Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# యద్దనపూడి సులోచనారాణి

| యద్దనపూడి సులోచనారాణి |
| --- |
| జననం | 1940 కాజ, కృష్ణా జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్ |
| మరణం | మే 18, 2018 కుపర్టినో, కాలిఫోర్నియా, అమెరికా |
| వృత్తి | నవలా రచయిత్రి |
| జాతీయత | భారతీయురాలు |
| కాల వ్యవధి | 1970–2018 |
| సాహిత్య ప్రక్రియ | శృంగారం, నాటకం, నవల |

యద్దనపూడి సులోచనారాణి, మౌనతరంగాలు - ముఖచిత్రం
**యద్దనపూడి సులోచనారాణి** తెలుగు రచయిత్రి. ఆలుమగల మధ్య ప్రేమలు, కుటుంబ కథనాలు రాయడంలో తనకు వేరెవరూ సాటిరారని నిరూపించిన ఆమె రచనలు అనేకం. ఈమె కథలు పలు సినిమాలుగా మలచబడ్డాయి. సులోచనారాణి 1940లో కృష్ణా జిల్లా మొవ్వ మండలములోని కాజ గ్రామములో జన్మించింది.

ఈమె రచనలు కేవలం సినిమాలుగానే కాక అనేక టీ.వీ. ధారావాహికలుగా రూపొందించబడ్డాయి.

## జీవిత విశేషాలు

ఈమె 1940లో కృష్ణా జిల్లా మొవ్వ మండలంలోని కాజా గ్రామంలో జన్మించారు. ఈమె సుమారు 75 నవలల వరకూ రచించారు.

## సినిమాలుగా తీయబడ్డ నవలలు

* మీనా (నవల)
* జీవన తరంగాలు
* సెక్రటరీ
* రాధాకృష్ణ
* అగ్నిపూలు
* చండీప్రియ
* ప్రేమలేఖలు
* బంగారు కలలు
* విచిత్రబంధం
* జై జవాన్
* ఆత్మ గౌరవం
* Gunturu Karaam

## టీ.వీ. ధారావాహికలు, సీరియళ్ళు

* రాధ మధు
* ఋతురాగాలు

## ఈ తరం కథ

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * ఆగమనం
* ఆరాధన
* ఆత్మీయులు
* అభిజాత
* అభిశాపం
* అగ్నిపూలు
* ఆహుతి
* అమర హృదయం
* అమృతధార
* అనురాగ గంగ
* అనురాగ తోరణం
* అర్థస్థిత
* ఆశల శిఖరాలు
* అవ్యక్తం
* ఋతువులు నవ్వాయి
* కలలకౌగిలి
* కీర్తికిరీటాలు
* కృష్ణలోహిత
* గిరిజా కళ్యాణం
* చీకటిలో చిరుదీపం
* జీవన సౌరభం
* జాహ్నవి
 |  | * దాంపత్యవనం
* నిశాంత
* ప్రేమ
* ప్రేమదీపిక
* ప్రేమపీఠం
* బహుమతి
* బందీ
* బంగారు కలలు
* మనోభిరామం
* మౌనతరంగాలు
* మౌన పోరాటం
* మౌనభాష్యం
* మోహిత
* వెన్నెల్లో మల్లిక
* విజేత
* శ్వేత గులాబి
* సెక్రటరీ
* సౌగంధి
* సుకుమారి
* జీవన తరంగాలు
* సంసారరధం
* సహజీవనం
 |

## మరణం

అమెరికా కాలిఫోర్నియాలోని కుపర్టినోలో 2018, మే 18న గుండెపోటుతో మృతిచెందారు.

## యద్దనపూడి గురించి మృణాళిని అభిప్రాయం

యద్దనపూడి సులోచనారాణి అంటే అందరికీ రెక్కలు చాచుకున్న కార్లు, ఆరడుగుల 'రాజశేఖర్'లూ, ముక్కుమీద కోపం ఉన్న 'రోజా'లు గుర్తుకొస్తారేమో... కానీ నాకు మాత్రం మెత్తని మాట, మందస్మితం, హుందాతనం, నిరాడంబరత్వం మూర్తీభవించిన ఆమె మూర్తిమత్వమే గుర్తుకొస్తుంది.

ఆమె పరిచయం కాకముందు, నా 12 ఏళ్ల వయస్సునుంచీ నన్ను ముంచెత్తినవి కూడా ఆ అద్భుతమైన ప్రేమ కథలే. ఆమె రచనలు వట్టి ప్రేమ కథలు కావు. ఆడపిల్లని కొత్తరకంగా, మనం కూడ అలా ఉండగలిగితే బాగుండు అనే రకంగా చూపించినవి. ఆమె మీద ఆరోపణ కూడ అదే. ఒక్కోసారి అనిపిస్తుంది. ఆమె ఆడపిల్లల్ని, అప్పటి తక్కిన రచయిత్రుల్లా 'బాధితులు' గా (విక్టిమ్స్) చూపించివుంటే ఆమెకు విమర్శకుల మన్ననలు కూడ లభించేవేమో? కానీ ఆమె ఏరోజూ ఆడపిల్లల్ని బాధితులుగా చూడలేదు. చూపలేదు.

చీమూ, నెత్తురూ ఉండి, సమస్యలను ఎదురెళ్లి మరీ ఢీకొన్న మొండిఘటాలుగానే చూపించింది. ఒకవేళ తమకు సమస్యలు లేకపోతే కొని తెచ్చుకునే పెంకితనం ఉన్న ఆడపిల్లలు వాళ్లు. ఆమె ఎవరికీ అనుభవంలోకి రాని, రాలేని 'కలల పురుషుడిని, స్వప్నలోకాన్ని' చూపించిందన్న ఆరోపణ మహామహుల నుంచి కూడ వస్తూంటుంది. నిజమే.. కానీ ఆడపిల్లలకు కలలు కనే హక్కును కూడ నిరాకరించే సమాజంలో కనీసం కథల్లోనైనా కలలు కనడం ఆనందం కాదూ?

