Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ఐఎన్ఎస్ కళింగ

| ఐఎన్ఎస్ కళింగ |
| --- |
| తూర్పు నావల్ కమాండ్ లో భాగం |
| విశాఖపట్నం, ఆంధ్రప్రదేశ్  |
| 2018 మార్చి 10న ఐఎన్ఎస్ కళింగలో బ్రీఫింగ్‌కు హాజరైన అడ్మిరల్ సునీల్ లంబా |
| రకము | నావల్ స్టేషన్ |
| స్థల సమాచారం |
| నియంత్రణ | భారత నౌకాదళం |
| పరిస్థితి | Active |
| స్థల చరిత్ర |
| కట్టిన సంవత్సరం | 1985 నవంబరు 21 (1985-11-21) |
| వాడుకలో ఉందా | 1985-ప్రస్తుతం |
| Garrison information |
| Occupants | తూర్పు నావల్ కమాండ్ |

**ఐఎన్ఎస్ కళింగ** (ఆంగ్లం: INS Kalinga), అనేది తూర్పు నావికా దళానికి చెందిన భారత నావికాదళ సంస్థ. తూర్పు నౌకాదళానికి చెందిన నౌకలకు అధునాతన క్షిపణులను సిద్ధం చేయడం, నిల్వ చేయడం, పంపిణీ చేయడం దీని బాధ్యత. ఐఎన్ఎస్ కళింగను 1985 నవంబరు 21న ప్రారంభించడం జరిగింది. మూడు దశాబ్దాల కాలంలో, మార్కోస్ (ఎనాడ్), ఎంఈఎస్ వంటి సహ-స్థానిత యూనిట్లతో పూర్తి స్థాయి స్టేషన్ గా ఎదిగింది. ఈ స్టేషన్ 734.1 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉంది. ఇది 9 వందల మందికి పైగా సర్వీస్, పౌర సిబ్బంది వారి కుటుంబాలతో కలిగి ఉంది. ఐఎన్ఎస్ కళింగ విశాఖపట్నం-భీమునిపట్నం బీచ్ రోడ్డులో విశాఖపట్నం నావికా స్థావరానికి ఈశాన్యంగా 40 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది.

ఈ సంస్థ అధికారులు, నావికులు, డిఎస్సి సిబ్బంది, పౌరులకు వివాహ వసతి కల్పించింది. ఇందులో సిక్బే, ఎల్సిఎ ఆడిటోరియం, సినిమా, సాధారణ కార్యకలాపాల కోసం కమ్యూనిటీ హాల్, లైబ్రరీ-విత్-రీడింగ్ రూమ్, విద్యా సౌకర్యాల కోసం కెవి, ఎన్కెజి పాఠశాలలు ఉన్నాయి. క్రీడా రంగంలో, బ్యాడ్మింటన్ కోర్టు, టెన్నిస్ కోర్టు, బాస్కెట్బాల్ కోర్టు, ఫుట్బాల్ మైదానం, వాలీబాల్ కోర్టు, స్విమ్మింగ్ పూల్ ఉన్నాయి. కళింగ స్టేషన్లో ఇప్పటికే ఉన్న హెలిప్యాడ్లో రాత్రి ల్యాండింగ్ సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి

భారత నౌకాదళం
* భారత నావికాదళ క్రియాశీల నౌకల జాబితా

ఇంటిగ్రేటెడ్ కమాండ్స్, యూనిట్లు
* భారత న్యూక్లియర్ కమాండ్ అథారిటీ
* భారత రక్షణ దళాలు

ఇతర జాబితాలు
* వ్యూహాత్మక బలగాల కమాండ్

## మూలాలు
# పొరుగు ప్రాంతం

**పొరుగు ప్రాంతం,** అనేది ప్రజలు నివసించే, ఒకరితో ఒకరు పరస్పరం వ్యవహరించే ప్రాంతం.ఈ పరిసరాలు వారి స్వంత గుర్తింపును కలిగి ఉంటాయి. అక్కడ నివసించే ప్రజలు సమీపంలోని ప్రదేశాల ఆధారంగా "అనుభూతి" కలిగి ఉంటారు. అక్కడ ఉండే నివాసితులు దాదాపుగా ఒకే రకమైన కుటుంబాలు, ఆదాయాలు, విద్యా స్థాయిని కలిగి ఉంటారు.వాటికి పరిసరాల్లో రెస్టారెంట్లు, ఇతర దుకాణాలు, పార్కులు ఉండవచ్చు.

## వివరణ

పరిసర ప్రాంతాలు తరచుగా అస్పష్టమైన భౌగోళిక సరిహద్దులను కలిగి ఉంటాయి, కాబట్టి కొన్నిసార్లు అవి ఎక్కడ మొదలై ఎక్కడ ముగుస్తాయో చెప్పడం కష్టం. ప్రధాన వీధులు తరచుగా తార్కిక సరిహద్దులుగా పనిచేస్తాయి, అయితే ప్రజలు సాధారణంగా పొరుగు ప్రాంతాలను దాని లక్షణాల ద్వారా నిర్వచిస్తారు.పొరుగు ప్రాంతాలు సాధారణంగా పెద్ద నగరాల పరంగా ప్రస్తావించబడతాయి, అయితే సబర్బన్ లేదా గ్రామీణ ప్రాంతాలు కూడా పొరుగు ప్రాంతాలను కలిగి ఉంటాయి. సబర్బన్ పరిసరాలు పట్టణ పరిసరాల కంటే పెద్ద గృహాలు, ఎక్కువ కుటుంబాలను కలిగి ఉంటాయి. పరిసర నివాసులు సాధారణంగా ఒకే విధమైన ఆదాయాలను కలిగి ఉంటారు, అలాగే విద్యా స్థాయి, గృహ ప్రాధాన్యత భావం వంటి సారూప్య సామాజిక లక్షణాలను కలిగి ఉంటారు.కొన్నిసార్లు, పొరుగు ప్రాంతంలోని ఆధిపత్య జాతి దాని పాత్రను నిర్వచిస్తుంది. ప్రజలు, ముఖ్యంగా కొత్త దేశానికి ఇటీవల వలస వచ్చినవారు, అదే సాంస్కృతిక వారసత్వంతో ఇతరుల దగ్గర తరచుగా గుంపులుగా ఉంటారు. ప్రజలు ఈ విధంగా కలిసి ఉన్నప్పుడు, అది వారి సమాజ భావనను బలపరుస్తుంది.వారి సంస్కృతి సంప్రదాయాలను కాపాడుతుంది. నివాసితులు సమీపంలోని బంధువులు, సాధారణ భాష, అలాగే వారి అవసరాలకు అనుగుణంగా దుకాణాలు, సేవల నుండి ప్రయోజనం పొందుతారు. వారు దేవాలయాలు, చర్చిలు, క్లబ్‌లు వంటి ముఖ్యమైనవాటికి దగ్గరగా ఉంటారు.

