Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ఆలపాటి రవీంద్రనాధ్

| ఆలపాటి రవీంద్రనాధ్ |
| --- |
| జననం | నవంబరు 4, 1922 గుంటూరు జిల్లా, అమృతలూరు మండలం, గోవాడ |
| మరణం | ఫిబ్రవరి 11, 1996 |
| వృత్తి | పత్రికా సంపాదకులు |
| ప్రసిద్ధి | గాంధేయవాది,సంపాదకులు |
| మతం | హిందూ |
| పిల్లలు | కుమారులు బాపన్న, దేవేంద్రనాథ్ |
| తండ్రి | వెంకట్రామయ్య, |
| తల్లి | అమ్మెమ్మ |

**ఆలపాటి రవీంద్రనాధ్** (నవంబరు 4, 1922 - ఫిబ్రవరి 11, 1996) జ్యోతి, రేరాణి, సినిమా, మిసిమి పత్రికల స్థాపకుడు. కళాజ్యోతి ప్రాసెస్ ముద్రణాలయం స్థాపకులు.

## జననం

**ఆలపాటి రవీంద్రనాధ్** గుంటూరు, జిల్లా, అమృతలూరు, మండలం గోవాడలో 1922, నవంబరు 4 న వెంకట్రామయ్య, అమ్మెమ్మలకు జన్మించాడు. జ్యోతి, రేరాణి, సినిమా, మిసిమి పత్రికల స్థాపకుడు. వాటి ద్వారా శాస్త్రీయ దృక్పదం, సెక్సు, ఎం.ఎన్.రాయ్ భావాలు ప్రచారం చేశారు. జి.వి.కృష్ణారావు రాసిన సునీధ నాటకాన్ని ఈయనకు అంకితం ఇచ్చారు. డిగ్రీలు లేకుండానే పాండిత్యం గడించి, ఆ పాండిత్యానికి సాంఘిక ప్రయోజనాన్ని చేకూర్చాడు. ఈయనపై తాత దేవయ్య ప్రభావం పడింది. గోవాడ గ్రామం సందర్శించిన మహాత్మాగాంధీని రవీంద్రనాథ్ చూశారు. దేవయ్య ఆధ్వర్యంలో గోవాడలో హరిజనుల్ని గ్రామంలోని బావి నుంచి నీరు తోడుకోనిచ్చారు. గోవాడ సమీపంలోని కావూరులో గొల్లపూడి సీతారామశాస్త్రి వినయాశ్రమం, త్రిపురనేని రామస్వామి అవధానాలు, ఉపన్యాసాలు, రచనలు, తాపీ ధర్మారావుతో పరిచయం వంటి ప్రభావాలతో 1946లో తెనాలిలో జ్యోతి ప్రెస్ ప్రారంభించారు. 'ప్రెస్' లోనే చర్చలు జరిగేవి. జ్యోతి ప్రెస్ కళాకారులు, పండితులు, గాయకులు, నటులు, ఉపాధ్యాయులతో రాడికల్ హ్యూమనిస్టులకు, హేతువాదులకు, స్వతంత్ర ఆలోచనాపరులకు కేంద్రమైంది. భారతీయ చరిత్రను, సంస్కృతిని, తత్వాన్ని, బౌద్ధాన్ని, శాస్త్రీయ దృక్పథంతో చూడాలన్న' రాయ్ భావజాలంతో 'జ్యోతి' అనే పత్రికని, సెక్స్‌ని శాస్త్రీయంగా వివరించడానికి 'రేరాణి' పత్రికని ప్రయోగించారు.

రవీంద్రనాథ్ ప్రోత్సాహంతో రావూరి భరద్వాజ, శారద, ఆలూరి భుజంగరావు, ఎం.ఎల్.నరసింహారావు, అన్నపరెడ్డి వెంకటేశ్వరరెడ్డి, నెల్లూరి కేశవస్వామి... ఇలా ఎంతోమంది రచయితలు వచ్చారు. 'కుటుంబ నియంత్రణ' సశాస్త్రీయమని, అది దేశానికి ఎంతో అవసరమని ప్రచురిస్తే అప్పటి ప్రభుత్వం ఆయన్ని ప్రాసిక్యూట్ చేసింది. సెక్స్ విజ్ఞానాన్ని శాస్త్రీయంగా ప్రచురిస్తూ ఫ్రాయిడ్, హేవలాక్, ఎల్లీస్, మెస్మర్, యూంగ్, యాడ్లర్ వంటి వారి సిద్ధాంతాలను తన 'రేరాణి' పత్రిక ద్వారా ఆయన పరిచయం చేశారు. తన పత్రికల ద్వారా బుద్ధుడి బోధనలకు విస్తృత ప్రచారం కల్పించారు. బూదరాజు రాధాకృష్ణ, తాళ్లూరి నాగేశ్వరరావు, సి.ధర్మారావు, రావూరి భరద్వాజ వంటి మిత్రులతో చర్చించి... ఆయన *మిసిమి*ని 1990లో పక్షపత్రికగా ప్రారంభించారు. నాలుగు సంచికలు వచ్చాక దాన్ని మాసపత్రికగా మార్చారు. పురాణం సుబ్రహ్మణ్యశర్మ చేత 'మధురవాణి' ఇంటర్వ్యూలు రాయించారు. 'మేధావుల మెతకలు అనే సంపాదకీయం రాశారు. 1995లో కాలిఫోర్నియా విశ్వవిద్యాలయం గౌరవ డాక్టరేట్ ప్రదానం చేసింది.