డా.చుండూరి మృణాళిని,
తెలుగు యూనివర్శిటీలో రిటైర్డ్ ప్రొఫెసర్

## బయటి లంకెలు

*  Archived 2020-11-27 at the Wayback Machine
*

## యద్దనపూడి నవలా మాలిక

* జీవన తరంగాలు నవల
* మౌన తరంగాలు నవల. రచయిత్రిని కూడ ఈ నవల ముఖచిత్రం మీద చూడవచ్చు
* ఆహుతి నవల
* ఒంటరి నక్షత్రం నవల
* ప్రియసఖి నవల

## మూలాలు
# ఈ జీవన తరంగాలలో

| "ఈ జీవన తరంగాలలో" |
| --- |
|  |
| సంగీతం | జె.వి.రాఘవులు |
| సాహిత్యం | ఆచార్య ఆత్రేయ |
| ప్రచురణ | 1973 |
| భాష | తెలుగు |
| రూపం | విషాద గీతం |
| గాయకుడు/గాయని | ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు |

**ఈ జీవన తరంగాలలో** జీవన తరంగాలు (1973) సినిమాలోని ఒక పాట. ఈ గీతాన్ని ఆచార్య ఆత్రేయ రచించారు. దీనిని ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు గానం చేయగా జె.వి.రాఘవులు సంగీతాన్ని సమకూర్చారు.

## నేపథ్యం

తల్లిదండ్రుల బరువు బాధ్యతలను పిల్లలు తీర్చడం వారి ప్రథమ కర్తవ్యం అనే సత్యాన్ని తెలియజేసే చిత్రం జీవన తరంగాలు. దీనిలో ఒక తల్లిదండ్రులకు ఒక కొడుకు (కృష్ణంరాజు), ఒక కూతురు (వాణిశ్రీ). కొడుకు చెడు తిరుగుళ్ళతో పాడైపోతే కూతురు ఇంటి బాధ్యతల్ని నిర్వర్తిస్తుంది. జీవితాంతం కష్టాలతో ఇంటిని దిద్దిన తల్లి చనిపోతుంది. భర్త ఆసుపత్రిలో ఉంటాడు. చివరికి పాడెను మొయ్యడానికి కూడా కొడుకు రాడు. అలాంటి నేపథ్యంలో మనసు కవి ఆత్రేయ కలం నుండి జాలువారిన ఆణిముత్యం లాంటి గీతం ఇది. అందువలనే పల్లవికి ముందు ఉపోద్ఘాతం ఇలా మొదలుపెట్టాడు.

పదిమాసాలు మోసావు పిల్లలను

బ్రతుకంతా మోసావు బాధలను

ఇన్ని మోసిన నిన్ను మోసేవాళ్ళు లేక వెళుతున్నావు

## పాట

పల్లవి : ఈ జీవన తరంగాలలో

ఆ దేవుని చదరంగంలో

ఎవరికి ఎవరు సొంతము

ఎంతవరకీ బంధము

చరణం 1 : కడుపు చించుకు పుట్టిందొకరు

కాటికి నిన్ను మోసేదొకరు

తలకు కొరివి పెట్టేదొకరు

ఆపై నీతో వచ్చేదెవరు || ఈ జీవన తరంగాలలో ||

చరణం 2 : మమతే మనిషికి బంధిఖానా

భయపడి తెంచుకు పారిపోయినా

తెలియని పాశం వెంటపడి

ఋణం తీర్చుకోమంటుంది

నీ భుజం మార్చుకోమంటుంది. || ఈ జీవన తరంగాలలో ||

చరణం 3 : తాళి కట్టిన మగడు లేడని

తరలించుకు పోయే మృత్యువాగదు

ఈ కట్టెను కట్టెలు కాల్చక మానవు

ఆ కన్నీళ్ళకు చితిమంటారవు

ఈ మంటలు ఆ గుండెను అంటక మానవు || ఈ జీవన తరంగాలలో ||

## విశ్లేషణ

ఈ గీతం "ఈ జీవన తరంగాలలో - ఆ దేవుని చదరంగంలో" అనే పల్లవి తో మొదలౌతుంది. ఈ జీవితం లో ఎవరు ఎవరికీ ఎంతవరకు సంబంధం అనే విషయాన్ని తెలియజేస్తూ "ఎవరికి ఎవరు సొంతము - ఎంతవరకీ బంధము" అని నడుస్తుంది.

మొదటి చరణంలో తల్లి కడుపున పుట్టిన కొడుకు ఒకరు అని చెప్పి "కడుపు చించుకు పుట్టిందొకరు", చనిపోయిన తర్వాత పాడెను మోసేదొకరు "కాటికి నిన్ను మోసేదొకరు" ఏ సంబంధం లేని వ్యక్తి తలకు కొరివి పెడతాడు "తలకు కొరివి పెట్టేదొకరు" అయినా కూడా చివరికి ఎవ్వరూ కూడా నీతో రారు అని తెలియజేస్తూ "ఆపై నీతో వచ్చేదెవరు" అని తత్వాన్ని చెప్తాడు.

రెండవ చరణంలో చెడి పారిపోయిన కొడుకు కన్న పాశం ఎలా పాడెను మోసేటట్లుగా చేస్తుందో చూపిస్తాడు. "మమతే మనిషికి బంధిఖానా, భయపడి తెంచుకు పారిపోయినా, తెలియని పాశం వెంటపడి, ఋణం తీర్చుకోమంటుంది, నీ భుజం మార్చుకోమంటుంది" అని సందర్భోచితంగా రచిస్తాడు.

మూడవ చరణంలో భర్త లేకపోయినా, కొడుకు లేకపోయినా మృత్యువును ఆపడం ఎవరివల్లా కాదు. "తాళి కట్టిన మగడు లేడని తరలించుకు పోయే మృత్యువాగదు"; అలాగే "ఈ కట్టెను కట్టెలు కాల్చక మానవు, "ఆ కన్నీళ్ళకు చితిమంటారవు" అని చెప్తూ ఈ అనుబంధాలు ఆ కొడుకుని ఎప్పటికైనా మారుస్తాయి అని తెలియజేస్తూ "ఈ మంటలు ఆ గుండెను అంటక మానవు" అని గీతాన్ని ముగిస్తాడు.

