# మద్రాసు యుద్ధం

| మద్రాసు యుద్ధం |
| --- |
| మొదటి కర్ణాటక యుద్ధంలో భాగము  |
|  1746లో మద్రాసు నగరం లొంగిపోవడం, జాక్వెస్ ఫ్రాంకోయిస్ జోసెఫ్ స్వేబాచ్-డెస్ఫాంటైన్స్ చిత్రం |
|

|  |  |
| --- | --- |
| తేదీ | 7–9 సెప్టెంబర్ 1746 |
| ప్రదేశం | మద్రాసు, మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ, భారతదేశం |
| ఫలితం | ఫ్రెంచ్ విజయం |

 |
| ప్రత్యర్థులు |
| Great Britain
* East India Company
 | Kingdom of France
- French India
 |
| సేనాపతులు, నాయకులు |
| నికోలస్ మోర్స్ | బెర్ట్రాండ్-ఫ్రాంకోయిస్ మాహే డి లా బోర్డొన్నాయిస్ జోసెఫ్ ఫ్రాంకోయిస్ డూప్లే |
| బలం |
| 300 |

**మద్రాసు యుద్ధం** లేదా **మద్రాసు పతనం** 1746 సెప్టెంబరులో ఆస్ట్రియన్ వారసత్వ యుద్ధం సమయంలో జరిగింది. ఈ యుద్ధంలో ఫ్రెంచ్ దళాలు మద్రాసు నగరంపై దాడి చేసి, బ్రిటిష్ రక్షక దళాల నుండి దానిని స్వాధీనం చేసుకున్నాయి.
యుద్ధం ముగిసే వరకు ఫ్రెంచ్ దళాలు మద్రాసును ఆక్రమించాయి. ఐక్స్-లా-చాపెల్లే ఒప్పందంలో భాగంగా ఉత్తర అమెరికాలో బ్రిటిష్ వారు జయించిన లూయిస్‌బోర్గ్కు బదులుగా దీనిని తిరిగి ఇచ్చారు. బ్రిటిష్ రక్షకులలో ఒకరైన రాబర్ట్ క్లైవ్ ఫ్రెంచ్ చెర నుండి తప్పించుకుని, నగర పతన వార్తను సెయింట్ డేవిడ్ కోటలోని తన పై అధికారులకు చేరవేయడం ద్వారా గుర్తింపు పొందాడు.

## నేపథ్యం

1720ల నుండి భారతదేశంలో బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్‌ల మధ్య వలసవాద ఆధిపత్య పోరు తీవ్రమైంది. బ్రిటన్‌కు వ్యతిరేకంగా ఆస్ట్రియన్ వారసత్వ యుద్ధంలో చేరాలని ఫ్రాన్స్ నిర్ణయించిన తర్వాత, భారతదేశంలోని ఫ్రెంచ్ స్థావరాలపై దాడి చేయడానికి కమోడోర్ కర్టిస్ బార్నెట్ నేతృత్వంలో బ్రిటిష్ వారు ఒక రాయల్ నేవీ స్క్వాడ్రన్‌ను పంపారు. 1745లో ఈ దళం అనేక ఫ్రెంచ్ నౌకలపై దాడి చేసి, వాణిజ్యానికి అంతరాయం కలిగించి, పలువురు ప్రముఖ ఫ్రెంచ్ వ్యాపారులను నాశనం చేసింది.

దీనికి ప్రతిస్పందనగా ఫ్రెంచ్ వారు బెర్ట్రాండ్-ఫ్రాంకోయిస్ మాహే డి లా బోర్డొన్నాయిస్ నేతృత్వంలో అంతే పరిమాణంలో ఉన్న నౌకాదళాన్ని పంపారు. ఒక అనిశ్చిత యుద్ధం తర్వాత రెండు నౌకాదళాలు మరమ్మతుల కోసం వెనుదిరిగాయి. బ్రిటిష్ వారు సిలోన్‌కు (శ్రీలంక) తిరోగమించగా, ఫ్రెంచ్ వారు పాండిచ్చేరిలోని తమ స్థావరాన్ని ఉపయోగించుకున్నారు. మరో పెద్ద నావికా యుద్ధం చేయడానికి జంకిన బ్రిటిష్ కమాండర్ ఎడ్వర్డ్ పేటన్ కోరమాండల్ తీరంకు దూరంగా ఉండాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అతను సురక్షితమైన బెంగాల్కు వెనుదిరిగాడు, దీంతో కోరమాండల్ తీరంలోని బ్రిటిష్ స్థావరాలు ఫ్రెంచ్ దాడులకు గురయ్యే ప్రమాదంలో పడ్డాయి.