## మరణం

1996, ఫిబ్రవరి 11 న హైదరాబాదులో మరణించారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

[[1]]
# గోపరాజు లవణం

| గోపరాజు లవణం |
| --- |
| లవణం |
| జననం | గోపరాజు లవణం అక్టోబరు 10 1930 |
| మరణం | ఆగష్టు 14, 2015 విజయవాడ, ఆంధ్రప్రదేశ్ |
| ఇతర పేర్లు | లవణం |
| వృత్తి | 'నాస్తికమార్గం' పత్రికల సంపాదకుడు భారత నాస్తిక కేంద్రం (విజయవాడ) డైరెక్టర్ 1973లో విజయవాడ హేతువాద సంఘ అధ్యక్షుడు |
| పేరుపడ్డది | హేతువాది , నాస్తికుడు |
| భాగస్వామి | హేమలతా లవణం |
| తల్లిదండ్రులు | కీ.శే. గోపరాజు రామచంద్రరావు కీ.శే. సరస్వతీ గోరా |
| బంధువులు | వడ్డాది సౌభాగ్య గౌరి (మేనత్త) చెన్నుపాటి విద్య(సోదరి) చెన్నుపాటి శేషగిరిరావు(బావ) గోపరాజు విజయం(సోదరుడు) గోపరాజు సమరం(సోదరుడు) గోపరాజు రశ్మి(మరదలు) గుర్రం జాషువా(మామ) |

**గోపరాజు లవణం** (అక్టోబరు 10 1930 - ఆగష్టు 14, 2015), గోరా కుమారుడు, హేతువాది, నాస్తికుడు. సంఘం, ది ఎథీస్ట్ (The Atheist), నాస్తికమార్గం పత్రికల సంపాదకుడు. భారత నాస్తిక కేంద్రం (విజయవాడ) డైరెక్టర్.

## జీవిత విశేషాలు

చిన్నతనంలోనే స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. 1973లో విజయవాడ హేతువాద సంఘ అధ్యక్షుడిగా నియమితులయ్యాడు. అస్పృశ్యతా నిర్మూలన కులనిర్మూలన కోసం కృషిచేశాడు. నవయుగ కవిచక్రవర్తి, పద్మవిభూషణ్ గుర్రంజాషువా యొక్క కుమార్తె హేమలతను వివాహం చేసుకున్నాడు. గాంధేయ విలువలకు కట్టుబడి సామాజిక అభ్యున్నతికి అంకితమై పనిచేస్తున్నందుకు జమునాలాల్ బజాజ్ అవార్డుకు 5.10.2009న ఎంపికయ్యాడు. సామాజిక జాగృతికి అనేక విధాల కృషి చేస్తున్న లవణం హేతువాదం, నాస్తిక వాదంపై అనేక గ్రంథాలు రచించాడు. సమాజంలో వేళ్లూనుకున్న మూఢ విశ్వాసాలు, మత మౌఢ్యానికి వ్యతిరేకంగా అనేక ఉద్యమాలను నడిపాడు. సంస్కార్ అనే స్వచ్ఛంద సంస్థను స్థాపించి, నిజామాబాద్ జిల్లాలో జోగిని వ్యవస్థను రూపుమాపేందుకు కృషి చేశాడు. డాక్టర్ సమరం లవణంకి సోదరుడు.

## రచనలు

1. నాస్తికత్వం-అభివృద్ధి-చరిత్ర 1978
2. కోవూర్ జీవితం 1980

## విశేషాలు

* ఏడో తరగతి వరకే చదివాడు.
* మహాత్మాగాంధీ వ్యక్తిత్వం, వినోబా భావేల ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంది. నిరాడంబరంగా ఎలా జీవించాలో వారి నుంచే నేర్చుకున్నాడు.
* సిగరెట్‌, మద్యం వంటి అలవాట్లు ఏమీ లేవు. సిద్ధాంతాలు. ఇతరులకు చెప్పే ముందు తాను పాటించాలని చెడు అలవాట్లను దగ్గరికి రానీయలేదు.
* డబ్బు కోసం తాపత్రయపడలేదు.
* లక్ష్యం లేని జీవితాలు గజిబిజిగా ఉంటాయి. అదే అనారోగ్యం!
* నేను నాస్తికుడిని. దేవుని నమ్మను. పూజించను. ఇతరులు ఎంతోమంది నమ్ముతారు. పూజిస్తారు. ఒకరి భావాలు మరొకరికి నచ్చవు. కొందరు నన్ను వ్యతిరేకిస్తారు. ఇంకొందరు ముఖం మీదనే తిడతారు. అయినా నేను వారి పట్ల ద్వేషభావం పెంచుకోను. పోట్లాటకు, వాదనలకు దిగను. నేను స్వతహాగా హాస్యప్రియుడిని. ఎప్పుడూ సరదాగా ఉండాలనుకునే మనస్తత్వం నాది.

## మరణం

గత కొంత కాలంగా ఊపిరితిత్తుల వ్యాధితో బాధపడుతున్న ఈయన 2015, ఆగష్టు 14 న విజయవాడ లోని రమేష్ ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ మృతి చెందాడు.

## మూలాలు
# గోపరాజు విజయం

గోపరాజు విజయం సామాజిక కార్యకర్త
**గోపరాజు విజయం** సామాజిక కార్యకర్త, నాస్తికుడు. అతను హేతువాది గోరా కుమారుడు. *The Atheist* పత్రిక సహ సంపాదకుడు. పొలిటికల్ సైన్సులో డాక్టరేటు పొందారు. విజయవాడ నాస్తిక కేంద్ర నిర్వాహకుడు. పొలిటికల్ సైన్స్ లో ప్రొఫెసర్ అయిన అతను శాంతి, పర్యావరణాలను ప్రోత్సహించడానికి అవిశ్రాంతంగా కృషి చేశాడు.

## జివిత విశేషాలు

కృష్ణా జిల్లాలోని మచిలీపట్నంలో 1936 లో జన్మించాడు. ముదునూరులో, విజయవాడలోని పటమటలో పాఠశాల విద్యనభ్యసించిన తరువాత అతను విజయవాడ నగరంలోని ఎస్ఆర్ఆర్, సివిఆర్ కాలేజీ నుండి డిగ్రీ కోర్సును అభ్యసించాడు. 1961-63లో విశాఖపట్నంలోని ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి పొలిటికల్ సైన్స్ లో ఎంఏ పూర్తి చేశాడు. అతను 1968 లో యుఎస్ బయలుదేరే ముందు అదే విశ్వవిద్యాలయంలో లెక్చరర్‌గా కూడా పనిచేశాడు. అక్కడ అతను మార్టిన్ లూథర్ కింగ్ స్కూల్ ఆఫ్ సోషల్ చేంజ్, చెస్టర్, పెన్సిల్వేనియాలో, మైనారిటీలు, నల్లజాతి వర్గాల సమస్యలను అధ్యయనం చేయడానికి వెళ్ళాడు. మరుసటి సంవత్సరం, అతను డెలావేర్ విశ్వవిద్యాలయంలో రీసెర్చ్ అసిస్టెంట్‌గా పనిచేశాడు. రాజకీయ శాస్త్రం, రాజకీయ సిద్ధాంతం, రాజ్యాంగాలను బోధించాడు. 1970 లో, డెలావేర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి పొలిటికల్ సైన్స్‌లో తన రెండవ మాస్టర్స్ సంపాదించాడు.

