# దిలీప్ సంఘ్వీ

| దిలీప్ సంఘ్వీ |
| --- |
| జననం |  (1955-10-01) 1955 అక్టోబరు 1 అమ్రేలీ, గుజరాత్, భారతదేశం |
| పాఠశాల/కళాశాలలు | కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం |
| వృత్తి | సన్ ఫార్మాస్యూటికల్స్ స్థాపకుడు, మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ |
| భాగస్వామి | విభా సంఘ్వీ |
| పిల్లలు | 2 |

**దిలీప్ సంఘ్వీ** (జననం: 1 అక్టోబర్ 1955) భారతీయ బిలియనీర్ వ్యాపారవేత్త. ఆయన ఔషధ తయారీ సంస్థ అయిన సన్ ఫార్మాస్యూటికల్స్ స్థాపకుడు. భారత ప్రభుత్వం 2016లో ఆయనకు పద్మశ్రీ పౌర పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది. *ఇండియా టుడే* పత్రిక 2017 సంవత్సరానికి సంబంధించిన భారతదేశ అత్యంత ప్రభావశీల వ్యక్తుల జాబితాలో ఆయనను 8వ స్థానంలో ఉంచింది. *ఫోర్బ్స్* ప్రకారం, 2025 మే నాటికి సంఘ్వీ అంచనా ఆస్తి విలువ 28.9 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్లు. దీంతో ఆయన భారతదేశంలో ఐదవ అత్యంత ధనవంతుడిగా నిలిచాడు.

## ప్రారంభ జీవితం

దిలీప్ సంఘ్వీ 1955లో భారతదేశంలోని గుజరాత్ కు చెందిన ఒక జైన కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన కొల్కతాలో పెరిగాడు. అక్కడ ఆయన తండ్రి జనరిక్ మందుల చిన్న స్థాయి టోకు వ్యాపారం నిర్వహించేవాడు. సంఘ్వీ జె. జె. అజ్మేరా హై స్కూల్లో విద్యాభ్యాసం చేశాడు. అనంతరం కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం నుండి బాచిలర్ ఆఫ్ కామర్స్ పట్టా పొందాడు. తన ప్రారంభ దశలో కుటుంబ ఔషధ వ్యాపారాన్ని నిర్వహించడంలో తండ్రికి సహాయం చేస్తూ పరిశ్రమపై ప్రత్యక్ష అనుభవాన్ని సంపాదించాడు. ఈ అనుభవమే ఇతర సంస్థల మందులను విక్రయించడం కంటే స్వయంగా మందులు తయారు చేయాలనే ఆలోచనకు ప్రేరణగా నిలిచింది.

## వృత్తి జీవితం

కొల్ కతా తన తండ్రి నిర్వహించిన ఔషధ పంపిణీ వ్యాపారంలో పనిచేసిన తర్వాత, దిలీప్ సంఘ్వీ స్వయంగా మందులు తయారు చేయాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. 1983లో తండ్రి నుండి తీసుకున్న చిన్న రుణంతో ఆయన సన్ ఫార్మాస్యూటికల్ ఇండస్ట్రీస్ ను స్థాపించాడు. ప్రారంభంలో ఈ సంస్థ మానసిక వ్యాధుల చికిత్సకు ఉపయోగించే మందుల తయారిపై దృష్టి పెట్టింది. గుజరాత్‌లోని వాపిలో ఒకే తయారీ యూనిట్‌తో సంస్థ కార్యకలాపాలు ప్రారంభమయ్యాయి. తదుపరి దశాబ్దంలో సన్ ఫార్మా తన ఉత్పత్తుల పరిధిని, మార్కెట్ వ్యాప్తిని క్రమంగా విస్తరించింది. 1993 నాటికి సంస్థ లాభాలు గణనీయంగా పెరగడంతో, సంఘ్వీ ప్రత్యేక పరిశోధన, అభివృద్ధి కేంద్రాలపై పెట్టుబడులు పెట్టగలిగాడు. ఆయన నాయకత్వంలో సన్ ఫార్మా వృద్ధి కోసం ఇతర సంస్థలను కొనుగోలు చేసే వ్యూహంతో ప్రసిద్ధి చెందింది. అందులో ముఖ్యమైనది 2014లో జరిగిన రాన్‌బాక్సీ ల్యాబొరేటరీస్ కొనుగోలు. 4 బిలియన్ అమెరికన్ డాలర్ల విలువైన ఈ ఒప్పందంతో సన్ ఫార్మా భారతదేశంలో అతిపెద్ద ఔషధ సంస్థగా, ప్రపంచంలోని ప్రముఖ జనరిక్ ఔషధ తయారీ సంస్థలలో ఒకటిగా అవతరించింది. 2014 నుండి 2018 మధ్య నియంత్రణ సంబంధిత సవాళ్లు, లాభాల తగ్గుదల వంటి సమస్యలను ఎదుర్కొన్నప్పటికీ, సంఘ్వీ సంస్థను పునరుద్ధరణ దిశగా నడిపించాడు. 2023 నాటికి సన్ ఫార్మా ₹8,000 కోట్లకు పైగా లాభాలను ప్రకటించింది. ముఖ్యంగా ప్రత్యేక ఔషధాల విభాగంలో బలమైన వృద్ధిని సాధించింది. సంఘ్వీ అంతర్జాతీయ స్థాయి సంస్థల కొనుగోళ్లను కూడా పర్యవేక్షించాడు. వాటిలో 2016లో అమెరికాకు చెందిన Ocular Technologies, 2023లో Concert Pharmaceuticals కొనుగోళ్లు ముఖ్యమైనవి. ఈ కొనుగోళ్లతో ప్రత్యేక ఔషధాల రంగంలో సన్ ఫార్మా ప్రపంచవ్యాప్త విస్తరణను మరింత బలపరిచింది.

