Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# నిశాంత్ (1975 సినిమా)

| నిశాంత్ |
| --- |
| నిశాంత్ సినిమా డివీడి కవర్ |
| దర్శకత్వం | శ్యామ్ బెనగళ్ |
| రచన | విజయ్ టెండూల్కర్, సత్యదేవ్ దూబే (మాటలు) |
| నిర్మాత | మోహన్ జె. బిల్జానీ, ఫ్రేని ఎం. వరివాయ |
| తారాగణం | గిరీష్ కర్నాడ్, అమ్రీష్ పురి, షబానా అజ్మీ, అనంత్ నాగ్, సాధు మోహర్, స్మితా పాటిల్, నసీరుద్దీన్ షా |
| ఛాయాగ్రహణం | గోవింద్ నిహాలని |
| కూర్పు | భానుదాసు దివాకర్ |
| సంగీతం | వనరాజ్ భాటియా |
| విడుదల తేదీ | 1975 సెప్టెంబరు 5 (1975-09-05) (భారతదేశం) |
| సినిమా నిడివి | 143 నిముషాలు |
| దేశం | భారతదేశం |
| భాష | హిందీ |

**నిశాంత్** 1975, సెప్టెంబర్ 5న విడుదలైన హిందీ చలనచిత్రం. శ్యామ్ బెనగళ్ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో గిరీష్ కర్నాడ్, అమ్రీష్ పురి, షబానా అజ్మీ, అనంత్ నాగ్, సాధు మోహర్, స్మితా పాటిల్, నసీరుద్దీన్ షా తదితరులు నటించారు. విజయ్ టెండూల్కర్ రచనలో సత్యదేవ్ దూబే మాటల రాసిన ఈ చిత్రం నసీరుద్దీన్ షా తొలిచిత్రం.

ఈ చిత్రం 1976 లండన్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్, 1977 మెల్బోర్న్ ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ లో ప్రదర్శించబడింది. 1977లో జరిగిన చికాగో ఇంటర్నేషనల్ ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్ లో ప్రదర్శించబడి గోల్డెన్ జ్ఞాపికను అందుకుంది.

## కథానేపథ్యం

భారతదేశంలో ఫ్యూడలిజం ఉన్న సమయంలో గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉన్నతవర్గాల వారి దౌర్జన్యం, మహిళలపై జరిగే లైంగిక దోపిడీల నేపథ్యంలో ఈ చిత్రం రూపొందించబడింది.

## నటవర్గం

* గిరీష్ కర్నాడ్ (ఉపాధ్యాయుడు)
* షబానా అజ్మీ (సుశీల, ఉపాధ్యాయుడి భార్య)
* అనంత్ నాగ్ (అంజయ్య, జమిందారు సోదరుడు)
* అమ్రీష్ పురి (పెద్ద జమిందారు)
* సత్యదేవ్ దూబే (పూజారి)
* స్మితా పాటిల్ (రుక్మిణి)
* మోహన్ అగాశే (ప్రసాద్, జమిందారు సోదరుడు)
* కుల్భూషన్ ఖర్బందా (పోలీస్ పటేల్)
* నసీరుద్దీన్ షా (విశ్వం, జమిందారు సోదరుడు)
* సాధు మోహర్ (ప్రత్యేక పాత్ర)
* సవిత బజాజ్

## సాంకేతికవర్గం

* దర్శకత్వం: శ్యామ్ బెనగళ్
* నిర్మాత: మోహన్ జె. బిల్జానీ, ఫ్రేని ఎం. వరివాయ
* రచన: విజయ్ టెండూల్కర్
* మాటలు: సత్యదేవ్ దూబే
* సంగీతం: వనరాజ్ భాటియా
* ఛాయాగ్రహణం: గోవింద్ నిహాలని
* కూర్పు: భానుదాసు దివాకర్

## అవార్డులు

| సంవత్సరం
 | ప్రతిపాదించిన విభాగం
 | పురస్కారం
 | ఫలితం
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1975
 | మోహన్ జె. బిల్జానీ, ఫ్రేని ఎం. వరివాయ
 | ఉత్తమ హిందీ చిత్రం - భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు
 | గెలుపు
 |
| 1976
 | మోహన్ జె. బిల్జానీ, ఫ్రేని ఎం. వరివాయ
 | బెంగాళీ ఫిలిం జర్నలిస్ట్స్ అసోసియేషన్ - ఉత్తమ భారతీయ చిత్ర పురస్కారాలు
 | గెలుపు
 |
| శ్యామ్ బెనగళ్
 | ఉత్తమ దర్శకుడు (హిందీ విభాగం) - బెంగాళీ ఫిలిం జర్నలిస్ట్స్ అసోసియేషన్ పురస్కారాలు
 | గెలుపు
 |
| విజయ్ టెండూల్కర్
 | ఉత్తమ స్క్రీన్ ప్లే (హిందీ విభాగం) - బెంగాళీ ఫిలిం జర్నలిస్ట్స్ అసోసియేషన్
 | గెలుపు
 |
| శ్యామ్ బెనగళ్
 | పామ్ డి ఓర్
 | ప్రతిపాదించబడింది
 |