అతను ప్రపంచవ్యాప్తంగా విస్తృతంగా పర్యటించాడు. మానవతావాద, నాస్తిక ఉద్యమాలు, లౌకిక ఆత్మ, విమర్శనాత్మక ఆలోచనలను బలోపేతం చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించాడు. అతను 1940 లో తన తల్లిదండ్రులచే విజయవాడలో స్థాపించబడిన నాస్తిక కేంద్రానికి ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ గా భాద్యతలు చేపట్టాడు. శాంతి, సంఘర్షణల పరిష్కారానికి, గాంధేయ తత్వశాస్త్రం, అహింస, సామాజిక అభివృద్ధి, పౌర సమాజ ఉద్యమంపై అధ్యయనాలకు చురుకుగా సహకరించాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం

ఆయన భార్య సుమతీ విజయం. వారి కుమారుడు వికాస్ గోరా. సుమతీ విజయం 2013 నవంబరు 17న మరణించింది.

## మరణం

2020 మే 22న ఉదయం 5 గం॥లకు విజయవాడలోని నాస్తిక కేంద్రంలో తన 84వ యేట మరణించాడు. గత కొంతకాలంగా అల్జీమర్స్‌తో బాధపడుతున్నాడు. అతని మృతదేహాన్ని వైద్య పరిశోధనల కోసం ఎన్‌ఆర్‌ఐ ఆసుపత్రికి విరాళంగా ఇచ్చారు.

## రచనలు

1. దేశదేశాలలో నాస్తికత్వం 1981
2. స్వేచ్చా సమరయోధులు 1982

## మూలాలు
# గోపరాజు సమరం

| డా. గోపరాజు సమరం |
| --- |
|  |
| జననం | జూలై 30, 1939 మచిలీపట్నం, కృష్ణా జిల్లా |
| చదువు | ఎం.బి.బి.ఎస్ |
| పాఠశాల/కళాశాలలు | రంగరాయ వైద్య కళాశాల, కాకినాడ |
| వృత్తి | వైద్యుడు, రచయిత, సంఘ సేవకుడు |
| తల్లిదండ్రులు | * గోరా (తండ్రి)
* గోపరాజు సరస్వతి (తల్లి)
 |

**డా. గోపరాజు సమరం** వైద్యుడు, సంఘ సేవకుడు, రచయిత. వైద్యవిజ్ఞాన సంబంధించిన విషయాలపై తెలుగులో అనేక గ్రంథాలు రచించారు. సమరం నాస్తికవాది అయిన గోరా, సరస్వతి గోరాల కుమారుడు. వృత్తి రీత్యా వైద్యుడైన సమరం వివిధ రంగాలలో కృషి సలిపాడు. సమరం 1939 జూలై 30లో కృష్ణా జిల్లా, మచిలీపట్నంలో జన్మించాడు.

కాకినాడలోని రంగరాయ వైద్య కళాశాల నుండి ఎం.బీ.బీ.ఎస్. పట్టా పొంది 1970లో విజయవాడలో వైద్యునిగా వాసవ్య నర్సింగ్ హోం పేరుతో వృత్తిజీవితాన్ని ప్రారంభించారు. వందలాది ఉచిత వైద్యశిబిరాలు, టీకావైద్యం క్యాంపులు, నేత్ర శిబిరాలు, రక్తదాన శిబిరాలు, పోలియో శస్త్రచికిత్రా శిబిరాలు, కుటుంబ నియంత్రణ శిబిరాలు, హెచ్‌.ఐ.వీ. రక్తపరీక్షా శిబిరాలు నిర్వహించటంలో ప్రధానపాత్ర పోషించారు. సమాజంలోని అన్నివర్గాల ప్రజాలలో ఎయిడ్స్ వ్యాధిపై అవగాహన పెంపొందించటంలో విశేషకృషి చేశారు. సమరం స్వేచ్ఛాగోరా నేత్రనిధి యొక్క కార్యనిర్వాహక అధ్యక్షులు. బాణామతి, చేతబడి వంటి మూఢనమ్మకాలను రూపుమాపడానికి సమరం వీటి సమస్య హెచ్చుగా ఉన్న మెదక్, నిజామాబాదు, ఆదిలాబాద్, నల్లగొండ జిల్లాలో అనేక బృందాలతో పర్యటించారు. జిల్లా అధికారులు, పోలీసు సూపరిండెంటు ఆహ్వానంపై బాణామతిపై అవగాహన పెంచడానికి వైద్యులు, శాస్త్రజ్ఞులు, మంత్రజాలికులు, మిమిక్రీ కళాకారులు, స్వచ్ఛంద కార్యకర్తలతో కూడిన బృందాలకు నాయకత్వం వహించాడు. సమరం విజయవాడలోని పోలీసు వైద్య కేంద్రము యొక్క గౌరవ నిర్దేశకుడు.

డా. సమరం భారతీయ వైద్య సంఘ కార్యకలాపాల్లో క్రియాశీలకంగా పనిచేశాడు. స్థానిక, రాష్ట్ర, జాతీయ స్థాయిల్లో అనేక ఉన్నత పదవులను చేపట్టాడు. 1980-81 సంవత్సరానికి గాను భారతీయ వైద్య సంస్థలో సంఘపు ఉత్తమ రాష్ట్రాధ్యక్షునిగా పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు. 1996-97లో భారతీయ వైద్య సంఘం (Indian Medical Association) ఉపాధ్యక్షునిగా పనిచేశారు. ఈయన భార్య డా. రష్మీ కూడా వీరి కృషిలో పాలుపంచుకుంటున్నారు.