## భౌతిక లక్షణాలు

వీధులు, నదులు, రైలు ట్రాక్‌లు, రాజకీయ విభాగాలు వంటి పర్యావరణం భౌతిక లక్షణాలతో చుట్టుముట్టబడిన పరిసర ప్రాంతం, కుటుంబ నివాస స్థలం చుట్టూ ఉన్న తక్షణ భౌగోళిక ప్రాంతం. పొరుగు ప్రాంతాలు సాధారణంగా బలమైన సామాజిక భాగాన్ని కలిగి ఉంటాయి, పొరుగువారి మధ్య సామాజిక పరస్పర చర్య, భాగస్వామ్య గుర్తింపు భావం, జీవిత దశ, సామాజిక ఆర్థిక స్థితి వంటి సారూప్య జనాభా లక్షణాల ద్వారా వర్గీకరించబడతాయి.

అమెరికన్ సామాజిక శాస్త్రవేత్త విలియం జూలియస్ విల్సన్ తన "కొత్త పట్టణ పేదల" సిద్ధాంతం ద్వారా మానవ అభివృద్ధిలో పొరుగు ప్రాంతాల పాత్రపై పరిశోధన దృష్టిని కేంద్రీకరించాడు. పేద కుటుంబాలు యువతకు 20వ శతాబ్దం చివరి నుండి చాలా హానికరంగా ఉందని విల్సన్ వాదించాడు, అటువంటి కుటుంబాలు నివసించే పొరుగు ప్రాంతాల నిర్మాణంలో మార్పుల కారణంగా గతంలో కంటే, నేడు, పేదరికం ఎక్కువగా కేంద్రీకృతమై ఉంది, అందువల్ల పేదలు ఎక్కువగా ఇతర పేద కుటుంబాలతో కూడిన పొరుగు ప్రాంతాలలో నివసిస్తున్నారు. పేదరికం, దానితో పాటుగా ఉన్న పెద్దల నిరుద్యోగం, ఉన్నత విద్య, స్థిరమైన ఉపాధి వంటి విజయానికి ప్రధాన స్రవంతి మార్గాల రోల్ మోడల్‌ల నుండి పేద పిల్లలను సామాజికంగా ఒంటరిగా ఉంచడానికి దారి తీస్తుంది, తరచుగా వైకల్య మార్గాలను మరింత ఆకర్షణీయంగా చేస్తుంది.

ఇతర పరిశోధకులు పేద పొరుగు ప్రాంతాలు ఒక వ్యక్తి జీవితాంతం అనేక రకాల ప్రతికూల ఫలితాలతో ముడిపడి ఉన్నాయని నిరూపించారు. వారి ప్రభావం పుట్టుకతోనే మొదలవుతుంది, పొరుగు ప్రాంతాలు తక్కువ జనన బరువు అధిక శిశు మరణాలకు, సాధారణంగా జన్యుపరమైన లేదా సహజమైన వ్యత్యాసాలు లేదా లక్షణాలను సూచిస్తాయని భావించే లక్షణాలు, తక్కువ తెలివితేటలు (IQ), పేలవమైన స్వభావానికి సంబంధించినవిగా గుర్తించబడతాయి.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
# విశాఖపట్నం రెవెన్యూ డివిజను

| విశాఖపట్నం రెవెన్యూ డివిజను |
| --- |
| దేశం | భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | ఆంధ్రప్రదేశ్ |
| జిల్లా | విశాఖపట్నం |
| ప్రధాన కార్యాలయం | విశాఖపట్నం |
| మండలాల సంఖ్య | 6 |

**విశాఖపట్నం రెవెన్యూ డివిజను,** విశాఖపట్నంజిల్లాకు చెందిన ఆదాయ పరిపాలనా విభాగం. విశాఖపట్నం నగరంలో ఈ విభాగం ప్రధాన కార్యాలయం ఉంది.

## చరిత్ర

2022 ఏప్రిల్ 4 కు ముందు ఈ రెవెన్యూ డివిజన్ లో 10 మండలాలు, 146 రెవెన్యూ గ్రామాలు ఉండేయి. భీమునిపట్నం రెవెన్యూ డివిజన్ ఏర్పాటుతో మండలాల సంఖ్య 6 కు తగ్గింది.