## బయటి లింకులు

* ఈ జీవన తరంగాలలో పాట వీడియోను యూ ట్యూబ్ లో చూడండి.
# సునీత వర్మ

| సునీత వర్మ అల్లూరి |
| --- |
| జననం | సునీత వర్మ  (1987-05-30) 1987 మే 30 విశాఖపట్నం, ఆంధ్రప్రదేశ్, భారతదేశం |
| ఇతర పేర్లు | రాధా వర్మ (మలయాళం)
జనప్రియ (తమిళ్) |
| వృత్తి | నటి, మోడల్ |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 2001-2016 |

**సునీత వర్మ** భారతదేశానికి చెందిన సినిమా నటి. ఆమె 2001లో తెలుగు సినిమా *నీవెంటే నేనుంటా* ద్వారా సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టి తమిళ్, తెలుగు, మలయాళం, కన్నడ భాష సినిమాల్లో నటించింది.

## నటించిన సినిమాలు

| సంవత్సరం
 | సినిమా
 | పాత్ర
 | భాష
 | గమనికలు
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2001
 | *నీవెంటే నేనుంటా* |  | తెలుగు
 | నటిగా అరంగేట్రం
 |
| 2002
 | *అభిమానులు* |  | తెలుగు
 |  |
| 2002
 | *ప్రియదర్శిని* | లలిత
 | తెలుగు
 |  |
| 2003
 | *ఉత్సాహం* | వెన్నెల
 | తెలుగు
 |  |
| 2003
 | *సీతయ్య* |  | తెలుగు
 |  |
| 2003
 | *ఒట్టేసి చెపుతున్నా* |  | తెలుగు
 |  |
| 2004
 | *నా ఆటోగ్రాఫ్ స్వీట్ మెమోరీస్* |  | తెలుగు
 |  |
| 2004
 | *ఓరు మురై సొల్లివీడు* | డాక్టర్ ప్రియ
 | తమిళం
 | జనప్రియగా
 |
| 2005
 | *6'2* | ఐశ్వర్య
 | తమిళం
 |  |
| 2006
 | *అశోక* |  | కన్నడ
 |  |
| 2006
 | *ఇరువర్ మట్టుమ్* | సెల్వి
 | తమిళం
 |  |
| 2007
 | *పిరాగు* | సోఫియా
 | తమిళం
 |  |
| 2007
 | *స్నేహాంజలి* | ప్రీతి
 | కన్నడ
 |  |
| 2008
 | *వెర్రి గోపాలన్* | డయానా
 | మలయాళం
 |  |
| 2009
 | *డాక్టర్ పేషెంట్* | రాఖీ దేవదాస్
 | మలయాళం
 |  |
| 2010
 | *అగైన్ కాసర్‌గోడ్ ఖాదర్ భాయ్* | అన్నా కరీనా / రజియా
 | మలయాళం
 |  |
| 2011
 | *సీనియర్లు* | ఫాతిమా
 | మలయాళం
 |  |
| 2011
 | *కరుంగళి* | డాక్టర్ కనిమొళి
 | తమిళం
 |  |
| 2012
 | *అచంటే ఆణ్మక్కల్* | మీనా
 | మలయాళం
 |  |
| 2013
 | *పోలీస్ మామన్* | లక్ష్మి
 | మలయాళం
 |  |
| 2015
 | *వండర్ ఫుల్ జర్నీ* | దేవిక
 | మలయాళం
 |  |
| 2016
 | *పోయ్ మరంజూ పరాయతే* | సుధ
 | మలయాళం
 |  |

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో సునీత వర్మ పేజీ
# గోపి

**గోపి** పేరుతో ఉన్న తెలుగు వ్యాసాలు :

* మా గోపి - విక్రమ్ ప్రొడక్షన్స్ ను స్థాపించి ఛాయాగ్రాహకుడు బి.ఎస్.రంగా దర్శకత్వం వహించి నిర్మించిన తొలిచిత్రం
* మైలవరపు గోపి - తెలుగు సినిమా రంగంలో ఒక ఉత్తమమైన భావాలున్న రచయిత.
* ఎన్.గోపి - తెలుగు పండితుడు, కవి, కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు గ్రహీత.
* శభాష్ గోపి - 1978 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
* ఏజెంట్ గోపి - 1978 లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా.
# పూణే మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం

| పూణే మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం |
| --- |
| మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం |
|  |
|  |
| దేశం |  భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | మహారాష్ట్ర |
| జిల్లా | పూణే |
| తాలూకా | పూణే, పీసిఎంసి పరిధి, హావేలి |
| విస్తీర్ణం |
|  • Metro | 7,256.46 కి.మీ2 (2,801.73 చ. మై) |
| జనాభా  (2011) |
|  • Metro | 75,41,946 |
| కాల మండలం | UTC+5:30 (భారత కాలమానం) |
| అభివృద్ధి సంస్థ | పూణే మహానగర అభివృద్ధి సంస్థ (పిఎమ్‌ఆర్‌డిఎ) |
| చైర్మన్ | ఉద్ధవ్ థాఖరే, మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి |

**పూణే మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం** మహారాష్ట్రలోని పూణే నగరం చుట్టూ ఉన్న మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం. ఇందులో రెండు నగరపాలక సంస్థలు, మూడు కంటోన్మెంట్ బోర్డులు ఉన్నాయి. పూణే మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం మొత్తం 7,256.46 కిమీ2 విస్తీర్ణంలో ఉంది. 2011 భారతదేశ జనాభా లెక్కల ప్రకారం ఈ ప్రాంత జనాభా 7,541,946.

ఈ ప్రాంతానికి సంబంధించిన అభివృద్ధి ప్రణాళికల కొరకు పూణే మహానగర అభివృద్ధి సంస్థ (పిఎమ్‌ఆర్‌డిఎ)కు పూర్తి అధికారం ఉంటుంది. ఈ సంస్థ మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి నేతృత్వంలో పనిచేస్తుంది. పట్టణ ప్రణాళికా పథకాలకు, పూణే రింగ్ రోడ్‌తోపాటు పూణే మెట్రో (లైన్ 3)కు నిర్వాహణకు బాధ్యత వహిస్తుంది.

## చరిత్ర

పూణే, భారతదేశంలో అత్యధిక జనాభా కలిగిన 9వ నగరం. రాష్ట్ర రాజధాని ముంబై తరువాత మహారాష్ట్రలో రెండవ అతిపెద్ద నగరం. 17వ శతాబ్దం నుండి 18 వ శతాబ్దం వరకు మరాఠా సామ్రాజ్య విస్తరణతో ఈ పూణే నగర చరిత్ర దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది. 18వ శతాబ్దంలో, పూణే భారత ఉపఖండంలో ఒక రాజకీయ కేంద్రంగా మారింది.