## రచనలు

1. సైన్సు-నాస్తికత్వం1981
2. సైన్సు-మనస్సు 1982
3. ముప్పుతెచ్చేమూఢనమ్మకాలు 1993
4. కుటుంబ నియంత్రణ పద్ధతులు-డా.జి.సమరం (ఆర్కీవ్.ఆర్గ్ లో ప్రతి)
5. ఆధునిక ఆరోగ్య రక్షణ గ్రంథావళి (హార్ట్ ఎటాక్)
6. ఆధునిక ఆరోగ్యరక్షణ గ్రంథావళి (వ్యాధులు-భయాలు)
# తోటకూర వెంకటేశ్వర్లు

తోటకూర వెంకటేశ్వర్లు ఆంధ్రప్రదేశ్ కు చెందిన హేతువాది. హేతువాద పత్రిక "చార్వాక" స్థాపకుడు.

## జీవిత విశేషాలు

అతను ప్రకాశం జిల్లా సంతరావూరు కు చెందిన వాడు. అక్కడి నుంచి విజయవాడ వలస వచ్చాడు. ఎ.టి.కోవూర్ పర్యటన స్పూర్తితో 1976 లోచార్వాక మాసపత్రిక స్థాపించాడు. ఆ పత్రికకు సంపాదకునిగా ఉన్నాడు. బ్యాంకు ఉద్యోగంతో పాటు తన సర్వస్వమూ హేతువాద ఉద్యమానికి త్యాగం చేసి చార్వాక పత్రిక నడిపారు. ఆంధ్రరాష్ట్రంలో నలుమూలలకు ఈ పత్రిక చొచ్చుకు వెళ్ళింది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో ఆ పత్రిక వల్ల చాలామంది యువకులు స్ఫూర్తి పొందారు. ఈ పత్రిక కొంతకాలమే నడిచినా చాలా సర్క్యులేషన్ తో విపరీతంగా ఆకర్షించించి.

## మరణం

వెంకటేశ్వర్లు 26 డిసెంబర్ 2025 న (83 ఏళ్ళు) తెల్లవారుఝామున గుండెపోటుతో గుంటూరులో మరణించాడు.

## మూలాలు
# ఎన్.వి.బ్రహ్మం

ఎన్.వి.బ్రహ్మం
**ఎన్.వి.బ్రహ్మం** ప్రముఖ హేతువాది, రచయిత.

## జననం, కుటుంబం

ఎన్.వి.బ్రహ్మం (నాసిన వీర బ్రహ్మం) 1926 ఏప్రిల్ లో గొనసపూడి (పరుచూరు, ప్రకాశం జిల్లా) లో హనుమాయమ్మ, వెంకటస్వామి ల సంతానంగా పుట్టారు. భార్య సీతారామమ్మ. కుమార్తె పేరు మనీషా. ఆ పేరుతోనే ట్యుటొరియల్ సంస్థ నడిపారు. కుమారులు జగీష్, గణేష్ లు హోమియోపతీలో వైద్య వృత్తి చేపట్టారు.

## దార్శనికుడు ఎం.ఎన్.రాయ్ , ఇతర రచయితల ప్రభావం

చాలాకాలం ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేసిన బ్రహ్మం, కవిరాజు త్రిపురనేని రామస్వామి రచనల ప్రేరణతో ఎందరో విద్యార్థులను,
హేతుబద్ధంగా ఆలోచించే విధంగా సుశిక్షితులను చేశాడు. ఎం.ఎన్.రాయ్ భావాల ప్రభావానికి లోనై, 1946 మే మాసం లో, డెహ్రాడూన్లో జరిగిన రాడికల్ హ్యూమనిస్ట్ రాజకీయ పాఠశాలకు వెళ్ళి, ఆంధ్రలో రాయ్ భావ వ్యాప్తికి చాలా కృషి గావించాడు. రచయితలు గోపిచంద్, కోగంటి సుబ్రహ్మణ్యం, పి.వి.సుబ్బారావు, ఆవుల గోపాలకృష్ణమూర్తి, గుత్తికొండ నరహరి, జి.వి.కృష్ణారావుల రచనలు బ్రహ్మాన్ని ప్రభావితం చేసాయి. ఎం.వి.రామమూర్తి, కోగంటి రాధాకృష్ణమూర్తి, సి.హే చ్. రాజారెడ్డి బ్రహ్మానికి దగ్గరి రాడికల్ ఆప్తులు.

## హేతువాదిగా జీవనం

1946 నుండి బ్రహ్మం వివిధ రాడికల్ హ్యమనిస్ట్ అధ్యయన కాంప్ లలో అధ్యాపకుడిగా మానవాదం విడమరిచి చెప్పేవాడు. రాష్ట్ర రాడికల్ హూమనిస్ట్ సంఘ పత్రిక సంపాదకుడిగా 1982-83 లో ఉన్నాడు.1965లో అవనిగడ్డ, కృష్ణా జిల్లాలో జరిగిన హ్యమనిస్ట్ స్టడి కాంప్ లో చురుకుగా ఎ.బి.షా, ఆవుల గోపాలకృష్ణమూర్తి, ఎన్.ఇన్నయ్య, కోనేరు కుటుంబరావు, త్రిపురనేని వెంకటేశ్వరరావు లతో కలసి సుదీర్ఘ చర్చలలో పాల్గొన్నాడు. బి.ఎ. వరకు చదివి చింతనాపరుడుగా పేరు తెచ్చుకున్నాడు.కొన్ని వివాహాలకు ఆధ్వర్యం వహించి, కవిరాజు విధానంలో ప్రమాణాలు తెలుగులో చేయించాడు. గుడివాడ కాలేజ్ లో భౌతిక శాస్త్ర ఆచార్యుడైన యెర్నేని వెంకటేశ్వర రావు ఆధ్యర్వం లో, రాజమండ్రి పట్టణంలో హోమియో వైద్యవిధానం పై జరిగిన చర్చలో నరిసెట్టి ఇన్నయ్య హోమియో అశాస్త్రీయమని వాదించగా, డా. పావులూరి కృష్ణయ్య చౌదరి, ఎన్.వి. బ్రహ్మం హోమియోను సమర్ధిస్తూ మాట్లాడారు. ఐతే ఇన్నయ్య వాదనను, ఆయనను వ్యతిరేకించిన వారు శాస్త్రీయంగా ఖండించుటలో విఫలమయ్యారు కావున, ఇన్నయ్య వాదనే సబబైనదని ఆచార్య వెంకటేశ్వరరావు సెలవిచ్చాడు. సురేంద్రబాబు వ్యవస్థాపకుడిగా ఉన్న సత్యాన్వేషణమండలితో, బ్రహ్మం కొంత కాలం కలిసి పనిచేశాడు.