## రెవెన్యూ డివిజను లోని మండలాలు

1. గాజువాక
2. గోపాలపట్నం
3. పెదగంట్యాడ
4. పెందుర్తి
5. మహారాణిపేట
6. ములగాడ

## జనాభా గణాంకాలు

2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం డివిజన్ జనాభా 21,05,043 ఉండగా అందులో గ్రామీణ జనాభా 3,17,320 కాగా పట్టణ జనాభా 17,87,723 మంది ఉన్నారు.జనాభాలో షెడ్యూల్డ్ కులాలు 8.17% ఉండగా షెడ్యూల్డ్ తెగలు 1.14% ఉన్నారు.జనాభాలో హిందువులు 93.36% కాగా ముస్లింలు 3.29%, క్రైస్తవులు 2.67% ఉన్నారు.
2011 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, జనాభాలో 93.23% తెలుగు మాట్లాడేవాళ్ళు ఉంటే ఉర్దూ 2.33%, హిందీ1.87% మాట్లాడే జనాభా ఉన్నారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
# స్వామినేని ముద్దునరసింహంనాయుడు

**స్వామినేని ముద్దునరసింహంనాయుడు** (1792-1856) వ్యవహారిక భాషావాది, తొలి తెలుగు వ్యాసకర్త. తొలి తెలుగు వ్యావహారికభాషా వచన గ్రంథం *హితసూచని* (1853) రచయిత. హేతువాది. ఈయన పెద్దాపురం జిల్లా మునసబుగా పనిచేస్తూ చనిపోయారు. హితసూచనిని ముద్దునరసింహంనాయుని మరణానంతరం రాజమండ్రిలో న్యాయవాదిగా పనిచేస్తున్న ఆయన కుమారుడు రంగప్రసాధనాయుడు తొలిసారిగా 1862లో ముద్రింపజేశాడు. ఆ పుస్తకాన్ని 1986 లో రాజమండ్రి ఆంధ్రకేసరి యువజన సమితి వారు పునర్ముద్రించారు.

చిన్నయసూరి వంటి పండితులు అలంకారభూషితమైన గ్రాంధికభాషలో రచనలు చేస్తున్న సమయంలో ముద్దునరసింహంనాయుడు ధైర్యంగా వ్యవహారిక భాషలో అనేక విషయాలపై వ్యాసాలను ప్రకటించడం మొదలుపెట్టి తెలుగు గద్యరచనకు వ్యవహారిక భాషే మేలైనదని సూచించాడు. హితసూచనిలో నరసింహనాయుడు వ్యవహారిక తెలుగు భాషలో చదువు, పెళ్ళి తదితర జీవితానికి సంబంధించిన విషయాలపై ఎనిమిది వ్యాసాలను పొందుపరచాడు. ఈయన వ్యాసాలను సాధారణంగా ఉపయోగించబడే పదప్రయోగమైన *వ్యాసం* అనకుండా, ప్రమేయాలన్నాడు. కవి, నాటక కర్త, పాత్రికేయుడు సామినేని ముద్దుకృష్ణ ముద్దునరసింహంనాయుడుకి ముని మనుమడు.

1862 లోరచించబడిన ఆ హితసూచని చాల గొప్ప గ్రంథము అని వాడుక భాషాకోవిదులు గిడుగు రామమూర్తి పంతులు గారు నరసింహనాయుడుగారి మనుమలు శ్రీ ముద్దు కృష్ణగారు 1924 లో కలుసుకున్నప్పుడు చెప్పినట్లుగా 1986 లో ప్రకటించబడిన హితసూచని సంకలనానికి ప్రవేశికలో ఆరుద్రగారు వ్రాశారు.

## ఆరుద్ర ప్రశంస

1986 లో పునర్ముద్రించిన హితసూచని పుస్తకానికి ముందుమాట రాస్తూ ఆరుద్ర ముద్దునరసింహం గురించి ఇలా రాసాడు:

> ముద్దునరసింహంగారు ఈ వాక్యగ్రంథంలో వెలిబుచ్చిన అభ్యుదయ భావాలు గొప్పవి. ఆయన వేగుచుక్క.డ మూఢాచారాలు, అంధవిశ్వాసాలు చిమ్మచీకట్లలాగ ఆవరించిన నిశాంత సమయంలో ఇంక అరుణోదయం కాబోతోందని చాటే వెలుగుల చుక్క. ఇహలోక విరుద్ధులైన వాటిని ఆయన తోసిపుచ్చిన హేతువాది. ఆడపిల్లలకు రజస్వలానంతరమేకాక పూర్ణవయస్సు వచ్చాక వాళ్ళ ఇష్టంతోనే పెళ్ళిచేయాలని సప్రమాణంగా వాదించిన దిట్ట. దెయ్యాలూ భూతాలూ దివ్యదృష్టి వగైరాలను తూర్పారబట్టిన గట్టివాడు. ఇతర లోహాలను బంగారం చేయడం అసంభవమని రుజువు చేసిన వేత్త. వాడుకభాషలో వాక్యగ్రంథాలకు బహుశా ఆద్యుడు.
>
>

## ముద్దునరసింహంనాయుని ఇతర రచనలు

## మూలాలు
# చలం (అయోమయ నివృత్తి)

గుడిపాటి వెంకట చలం - తెలుగు రచయిత, స్త్రీ వాద రచయితగా పేరు పొందారు.
**చలం** పేరుతో ఉన్న వివిధ వ్యాసాలు

* గుడిపాటి వెంకట చలం - తెలుగు రచయిత, స్త్రీ వాద రచయితగా పేరు పొందారు.
* కె.వి.చలం - ముందు తరానికి చెందిన హాస్య నటుదు
* చలం (నటుడు) - మరొక హాస్య నటుడు. కథా నాయకి శారద భర్త
* గూడూరు వెంకట చలం - వ్యవసాయ శాస్త్రవేత్త, పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత
# ఎస్.జయరామరెడ్డి

సున్నపు రాళ్ల జయరామరెడ్డి (జ. 1933 మే 13) "సుజరె" గా సుపరిచితుడు. అతను భారతీయ హేతువాది, నాస్తికుడు, విమర్శకుడు. అతని రచనలలో ఎక్కువగా హేతువాదంతో కూడుకున్నవే ఉన్నాయి.