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో *నిశాంత్*
* ఫిల్మీగీక్ లో నిశాంత్ సినిమా రివ్యూ Archived 2015-09-16 at the Wayback Machine
# హైదరాబాద్ బ్లూస్

|  |
| --- |
| **హైదరాబాద్ బ్లూస్** (1998 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | నగేశ్ కుకునూర్ |
| తారాగణం | నగేశ్ కుకునూర్, రాజశ్రీ నాయర్ |
| కూర్పు | కె.రమేష్ |
| భాష | తెలుగు |

హైదరాబాద్ బ్లూస్ అనేది 1998లో విడుదలైన భారతీయ నాటక చలన చిత్రం. ఈ సినిమాకు రచన, దర్శకత్వం, నిర్మాణ భాద్యతలను నగేష్ కుకునూరు చేపట్టాడు. ప్రాథమికంగా ఆంగ్ల భాషలో చిత్రీకరించబడిన ఈ చిత్రం భారతీయ అమెరికన్ల దృక్కోణం నుండి సంస్కృతి సంఘర్షణను అన్వేషిస్తుంది. కథానాయకుడు భారతదేశంలోని హైదరాబాద్‌లో తన స్వంత ప్రదేశానికి విహారయాత్ర చేయడం, తన స్వంత భూమిలో తనను తాను విదేశీయుడిగా గుర్తించడం వంటి అంశాలతో నిర్మితమైంది. ఈ చిత్రంలో అప్పటివరకు గుర్తింపు లేని నటులు నటించారు. ఈ చిత్రం కొత్త యుగం భారతీయ స్వతంత్ర సినిమాకి నాంది పలికింది.

## తారాగణం

వరుణ్ నాయుడుగా నగేష్ కుకునూర్

* అశ్వినీరావుగా రాజశ్రీ
* సీమారావుగా ఎలాహె హిప్టూలా
* సంజీవ్ రావ్ గా విక్రమ్ ఇనామ్దార్
* హరీష్ చందానిగా అనూప్ రత్నాకర్ రావు
* దర్శన్ నాయుడుగా డి వి రమణ
* కుసుమ నాయుడుగా రేవతి ఆళ్వార్
* శశి నాయుడుగా అన్నే చెంగప్ప
* సంధ్యగా జైన్-ఉల్-వారా జహీర్
* స్కూటర్ నడుపుతున్న మహిళగా విద్యా ఉతప్ప

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో *Hyderabad Blues*
# హైదరాబాద్ బ్లూస్ 2

| హైదరాబాద్ బ్లూస్ 2 |
| --- |
| హైదరాబాద్ బ్లూస్ 2 సినిమా పోస్టర్ |
| దర్శకత్వం | నగేశ్ కుకునూర్ |
| రచన | నగేష్ కుకునూర్ |
| నిర్మాత | దేవికా బహుధనం ఎలాహే హిప్టూలా నగేష్ కుకునూర్ |
| తారాగణం | నగేష్ కుకునూర్ జ్యోతి డోగ్రా టిస్కా చోప్రా |
| ఛాయాగ్రహణం | జి.ఎస్. భాస్కర్ |
| కూర్పు | సంజీబ్ దత్తా |
| సంగీతం | సలీం-సులైమాన్ ట్రిక్ బేబీ |
| పంపిణీదార్లు | యూటివి మోషన్ పిక్చర్స్ |
| విడుదల తేదీ | 2004 జూన్ 2 (2004-06-02) |
| దేశం | భారతదేశం |
| భాష | ఆంగ్లం |

హైదరాబాద్ బ్లూస్ 2 అనేది 2004 జూన్ 2న విడుదలైన ఆంగ్ల సినిమా. ఈ సినిమాకు రచన, దర్శకత్వం, నిర్మాణ బాధ్యతలను నగేష్ కుకునూర్ చేపట్టాడు. ఇది *హైదరాబాద్ బ్లూస్* సినిమాకు సీక్వెల్. ఈ సినిమాలో వరుణ్ పాత్రను పోషించినందుకు నగేష్ కుకునూర్ స్క్రీన్ వీక్లీ అవార్డ్స్‌లో "ఇంగ్లీష్‌లో భారతీయ చలనచిత్రంలో ఉత్తమ ప్రదర్శన" విభాగంలో నామినేట్ చేయబడ్డాడు.

## కథా సారాంశం

సీక్వెల్ కథ మొదటి సినిమా జరిగిన 6 సంవత్సరాల తర్వాత జరుగుతుంది. అశ్వినితో వివాహం తర్వాత, వరుణ్ భారతదేశంలోనే ఉండాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. అశ్విని తన స్వంత క్లినిక్‌ని ప్రారంభించాలనే ఆలోచనలో ఉండగా అతను కాల్ సెంటర్‌ను ప్రారంభించాడు.