## వివాదగ్రస్త రచనలు

మత ఛాందసాలను, బైబిల్ బండారం పుస్తకం ద్వారా ఎండగట్టాడు. ఈ విమర్శనాత్మక బైబిల్ పరిశీలనను క్రైస్తవ సంఘాల అభ్యంతరాల కారణంగా ఆంధ్ర ప్రభుత్వం నిషేధించింది. 1958 మార్చి 23 న హైకోర్టు కూడా దీనికి ఆమోద ముద్ర వేయగా, సుప్రీం కోర్ట్ 1962 లో నిషేధం తొలగించింది. మెదడుకు మేత, కలలో దేవుడు వంటి రచనలు సమీక్ష, రాడికల్ హూమనిస్ట్ పత్రికలలో వ్రాశాడు. కలలో దేవుడు అనే రచన లో, మనిషికి ఉన్న అనేక లక్షణాలలో హేతువాదం కూడా ఒకటని చర్చ లేవనెత్తాడు.

మిత్రుడు, సహ హేతువాది ఐన రావిపూడి వెంకటాద్రి భావాలతో విభేదిస్తూ "కళ-శాస్త్ర వివాదం లో 'హేతువాది' హేతివాదం" అనే పుస్తకాన్ని 1985 లో వెలువరించినా, వారిరువురూ మిత్రులుగానే కొనసాగుతున్నారు. ప్రస్తుతం చీరాలలో విశ్రాంత జీవనం గడుపుతూ, ఆంగ్ల రాడికల్ హూమనిస్ట్ మాస పత్రికకు రచనలు చేస్తున్నాడు.

## మరణం

ఆయన 2015 జూలై 28 న తన 85వ యేట కన్నుమూసారు.

## చిత్రమాలిక

* బైబిల్ బండారం
* మెదడుకు మేత
* కళ-శాస్త్ర వివాదంలో 'హేతువాది' హేతివాదం

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
# బొల్లిముంత

**బొల్లిముంత** (ఆంగ్లం: Bollimunta) తెలుగు వారిలో కొందరి ఇంటి పేరు.

* బొల్లిముంత శివరామకృష్ణ, ప్రముఖ రచయిత.
* బొల్లిముంత అనిల్, ప్రముఖ సాంకేతిక నిపుణులు.
# షేక్ సిద్దార్ధబక్ష్

| షేక్ సిద్ధార్థబక్ష్ |
| --- |
| జననం | షేక్ అల్లాబక్ష్  (1948-05-03) 1948 మే 3 |
| జాతీయత | భారతీయుడు |
| పేరుపడ్డది | హేతువాది |
| భాగస్వామి | విజయాబక్ష్ |

హేతువాది. చీరాల స్వస్థలం. అసలు పేరు అల్లాబక్ష్. ఇతడు 1948 మే 3వ తేదీన జన్మించాడు. ఇతనిది మతాంతర వివాహం. భార్య కె. విజయలక్ష్మిచేత పి.హెచ్.డి.చేయించాడు. ఆవిడే విజయాబక్ష్ గా ప్రసిద్ధి. రాజమండ్రిలో తెలుగు లెక్చరర్ . హేతువాదం అంశం మీద ఈమె పి.హెచ్.డి.పొందింది. మండపేట లో రెసిడెన్షియల్ స్కూల్ నడుపుతున్నాడు. రాష్ట్ర హేతువాద సంఘానికి ప్రధాన కార్యదర్శిగా పనిచేశాడు.
# ఆకురాతి చలమయ్య

| ఆకురాతి చలమయ్య |
| --- |
| జననం | 1903 (1903) ఈపూరుపాలెం, ప్రకాశం జిల్లా |
| మరణం | 1985 (aged 81–82) |

**ఆకురాతి చలమయ్య** (1903 - 1985) ప్రముఖ తెలుగు రచయిత.హేతువాది

వీరు ప్రకాశం జిల్లాలో ఈపూరుపాలెంలో జన్మించారు. వీరు పిఠాపురం రాజావారి ధర్మసంస్థలలో చాలా కాలం పనిచేశారు.

వీరి ఉపధ్యాయులు - విద్యార్థులు అనే రచన నైతిక విలువలు పెంచేందుకు బాగా తోడ్పడుతుంది.

వీరి "రవీంద్ర భాస్కరం" రచన కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం పొందింది.

వీరు ఫిబ్రవరి 27 1985 తేదీన పరమపదించారు.

## రచనలు

* మహర్షి దేవేంద్రనాథ్ ఠాకూరు జీవితచరిత్ర
* విశ్వకవి రవీంద్రనాథ్ ఠాగూరు జీవితచరిత్ర
* మహర్షి మహోపదేశములు - దేవేంద్రనాథ్ ఠాగూర్ రాసిన ఉపనిషత్ భాష్యానికి అనువాదం.
* మహాత్మాగాంధీ ఉపన్యాసాలు అనువాదం
* నేతాజీ జీవితచరిత్ర, ఉపన్యాసాలు అనువాదం
* గోరా
* విద్య
* శాంతినికేతన్
* ఉపాధ్యాయులు - విద్యార్థులు

## మూలాలు
# క్రాంతికార్

**క్రాంతికార్**, ప్రముఖ ఇంద్రజాలికుడు, హేతువాది. ఖమ్మం నివాసి. లోకాయత చార్వాక పత్రిక సంపాదకుడు. ఇతను గతంలో నక్సలైట్ ఉద్యమంలో పనిచేసి జైలుకి వెళ్ళారు. ఇతను జైలు నుండి విడుదల అయిన తరువాత హేతువాద ఉద్యమంలో చేరారు. దిగంబర కవులతో ఖమ్మంలో సంచలనాత్మక సభ నిర్వహించిన క్రాంతికార్‌ డాక్టర్‌ హరీష్‌, సహకారంతో ఖమ్మంలో విరసం ప్రథమ మహాసభలు నిర్వహించారు. అద్భుతమైన గారడీ ప్రదర్శనలతో బాబాల మహత్యాలన్నీ తనూ చేస్తాడు.

