎస్‌ చదివిన పావులూరి కృష్ణ చౌదరి సహజసిద్ధమైన ఔషధాలు అందించే హోమియోనే మేలని నిర్ధారణకు వచ్చాడు. అదే సంకల్పంతో లండన్‌ వెళ్లి హోమియో వైద్యంలో పట్టభద్రుడయ్యాడు. స్వదేశానికి తిరిగివచ్చి అతను జీవితమంతా పూర్తిగా హోమియో వైద్య విధానాల విస్తృతికి, అభివృద్ధికి కృషిచేసాడు. ఖరీదైన, సంక్లిష్టమైన రసాయనాలతో కూడిన ఇంగ్లిషు మందుల కంటే మేలని నమ్మిన ఆయన తెలుగునాట హోమియో వైద్యంలో శిఖర సమానుడుగా ఎదిగాడు.

వైద్యుడిగానే కాక హైదరాబాద్‌లోని ప్రభుత్వ హోమియోపతి కళాశాల ప్రధానాచార్యుడిగా, కేంద్ర ప్రభుత్వ అధీనంలోని సెంట్రల్‌ కౌన్సిల్‌ ఆఫ్‌ హోమియోపతి, డ్రగ్స్‌ టెక్నికల్‌ అడ్వైజరీ కమిటీ, కోల్‌కతాలోని నేషనల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ హోమియోపతి బోర్డ్‌ ఆఫ్‌ గవర్నర్స్‌కు సభ్యుడిగా సేవలు అందించాడు. జీయర్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ మెడికల్‌ సైన్సెస్‌ (జిమ్స్‌) స్థాపనలో **పావులూరి కృష్ణ చౌదరి** ప్రముఖంగా వ్యవహరించారు. ఆ సంస్థ ఆధ్వర్యంలోని హోమియో ఆసుపత్రి, వైద్య కళాశాలలు దేశ విదేశాల్లో ఖ్యాతి గడించాయి.

ఈనాడు దినపత్రికలో అతని వ్యాసాల ద్వారా సామాన్యులకుసైతం హోమియోపతి వైద్యంపై అవగాహన కల్పించాడు. దాదాపు రెండున్నర దశాబ్దాలపాటు ప్రతి ఆదివారం ప్రచురితమైన ఈ వ్యాసాల ధారావాహికల సంకలనమైన *ఇంటింటా హోమియో వైద్యం* అనే గ్రంధం ప్రతీఇంటా కరదీపికగా మారింది.

## మరణం

వృద్ధాప్య సమస్యలతో బాధపడుతున్న 96 సంవత్సరాల పావులూరి కృష్ణ చౌదరి 2023 జనవరి 12న హైదరాబాదులోని స్వగృహంలో తుదిశ్వాస విడిచాడు. ఆయన భార్య సుందర రాజేశ్వరి 2010లో మృతి చెందింది. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు, ఒక కుమార్తె సంతానం కాగా పెద్ద కుమారుడు 18 ఏళ్ల వయసులో మృతి చెందాడు. రెండో కుమారుడు డాక్టర్ నరేంద్రనాథ్ అమెరికాలో వైద్యుడు. డాక్టర్ పావులూరి కృష్ణ చౌదరి ఏకైక కుమార్తె కుటుంబం హైదరాబాద్‌లో స్థిరపడ్డారు. వీరి కుమార్తె డాక్టర్ అపర్ణ కూడా హోమియో వైద్యంలో నిపుణురాలిగా పేరుగాంచింది.

## మూలాలు