పాండిచ్చేరి ఫ్రెంచ్ గవర్నర్ డూప్లే మద్రాసుపై దాడికి అనుమతించాడు. దీనికి స్థానిక భారతీయుల ఆమోదం పొందడానికి, బ్రిటిష్ వారి నుండి మద్రాసును ఆక్రమించిన తర్వాత దానిని కర్ణాటక నవాబుకు అప్పగిస్తానని అతను హామీ ఇచ్చాడు.

## యుద్ధం

1746 సెప్టెంబరు 7న మద్రాసు నివాసితులు నిద్రలేచేసరికి తీరంలో ఒక ఫ్రెంచ్ నౌకాదళం, తీరంలో దిగుతున్న సైనికుల బృందం కనిపించాయి. ఫ్రెంచ్ నౌకలు పట్టణంపై కాల్పులు జరిపాయి. సరైన దూరాన్ని అంచనా వేయలేక అవి పెద్దగా ప్రభావం చూపలేకపోయాయి, రాత్రి సమయానికి రక్షక దళంలో ఎక్కువ భాగం తప్పుడు భద్రతా భావానికి గురైంది.

మరుసటి రోజు ఉదయం ఫ్రెంచ్ వారు భూమి, తీరం రెండింటి నుండి మరింత కచ్చితత్వంతో తమ బాంబు దాడులను పునఃప్రారంభించారు. మద్రాసు కోటలు పేలవంగా నిర్మితమయ్యాయి, ఇలాంటి దాడిని తట్టుకునే స్థితిలో లేవు. బ్రిటిష్ ప్రాణనష్టం పెరిగేకొద్దీ సైనికుల నైతిక స్థైర్యం, క్రమశిక్షణ కుప్పకూలాయి. మద్యం దుకాణాలపై నేరుగా దాడి జరిగిన తర్వాత, చాలా మంది సైనికులు తమ స్థానాలను విడిచిపెట్టి స్పృహ కోల్పోయేంతగా మద్యం సేవించారు. పట్టణంలోని పౌరులు రక్షణ బాధ్యతలు స్వీకరించారు, కానీ ప్రతిఘటన విఫలమవుతోందని స్పష్టమైంది.

## లొంగిపోవడం

1746లో జోసెఫ్ ఫ్రాంకోయిస్ డూప్లే దళాలు, లా బోర్డొన్నాయిస్ నౌకలచే మద్రాసు ముట్టడి. 1746 సెప్టెంబరులో నగరం లొంగిపోయింది. శాంతిని పునరుద్ధరించడానికి 1748లో మద్రాసును ఇంగ్లాండ్‌కు తిరిగి ఇచ్చారు.
సెప్టెంబరు 9న మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ గవర్నర్ నికోలస్ మోర్స్ శాంతి కోసం అర్థించాడు. లా బోర్డొన్నాయిస్ అతనికి ప్రతిపాదించిన షరతులు ఆశ్చర్యకరంగా ఉదారంగా ఉన్నాయి - ఫ్రెంచ్ వారు కోట, గిడ్డంగులను స్వాధీనం చేసుకుంటారు, మిగిలిన పట్టణం బ్రిటిష్ నియంత్రణలో ఉంటుంది. లొంగిపోయిన బ్రిటిష్ సైనికులను బందీలుగా ఉంచకూడదని నిర్ణయించారు. ఇది మద్రాసును పూర్తిగా ఫ్రెంచ్ అధీనంలోకి తీసుకోవాలని కోరుకున్న అతని పై అధికారి జోసెఫ్ ఫ్రాంకోయిస్ డూప్లేతో వివాదానికి దారితీసింది. లా బోర్డొన్నాయిస్ శాంతి నిబంధనలను గౌరవించాలని పట్టుబట్టాడు, అతను సంతకం చేసిన శాంతి ఒప్పందం ఒక నెల పాటు కొనసాగింది.