సీమ, సంజీవ్‌ల కుటుంబాన్ని చూసి, పెళ్ళయిన 6 సంవత్సరాల తర్వాత అశ్వినికి పిల్లలు కావాలి, అయితే వారిద్దరూ ఒకరికొకరు బాగున్నారంటూ వరుణ్ ఎప్పుడూ టాపిక్‌ని తప్పించుకుంటాడు. అశ్విని పిల్లలను కనాలని తహతహలాడుతుండగా, వరుణ్ ఆఫీసులో అందమైన మేనక వరుణ్‌ని ఇష్టపడుతుంది. వరుణ్ తన హద్దులు దాటకుండా మేనకను అడ్డుకుంటాడు. అయితే అశ్విని వరుణ్‌ని నమ్మకుండా అతనితో విడాకులు తీసుకుంటుంది, కానీ తన తప్పును తెలుసుకుంటుంది. తరువాత ఆమె క్షమాపణలు చెప్పడంతో వరుణ్, అశ్విని మళ్ళీ కలుస్తారు.

## నటవర్గం

* నగేష్ కుకునూర్ (వరుణ్ నాయుడు)
* జ్యోతి డోగ్రా (అశ్వినీ రావు నాయుడు)
* టిస్కా చోప్రా (మేనక)
* ఎలాహే హిప్టూలా (సీమా రావు)
* విక్రమ్ ఇనామ్దార్ (సంజీవ్ రావు)
* అనుజ్ గుర్వారా (ఆజం)
* అనూప్ రత్నకర్ రావు (హరీష్ చందాని)
* అను చెంగప్ప (శశి నాయుడు)
* సౌమిక్ బెనర్జీ (సన్నీ)

## పాటలు

ఈ సినిమాకు సలీం-సులైమాన్ సంగీతం సమకుర్చారు.

* "స్లిప్పింగ్ త్రూ యువర్ ఫింగర్స్" – గాయకులు: ట్రిక్ బేబీ
* "తేరే బినా" – గాయకుడు: ఫుజోన్
* "దిల్ పే మత్ లో" – గాయకుడు: ఆనంద్
* "మో భాంగ్రా బ్లూస్" – గాయకుడు: సోనిక్ గురుస్
* "వన్ మ్యాన్" – గాయకులు: ట్రిక్ బేబీ
* "మోరా సైయా మోస్ బోలెనా" – గాయకుడు: ఫుజోన్
* "సీ ఆఫ్ స్టోరీస్" – గాయకుడు: ట్రిక్ బేబీ
* "అద్దితప్ప" – గాయకుడు: కాలిచే
* "ప్యాలెస్ ఆన్ వీల్స్, ఆజ్ కి రాత్" – గాయకుడు: బిడ్డు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో *హైదరాబాద్ బ్లూస్ 2*
# లోకేష్

| లోకేష్ |
| --- |
| జననం | మాదాపుర సుబ్బయ్య నాయుడు లోకనాథ నాయుడు (1947-05-19)1947 మే 19 బెంగళూరు, మైసూర్ రాజ్యం, బ్రిటిష్ ఇండియా |
| మరణం | 2004 అక్టోబరు 14(2004-10-14) (వయసు: 57) బెంగళూరు, కర్ణాటక, భారతదేశం |
| జాతీయత | భారతీయుడు |
| వృత్తి | నటుడు, దర్శకుడు, నిర్మాత |
| భార్య / భర్త | గిరిజా లోకేష్ |
| పిల్లలు | సృజన్ లోకేష్ |
| తల్లిదండ్రులు | ఎం.వి.సుబ్బయ్యనాయుడు (తండ్రి), వెంకటమ్మ (తల్లి) |

**లోకేష్** (1947 మే 19 - 2004 అక్టోబరు 14) కన్నడ నాటకాలు, చిత్రాలలో నటించిన భారతీయ నటుడు.

1958లో వచ్చిన భక్త ప్రహ్లాద్ చిత్రంతో లోకేష్ సినీ రంగ ప్రవేశం చేసాడు. ఆయన తన కెరీర్లో మూడుసార్లు ఉత్తమ నటుడిగా కర్ణాటక రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డు గెలుచుకున్నాడు. ఆ చిత్రాలు వరుసాగా భూటయాన మాగా అయ్యూ (1974), పరసంగడ గెండెథిమ్మ (1978), *బ్యాంకర్ మార్గయ్య* (1984).