1818లో పీష్వా పాలన పతనం తరువాత, బ్రిటిష్ పాలకులు ఈ నగరాన్ని తమ ప్రధాన సైనిక స్థావరాలలో ఒకటిగా మార్చుకున్నారు. స్వాతంత్య్రానంతరం నగరంలో ఉన్నత విద్యారంగంలో మరింత వృద్ధి కనిపించింది. 1961నాటి పాన్‌షెట్ వరద ఫలితంగా నది ఒడ్డున భారీగా గృహనిర్మాణం జరిగడంతో కొత్త శివారు ప్రాంతాల వృద్ధికి దారితీసింది. 1990లలో ఈ నగరం ఒక ప్రధాన సమాచార సాంకేతిక కేంద్రంగా అవతరించింది.

## అధికార పరిధి

పూణే జిల్లాలోని 3 తాలూకాలతో విస్తరించి పూణే మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతం ఉంది. ఇందులో పూణే నగరం, పింప్రి చిన్చ్వాడ్ తాలూకాలు, హవేలి తాలూకా దేహు రోడ్ కంటోన్మెంట్ ఉన్నాయి.

ఈ ప్రాంతంలోని స్థానిక సంస్థలు:

### నగరపాలక సంస్థలు

* పూణే నగరపాలక సంస్థ
* పింప్రి చిన్చ్వాడ్ నగరపాలక సంస్థ

### కంటోన్మెంట్ బోర్డులు

* పూణే కంటోన్మెంట్ బోర్డు
* ఖడ్కి కంటోన్మెంట్ బోర్డు
* దేహు రోడ్ కంటోన్మెంట్ బోర్డు

## ఇవికూడా చూడండి

* భారతదేశంలోని మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతాల జాబితా

## మూలాలు
# కమల్ రణదివె

| **కమల్ రణదివె** |
| --- |
|  |
| జననం | 1917 పుణె, మహారాష్ట్ర |
| మరణం | 2001  |
| జాతీయత | భారతీయులు |
| రంగములు | కణ జీవ శాస్త్రం |

**కమల్ రణదివె** (నవంబరు 11, 1917 - 2001) భారత దేశానికి చెందిన కణ జీవ శాస్త్రవేత్త. ఈమె కాన్సర్, వైరస్ ల మధ్య గల సంబంధాన్ని అధ్యయనం చేసి ప్రసిద్ధి పొందారు. ఈమె భారత మహిళా శాస్త్రవేత్తల సంఘానికి స్థాపకురాలు. ఈమె 1982 లో పద్మభూషణ్ అవార్డును పొందారు. ఈ అవార్డు ఆమె లెప్రసీ రోగులపై చేసిన పరిశోధనకు గాను పొందింది. 1960 లో ఈమె భారతదేశంలో మొదటి టిష్యూ కాన్సర్ పరిశోధనా ప్రయోగశాలను బొంబాయిలో నెలకొల్పారు

## బాల్యం-విద్యాభ్యాసం

ఈమె 1917 నవంబరు 11 న మహారాష్టలో జన్మించారు. ఈమె "పూణె" లోని బాలికల పాఠశాలలో ప్రాథమిక విద్యను అభ్యసించారు. ఈమె "ఫెర్గుస్సన్ కాలేజీ" నుండి బోటనీలో గ్రాడ్యుయేషన్ చేశారు. కణ జీవశాస్త్రంలో ఎం.యస్సీని పూణే లోని వ్యవసాయ కాలేజీలో చదివిన తర్వాత బొంబాయి యూనివర్శిటీ నుంచి కణజీవశాస్త్రంలో పి.హె.డి. చేశారు. ఈమె ప్రత్యేకంగా ఎక్స్ పెరిమెంటల్ బయాలజీలో పరిశోధనలు నిర్వహించారు. ఈమె ఇండియన్ కాన్సర్ పరిశోధనా కేంద్రంలో పాథాలజిస్ట్ వి.ఆర్.ఖనోల్కర్ ఆధ్వర్యంలో పరిశోధనలు చేశారు. రణదివే పోస్ట్ డాక్టరల్ రీసెర్చ్ చేయుటకు విదేశాలు వెళ్లారు.

## పరిశోధనలు

డాక్టర్ కమల బ్రెస్ట్ కేన్సర్ మీద యూరోపియన్ గ్రూప్ ఆఫ్ సైంటిస్ట్స్ తో కలసి అధ్యయనం (1955) చేశారు. సెల్ టిష్యూ, ఆర్గాన్ కల్చర్ మీద 1972 లో పరిశోధనలు చేశారు. భారత ప్రభుత్వ ప్లానింగ్ కమిషన్ వారి సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ విభాగంలో ఏకైక మహిళా శాస్త్రవేత్తగా (1985) గుర్తింపు పొందారు. మహారాష్ట్ర కౌన్సిల్ ఫర్ సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ నిపుణుల కమిటీలో సభ్యురాలిగా (1989) ఉన్నారు. మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్లానింగ్ కమిటీ సభ్యురాలిగా (1991) ఉన్నారు. దాదాపు 250 పరిశోధనా పత్రాలను, గ్రంథ రచనలు వెలువరించిన డాక్టర్ కమల టాటా మెమోరియల్ సెంటర్ (ముంబై) వారి కేన్సర్ రీసెర్చ్ సెంటర్ లో ఎమిరిటస్ సైంటిస్ట్ గా చిరకాలం పనిచేసి పదవీవిరమణ చేసి 2001 లో మరణించారు.

## అవార్డులు

డాక్టర్ కమల తాను సాధించిన పరిశోధన విజయాలకు పలు గౌరవ పురస్కారాలు అందుకున్నారు. 1982 లో బనారస్ హిందూ యూనివర్శిటీ మహిళా మహా విద్యాలయం వారి డిస్టింగ్విష్డ్ హ్యూమన్ అవార్డ్, 1991 లో అద్వితీయ పరిశోధనకు గాను టాటా మెమోరియల్ గోల్డెన్ జూబ్లీ అవార్డ్ అండ్ మెమెంటోను, 1992 లో భారత ప్రభుత్వం వారి పద్మభూషణ్ గౌరవ పురస్కారాలు పొందారు.