అయితే, అక్టోబరులో భయంకరమైన తుఫాను వచ్చినప్పుడు లా బోర్డొన్నాయిస్, అతని నౌకాదళం సురక్షితమైన పాండిచ్చేరికి వెనుదిరగాల్సి వచ్చింది. తుఫానులో అతని నౌకలలో మూడో వంతు ధ్వంసమయ్యాయి, ఇప్పుడు మద్రాసు పూర్తిగా డూప్లే నియంత్రణలోకి వచ్చింది. డూప్లే గతంలో ఉన్న ఉదారమైన నిబంధనలను రద్దు చేసి అనేకమంది సైనికులను, పౌరులను బంధించాడు. ఆ తర్వాత సెయింట్ జార్జ్ కోటను దోచుకోవడం, నాశనం చేయడానికి సిద్ధమయ్యాడు.

యువ గుమస్తా అయిన రాబర్ట్ క్లైవ్ నేతృత్వంలో ఈ ఖైదీలలో కొందరు స్థానికుల్లా దుస్తులు ధరించి జైలు నుండి బయటపడగలిగారు. బయటకు వచ్చిన తర్వాత నిజమైన భారతీయులు వారిని ఆపారు, వారు వీరికి అర్థం కాని భాషలలో మాట్లాడారు. తాము దొరికిపోతామేమోనని క్లైవ్, అతని సహచరులు త్వరగా అక్కడినుండి పారిపోయారు. ఎక్కువగా రాత్రిపూట ప్రయాణిస్తూ మూడు రోజుల తర్వాత, మద్రాసుపై ఫ్రెంచ్ దాడి వినాశకరమైన వార్తను తీసుకుని వంద మైళ్ల దూరంలో ఉన్న సెయింట్ డేవిడ్ కోటకు చేరుకున్నారు. క్లైవ్ తప్పించుకున్న కథ అతనికి మొదటిసారి విస్తృత గుర్తింపు తెచ్చింది.

## పరిణామాలు

యుద్ధం ముగిసే వరకు ఫ్రెంచ్ వారు పట్టణాన్ని ఆక్రమించారు. ఈ భూభాగాన్ని కర్ణాటక నవాబుకు అప్పగిస్తానని ఇంతకుముందు డూప్లే హామీ ఇచ్చినప్పటికీ, అలా చేయడానికి డూప్లే నిరాకరించాడు. ఒప్పందాన్ని అమలు చేయడానికి నవాబు పంపిన 10,000 మంది సైన్యాన్ని 1746 అక్టోబరు 24న అడయార్ యుద్ధంలో కెప్టెన్ లూయిస్ ప్యారడైస్ నేతృత్వంలోని చిన్న ఫ్రెంచ్ దళం ఓడించింది. తదనంతరం ఫ్రెంచ్ వారు సెయింట్ డేవిడ్ కోటను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించారు, కానీ ప్రతిఘటన మరింత తీవ్రంగా ఉండటంతో చివరికి వెనుదిరగాల్సి వచ్చింది.

యుద్ధాన్ని ముగించిన ఐక్స్-లా-చాపెల్లే ఒప్పందం ప్రకారం 1745లో బ్రిటిష్ దళాలు స్వాధీనం చేసుకున్న అకాడియాలోని లూయిస్‌బోర్గ్‌కు బదులుగా మద్రాసును బ్రిటిష్ వారికి తిరిగి ఇవ్వాలని నిబంధన విధించారు. ఫ్రెంచ్ వారు 1759లో మద్రాసును మళ్లీ ముట్టడించారు, కానీ ఈసారి విజయం సాధించలేకపోయారు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* చెన్నై చరిత్ర

## మూలాలు

## గ్రంథ పట్టిక

* Harvey, Robert (1998). *Clive: The life and Death of a British Emperor*. Hodder and Stoughton.
* Keay, John (1993). *The Honourable Company: A History of the English East India Company*. Harper Collins.
* Naravane, M.S. (2014). *Battles of the Honorourable East India Company*. A.P.H. Publishing Corporation. ISBN 9788131300343.