## సామాజిక సేవ, బాధ్యతలు

2018 జనవరిలో భారత ప్రభుత్వం సంఘ్వీని భారతీయ రిజర్వు బ్యాంకు 21 సభ్యుల కేంద్ర బోర్డు కమిటీకి నియమించింది. ఆయన ఐఐటి బొంబాయి బోర్డు ఆఫ్ గవర్నర్స్‌కు అధ్యక్షుడిగా కూడా పనిచేశాడు. 2017లో ఆయనను ఆక్స్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలోని రోడ్స్ స్కాలర్‌షిప్ కార్యక్రమానికి ట్రస్టీగా నియమించారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం

దిలీప్ సంఘ్వీ గుజరాత్ కు చెందిన ఒక జైన కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన కుటుంబం తరువాత కొల్‌కతాకు మారింది. శ్రీనాథ్‌జీ ఆలయాన్ని సందర్శించడం వల్ల కొన్నిసార్లు ఆయనను వైష్ణవుడిగా పొరబడినా, జన్మతః ఆయన జైనుడు. జైన దేవాలయాలతో పాటు హిందూ దేవాలయాలను కూడా సందర్శిస్తాడు. “సంఘ్వీ” అనే ఇంటిపేరు జైనమతంతో సంబంధం కలిగి ఉంది. ఇది “జైన సమాజ నాయకుడు” అనే అర్థం వచ్చే పదం నుండి ఉద్భవించింది. ఆయన విభా సంఘ్వీని వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరికి ఆలోక్, విధి అనే ఇద్దరు సంతానం ఉన్నారు. అపార సంపద ఉన్నప్పటికీ సంఘ్వీ తక్కువ ప్రచారంతో జీవించడానికి ఇష్టపడతాడు. ప్రజా దృష్టిలో ఎక్కువగా కనిపించకుండా ఉండే వ్యక్తిగా ఆయన ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయన కుమారుడు ఆలోక్, కుమార్తె విధి ఇద్దరూ సన్ ఫార్మాస్యూటికల్ లో పనిచేస్తున్నారు. సంఘ్వీ శ్రీనాథ్‌జీ భక్తుడు. ఆయన తన కుటుంబంతో కలిసి రాజస్థాన్లోని నాథ్‌ద్వారా పట్టణంలోని శ్రీనాథ్‌జీ ఆలయానికి తరచూ యాత్రలు చేస్తుంటాడు. సన్ ఫార్మా కార్యాలయాలు, కర్మాగారాల్లో కూడా శ్రీనాథ్‌జీ చిత్రాలు, విగ్రహాలు కనిపిస్తాయి.

## పుస్తకం

2019లో పాత్రికేయురాలు సోమా దాస్, దిలీప్ సంఘ్వీ జీవిత చరిత్రగా *The Reluctant Billionaire* అనే పుస్తకాన్ని రచించింది. ఇది దిలీప్ సంఘ్వీపై వెలువడిన తొలి, ఏకైక జీవిత చరిత్రగా గుర్తించబడింది. పెంగ్విన్ రాండమ్ హౌస్ ప్రచురించిన ఈ పుస్తకం, 2019 నవంబరులో “ఉత్తమ వ్యాపార పుస్తకం” విభాగంలో టాటా లిటరేచర్ అవార్డుకు నామినేట్ చేయబడింది. *బిజినెస్ స్టాండర్డ్* ఈ పుస్తకాన్ని “అత్యుత్తమంగా చదవదగిన గ్రంథం”గా అభివర్ణించింది. తమ సమీక్షలో “సోమా దాస్, దిలీప్ సంఘ్వీ వ్యక్తిత్వ సారాన్ని అద్భుతంగా ఆవిష్కరించగలిగారు” అని పేర్కొంది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* బిలియనీర్ల జాబితా

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* *బ్రిటానికా విజ్ఞాన సర్వస్వము* లో దిలీప్ సంఘ్వీ సమగ్ర వివరాలు