## సూచికలు

* [1] ఈ లింకులో ఆయా శాస్త్రవేత్తలు స్వయంగా వ్రాసిన వ్యాసాలు ఉన్నాయి. వాటి నుండి వికీపీడియాకు అనుకూలంగా వ్యాసాలను అభివృద్ధి చేయవచ్చు.

## వెలుపలి లింకులు
# కునాల్ గంజావాలా

| కునాల్ గంజావాలా |
| --- |
| 2012 లో కునాల్ గంజావాలా |
| Background information |
| Born |  (1972-04-14) 1972 ఏప్రిల్ 14 పూనే, మహారాష్ట్ర, భారతదేశం |
| Occupation | సింగర్ |
| Years active | 2002–ప్రస్తుతం |

**కునాల్ గంజావాలా** (జననం 1972 ఏప్రిల్ 14) ఒక భారతీయ సినిమా నేపథ్య గాయకుడు. అతని పాటలు ఎక్కువగా హిందీ, కన్నడ చిత్రాలలో ఉంటాయి. అతను మరాఠీ, బెంగాలీ లతో పాటు భారతదేశంలోని ఇతర అధికారిక భాషలలో కూడా పాడాడు. కునాల్ జింగిల్స్ పాడటం ద్వారా తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు. అతను 2004 లో మర్డర్ చిత్రం నుండి "భీగే హోంత్ తేరే" పాటతో హిందీ చిత్రసీమలో వెలుగులోకి వచ్చాడు. ఇది అతని మొదటి అతిపెద్ద హిట్ చిత్రం. ఈ పాట అతనికి 2005 లో ఉత్తమ నేపధ్య గాయకునిగా జీ సినీ అవార్డును సంపాదించింది. 2005 లో ఆకాష్ చిత్రం నుండి "నీన్ నీన్" పాటతో కన్నడలో అతను వెలుగులోకి వచ్చాడు.

## జీవిత విశేషాలు

చిన్నతనంలో కునాల్ గంజవాలా గాయకుడు కావాలని ఎప్పుడూ అనుకోలేదు. అతను పాడగలడని కాలేజీ స్థాయి వరకు అతనికి తెలియదు. అప్పటి నుండి అతను ప్రతి కళాశాల ఉత్సవాల్లో పాడటం మొదలుపెట్టాడు. అనేక ఇంటర్-కాలేజీ పాటల పోటీలలో గెలిచాడు.

గంజవాలా మజాగావ్ లోని సెయింట్ పీటర్స్ స్కూల్ నుండి పట్టభద్రుడయ్యాడు. అతను చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్ లేదా నటుడిగా కావాలని కోరుకున్నాడు. తన తల్లిదండ్రుల ప్రోత్సాహంతో తనకు గాయకుడిగా మారడానికి అవకాశం ఏర్పడిందని అతను తెలిపాడు. అతని సోదరి భారత్ నాట్యం కళాకారిణి. అతని తండ్రి హార్మోనికా వాద్యకారుడు. తన తల్లిదండ్రుల సహకారంతో అతను పాడటంపై యిష్టం ఏర్పరుచుకొని మంచి గాయకునిగా మారగననే నమ్మకం కలిగి ఉండేవాడు.

తరువాత, సుంధీంద్ర భౌమిక్ మార్గదర్శకత్వంలో భారతీయ విద్యా భవన్ నుండి గంజావాలా సంగీతం నేర్చుకున్నాడు. అతని మొదటి గానం ఆపరేషన్ ఫ్లడ్ ప్రకటన కోసం రంజిత్ బారోట్ స్వరపరిచిన జింగిల్ లో పాడాడు. తరువాత అనేక భాషా చిత్రాలలో పాటలు పాడాడు.

## తెలుగు సినిమలలో పాటలు

| సంవత్సరం
 | సినిమా
 | పాట
 | స్వరకర్తలు
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 2003
 | నీ మనసు నాకు తెలుసు
 | కామ కామ
 | ఎ. ఆర్. రెహమాన్
 |
| బాయ్స్
 | మారో మారో
 |
| ప్లీస్ సర్
 |
| 2004
 | నాని
 | స్పైడర్ మాన్
 |
| 7 జి బృందావన్ కాలనీ
 | మేం వయసుకు
 | యువన్ శంకర్ రాజా
 |
| జనవరి మాసం
 |
| 2005
 | బాలు ఎ.బిసిడి ఇ ఎఫ్
 | హైదరాబాద్ లడకా
 | మణిశర్మ
 |
| 2006
 | ధూం 2
 | టచ్ మి
 | ప్రీతం చక్రవర్తి
 |
| సరదా సరదాగా
 | ఎన్నో జన్మ జన్మల
 | ఎస్.వి.కృష్ణారెడ్డి
 |
| పోకిరి
 | జగడమే
 | మణిశర్మ
 |
| చుక్కల్లో చంద్రుడు
 | నవ్వుతూ రింగ్ టోన్
 | చక్రి
 |
| క్రిష్
 | గుండె ఆడిన
 | రాజేష్ రోషన్
 |
| 2008
 | వినాయకుడు
 | నాలో వేదనే
 | శాం ప్రసన్
 |
| రెడీ
 | తూ తూ తూ
 | దేవీశ్రీ ప్రసాద్
 |
| *కృష్ణ* | దిల్ మాంగే మోర్
 | చక్రి
 |
| 2009
 | తాజ్‌మహల్
 | ఎటు చూసినా
 | ఎం. ఎం. శ్రీలేఖ
 |
| ఆర్య 2
 | కరిగే లోగా
 | దేవీశ్రీ ప్రసాద్
 |
| గణేష్ జస్ట్ గణేష్
 | రాజ కుమారి
 | మిక్కీ జె మేయర్
 |
| జోష్
 | దిందిరి దిందిరి
 | సందీప్ చౌతా
 |
| తాజ్‌మహల్
 | ఎటు చూసినా
 | ఎం. ఎం. శ్రీలేఖ
 |
| 2010
 | సింహా
 | జానకీ జానకీ
 | చక్రి
 |
| అదుర్స్
 | నీతోనే
 | దేవీశ్రీ ప్రసాద్
 |
| ఓం శాంతి
 | చిన్న పోలికే
 | ఇళయరాజా
 |
| చిన్న పోలికే
 |
| సింహా
 | జానకీ జానకీ
 | చక్రి
 |
| 2012
 | నా యిష్టం
 | నా ఇష్టం
 |
| 2014
 | హార్ట్ అటాక్
 | ఎందుకిలా నన్ను వేదిస్తున్నావే
 | అనూప్ రూబెన్స్
 |
| వేట
 | ఐ లవ్ యు అంటున్నా
 | చక్రి
 |
| రన్ రాజా రన్
 | కోమా కోమా కోమా
 | ఘిబ్రాన్
 |
| 2015
 | జాదూగాడు
 | కథ కుదిరెగా
 | సాగర్ మహతి
 |