## రచనలు

* ఇస్లాం అంటే ఏమిటి: ఇస్లాం మతం ఎలా పుట్టింది, వ్యాప్తి చెందింది, ఇప్పుడు ఇస్లామిక్ ఛాందసవాదం ప్రపంచాన్ని ఎలా భయపెడుతోంది వంటి విషయాల గురించి వ్రాసాడు. ఈ పుస్తకాన్ని రాజమండ్రికి చెందిన "హిమకర్ పబ్లికేషన్స్" సంస్థ ప్రచురించింది.

## మూలాలు
# గోపరాజు సరస్వతి

సరస్వతీ గోరా
**సరస్వతి గోరా** (1912–2006) భారతీయ సామాజిక ఉద్యమకారిణి. ఆమె సంఘసేవిక, మతాతీత మానవతావాది. ఆమె నాస్తిక కేంద్రానికి అనేక సంవత్సరాలపాటు ప్రసిద్ధ నాయకురాలిగా యున్నారు.ఆమె అస్పృస్యత, కుల వ్యవస్థ పై అనెక కార్యక్రమాలను, ఉద్యమాలను చేసారు.

## జీవిత విశేషాలు

ఆమె విజయనగరంలో 1912లో జన్మించింది. పదేళ్ల వయసులో గోరాతో పెళ్ళయ్యింది. గోరాతో పాటు ఆమె నాస్తిక కేంద్రాన్ని స్థాపించింది. ఈ కేంద్రంలో నాస్తికవాదం, హేతువాదం, గాంధేయవాదం వంటి వాటిపై మానవతా విలువలు పెంపొందించేవారు. గోరాతో పాటు సరస్వతీ గోరా 1928 ప్రాంతాల్లో శ్రీలంకలో ఉన్నారు. మతాచారాల్ని ధిక్కంచారు. పైగా ఆమె గర్భవతిగా ఉన్నప్పుడు కావాలని గ్రహణం చూశారు. రాహువు, కేతువులు మానవ సమాజంలోనే ఉన్నారన్నారు. నిప్పులమీద నడవడమనేది దేవతల మహాత్మ్యం కాదని ఎవరైనా నడవవచ్చని ఆమె స్వయంగా నిప్పుల మీద నడచి ఋజువు చేసింది. దేవదాసీ వ్యవస్థ భ్రష్టాచారమంటూ దేవదాసీలకు స్వయంగా వివాహం జరిపించారు. కుల నిర్మూలన, నాస్తిక వాదాల్ని విస్తృతంగా ప్రచారం చేశారు. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొని కొన్నాళ్లు జైలుశిక్ష అనుభవించారు. అస్పృశ్యతా నివారణ ఉద్యమం చేపట్టారు. మహాత్మా గాంధీజీ ఆమె సేవల్ని గుర్తించి సేవాగ్రామ్ ఆహ్వానించారు. ఆహార కొరత ఉన్న రోజుల్లో కూరగాయలు పండించాలని ఉద్యమించారు. ఈనాం భూముల్ని పొలాలు లేని రైతులకు పంచాలని సత్యాగ్రహం చేపట్టారు. ఆచార్య వినోబాభావే చేపట్టిన సర్వోదయ ఉద్యమాన్ని చేపట్టి దేశమంతా పర్యటించి వినోబాభావే ఆశయాలకు వ్యాప్తి కల్పించారు.మతాన్ని సూచించే ఏ ఆభరణాలు, చిహ్నాలు ఆమె ధరించే వారు కాదు. పుణ్యవతిగా బొట్టు, కాటుక, గాజులు, మంగళసూత్రాలు వంటివి ధరించలేదు. 1975 జూలై 26న గోరా మరణించినప్పుడు ఆమె అభిమతానికి అనుగుణంగా ఏ మత సంప్రదాయాన్ని పాటించకుండా సంస్కారాలు జరిపించారు.

ఆమె క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు. రెండున్నర సంవత్సరాల వయస్సు గల కుమారుడు "నియంత"తో పాటు జైలు జీవితం గడిపారు

ఆమె కుమార్తె "మనోరమ" వివాహం అర్జునరావుతో జరిగింది. ఈ వివాహం 1960 లో జవహర్ లాల్ నెహ్రూ అధ్వర్యంలో జరిగింది.

## అవార్డులు,గుర్తింపు

* 2001 : బసవ పురస్కారం, కర్ణాటక ప్రభుత్వం వారిచే.
* మానవతా వాదానికి "బి.డి.బిర్లా అంతర్జాతీయ అవార్డు"
* 1999 లో జమ్నాలాల్ బజాజ్ అవార్డు.
* జానకీదేవి బజాజ్ అవార్డు
* పొట్టిశ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం అవార్డు.

## కుటుంబం

గోరా, సరస్వతి గోరా దంపతులకు 9 మంది పిల్లలు. వారు మనోరమ, గోపరాజు లవణం, మైత్రి, చెన్నుపాటి విద్య, గోపరాజు విజయం, గోపరాజు సమరం, గోపరాజు నియంత, డా.మారు, నవ్. సరస్వతి గోరా 2006 ఆగస్టు 19 న అనారోగ్యంతో విజయవాడలో మరణించారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

* A short biography of Saraswathi Gora Archived 2006-10-02 at the Wayback Machine in *Indian Skeptic* by Sunanda Shet
* Obituary Archived 2012-10-21 at the Wayback Machine in *The Hindu*
* Obituary in *Deccan Herald*
* Obituary at www.newsfix.de Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine

| Persondata
 |
| --- |
| Name
 | Gora, Saraswathi
 |
| Alternative names
 |  |
| Short description
 | Indian activist
 |
| Date of birth
 | 1912
 |
| Place of birth
 |  |
| Date of death
 | 2006
 |
| Place of death
 |  |
# రావూరి అర్జునరావు

మనోరమ, అర్జునరావు దంపతులు
**రావూరి అర్జునరావు**, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హేతువాది. గాంధీ, గోరా సిద్ధాంతాలకు ఆకర్షితుడైన అర్జునరావు కుల, మత రహిత సమాజం కోసం ఎంతో పరితపించేవాడు. అతను భారతదేశంలోనే తొలి కులాంతర వివాహం చేసుకున్నాడు.