## జీవిత విశేషాలు

అతను 1933 మే 13న ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని జమ్మల మడుగులో జన్మించాడు. అతను తన వృత్తి జీవితాన్ని ఉపాధ్యాయునిగా ప్రారంభించాడు 1991లో ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాలలో ప్రిన్సిపాల్ గా పదవీవిరమణ చేసాడు. అతను అనంతపురం హేతువాద సంఘం స్థాపకుడు. తను "క్రిటికల్ అనాలసిస్ ఆఫ్ రెలిజియన్స్" గ్రంథాన్ని రచించాడు.

## రచనలు

1. చైతన్యగీత 1986
2. జనవేదం 1991
3. సుజరె వచన గేయాలు 1995
4. భావవిప్లవ జ్వాలలు 1996
5. రామాయణం -వాస్తవికత 1997
6. సత్యాన్వేషణ (స్వస్తత ప్రార్ధనలపై సవాల్ )1999
7. పునర్జన్మ వృత్తాంతాలు 1999
8. హేతువాదం 2000
9. సుజరె జ్ఞాన దీపిక

## మూలాలు
# సామినేని ముద్దుకృష్ణ

| ముద్దుకృష్ణ |
| --- |
| ముద్దుకృష్ణ |
| జననం | సామినేని ముద్దుకృష్ణ 1889 |
| మరణం | 1973 |
| ప్రసిద్ధి | కవి, నాటక కర్త, పాత్రికేయుడు |
| మతం | హిందూ మతము |

**సామినేని ముద్దుకృష్ణ** కవి, నాటక కర్త, పాత్రికేయుడు.

వైతాళికులు పుస్తక ముఖచిత్రం.

## జననం

ముద్దుకృష్ణ 1889లో జన్మించాడు.

## సాహిత్య రంగం

పేరు చెప్పగానే మొదట మనకు స్ఫురించేది ఆయన సమకూర్చిన కవితాసంకలనం, వైతాళికులు. ముద్దుకృష్ణ సామినేని ముద్దునరసింహంనాయుడుకి ముని మనుమడు, హేతువాది. అశోకం నాటకం వ్రాశాడు. రావణ వధ తరువాత అగ్ని ప్రవేశం చేయమన్న రాముడికి సీత ఎదురు తిరిగి "నీవు పురుష రూపంలో ఉన్న స్త్రీవి. నన్ను కాపాడుకోలేక పోయావు...."అని నిలదీసినట్లు రాస్తాడు. చిన్నతనంలోనే తెలుగు సాహిత్యంలో ముద్దుకృష్ణకున్న అభిరుచిని పసికట్టిన తండ్రిగారు మనుచరిత్ర, వసుచరిత్ర బోధించాడు. స్కూల్ ఫైనల్ చదివే నాటికి ఆంగ్ల సాహిత్యంలో కూడ ఆసక్తి పెరిగి, "మర్చంట్ ఆఫ్ వెనిస్" నాటకంలో అభినయించే స్థితికి వచ్చాడు. కాలేజి చదువు కాకినాడలో రఘుపతి వెంకటరత్నం నాయుడు వద్ద కొంతకాలం జరిగింది. భావకవితా యుగానికి చెందిన దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, చింతా దీక్షితులు, తల్లావజ్ఝల శివశంకర శాస్త్రి మొదలగు వారితో సాన్నిహిత్యం; కళాశాలల్లోని ఇంగ్లీషు నాటక ప్రదర్శనలూ, స్థానిక నాటక సమాజాల తెలుగు నాటక ప్రదర్శనలూ, సుప్రసిద్ధ కవీ, నటుడూ, హరీన్ చటోపాధ్యాయతో కలిసి 1927 ప్రాంతాలలో కళాప్రదర్శనలూ ముద్దుకృష్ణలో నాటక రచనకు ప్రేరేపించాయి. "అశోకం" నాటకం ద్వారా ముద్దుకృష్ణ అపూర్వసంచలనం కలిగించాడు. ముద్దుకృష్ణ బ్రహ్మచారి; ఈ బ్రహ్మచారి వ్రాసిన "దాంపత్య దీపిక" ఎందరి ప్రశంసనలనో పొందింది. ఈయన వ్రాసిన అనార్కలి నాటిక ఆకాశవాణిలో ప్రసారమైన తొలి తెలుగు శ్రవ్యనాటికగా (1934) ప్రసిద్ధి చెందింది. 1934 లో ప్రారంభించిన "జ్వాల" పత్రిక యువకులలో కొత్త ఆలోచనలను రేపింది. ఈయన అపవాదు, టీకప్పులో తుఫాను, ఢాకినీ, ఎత్తుకు పై ఎత్తు, ఆడవాళ్ల తెలివి, అడయిక్కప్ప పిళ్ళై (1941 తొలి ముద్రణ) వంటి నాటకాలు రచించారు.

**ఈయన ప్రచురించిన "వైతాళికులు"లో చోటు చేసుకొన్న కవులు:**
అబ్బూరి రామకృష్ణారావు, కవికొండల వెంకటరావు, దేవులపల్లి వేంకటకృష్ణశాస్త్రి', కొడాలి ఆంజనేయులు, గురజాడ అప్పారావు, చింతా దీక్షితులు, నండూరి సుబ్బారావు, నాయని సుబ్బారావు, నోరి నరసింహశాస్త్రి, పింగళి-కాటూరి, పెనుమర్తి వెంకటరత్నం, చావలి బంగారమ్మ, బసవరాజు అప్పారావు, అడవి బాపిరాజు, రామచంద్ర అప్పారావు, దువ్వూరి రామిరెడ్డి, రాయప్రోలు సుబ్బారావు, కొడవటిగంటి వెంకటసుబ్బయ్య, వేంకట పార్వతీశ్వరకవులు, విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, తల్లాప్రగడ విశ్వసుందరమ్మ, మల్లవరపు విశ్వేశ్వరరావు, వేదుల సత్యనారాయణ శాస్త్రి, తల్లావజ్ఝల శివశంకర శాస్త్రి, శ్రీరంగం శ్రీనివాసరావు, సౌదామిని - బసవరాజు రాజ్యలక్ష్మమ్మ.