## మూలాలు
# బాల గంధర్వ

బాల గంధర్వ ఆడవేషంలో
**బాల గంధర్వ** అసలు పేరు , *నారాయణ్ శ్రీపాద్ రాజ్‌హంస్* ( 1888 - 1967 ). మరాఠీ గాయకుడు, నాటక కళాకారుడైన బాల గంధర్వ స్త్రీ పాత్రలు ధరించేవాడు. ఎందుకంటే ఆ కాలంలో స్త్రీలను నాటకాల్లో వేషాలు వేయనిచ్చేవారు కాదు.

## సంగీత ప్రస్థానం

ఒకసారి పుణె నగరంలోనారాయణ్‌ తన పది పండ్రెండేళ్ళ వయసులో పాడగా విని, లోకమాన్య బాలగంగాధర తిలక్ నారాయణ్‌కు *బాల గంధర్వ* అని బిరుదు నిచ్చాడు. బాల గంధర్వ ఎన్నో నాటకాలలో వేషాలు వేసి, మరాఠీ నాట్య గీతాలను పాడి, ప్రజలలో వాటికి ఎంతో ప్రాచుత్యాన్ని కలుగజేశాడు. అతడు *భాస్కర్- బువా బఖ్లే* శిష్యుడు. బాల గంధర్వ సమకాలికులు *కేశవరావ్ భోస్లే*, దీనానాథ్ మంగేష్కర్ లు. 1905 లో *కిర్లోస్కర్ సంగీత మండలి* లో బాల గంధర్వ తన సంగీత ప్రస్థానాన్ని ప్రారంభించాడు. బాల గంధర్వ, *గణ్‌పత్ రావ్*, *గోవిందరావు టెంబే* లు ఆ కంపనీని విడిచిపెట్టి, 1913లో *గంధర్వ సంగీత మండలి* ని స్థాపించారు. కాని అది అప్పుల్లో కూరుకు పోయింది. అంతలోనే గౌహర్ జాన్ ఏప్రిల్, 1938 లో వాళ్ళ కంపనీలో చేరింది. నారాయణ్ రావ్ ఆమె 1951 లో వివాహమాడారు. గౌహర్ 1964లో మరణించింది. నారాయణ్ రావ్ 1967 లో మరణించాడు. పుణె లోని *బాల గంధర్వ ఆడిటోరియం* అతని గౌరవార్థంగా పిలువబడుతోంది.

## ప్రముఖ పాత్రలు

బాల గంధర్వ వేసిన ప్రముఖ పాత్రలు :
1. భామిని - *మాన్‌అపమాన్* లో. ( 1911 )
2. రుక్మిణి - రుక్మిణీ స్వయంవరం లో. ( 1916 )
3. సింధు -  *ఏకచ్ ప్యాలా* లో. ( 1919 )

## బయటి లింకులు

* [1] Archived 2009-04-21 at the Wayback Machine హిందూ దినపత్రిక లో బాల గంధర్వ గురించి
* [2] Archived 2011-06-13 at the Wayback Machine బాల గంధర్వ పాడిన పాటలు
# మనిందర్ సింగ్

మనిందర్ సింగ్| వ్యక్తిగత సమాచారం |
| --- |
| పుట్టిన తేదీ |  (1965-06-13) 1965 జూన్ 13 పూణే, భారతదేశం |
| బ్యాటింగు | కుడి చేతి బ్యాటింగ్ |
| బౌలింగు | స్లో లెప్ట్ ఆర్ం ఆర్థడాక్స్ |
| కెరీర్ గణాంకాలు |
|

| పోటీ | టెస్టు క్రికెట్ | ఒన్ డే ఇంటర్నేషనల్ |
| --- | --- | --- |
| మ్యాచ్‌లు | 35 | 59 |
| చేసిన పరుగులు | 99 | 49 |
| బ్యాటింగు సగటు | 3.80 | 12.25 |
| 100లు/50లు | -/- | -/- |
| అత్యధిక స్కోరు | 15 | 8\* |
| వేసిన బంతులు | 8218 | 3133 |
| వికెట్లు | 88 | 66 |
| బౌలింగు సగటు | 37.36 | 31.30 |
| ఒక ఇన్నింగ్సులో 5 వికెట్లు | 3 | - |
| ఒక మ్యాచ్‌లో 10 వికెట్లు | 2 | n/a |
| అత్యుత్తమ బౌలింగు | 7/27 | 4/22 |
| క్యాచ్‌లు/స్టంపింగులు | 19/- | 38/- |

 |
|  |
| మూలం: Cricinfo, 2006 ఫిబ్రవరి 4 |

**మణిందర్ సింగ్** pronunciation (జననం 1965 జూన్ 13) భారతీయ మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. భారత జట్టు తరఫున మనిందర్ సింగ్ 35 టెస్టులు, 59 వన్డేలలో ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. బౌలింగ్ లో చక్కటి నైపుణ్యం పదర్శించి బిషన్‌సింగ్ బేడీ వారసుడిగా పరిగణించబడ్డాడు. కాని 1986-87 లో మద్రాసు టెస్ట్ టై గా ముగియడానికి అతడే కారణమని విమర్శకుల అభిప్రాయం. 1987 ప్రపంచ కప్ లో పాల్గొన్న భారత జట్టులో ఇతడు సభ్యుడు. అంతర్జాతీయ క్రికెట్ నుంచి నిష్క్రమించిన తర్వాత క్రికెట్ వ్యాఖ్యాతగా మంచి పేరు సంపాదించాడు.