## జీవిత విశేషాలు

అతను కృష్ణా జిల్లా వానపాముల గ్రామంలో నిరుపేద దళిత కుటుంబంలో 1917 లో జన్మించాడు. అతని తండ్రి వెంకటకృష్ణారావు. అతను ఎనిమిదవ తరగతి వరకు చదివి, హయ్యర్‌గ్రేడ్‌ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణులైనాడు. అర్జునరావు విద్యార్థిదశలోనే సహాయ నిరాకరణోద్యమంలో పాల్గొన్నాడు. అస్పృశ్యులనబడే వారి గాలిసోకితేనే మైలుపడిపోతామనే మూఢ విశ్వాసం రాజ్యం చేస్తున్న కాలాన 1948లో సేవాగ్రాం ఆశ్రమంలో గోరా పెద్ద కూతురు మనోరమను వివాహం చేసుకున్నాడు. నాస్తికోద్యమ నిర్మాత గోపరాజు రామ చంద్రరావు కుమార్తె మనోరమతో అతనుకు ఏర్పడిన పరిచయం ప్రేమగా మారింది. అయితే వివాహానికి రెండేళ్లు గడువు పెటిన గాంధీజీ అర్జునరావును నాగ్‌పూర్‌కు దగ్గరలోని తన సేవాగ్రామ్ ఆశ్రమంలో ఉంచారు. ఈ వివాహానికి అంకుర్పాణ చేసింది మహాత్మా గాంధీ. మహాత్మా గాంధీ వారికి సేవాగ్రాంలో వివాహం నిర్వహిస్తానని 1946లో "హరిజన" పత్రికలో ప్రకటించాడు. దురదృష్టవశాత్తు వివాహానికి ముందు గాంధీజీ హత్యకు గురైనాడు. 1948 మార్చి 13వ తేదీన ప్రధాని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ ఆధ్వర్యంలో జయప్రకాష్‌ నారాయణ్‌, ఆచార్య వినోబాభావే, దక్కర్‌ బాపాల సమక్షంలో ఆ ఆదర్శ వర్ణాంతర వివాహం జరిగింది. మొదట కృష్ణాజిల్లా ముదునూరు గ్రామంలో గోపరాజు రామచంద్రరావు గారి నాస్తిక కేంద్రంలో పనిచేసినప్పుడు అతని చిత్తశుద్ధి, క్రమశిక్షణ తన కుల, మత, వర్గ రహిత సమాజస్ధాపన సిద్ధాంతంపట్ల గల విశ్వాసాలపట్ల సంతృప్తి కలిగి గోరా తన పెద్దకుమార్తెనిచ్చి వివాహం చేసాడు.

తన వివాహానంతరం గోరా, సరస్వతీ గోరాల నుంచి స్ఫూర్తి పొంది సంఘసంస్కరణకు, అస్కృశ్యతా నిర్మూలనే ధ్యేయంగా, మూఢన మ్మకాల నిర్మూలనకు, కుల, మత రహిత సమసమాజ స్ధాపనకు, సెక్యులర్‌ వ్యవస్ధ నిర్మాణానికి నిర్విరామంగా కృషి చేసాడు.

అర్జునరావు దంపతులకు నలుగురు కుమారులు, ఓ కుమార్తె ఉన్నారు. అతను 'మార్పు' అనే ట్రస్టును ఏర్పాటుచేసి వానపాముల గ్రామంలో వారు పలు సేవా కార్యక్రమాలు చేస్తున్నాడు. భారత ప్రభుత్వం ఇరువురికి తామ్రపత్రం అందజేసింది.

## మూలాలు
# హజరత్ అలి

హజరత్ అలి ఆంధ్రప్రదేశ్ కు చెందిన హేతువాది, రచయిత, నాస్తికుడు.

## జీవిత విశేషాలు

హజరత్ అలి గుంటూరు జిల్లా ఊటుకూరులో 1937లో జన్మించాడు. అతని తండ్రి నాస్తికుడు. అతని తండ్రి నుండి నాస్తిక భావాలు అతనికి అబ్బాయి. అతను ముస్లిములలో స్వేచ్ఛా భావాలు పెరగాలని కోరుతూ ఇస్లాం పై విమర్శనా గ్రంథాలు రాసాడు. అతను 1985లో కళాశాల అధ్యాపకునిగా పదవీవిరమణ చేసాడు. ముస్లిం స్త్రీల దుస్థితి గురించి అనేక సమావేశాలలో ప్రసంగాలు ఇచ్చాడు. ఉద్యోగవిరమణ చేశాక వేమూరులో స్థిరనివాసం ఏర్పరచుకున్నాడు.

## రచనలు

* నిజమైన భారతీయ ముస్లింలు ఎవరు?

## మూలాలు

## భాహ్య లంకెలు

*
# చెన్నుపాటి శేషగిరిరావు

చెన్నుపాటి శేషగిరిరావు
**చెన్నుపాటి శేషగిరిరావు** పారిశ్రామిక వేత్త, నాస్తికోద్యమ నాయకులు, సామాజిక కార్యకర్త.

## జీవిత విశేషాలు

శేషగిరిరావు 1920 జూన్ 20న విజయవాడలోని పటమట లంకలో అంజయ్య, రంగమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు.

ఆయన మోటారు రవాణా రంగంలో పనిచేసారు. ఆయన భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో పాల్గొన్నారు. ఆయన కులాంతర వివాహాలను చేసి, లౌకిక, మానవతా వాదానికి బలమైన పునాదులు వేసారు. బహుముఖ వ్యక్తిత్వం మూలంగా ఆయన కుస్తీ క్రీడాకారుడైనందున కుస్తీ పోటీలకు రిఫరీగా కూడా వ్యవహరించారు. ఆయన న్యూఢిల్లీలో జరిగిన మొదటి ఆసియా క్రీడలలో పాల్గొన్నారు. కుస్తీ విభాగంలో మూడవ స్థానం పొందారు. ఆయన యువతను దుర్గుణాలనుండి దూరం చేయుటకు మహాత్మా గాంధీ హెల్త్ సెంటరును ప్రారంభించి ప్రకృతి వైద్యం చేయడానికి పూనుకున్నారు. ఆయన రాజకీయాలలో కూడా క్రియాశీలకంగా పనిచేసారు. ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర కాంగ్రెస్ కు సభ్యునిగా ఉన్నరు. 2000 లో న్యూఢిల్లీలో జరిగిన మోటారు ట్రాన్స్పోర్టు కాంగ్రెస్ ఆయనను "మోటారు రత్న" అవార్డును అందజేసింది.