## మరణం

ఈయన 1973లో మరణించాడు.

## మూలాలు
# మల్లాది వెంకట రామమూర్తి

**ఎం.వి.రామమూర్తి**గా ప్రసిద్ధిచెందిన **మల్లాది వెంకట రామమూర్తి** ప్రముఖ న్యాయవాది, రాడికల్ హ్యూమనిస్ట్, హేతువాది.

## జననం

1918లో బాపట్లలో జన్మించారు.

ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం సెనేట్ సభ్యుడు. 1967లో జరిగిన పార్లమెంటు ఎన్నికల్లో ఒంగోలు పార్లమెంటు నియోజకవర్గము నుండి పార్టీ రహిత అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి ఎం.ఎన్.రాయ్ భావాలను ప్రచారం చేశారు. 1975 నుండి మరణించే వరకు 'వికాసం' పత్రికకు సంపాదకునిగా పనిచేశాడు. రామమూర్తి అఖిల భారత రాడికల్ హ్యూమనిస్ట్ సంఘం ప్రధాన కార్యదర్శిగా, అధ్యక్షునిగా పనిచేశాడు. 1975-77ల మధ్య ఎమర్జెన్సీ కాలంలో జైలుశిక్ష అనుభవించాడు. ఈయన సతీమణి మల్లాది సుబ్బమ్మ తెలుగులో ప్రముఖ స్త్రీవాద రచయిత్ర.

## మరణం

రామమూర్తి 1998, సెప్టెంబర్ 24న మరణించాడు.

## రచనలు

1. జిల్లెళ్ళమూడి అమ్మ - తస్మాత్ జాగ్రత్త 1976
2. హేతువాదమంటే? 1979
3. సర్వులకూ ఒకేరకపు వ్యవహార సంహిత 1983
4. ఆలోచనా తరంగాలు 1984
5. భావవీచికలు 1985
6. మతం -మూఢవిశ్వాసాలు 1986
7. వైవాహిక కుటుంబ సలహా 1990 (మల్లాది సుబ్బమ్మ, ఎం.రాధారమణయ్యలతో కలిసి)

## మూలాలు
# సూర్యదేవర రాఘవయ్య చౌదరి

**సూర్యదేవర రాఘవయ్య చౌదరి (1876 -1937)** రచయిత**,** హేతువాది. సంఘ సంస్కర్త, తెలుగునాట బ్రాహ్మణేతర ఉద్యమ రూపకర్త.

## జననం, విద్య

**సూర్యదేవర రాఘవయ్య చౌదరి** గుంటూరు జిల్లా, తెనాలి తాలూకా కొల్లూరు గ్రామములో నాగయ్య, రుక్మిణమ్మ దంపతులకు 1876లో జన్మించాడు. అతను తురుమెళ్ళలోని తన మేనమామ ఇంట ప్రబంధ కావ్య పఠనమునకు విద్య నభ్యసించాడు. అతను చిన్ననాటి నుండి సాంఘిక సేవా కార్యక్రమాలలో పాల్గొనేవాడు. సంగంజాగర్లమూడికి చెందిన కాంతమ్మను వివాహం చేసుకున్నాడు. సంతానం కలుగలేదు. తన తమ్ముని కుమారుడు నాగేశ్వరరావును దత్తత చేసుకొన్నాడు.

## బ్రాహ్మణేతర ఉద్యమం

సాంఘికవ్యవస్థలో అగ్రకులముగ నున్నబ్రాహ్మణులకు తప్ప యితరకులజులకు స్థానములేకపోవుటచే జి.ఎస్.పి. సరస్వతి(నెల్లూరు) స్వాములవారి బోధననలననుసరించి, ఒక బ్రహ్మాండమైన ఉద్యమము లేవదీసి ఆంధ్రదేశములో వాడవాడలా, వేదములు చదువుటకు అన్నివర్ణములకు హక్కుకలదని ఉపన్యాసములిచ్చాడు. బ్రాహ్మణేతర సంఘాన్ని స్థాపించి బ్రాహ్మణేతర కులాల స్వాభిమాన ఉద్యమాన్ని మొదలుపెట్టాడు.

1924లో తెనాలి తాలుకా కొల్లూరులో బ్రాహ్మణ ప్రతినిధులతో జరిగిన చర్చలలో త్రిపురనేని రామస్వామి, పాలడుగు శేషాచార్యులు, దుగ్గిరాల రాఘవచంద్రయ్య తో పాటు సూర్యదేవర రాఘవయ్య గారు పాల్గోని వేదములు చదువుటకు అన్నివర్ణములకు హక్కుకలదని అదే హిందూ మతం అని వాదించారు. ఈ వాదోపవాదాలను వీరు ' బ్రాహ్మనేతర విజయం' అనే పేరుతో ఒక పుస్తకాన్ని ప్రచురించారు, అప్పుడే బ్రాహ్మణేతర ఆత్మాభిమాన ఉద్యమానికి బీజం పడింది.

బ్రాహ్మణ సహాయనిరాకరణోద్యమము చేయుచు స్వసంఘ పౌరోహిత్యము, ప్రత్యేకముగ నెల్లూరు, గుంటూరు, కృష్ణా, గోదావరి మండలములలో స్వసంఘములు నెలకొల్పాడు. కాని వ్యక్తిగతముగ ఏయొక బ్రాహ్మణుని ద్వేషించువాడుకాదు.

ఇతని ఉద్యమ స్ఫూర్తితో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో జస్టిస్ పార్టీ ఏర్పడింది. తెనాలి తాలూకా బోర్డు మెంబరుగా పనిచేశారు.

## మరణం

సుర్యదేవర రాఘవయ్య చౌదరి 1937లో మరణించాడు.