## జీవిత విశేషాలు

అతను 1965 జూన్ 13న మహారాష్ట్ర లోని పూనే లో జన్మించాడు. మనీందర్ సింగ్ 1982 డిసెంబరులో కరాచీలో పాకిస్థాన్‌తో జరిగిన మ్యాచ్ తో తన కెరీర్ ను ప్రారంభించాడు. అతని చివరి మ్యాచ్ మే 1993 లో జింబాబ్వేతో జరిగింది. అతను బిషెన్ సింగ్ బేడి వారసుడిగా పరిగణించబడ్డాడు. అతను తరచుగా ఒక ఓవర్ బౌలింగ్ చేసిన ఘనత పొందాడు. ఇందులోని ఆరు బంతుల్లో ప్రతి ఒక్కటి ఫ్లైట్, లెంగ్త్, స్పిన్‌తో గారడీ చేయడం కంటే భిన్నంగా ఉంటుంది. అంతర్గత జట్టులో రాజకీయాల కారణంగా అతను అంతర్జాతీయ క్రికెట్ కు దూరమయ్యాడు. అతను తన టెస్ట్ కెరీర్‌లో కేవలం 35 మ్యాచ్‌ల్లో అసాధారణమైన 88 వికెట్లు పడగొట్టాడు, ఏడు వికెట్లలో 27 పరుగులకు మాత్రమే ఇవ్వడం అతని కెరీర్ లో ఉత్తమమైనది. వన్డే ఇంటర్నేషనల్‌లో 66 వికెట్లు, 22 పరుగులకు నాలుగు వికెట్లు పడగొట్టాడు.

1986-87 సిరీస్‌లో ఆస్ట్రేలియాతో సమం చేసిన మద్రాస్ టెస్టులో అతను అవుట్ అయినందుకు అతనికి ఇప్పుడు ఎక్కువగా జ్ఞాపకం ఉంది.

## వివాదాలు

22 మే 2007 న, కొకైన్ కలిగి ఉన్నందున మనీందర్‌ను పోలీసులు ప్రశ్నించారు. అతను తనకోసం కొకైన్ ఉపయోగించినట్లు ఒప్పుకున్నాడు. తూర్పు ఢిల్లీలోని అతని నివాసంలో 1.5 గ్రాముల కొకైన్‌ను వారు కనుగొన్నారని, పోలీసులు అనుసరిస్తున్న నైజీరియా జాతీయుడు అతనికి విక్రయించాడని ఆరోపించారు.

జూన్ 8, 2007 తెల్లవారుజామున మణిందర్ మణికట్టుకు గాయాలతో ఢిల్లీలోణి శాంతి ముకుంద్ ఆసుపత్రిలో చేరాడు. ఇది పూర్తిగా ప్రమాదం అని అతని భార్య ఒక ప్రకటన విడుదల చేసింది, అయితే స్థానిక టీవీ ఛానెల్స్ ఇది నకిలీ ఆత్మహత్యాయత్నం లేదా గృహ ప్రమాదానికి కారణం కావచ్చునని ఊహించారు.

## మూలాలు
# రేణూ దేశాయ్

| రేణూ దేశాయ్ |
| --- |
|  |
| జననం | రేణూ దేశాయ్  (1981-12-04) 1981 డిసెంబరు 4 పుణె, మహారాష్ట్ర |
| వృత్తి | మోడల్, నటి, కాస్ట్యూమ్ డిజైనర్ |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 2000-2006 |
| భాగస్వామి | పవన్ కళ్యాణ్ |
| పిల్లలు | అకీరా నందన్ (జ. 2004) ఆద్య(జ. 2010) |

**రేణూ దేశాయ్** (జ. డిసెంబరు 4, 1981) ఒక తెలుగు నటి, మోడల్, కాస్ట్యూం డిజైనర్.

## నేపథ్యం

రేణుదేశాయ్ మహారాష్ట్రలోని పూణెలో స్థిరపడ్డ గుజరాతీ కుటుంబంలో 1981 డిసెంబర్ 4 న జన్మించింది. ఆమె మొదట మోడల్‌గా కెరీర్ ప్రారంభించింది. 2000లో పార్థిబన్ హీరోగా తమిళంలో తెరకెక్కిన జేమ్స్ పాండు చిత్రం ద్వారా ఆమె సినిమా రంగ ప్రవేశం చేసింది. అదే సంవత్సరం పూరి జగన్నాథ్ దర్శకత్వంలో రూపొందిన బద్రి చిత్రంలో పవన్ కళ్యాణ్ సరసన నటించింది. ఆ చిత్ర నిర్మాణ సమయంలోనే ఇద్దరి మధ్య సాన్నిహిత్యం పెరిగింది. ప్రేమకు బీజం పడింది. ఆ తరువాత వారి సహజీవనం మొదలైంది. తెలుగు సినిమా పరిశ్రమలో అదో చర్చ కు దారితీసింది. పవన్ తో సహజీవనం మొదలైన తరువాత రేణు దేశాయ్ సినిమాలలో నటించలేదు. మళ్లీ 2003లో పవన్ తోనే జానీ సినిమాలో నటించింది. 2004లో వీరిద్దరికి పెళ్ళి కాకముందే అబ్బాయి అకీరా నందన్ పుట్టాడు. 2009 జనవరి 28న లో వీరిద్దరూ పెద్దలు, తమ పిల్లవాడి సమక్షంలో పెళ్ళి చేసుకున్నారు. ఆ తరువాత వారికి కూతురు ఆద్య పుట్టింది. వారు 2011లో విడాకుల కొరకు కోర్టులో కేసు ఫైల్ చేయగా 2012లో వారికి విడాకులు మంజూరైనవి. 2018లో, దేశాయ్ తనకు నిశ్చితార్థం జరిగినట్లు ప్రకటించింది, కానీ తన కాబోయే భర్త గుర్తింపును వెల్లడించలేదు.