## సామాజిక సేవ

శేషగిరిరావు కూడా స్ర్తి విద్యకోసం, వారి ఆర్థిక స్వాతంత్య్రంకోసం కృషి చేశారు. అటువంటి వారి కృషి ఫలితమే నేడు సంఘంలో స్ర్తి గౌరవంగా జీవించడానికి దోహదపడుతుంది. అప్పట్లలోనే మహిళామండలికి తన స్వంత స్థలాన్ని ఇచ్చి మహిళాభ్యున్నతికి శ్రీకారం చుట్టిన గొప్ప వ్యక్తి ఆయన. నాలుగున్నర దశాబ్దాల క్రితం నిస్సహాయస్థితిలో వున్న స్ర్తిల సామాజిక, ఆర్థిక, రాజకీయ పురోగతి సాధించాలని తద్వారా వారి జీవన స్థితిగతులను మెరుగుపరచడానికి, మేలైన భారతావనిని నిర్మించడానికి శేషగిరిరావు కృషి చేశారు. ఆయన భార్య చెన్నుపాటి విద్య ప్రముఖ హేతువాది గోపరాజు రామచంద్రరావు గారి కుమార్తె. 1950 లో వివాహం జరిగింది. వీరికి ఒక కుమారుడు, ముగ్గురు కుమార్తెలు ఉన్నారు.

## మరణం

ఆయన జూలై 18 2008 న గుండెపోటుతో మరణించారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

* Veteran atheist, social worker and a known figure in Motor field Chennupati Seshagiri Rao dead
# పోలిశెట్టి హనుమయ్యగుప్త

**పోలిశెట్టి హనుమయ్యగుప్త**, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, హేతువాది. భారత నాస్తిక సమాజంలో (1973-77) గౌరవాధ్యక్షుడు. ఇంగ్లాండులో బార్ ఎట్ లా చదివారు. గుంటూరు జిల్లాలో కులనిర్మూలన సభ జరిపారు. 1981లో చనిపోయారు.

1920లో కలకత్తా కాంగ్రేసు ప్రత్యేక సమావేశాల తర్వాత హనుమయ్యగుప్త, ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ, గొల్లపూడి సీతారామశాస్త్రి తదితర న్యాయవాదులతో కలిసి గుంటూరు జిల్లా కోర్టులో తమ లాభదాయకమైన న్యాయవాద వృత్తి ప్రాక్టీసును విడిచిపెట్టి ప్రజాహిత కార్యక్రమాలకు తమ జీవితాన్ని అంకితం చేశారు. 1920 జనవరి 21న జరిగిన గుంటూరు బార్ అషోసియేషన్ సభలో కాంగ్రేసు పిలుపునిచ్చిన సహాయనిరాకరణోద్యమానికి మద్దతు 11 నెలలపాటు ప్రాక్టీసును ఆపివేయాలని 14మంది న్యాయవాదులు తీర్మానించారు. వారిలో హనుమయ్య గుప్త కూడా ఒకడు.

హనుమయ్యగుప్త, కొండా వెంకటప్పయ్య ఆధ్వర్యంలో జరిగిన పెదనందిపాడు పన్నుల నిరాకరణోద్యంలో క్రియాశీలకంగా పాల్గొన్నాడు. నిరాకరణోద్యమం పతాకస్థాయిలో ఉన్న తరుణంలో 1921 జూలై 30న బాపట్లలో హనుమయ్య గుప్తను, కొండా వెంకటప్పయ్య, మద్ది వెంకటసుబ్బయ్య, చీమకుర్తి బసవయ్యలతో పాటు అరెస్టు చేసి జైలులో ఉంచారు.

## రచనలు

* *My studies in Ramayana* (1968)
* A Wounded Society
* The Ramayana: A New Point of View

## మూలాలు
# కొప్పరపు సుబ్బారావు

| కొప్పరపు సుబ్బారావు |
| --- |
| కొప్పరపు సుబ్బారావు |
| జననం | కొప్పరపు సుబ్బారావు 1890 |
| మరణం | 1959 |
| ప్రసిద్ధి | తెలుగు సినిమా సంగీతదర్శకుడు |
| మతం | హిందూ మతము |
| పిల్లలు | కొప్పరపు చంద్ర మోహన్ రావు,ఉప్పలురు భారతి. |

**కొప్పరపు సుబ్బారావు** (1890 - 1959), తెలుగు కవి, నాటక రచయిత, తెలుగు సినిమా సంగీతదర్శకుడు.

## జననం

ఈయన గుంటూరు జిల్లా అన్నవరం (పె.నం.)లో జన్మించాడు.

## నాటకరంగ ప్రస్థానం

1921లో ఈయన వ్రాసిన చారిత్రక కల్పనాత్మక నాటకం *రోషనార* బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది కానీ ఇది వివాదాస్పదమై సామాజిక వర్గాలలో ఉద్రిక్తలకు దారితీయటం వలన దీన్ని ప్రభుత్వం నిషేధించింది. సుబ్బారావు హెచ్.ఎం.వి. వారి తెలుగు సంగీత విభాగానికి అధినేతగా పనిచేస్తూ ఒకేసారి పెక్కుమంది కళాకారులను ఆహ్వానించి ప్రజాదరణ పొందిన నాటకాలను, గేయాలను రికార్డు చేయిస్తుండేవారు.
నమో! హిందు మాత, నమో జగన్మాత అనే పాట అప్పట్లో ప్రతిఒక్క బడి లో పాడే వారు.

### రచనలు

నాటకాలు
* తారా శశాంకం
* రోషనార
* నేటి నటుడు
* చేసిన పాపం
* వసంతసేన
* నూర్జహాన్
* అల్లీ ముఠా (1944)
* శాస్త్రదాస్యం (1944)
* ఇనుపతెరలు

## సినిమారంగం

ఇతడు కొన్ని తెలుగు సినిమాలకు సంగీత దర్శకత్వం వహించారు.

* పత్ని (1942) (సంగీత దర్శకుడు)
* భక్తిమాల (1941) (సంగీత దర్శకుడు)
* బారిష్టరు పార్వతీశం (1940) (సంగీత దర్శకుడు)
* చండిక (1940) (సంగీత దర్శకుడు, మాటల రచయిత)
* మాతృభూమి (1939) (సంగీత దర్శకుడు)

## మూలాలు