## రచనలు

1. బ్రాహ్మణేతర విజయం 1925
2. బ్రహ్మణేతరోద్యమతత్వం
3. ఆర్యకవికుతంత్రం
4. బ్రాహ్మణేతరసంఘాదర్శం 1927
5. స్వసంఘపౌరోహిత్యం 1927
6. విప్ర కుల చరిత్ర
7. పంచముల చరిత్ర
8. కమ్మవారి చరిత్ర

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* Kamalakaram, Kotha (13 మే 2011). "Kamma Velugulu కమ్మ వెలుగులు: సూర్యదేవర రాఘవయ్య చౌదరి Suryadevara Raghavayya Chowdary". *Kamma Velugulu కమ్మ వెలుగులు*. the original నుండి 2020-07-04 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2020-07-04.
# కన్నెగంటి జగ్గయ్య

కన్నెగంటి జగ్గయ్య
**కన్నెగంటి జగ్గయ్య** ఒక ప్రముఖ హేతువాది. స్వాతంత్ర్య పోరాట రైతు యోధుడు. జననం. (1900-1970) గుంటూరు మండలములోని తెనాలి వద్దగల ఐతానగర్లో ఒక వ్యవసాయ కుటుంబములో జన్మించాడు. బాల్యమునుండి విప్లవాత్మక భావములు గల జగ్గయ్య ద్రావిడ ఉద్యమ స్థాపకుడు ఈరోడ్ వెంకట రామస్వామి నాయకర్ రచనల వల్ల ప్రభావితుడయ్యాడు.

## ఉద్యమంలో పాత్ర

కన్నెగంటి జగ్గయ్య తెలుగునాట ద్రావిడ ఉద్యమము వ్యాప్తి చేయుటకు శ్రమించాడు. ఎప్పుడూ లుంగీ ద్రావిడ దేశ పద్ధతిలో ధరించేవాడు. చేతిలో కర్రతో బనీనుతో ఎక్కువగా తిరిగేవాడు. పలు కారణముల వల్ల తెలుగు నాట ద్రావిడ ఉద్యమము వేళ్ళూనుకొనలేదు. 1926లో తెనాలిలో త్రిపురనేని రామస్వామితో పరిచయం కాగా, ఆయన అభిమానిగా జీవితమంతా ఉన్నాడు. 1930లో ఉప్పు సత్యాగ్రహంలో అరెస్ట్ కాగా రాయవెల్లూరులో జైల్ జీవిథం గడిపి, ఆహారం సరిగాలేనందుకు అధికారులపై పోరాడాడు.

1932లో కరాచిలో జరిగిన కాంగ్రెస్స్ సభలకు వెళ్ళాడు. ఆవుల గోపాల కృష్ణమూర్తి అభిమానిగా మానవ వాద వుద్యమానికి సహకరించాడు. సహజంగా ధైర్య శాలిఅయిన జగ్గయ్య శిస్తుల విషయంలో రైతులకు అన్యాయం జరిగినప్పుదు అధికారులపై తిరుగుబాటు చేసి వారికి న్యాయం జరిగేదాకా పోరాడాడు.

## రచనలు

* ఆర్యుల రహస్యాలు వెల్లడించిన ధీరులు (1973)
* రావణలీల
# అశోక

*అశోక* పేరుతో ఉన్న పేజీల జాబితా ఇది.

* అశోకుడు - మౌర్య చక్రవర్తి
* అశోకవృక్షం
* అశోక్ కుమార్ (హిందీ నటుడు)
* అశోక్ (సినిమా) - 2006లో వచ్చిన తెలుగు సినిమా
* అశోక చక్రవర్తి (1989 సినిమా) - తెలుగు సినిమా
* అశోక్ కుమార్ (నటుడు) - తెలుగు టీవీ, సినిమా నటుడు
* కొల్లా అశోక్ కుమార్ - నిర్మాత, నటుడు
# మలయశ్రీ

```
మలయశ్రీ' హేతువాది, రచయిత, పరిశోధకుడు. అతను కరీంనగర్ జిల్లా కేంద్రానికి చెందిన విశ్రాంత ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయుడు, తెలంగాణ ఉద్యమకారుడు, తెలుగుభాష సంరక్షణకు కృషి చేస్తున్న భాషాభిమాని.

```

## జీవిత విశేషాలు

మలయశ్రీ 1940 లో కరీంనగర్ జిల్లా చెంజెర్లలో పుట్టాడు. 50 పైగా పుస్తకాలు రాశాడు. నవ్యసాహిత్య పరిషత్ ను స్థాపించి ప్రగతి శీల రచయితలకు ప్రతి ఏటా మలయశ్రీ సాహితీ అవార్డు ఇస్తున్నారు. 'కరీంనగర్‌ జిల్లా తెలుగు సాహిత్య చరిత్ర'తో పాటు అనేక గ్రంథాలు రాసాడు. అతను రాసిన కథలు వివిధ పత్రికలలో ప్రచురితమయ్యాయి. తెలంగాణ తెలుగు భాష ఎంత ప్రాచుర్యమైందో, అంతే విశిష్టమైందని, దానిని నిలబెట్టుకోవడం మన బాధ్యత అని అతను తెలిపాడు.

కవిగా తెలంగాణ ఉద్యమంలో పాలుపంచుకున్నాడు. తన కవితలు, పద్యాలతో రాష్ట్ర ప్రజల్ని చైతన్యవంతులను చేశాడు. మాతృభాష సంరక్షణ బాధ్యతలు తీసుకున్నాడు. అతను లుగుభాష సంరక్షణ సమితి స్థాపించి కొనసాగిస్తున్నాడు. అవగాహన సదస్సులు, ర్యాలీలు నిర్వహించి చైతన్యం తీసుకొస్తున్నాడు. అతను రచనల్లో జాగృతి పద్యకవ్యం, చదువుపాటలు, అమ్మభాష శతకం, తెలంగాణ గెలుపు, సబల పుస్తకాలు ఇప్పటికే ప్రచారం పొందాయి. మొగ్గలు, తెలుగువెలుగు శతకం పుస్తకాలు ముద్రణకు సిద్ధంగా ఉన్నాయి.