## ఫిల్మోగ్రఫీ

| సంవత్సరం
 | సినిమా
 | గమనిక
 |
| --- | --- | --- |
| 1958
 | *భక్త ప్రహ్లాదుడు* |  |
| 1968
 | *అడ్డా దరి* |  |
| 1974
 | *కాడు* |  |
| 1974
 | *భూటయానా మాగా అయ్యూ* |  |
| 1975
 | *నినగగి నాను* |  |
| 1975
 | *దేవర కన్నూ* |  |
| 1976
 | *పునర్దత్త* |  |
| 1976
 | *పరివర్థనే* |  |
| 1977
 | *కాకానా కోట్* |  |
| 1978
 | *వంశ జ్యోతి* |  |
| 1978
 | *నన్నా ప్రయసిట్టా* |  |
| 1978
 | *సూలి* |  |
| 1978
 | *పరసంగద జెండెథిమ్మా* |  |
| 1979
 | *అడాలు బాదలు* |  |
| 1979
 | *భూలోకడల్లి యమరాజా* |  |
| 1979
 | *ముయీ* |  |
| 1979
 | *కమలా* |  |
| 1979
 | *దాహ.* |  |
| 1979
 | *చందనాడా గోంబే* |  |
| 1979
 | *మల్లిగే సంపిగే* |  |

## అవార్డులు

### కర్ణాటక రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారాలు

* 1973-74 ఉత్తమ నటుడు - *భూటయానా మాగా అయ్యూ*
* 1978-79 ఉత్తమ నటుడు - పరసంగద గెండెథిమ్మ
* 1983-84 ఉత్తమ నటుడు - *బ్యాంకర్ మార్గయ్య*

### దక్షిణాది ఫిల్మ్‌ఫేర్ పురస్కారాలు

* 1974: ఉత్తమ నటుడు-కన్నడ - *భూటయానా మాగా అయ్యూ*
* 1980: ఉత్తమ నటుడు - కన్నడ - ఎల్లిండలొ బండవరు
* 1991: ఉత్తమ దర్శకుడు - కన్నడ - భుజంగయ్యన దశావతార

### ఆర్యభట్ట ఫిల్మ్ అవార్డ్స్

* 1997: ఉత్తమ సహాయ నటుడు-ముంగరినా మిన్చు

## మూలాలు
# రక్షిత

|  |
| --- |
| **రక్షిత** |
|   |
| **జన్మ నామం** | శ్వేత |
| **జననం** |  (1984-03-31) 1984 మార్చి 31 ముంబై, మహారాష్ట్ర
 |
| **భార్య/భర్త** | ప్రేమ్
 |
| **ప్రముఖ పాత్రలు** | ఇడియట్ శివమణి నిజం
 |

**రక్షిత**  ఒక భారతీయ సినీనటి. తెలుగుతో బాటు పలు దక్షిణాది భాషలలో నటించింది.

## నటించిన చిత్రాలు

### నటిగా

| సంవత్సరం | చిత్రం | భాష | పాత్ర | వివరాలు
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2002 | *అప్పు* | కన్నడ | సుచిత్ర | తొలి చిత్రం
 |
| 2002 | *ఇడియట్* | తెలుగు | సుచిత్ర |  |
| 2002 | *దమ్* | కన్నడ |  |  |
| 2003 | *దమ్‌* | తమిళ్ | సుచిత్ర |  |
| 2003 | *పెళ్ళాం ఊరెళితే* | తెలుగు | రాజి |  |
| 2003 | *నిజం* | తెలుగు | జానకి |  |
| 2003 | *శివమణి* | తెలుగు | పల్లవి |  |
| 2003 | *గోకర్ణ* | కన్నడ |  |  |
| 2004 | *లవ్* | కన్నడ |  |  |
| 2004 | *లక్ష్మీ నరసింహా* | తెలుగు | డ్యాన్సర్ | అతిథి పాత్ర
 |
| 2004 | *ఆంధ్రావాలా* | తెలుగు | రక్షిత |  |
| 2004 | *మదురై* | తమిళ్ | అనిత |  |
| 2005 | *కళాసిపాళ్య* | కన్నడ |  |  |
| 2005 | *సుంటరగాళి* | కన్నడ | మంజు |  |
| 2005 | *ఆర్య* | కన్నడ |  |  |
| 2005 | *డెడ్లీ సోమ* | కన్నడ | జ్యోతి |  |
| 2005 | *అందరివాడు* | తెలుగు | జానకి |  |
| 2005 | *జగపతి* | తెలుగు | లావణ్య |  |
| 2005 | *అదిరిందయ్యా చంద్రం* | తెలుగు |  |  |
| 2006 | *నీనెల్లో నానల్లే* | కన్నడ |  |  |
| 2006 | *మండ్య* | కన్నడ |  |  |
| 2006 | *ఒడ హుట్టిదవులు* | కన్నడ |  |  |
| 2006 | *హుబ్బళ్ళి* | కన్నడ |  |  |
| 2006 | *తననం తననం* | కన్నడ | వనజ |  |
| 2007 | *తయ్య మాదిలు* | కన్నడ |  |  |

