# గోపాల్ గణేష్ అగార్కర్

| గోపాల్ గణేష్ అగార్కర్ |
| --- |
|  |
| జననం | (1856-07-14)1856 జూలై 14 తెంబు, బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీ, బ్రిటీష్ ఇండియా |
| మరణం | 1895 జూన్ 17(1895-06-17) (వయసు: 38) పూణే, బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీ, బ్రిటీష్ ఇండియా |
| జాతీయత |  British India |
| విద్య | బి.ఎ., ఎం.ఎ. |
| వృత్తి | విద్యావేత్త, రచయిత, సంపాదకుడు, సంఘ సంస్కర్త |
| ప్రసిద్ధి | డక్కన్ ఎడ్యుకేషన్ సొసైటీ వ్యవస్థాపకుడుF |
| భార్య / భర్త | యశోదాబాయి అగార్కర్ |

**గోపాల్ గణేష్ అగార్కర్** (14 జూలై 1856-17 జూన్ 1895) బ్రిటిష్ ఇండియా బొంబాయి ప్రెసిడెన్సీ చెందిన సంఘ సంస్కర్త, విద్యావేత్త , ఆలోచనాపరుడు. లోకమాన్య తిలక్ సన్నిహితుడు. ఇతడు న్యూ ఇంగ్లీష్ స్కూల్ వంటి విద్యా సంస్థలను స్థాపించాడు. తిలక్, విష్ణుశాస్త్రి చిప్లుంకర్, మహాదేవ్ బల్లాల్ నామ్‌జోషి, వామన్ శివరామ్ ఆప్టే, వి.బి. కేల్కర్, ఎం.ఎస్. గోలే, ఎన్.కె. ధరప్ లతో కలిసి దక్కన్ ఎడ్యుకేషన్ సొసైటీ, ఫెర్గూసన్ కళాశాల ను స్థాపించాడు.

ఇతడు కేసరి వారపత్రికకు తొలి సంపాదకుడు. సుధారక్ అనే పత్రికను కూడా స్థాపించి సంపాదకుడిగా వ్యవహరించాడు. ఫెర్గూసన్ కళాశాల కు రెండవ ప్రిన్సిపాల్‌గా ఆగస్టు 1895 నుండి మరణించే వరకు పదవిలో పనిచేశాడు.

ముంబై అంధేరి లో రైల్వే స్టేషన్ వెలుపల ఉన్న ఒక ప్రాంతానికి ఇతని జ్ఞాపకార్థం అగార్కర్ చౌక్ అని పేరు పెట్టారు, పూణే లో రైల్వే స్టేషన్ , జనరల్ పోస్ట్ ఆఫీస్ ఉన్న ప్రాంతానికి కూడా అగార్కార్ నగర్ అని పేరు పెట్టారు.

## ప్రారంభ జీవితం

గోపాల్ గణేష్ అగార్కర్ 14 జూలై 1856న మహారాష్ట్రలోని సతారా జిల్లా కరాడ్ తాలూకా తెంబు గ్రామంలో జన్మించాడు.

ఇతడు కరాడ్ పట్టణంలో చదువుకున్నాడు. తరువాత అక్కడ ఒక ఆస్థానంలో గుమస్తాగా పనిచేశాడు. 1878లో, ఇతడు తన బి. ఎ. డిగ్రీని పొందాడు. 1880లో ఎం. ఎ. పట్టాను అందుకున్నాడు. బాల్యంలో అగార్కర్ తిలక్‌తో సన్నిహిత సంబంధాన్ని పెంచుకున్నాడు. కళాశాల విద్యార్థులుగా, ఇతడు, తిలక్ ఎన్నడూ ప్రభుత్వ ఉద్యాగాలలో చేరకూడదని నిర్ణయించుకుని, తమ దేశపు విద్య, స్వాతంత్ర్యాల కోసం తమ జీవితాలను అంకితం చేస్తామని ప్రతిజ్ఞ చేశారు. స్వాతంత్య్ర పోరాటంలో విద్య ఒక శక్తివంతమైన ఆయుధం అని అగార్కర్ విశ్వసించాడు. అది భారతీయులకు బ్రిటిష్ వారిని ప్రశ్నించే విశ్వాసాన్ని ఇస్తుందని, తద్వారా స్వేచ్ఛ కోసం పోరాటాన్ని బలోపేతం చేస్తుందని భావించాడు. తిలక్, విష్ణు చిప్లుంకర్లతో కలిసి అగార్కర్ పూణేలో న్యూ ఇంగ్లీష్ స్కూలును స్థాపించాడు.