ఉత్తమ తెలుగు ఉపాధ్యాయుడిగా (1971, 2002) రెండుసార్లు పురస్కారాలు అందుకున్నాడు. మూడుసార్లు హైదరాబాద్‌లో రవీంద్రభారతి వేదికగా జరిగిన రాష్ట్రస్థాయి పద్యతెలంగాణంలో పాల్గొని ప్రశంసలు పొందాడు.

## రచనలు

1. శాంతిపధము 1975
2. మానవగీతి 1986
3. సత్యసూక్తం (నాస్తికత్వం ఎందుకు?) 1997
4. కరీం నగర్ జిల్లా తెలుగు సాహిత్య చరిత్ర
5. ఐరేణి కుండలు - కథా సంపుటి

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* "ప్రముఖ కవి డా,, మలయశ్రీ గారితో ముఖాముఖీ ..సదాశ్రీ - YouTube". *www.youtube.com*. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2020-07-27.
# వెనిగళ్ళ సుబ్బారావు

వెనిగళ్ళ సుబ్బారావు ప్రకృతి వైద్యుడు, చిత్రకారుడు, హేతువాద ఉద్యమ నాయకుడు, సంస్కృతాంధ్ర పండితుడు.

## జీవిత విశేషాలు

సుబ్బారావు రేపల్లె నివాసి. అతను 1939 అక్టోబరు 2న జన్మించాడు. అతను చిత్రించిన అనేక చిత్రాలు నేటికీ రేపల్లె మునిసిపల్ హైస్కూలులో లభిస్తాయి. రేపల్లె సమీపంలోని పెనుమూడి గ్రామంలో ప్రకృతి ఆశ్రమం నెలకొల్పి అనేకమందికి ఆరోగ్యం ప్రసాదించాడు. హేతువాద ఉద్యమ నాయకులుగా కొన్ని వేల ఆదర్శ వివాహాలు చేయించాడు. చిత్రకారులుగా వెల్లటూరులోని నవరంగ్ చిత్రకళా నికేతన్‌లో అనేక మంది చిత్రకారులను తయారు చేశాడు. వెంకటేశ్వర సుప్రభాతంలో తెలుగు ఎందుకు ఉండదు? సంస్కృతంలోనే ఎందుకు అనే విషయాన్ని అతను తన రచనల ద్వారా వెలుగులోకి తెచ్చాడు.

అతను 1996 మే 17న మరణించాడు.

## రచనలు

1. రామాయణం రంకు 1978
2. పెళ్ళిమంత్రాల బండారం 1979
3. శ్రీ వెంకటేశ సుప్రభాత శృంగారం 1979

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* "Pelli Manthrala Bandaram - Venigalla Subba Rao". *www.youtube.com*. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2020-07-13.
* "Telugu translation of Sanscrit Pelli Mantralu - YouTube". *www.youtube.com*. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2020-07-14.
# పరకాల పఠాభిరామారావు

స్వాతంత్ర్య సమర యోధుడు.హేతువాది. పశ్చిమగోదావరి జిల్లా కవిటం గ్రామంలో జన్మించారు. విజయవాడలో స్థిరపడ్డారు. విశాలాంధ్ర పత్రికలో ఎడిటర్ గా పనిచేశారు.

## రచనలు

### స్వాతంత్ర్య సమరంలో కమ్యూనిస్టు దేశభక్తులు

భారత జాతీయోద్యమంలో కాంగ్రెస్ వాదులే కృషిచేశారన్న అభిప్రాయం దురదృష్టవశాత్తూ చరిత్ర పుస్తకాలు కలిగిస్తున్నాయి. కమ్యూనిస్టుల ప్రస్తావన వచ్చినా విడిగా రావడమే గానీ స్వాతంత్ర్య సమరంలోని ప్రముఖులుగా చరిత్రలో రాదు. భగత్‌సింగ్ వంటి ప్రముఖ స్వాతంత్ర్య విప్లవ యోధులు కమ్యూనిస్టులే. ఐతే 1940ల్లో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధాన్ని ప్రజాయుద్ధంగా అభివర్ణించి రష్యాను మిత్రదేశమైన బ్రిటన్‌ను సమర్థించడం, ఆపైన కాంగ్రెస్ చేసిన క్విట్ ఇండియా ఉద్యమాన్ని వ్యతిరేకించడం వంటి పరిణామాలు దీనికి కారణం కావచ్చు. కానీ అనంతర కాలంలో బొంబాయి నేవీ తిరుగుబాటు వంటి పోరాటాలలో కమ్యూనిస్టులు చురుకుగా పాల్గొన్నారు. ఈ నేపథ్యంలో కమ్యూనిస్టులు దేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం చేసిన ప్రయత్నాలు, పోరాటాలను ఈ గ్రంథంలో వ్యక్తుల వారీగా రాశారు. దీన్ని 2000 సంవత్సరంలో విశాలాంధ్ర పబ్లిషింగ్ హౌస్ ప్రచురించింది.
ఇందులో ఎక్కువ భాగం " నేనెలా స్వాతంత్ర్య్యోద్యమంలోకి, కమ్యూనిష్టు ఉద్యమంలోకి వచ్చాను " అన్న సంక్షిప్త స్వీయ కథనాలు. మరికొన్ని కామ్రేడ్లు మరణానంతరం ఇతరులు వ్రాసినవి. వీనిలో ఎక్కువభాగం 1995, 1996 కమ్యూనిజం ప్రత్యేక సంచికలలో ప్రచురించబడినవి.