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో రక్షిత పేజీ
# శిల్పా

| శిల్పా |
| --- |
| 2010లో శిల్పా |
| జననం | దివ్య తిరువనంతపురం, కేరళ, భారతదేశం |
| ఇతర పేర్లు | చిప్పీ రంజిత్ |
| పాఠశాల/కళాశాలలు | మార్ ఇవానియోస్ కాలేజ్, తిరువనంతపురం |
| వృత్తి | * నటి
* నిర్మాత
 |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1992 – ప్రస్తుతం |
| బంధువులు | రాణి చంద్ర (మేనత్త) |

**చిప్పీ రంజిత్** భారతీయ నటి. ఆమె ప్రధానంగా మలయాళం, కన్నడ చిత్రాలలో నటించే నటి, నిర్మాత కూడా. జనుమద జోడి (1996)లో ఆమె నటనకు ఉత్తమ నటిగా ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు – కన్నడ, కర్ణాటక రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డులతో సహా పలు ప్రశంసలు అందుకుంది.

తెలుగు, కన్నడ చిత్రాలలో శిల్పాగా గుర్తింపు పొందింది. ఆమె భూమి తయ్య చొచ్చల మగ (1998), ముంగరిన మించు (1997), ఇదు ఎంత ప్రేమవయ్యా (1999) వంటి అనేక కన్నడ సూపర్‌హిట్ చిత్రాలలో నటించింది. శిల్పా, రమేష్ అరవింద్ జంట కన్నడ చలనచిత్రంలో అత్యుత్తమ స్క్రీన్ జంటగా పరిగణించబడుతుంది.

పథేయం(1993), స్పడికం(1995) చిత్రాలలో తన నటనతో మలయాళ చిత్రసీమలో ఆమె బాగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమె అనేక మలయాళ టీవీ ధారావాహికలలో కూడా నటించింది. స్త్రీజన్మం, స్త్రీ ఒరు సాంత్వనం, శ్రీగురువాయూరప్పన్, ఆకాశదూతు వంటి సూపర్‌హిట్ సీరియల్లలో ఆమె ప్రధాన పాత్రలు పోషిస్తోంది.

ఇక 1998లో ఎస్. వి. కృష్ణారెడ్డి దర్శకత్వంలో వచ్చిన పెళ్ళి పీటలు చిత్రంతో టాలీవుడ్ లోనూ గుర్తింపుపొందింది.

## బాల్యం, విద్యాభ్యాసం

కేరళలోని తిరువనంతపురంలో షాజీ, థంకమ్‌లకు ఆమె జన్మించింది. ఆమెకు దృశ్య అనే సోదరి ఉంది. ఆమె నిర్మల భవన్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్‌, మార్ ఇవానియోస్ కళాశాలలలో చదువుకుంది.

## కెరీర్

ఆమె అనేక మలయాళ చిత్రాలలో సహాయక పాత్రలు, కొన్ని ప్రధాన పాత్రలతో కెరీర్ మొదలుపెట్టింది. ఆమె 1993లో భరతన్ దర్శకత్వం వహించిన పాధేయంతో మమ్ముట్టితో కలిసి నటించింది. 1995లో మోహన్‌లాల్ నటించిన స్పదికం చిత్రంలో ఆమె సహాయక పాత్రలో నటించింది. తరువాత ఆమె 1996 కన్నడ చిత్రం, జనుమద జోడిలో కూడా నటించింది, ఇది కన్నడ చిత్ర పరిశ్రమలో అనేక రికార్డులను బద్దలు కొట్టింది. ఈ చిత్రం ఐదు వందల రోజులు ప్రదర్శించబడింది. దీంతో ఆమె కన్నడ చిత్రసీమలో ప్రధాన నటిగా స్థిరపడింది. ఈ చిత్రానికిగాను కర్ణాటక ప్రభుత్వం నుండి ఉత్తమ నటిగా కర్ణాటక రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డును అందుకుంది.

వివాహానంతరం ఆమె మలయాళ టెలివిజన్ ధారావాహికలలో నటించింది. ఆ తర్వాత ఆమె తమిళ టెలివిజన్‌లో అరంగేట్రం చేసింది.

## మూలాలు
# సుధారాణి (నటి)

| సుధారాణి |
| --- |
| 2020లో సుధారాణి |
| జననం | జయశ్రీ  (1973-08-14) 1973 ఆగస్టు 14 బెంగళూరు, భారతదేశం |
| వృత్తి | నటి, వాయిస్ ఓవర్ ఆర్టిస్ట్ |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1978 – ప్రస్తుతం |
| భాగస్వామి |
సంజయ్
​ ​(m. 1996; div. 1998)​
గోవర్ధన్ ​(m. 2000)​ |
| పిల్లలు | నిధి(b.2001) |

**సుధారాణి** (జననం 1973 ఆగస్టు 14) అసలు పేరు **జయశ్రీ**. భారతీయ నటి, వాయిస్ ఓవర్ ఆర్టిస్ట్, మాజీ మోడల్. ఆమె ప్రధానంగా కన్నడ చిత్రాలలో నటించింది. అలాగే ఆమె తెలుగు, తుళు, మలయాళ చిత్రాలలో కూడా నటించింది. ఆమె కూచిపూడి, భరత నాట్యం నర్తకి.