## నటి

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **సంవత్సరం** | **చిత్రం** | **పాత్ర** |
| 2000
 | *జేమ్స్ పండు* | రేణు
 |
| 2000
 | *బద్రి* | వెన్నెల
 |
| 2003
 | *జానీ* | గీత
 |

## కాస్ట్యూం డిజైనర్

|  |  |
| --- | --- |
| **సంవత్సరం** | **చిత్రం** |
| 2001
 | *ఖుషి* |
| 2003
 | *జానీ* |
| 2004
 | *గుడుంబా శంకర్* |
| 2005
 | *బాలు* |
| 2006
 | *అన్నవరం* |
| 2022
 | *టైగర్ నాగేశ్వరరావు* |

## మూలాలు

## బయటి లంకలు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో రేణూ దేశాయ్ పేజీ
*
*
*
*
# వసంత్ గోవారికర్

| **వసంత్ గోవారికర్** |
| --- |
| జననం | (1933-03-25)1933 మార్చి 25 పూణే, బ్రిటిష్ ఇండియా |
| మరణం | 2015 జనవరి 2(2015-01-02) (వయసు: 81) పూణే, బ్రిటిష్ ఇండియా  |
| జాతీయత | భారతీయుడు |
| రంగములు | Science |
| ముఖ్యమైన పురస్కారాలు | పద్మశ్రీ, పద్మభూషణ్ |

**వసంత్ రాంచోండ్ గోవారికర్** (1933 మార్చి 25 - 2015 జనవరి 2) ప్రముఖ భారతీయ శాస్త్రవేత్త, పద్మశ్రీ, పద్మభూషణ అవార్డుల గ్రహీత. ఆయన ఇస్రో కు ఛీఫ్ గా తన సేవలందించారు. భారతదేశం లో సైన్స్, టెక్నాలజీ శాఖ కార్యదర్శిగా,1991–1993 మధ్యకాలంలో అప్పటి భారత ప్రధాని దివంగత పి.వి.నరసింహారావు కు శాస్త్రీయ సలహాదారుగా వ్యవహరించారు.ఆయన అంతరిక్ష రంగంలో విశేష పరిశోధనలు చేసారు. ఆయన వాతావరణం, జనాభా రంగాలలో కూడా తన సేవలనందించారు. 'భారత మాన్సూన్ నమూనా’ పితామహుడిగా పేరుగాంచిన ఆయన తొలిసారిగా స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో వాతావరణ మార్పులను సూచించే వ్యవస్థను రూపొందించిన తొలి శాస్త్రవేత్త.

## జీవిత విశేషాలు

ఆయన పూణే లో ఒక బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో మార్చి 25 1933 న జన్మించారు. తరువాత ఆయన మహారాష్ట్ర లోని కోల్హాపూర్ జిల్లాలో ప్రారంభవిద్య, గ్రాడ్యుయేషన్ చేసారు.1950ల ప్రారంభంలో పరిశోధనల నిమిత్తం ఇంగ్లాండు వెళ్లారు. ఆయన ఎం.ఎస్.సి, కెమికల్ ఇంజనీరింగ్ లో పి.హెచ్.డి లను డా.ఎఫ్.హెచ్.గార్నర్ అధ్వర్యంలొ చేసారు. ఆయన పరిశోధనల ఫలితం "గార్నర్-గోవారికర్ సిద్ధాంతం". ఈ సిద్ధాంతం ఘనపదార్థాల నుండి ప్రవాహులకు ఉష్ణము, ద్రవ్యరాశి ల బదిలీ గూర్చి విశ్లేషణ చేయబడిన గ్రంథము.

## కెరీర్

ఆయన అంతరిక్ష పరిశోధన, వాతావరణ అంచనా, ఇతర అంశాల పై పరిశోధనలు చేశారు. గోవారికర్ యూకే అటామిక్ ఎనర్జీ అథారిటీలో కూడా పనిచేశారు. భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ఇస్రో)లో పనిచేసిన ఆయన 1979 నుండి 1985 మధ్యకాలంలో విక్రం సారాభాయ్ స్పేస్ సెంటర్ డైరెక్టర్ గా బాధ్యతలను నిర్వర్తించారు. ఆయన శాస్త్ర, సాంకేతిక మంత్రిత్వశాఖ కార్యదర్శిగా పనిచేశారు.ఆయన 1967లో తుంబాలోని ఈక్వేటోరియల్ రాకెట్ లాంచింగ్ స్టేషన్ లో ప్రోపెల్లంట్ ఇంజనీరింగ్ డివిజన్ కు అధిపతిగా వ్యవహరించారు.ఆయన 1995 నుండి 1998 మధ్య పూణే విశ్వవిద్యాలయ ఉపకులపతిగా పనిచేశారు.

## అవార్డులు

పద్మశ్రీపురస్కారం
ఆయనకు భారతదేశంలో ప్రతిష్టాత్మకమైన పద్మశ్రీ 1984 లోనూ, పద్మభూషణ్ 2008 లోనూ వచ్చాయి. ఆయన ఫై ఫౌండేషన్ అవార్డును కూడా పొందారు.

## మరణం

ఆయన జనవరి 2 2015 శుక్రవారం నాడు పుణేలోని దీనానాథ్ మంగేష్కర్ ఆస్పత్రిలో తుదిశ్వాస విడిచారు. ఆయన డెంగ్యూ, మూత్రనాళ ఇన్‌ఫెక్షన్‌తో కన్నుమూసినట్టు ఆస్పత్రి ఐసీయూ ఇన్‌చార్జ్ డాక్టర్ సమీర్ జోగ్ వెల్లడించారు.

## మూలాలు
# వినోద్ ధామ్

| **వినోద్ ధామ్** |
| --- |
|  |
| జననం | 1950 (age 75–76) పూణే, భారతదేశం |
| నివాసం | భారతదేశం |
| పౌరసత్వం | భారతదేశం |
| జాతి | భారతీయుడు |

**వినోద్ ధామ్** ఇంటెల్ పెంటియమ్ చిప్ యొక్క రూపకర్తగా ప్రసిద్ధుడు. ధామ్ 1950 సం. పంజాబీ కుటుంబంలో జన్మించారు. అయన తండ్రి మిలిటరీ వ్యక్తీ, భారత దేశ విభజన తరువాత రావల్పిండి నుండి భారతదేశానికి వచ్చారు. ధామ్ 21 సంవత్సరాల వయసులో ఢిల్లీ కాలేజీ అఫ్ ఇంజనీరింగ్ నుండి ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగ్ లో పట్టభద్రులైనారు. అ తరువాత ఢిల్లీలోని సెమీ కండక్టర్ కాంటినెంటల్ డివైసెస్లో చేరినారు, అ పిమ్మట 1975 లో ఉన్నత విద్య అభ్యసించుటకు యూనివర్సిటీ అఫ్ సిన్‌సినాటీలో చేరారు. 1977 లో మాస్టర్ డిగ్రీ పుచుకొని ఎన్.సి.ఆర్ కార్పోరేషన్లో ఉద్యోగ నిమిత్తం చేరినారు. ఆపై ఇంటెల్, ఏ.ఎం.డిలలో చేరి ఉన్నతమైన చిప్‌లను తయారుచేశాడు.