### ఇతర రచనలు

1. భక్తివిశ్వాసాల ముసుగులో 1982
2. జాతీయ పునరుజ్జీవనమా? మతమౌఢ్య పునరుద్ధరణమా? 1984
3. మతమౌఢ్యానికి వ్యతిరేకంగా 1984

## పురస్కారాలు

* 2001 : ఆంధ్రప్రదేశ్ అభ్యుదయరచయితల సంఘం, గుంటూరు జిలాశాఖ వారిచే అమరజీవి పులుపుల వెంకటశివయ్య సాహితీ సత్కారం.

## మూలాలు
# వి.బ్రహ్మారెడ్డి

డా.బ్రహ్మారెడ్డి
**డా.బ్రహ్మారెడ్డి** హేతువాది.జన విజ్ఞాన వేదిక తొలి అధ్యక్షునిగా పనిచేశాడు.

## జీవిత విశేషాలు

ఆయన ప్రకాశం జిల్లా లోణి పాపిరెడ్డిపాలెం గ్రామంలో జన్మించారు. ఆయన వైద్యునిగా ఉన్నారు. ఆయన ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి చదివారు. పి.యు.సి ని బై.పి.సి గ్రూపులో చేసారు. పి.యు.సి పాసైన తదుపరి కర్నూలు వైద్య కళాశాలలో ఎంబీబీఎస్‌ చేసారు.

## రచనలు

1. నిత్యజీవితంలో మూఢనమ్మకాలు 1999
2. మెదడూ- మనసూ 2000

## అవార్డులు

ఆయనకు 2013 సంవత్సరానికి గాను తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారు 'హేతువాద ప్రచారం'విభాగంలో "కీర్తి పురస్కారం (2013)" ప్రకటించారు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

* దయ్యం గియ్యం … భయం గియం – డాక్టర్‌ వీ. బ్రహ్మారెడ్డి
# ఆవుల సాంబశివరావు

| జస్టిస్ ఆవుల సాంబశివరావు |
| --- |
| జస్టిస్ ఆవుల సాంబశివరావు |
| జననం | ఆవుల సాంబశివరావు మార్చి 16, 1917 గుంటూరు జిల్లా మూల్పూరు |
| మరణం | జులై 27, 2003 |
| వృత్తి | న్యాయవాది, ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి, రాష్ట్ర మొట్టమొదటి లోకాయుక్త, హేతువాది, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్సలర్. రాడికల్ హ్యూమనిస్ట్ భారత సంఘాధ్యక్షుడు. ఇండియన్ రేషనలిస్ట్ పత్రిక సంపాదకులు. |
| పిల్లలు | ఆవుల మంజులత |
| తండ్రి | ఆదియ్య |
| తల్లి | బాపమ్మ, |

**జస్టిస్ ఆవుల సాంబశివరావు** (మార్చి 16, 1917 - జులై 27, 2003) న్యాయవాది, ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి, రాష్ట్ర మొట్టమొదటి లోకాయుక్త, హేతువాది, ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం వైస్ ఛాన్సలర్. రాడికల్ హ్యూమనిస్ట్ భారత సంఘాధ్యక్షుడు. ఇండియన్ రేషనలిస్ట్ పత్రిక సంపాదకులు. సాంబశివరావు 1917లో మార్చి 16వ తేదీన గుంటూరు జిల్లా మూల్పూరులో ఆవుల బాపమ్మ, ఆదియ్య దంపతులకు జన్మించాడు.

సాంబశివరావు తొలినాళ్లలో, సమాజంలో బానిసత్వం, పేదరికం, వెనకబాటుతనం, అంధ విశ్వాసాలు ఇవన్నీ రూపుమాసిపోవాలంటే కమ్యూనిస్టు భావజాలమే శరణ్యం అని భావించినా, ఎం.ఎన్. రాయ్ స్ఫూర్తితో నవ్య మానవవాదాన్ని అవలంబించారు. మానవ సమాజంలో మానవత్వాన్ని వెలిగిస్తే చీకట్లు తొలగిపోతాయని భావించాడు. బుద్ధుడి విశ్వప్రేమ, త్రిపురనేని రామస్వామి చౌదరి సంస్కరణ, హేతువాద భావాలు ఆయన ఆలోచనలకు పునాదులు వేశాయి. అరవయ్యేళ్లకు పైగా ఏ పదవిలో ఉన్నా, ఏచోట ప్రసంగించినా, మానవత్వాన్ని శాస్త్రంతో మిళతం చేసి పనిచేశారు. పాలేర్లతో పాటు తననీ కూర్చోబెట్టి అన్నం పెట్టిన తల్లి మంచి మానవతావాది అన్నారు.

## తెలుగుకై కృషి

సాంబశివరావు అవసరమైతే తప్పఇంగ్లీషు మాట్లాడేవారు కాదు. లోకాయుక్తగా ఆయన తెలుగులో అందుకొన్న ఫిర్యాదులకు తెలుగులోనే తీర్పులు చెప్పే విధానం ప్రవేశపెట్టారు. ఎన్.టి.రామారావు ముఖ్యమంత్రి అయ్యాక తెలుగు భాషాసాహిత్యాలు, కళలు, చారిత్రక వికాసానికి ప్రత్యేకంగా ఒక విశ్వవిద్యాలయం ఏర్పాటు చేయాలని ప్రతిపాదించారు. తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఏర్పాటు వెనుక ఆయన కృషి ఉంది. *తెలుగు విద్యార్థి* పత్రికలో రెండు దశాబ్దాలకుపైగా శీర్షికను కొనసాగించాడు. తెలుగుయూనివర్సిటీ మాజీ వైస్ ఛాన్సలర్‌ ఆవుల మంజులత ఈయన కుమార్తె.

## మరణం

సాంబశివరావు 88 యేళ్ల వయసులో 2003 జూలై 27న హైదరాబాదులో కన్నుమూశారు.

## రచనలు

1. త్రిపురనేని రామస్వామి
2. పునరుజ్జీవపధం - 1997
3. యుగపురుషుడు కందుకూరి వీరేశలింగం
4. నవభావన

## మూలాలు