2015లో వచ్చిన సచిన్ (టేండుల్కర్ కాదు), **జెస్సీ** (2019), కురుక్షేత్రం 2018 చిత్రాలతో ఆమె తెలుగు ప్రేక్షకులకు దగ్గరయింది.

మూడు సంవత్సరాల వయస్సులో ఆమె ఒక బిస్కెట్ బ్రాండ్ కోసం చైల్డ్ మోడల్‌గా ఎంపికైంది. చైల్డ్ ఆర్టిస్ట్‌గా ఆమె కిలాడి కిట్టు (1978), కుళ్ల కుల్లి (1980), అనుపమ (1981) భాగ్యవంత, రంగనాయకి (1981) చిత్రాల్లో నటించింది. ఆమె 13 సంవత్సరాల వయస్సులో ఆనంద్ (1986)తో ప్రధాన నటిగా రంగప్రవేశం చేసింది. 1980ల చివరలో, 1990లలో ఆమె రణరంగ (1988), కృష్ణ నీ కునిదగ (1989), పంచమ వేద (1989), మైసూరు మల్లిగే (1992), మన్నిన దోని (1992), మనే దేవ్రు (1992), మనే దేవ్రు ( 1993), అనురాగ సంగమ (1995) స్వాతి, మిడిద శ్రుతి, ఆరగిణి, శ్రీగంధ, కుంకుమ భాగ్య, కావ్య, సప్తపది, ముంజనేయ మంజు, మనమెచ్చిద హుడుగి, స్పర్శ (2000) వంటి ఎన్నో చిత్రాలలో నటించింది.

ఆమె తన నటనకు గాను ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డుతో పాటు రెండుసార్లు కర్ణాటక రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డులను గెలుచుకుంది.

## వ్యక్తిగత జీవితం

సుధారాణి 1996లో అమెరికాలో స్థిరపడిన అనస్థీషియా నిపుణుడు డాక్టర్. సంజయ్‌ను వివాహం చేసుకుంది. అయితే వారు 1998లో విడిపోయారు. తర్వాత, ఆమె 2000లో గోవర్ధన్‌ను వివాహం చేసుకుంది. వారికి 2001లో కుమార్తె నిధి జన్మించింది.

## వాయిస్ ఓవర్

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Year
 | Film
 | Actress
 |
| 1999
 | ప్రేమోత్సవ
 | రోజా
 |
| 2002
 | సింహాద్రి సింహా
 | మీనా
 |
| 2004
 | మౌర్య
 | రోజా
 |
| 2004
 | మోనాలిసా
 | సదా
 |
| 2012
 | ప్రసాద్
 | మాధురీ భట్టాచార్య
 |
| 2014
 | మాణిక్య
 | రమ్య కృష్ణ
 |
| 2022
 | K.G.F: చాప్టర్ 2
 | రవీనా టాండన్
 |

## అవార్డులు

| Year
 | Film
 | Award
 | Category
 | Result
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1991
 | *పంచమ వేద* | కర్ణాటక రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డులు
 | ఉత్తమ నటి
 | విజేత
 |
| 1992
 | *మైసూర్ మల్లిగే* | విజేత
 |
| ఫిలింఫేర్ అవార్డ్స్ సౌత్
 | ఉత్తమ నటి
 | విజేత
 |
| 2000
 | *స్పర్శ* | విజేత
 |
| 2015
 | *వాస్తు ప్రకార* | ఉత్తమ సహాయ నటి
 | విజేత
 |

## మూలాలు
# ఎమ్.వి.రాజమ్మ

| ఎమ్.వి.రాజమ్మ |
| --- |
| ఎమ్.వి.రాజమ్మ |
| జననం | రాజమ్మ 1923 అగ్గండనహళ్లి, బెంగుళూరు గ్రామీణ జిల్లా |
| మరణం | ఏప్రిల్ 24, 1999 చెన్నై |
| నివాస ప్రాంతం | చెన్నై |
| వృత్తి | నటి, నిర్మాత |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1939 నుండి 1989 వరకు |
| మతం | హిందూమతం |
| భార్య / భర్త | బి.ఆర్.పంతులు |
| తండ్రి | నంజప్ప |
| తల్లి | సుబ్బమ్మ |

**ఎమ్.వి.రాజమ్మ** దక్షిణ భారతదేశపు నటి. బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. కన్నడలోనే కాకుండా భారతదేశంలో మొదటి మహిళా నిర్మాతగా పేరుగాంచింది. తెలుగు, తమిళ, కన్నడం మూడు భాషలలో 100కు పైగా సినిమాలలో నటించి తారగా వెలుగొందింది. ఈమె రాజ్‌కుమార్తో కలిసి అనేక సినిమాలలో నటించింది, ఆ తరువాత రాజ్ కుమార్ సినిమాలలో తల్లి పాత్రలు కూడా చేసింది.