1884లో, అగార్కర్ తిలక్‌తో కలిసి పూణేలో దక్కన్ ఎడ్యుకేషన్ సొసైటీని స్థాపించాడు. తక్కువ వేతనాలు చెల్లించినప్పటికీ, సొసైటీ సభ్యులు విద్యా బోధన కోసం పూర్తిగా అంకితభావంతో పనిచేశారు. అగార్కర్ 1880లో మొదట ప్రచురించబడిన జాతీయవాద వార్తాపత్రిక కేసరితో కూడా సంబంధం కలిగి ఉన్నాడు. ఇతడు సంపాదకుడిగా ఆ పత్రికలో రాయడం,సవరించడం వంటివి చేసేవాడు. ఇతని వ్యాసాలు జాతీయ స్వేచ్ఛను బలంగా సమర్థించాయి. బ్రిటిష్ దురాగతాలను ప్రతిఘటించాయి. తన జీవితాంతం అగార్కర్ సామాజిక సంస్కరణల కోసం చురుకైన ప్రచారకుడిగా పనిచేశాడు. ప్రజలకు వారి రాజకీయ హక్కులను కల్పించడంలో కృషి చేశాడు. ఇతని అభిప్రాయం ప్రకారం కులతత్వం, మతపరమైన మూఢనమ్మకాలను నిర్మూలించకపోతే భారతదేశం అభివృద్ధి చెందలేదు. స్వేచ్ఛగా ఉండలేదు. రాజకీయ సంస్కరణలకు సామాజిక సంస్కరణలు అవసరమని ఇతడు భావించాడు. అంటరానితనం, కులతత్వాన్ని రెండింటినీ సవాలు చేసే తన సొంత వార్తాపత్రిక సుధారక్ (సంస్కర్త)ను ప్రారంభించాడు. 1895లో, అగార్కర్ మరణించాడు.

## సామాజిక సేవ

1880-1881 లో లోకమాన్య తిలక్ స్థాపించిన ప్రముఖ మరాఠీ భాష వారపత్రిక *కేసరి* మొదటి సంపాదకుడిగా వ్యవహరించాడు. తిలక్‌తో సైద్ధాంతిక విభేదాల కారణంగా దానిని విడిచి పెట్టాడు. తరువాత ఇతడు తన సొంత పత్రిక సుధారక్‌ను ప్రారంభించాడు. దీనిలో ఇతడు అంటరానితనం, కుల వ్యవస్థకు వ్యతిరేకంగా ప్రచారం చేశాడు. సంప్రదాయాలను గుడ్డిగా పాటించడాన్ని, కీర్తించడాన్ని అగార్కర్ ఈసడించాడు. వితంతు పునర్వివాహానికి మద్దతు ఇచ్చాడు. 1892 నుండి 1895 వరకు ఫెర్గూసన్ కళాశాలకు ప్రిన్సిపాల్‌గా ఉన్నాడు.

## రచనలు

* *ఫుట్కే నషీబ్* (జీవితచరిత్ర)
* అలంకర్ మిమాంసా
* దొంగరిచి తురంగతిల్ *101 దివాస్* (1882)
* షేక్స్పియర్ నాటకం "హామ్లెట్"కు మరాఠీ అనువాదం-"వికార విలాసిత్"

## మూలాలు

## మరింత చదవండి

* S. M. Garge [स मा गर्गे] (1996). *Gopal Ganesh Agarkar [गोपाळ गणेश आगरकर]*. National Book Trust, India. ISBN 81-237-1745-8.
* అరవింద్ గణచారి. గోపాల్ గణేష్ అగార్కర్-లౌకికవాద హేతువాద సంస్కర్త. పాపులర్ ప్రకాశన్, ఇండియా. 2005. ISBN (3974). [1]ISBN 81-7991-226-4