రాజమ్మ 1923 లో బెంగుళూరు గ్రామీణ జిల్లాలోని అగ్గండనహళ్లిలో జమిందారీ వంశంలో నంజప్ప, సుబ్బమ్మ దంపతులకు జన్మించింది. ఆమె మాతృభాష కన్నడ. విద్యాభ్యాసం బెంగుళూరులోని ఆర్య బాలికా పాఠశాలలో సాగింది. ఎనిమిదవ తరగతిలో ఉండగానే ఈమె నాటకాలలో నటించడం ప్రారంభించింది. ఈమె ముఖ్యంగా బి.ఆర్.పంతులు సినిమాలలో కనిపించేంది. ఆయనతో కలిసి పూర్వరంగంలో చంద్రకళా నాటక మండలి స్థాపించి రంగస్థలంపై నటించింది. ఈమె కథానాయకిగా తొలి చిత్రం సింహా యొక్క సంసారనౌక. 1943లో రాధా రమణ సినిమా తీయడానికి విజయ ప్రొడక్షన్స్ అనే సొంత నిర్మాణ సంస్థని స్థాపించింది, తరువాత బి.ఆర్.పంతులు సంస్థ పద్మినీ పిక్చర్స్ తో కలిపి సినిమాలు తీశారు. రాధా రమణ ఒక మహిళా నిర్మాతచే నిర్మించిన తొలి సినిమా. ఇందులో దర్శకుడు, రచయిత జీ.వి.అయ్యర్‌ను, నటుడు బాలకృష్ణను సినిమారంగానికి పరిచయం చేసింది.

ఈమె పంతులమ్మ వంటి సామాజిక పాత్రలైనా, కిత్తూరు చెన్నమ్మ మొదలైన పౌరాణిక పాత్రలైన వాటికే తనదైన ఒక ప్రత్యేక ముద్ర వేసేది. ఈమె కె.సుబ్రమణ్యం సినిమాలు అనంతశయనం, భక్త ప్రహ్లాద, గోకుల దాసి సినిమాలలో నటించింది.

ఈమె 1999 ఏప్రిల్ 24న చెన్నైలో మరణించింది.

## మూలాలు
# గజల్

మిర్జా గాలిబ్
జావేద్ అఖ్తర్
**గజల్** (ఆంగ్లం: Ghazal) ఉర్దూ కవితాసాహిత్యంలో అత్యంత ప్రముఖ సాహితీ ప్రక్రియ , కవితా రూపం.గజల్ అనగా 'స్త్రీ సంభాషణ', 'స్త్రీల సంభాషణ'. 'స్త్రీ సౌందర్యాన్ని' వర్ణించడానికి గజల్ వాడే వారు. గజల్ అనే పదం 'గజాల్' 'గజాల' నుండి ఆవిర్భవించింది (మూలం టర్కీ భాష), అర్థం 'జింక', 'జింక కనులు గల', 'మృగనయని'.పర్షియన్లు ఖసీదా ద్వారా దీన్ని వాడుకలోకి తెచ్చారు.10 వ శతాబ్దంలోఇరాన్ లో గజల్ ఆవిర్భావం జరిగింది.12 వ శతాబ్దంలోముస్లిం రాజుల ప్రాబల్యంలో, మొగలులు ఇరానీయుల ఆచారవ్యవహారాలతో పాటు గజల్ ను ఇరాన్ నుండి భారతదేశానికి దిగుమతి చేశారు. అమిర్ ఖుస్రో ఉత్తరభారతంలో గజల్ ను ప్రారంభించాడని చెబుతారు కాని, నిజానికి గజల్ దక్కనులోనే మొదలయింది.
గజల్లు పర్షియన్ భాషలో జలాలుద్దీన్ మొహమ్మద్ రూమి (13వ శతాబ్దం), హాఫిజ్ (14 వ శతాబ్దం) , తుర్కీ కవి ఫుజూలి, భారత కవులు మిర్జా గాలిబ్ (1797-1869), ముహమ్మద్ ఇక్బాల్ (1877-1938) ఇరువురూ పారశీ , ఉర్దూ భాషలలో గజల్ రచించారు.

## గజల్ రచనా సరళి

గజల్ లో కనీసం 5 షేర్లు లేదా అషార్ లు వుంటాయి. 7, 9, 11... అషార్ లూ వుండవచ్చు. ప్రతి షేర్ లో రెండు మిస్రాలు వుంటాయి.ప్రతి మిస్రా ఛందస్సు గల్గి వుంటుంది.గజల్ లో మొదటి షేర్ ను మత్ లా, ఆఖరి షేర్ ను మఖ్ తా అంటారు. మఖ్ తాలో కవి తన తఖల్లుస్ (కలం పేరు) ను ఉపయోగిస్తాడు.

## ప్రముఖ గజల్ కవులు

వలీ దక్కని, సిరాజ్ ఔరంగాబాది, మీర్ తఖి మీర్, గాలిబ్, మీర్ దర్ద్, మోమిన్ ఖాన్ మోమిన్, ఇబ్రాహీం జౌఖ్, బహాదుర్ షా జఫర్, దాగ్ దెహల్వి, ఇక్బాల్, హస్రత్ మోహాని, జిగర్ మురాదాబాది, ఫిరాఖ్, ఫైజ్ అహ్మద్ ఫైజ్, నాసిర్ కాజ్మి, అహ్మద్ ఫరాజ్, నిసార్ అహ్మద్ సయ్యద్, ఖమర్ జలాలాబాది, మగ్దూం మొహియుద్దీన్, సాహిర్ లుధ్యానవి, నిదా ఫాజిలి, మునవ్వర్ రానా, ఖ్వాజా షౌఖ్ హైదరాబాది, జాలిబ్ కడపవి, సాఖి కడపవి, పర్వీన్ షాకిర్, కైఫి అజ్మి, ఎలిజబెత్ కురియన్ మోనా, డా. దాశరథి, డా. సి. నారాయణ రెడ్డి, అద్దేపల్లి రామమోహనరావు, రసరాజు, పెన్నా శివరామకృష్ణ, రెంటాల, మడిపల్లి రాజ్‌కుమార్, రోచిష్మాన్, బిక్కికృష్ణ, విజయలక్ష్మి పండిట్, కోరుప్రోలు మాధవరావు,ఇరువింటి వెంకటేశ్వర శర్మ (ఇరువింటి శర్మ) రసవిహారి, డా. మంత్రవాది(ప్రముఖ పద్యకవి), ఉప్పలపాటి కుసుమ కుమారి.

## గజల్ గాయకులు

బేగం అక్తర్, మెహ్ది హసన్, గులాం అలి, జగ్జీత్ సింగ్, పంకజ్ ఉధాస్, అహ్మద్ హుసేన్ , ఎహ్సాన్ హుసేన్, హరిహరన్, ఆషా భోంస్లే, ఫరీదా ఖానం, మహమ్మద్ రఫీ, మున్ని బేగం, పీనాజ్ మసాని, రేష్మా, తలత్ మెహమూద్, తలత్ అజీజ్, నూర్ జహాం, లతా మంగేష్కర్, కె.ఎల్. సైగల్ మొ.

తెలుగు గజల్ గాయకులు గజల్ శ్రీనివాస్, గజల్ వాసుదేవ్, స్వరూపరాణి, డా.అద్దేపల్లి రామమోహనరావు, రసవిహారి.
# సంగీత వాయిద్యం

ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో వాడే కొన్ని సంగీత వాయిద్యాలు
**సంగీత వాయిద్యం, (**Musical Instrument) భారతీయ సంగీతంలో గాయకునికి సహాయకారిగా ఉపయోగించే పరికరం.

## సంగీత వాయిద్యాల వివిధ రకాలు

వాయిద్యాలు ముఖ్యముగా నాలుగు రకాలు

1. **తంత్రీ వాయిద్యాలు** : తంత్రులు లేదా తీగ (String) లతో వాయించేవి (ఉదా: వీణ, తంబూరా, సంతూర్, వయోలీన్, సరోద్, సితార, సారంగి, కడ్డీవాయిద్యం మొదలైనవి)
2. **సుషిర వాయిద్యాలు** : గాలితో (Wind) పనిచేసే వాయిద్యాలు లేదా గాలిని ఊది వాయించేవి (ఉదా: వేణువు, సన్నాయి, కొమ్ము, నాదస్వరం, షహనాయ్, శంఖువు, నరశింగ్ మొదలైనవి)
3. **అవనద్ధ వాయిద్యాలు** : చర్మాన్ని ఉపయోగించి వాటిని కొట్టి వాయించేవి (ఉదా: మృదంగం, డోలు, ఢమరుకం, మద్దెల, తబలా, తప్పెట, దుందుభి, నగారా, డోలక్, పంచముఖ వాయిద్యం మొదలైనవి)
4. ఘన వాయిద్యాలు : ఘనం అనగా గట్టిగా ఉండేవి. ఇవి తాళం ననుసరించు వాయిద్యాలు (ఉదా: తాళాలు, గంటలు, గజ్జెలు, ఘటం, చురుతలు, మోర్సింగ్, మంజిర మొదలైనవి)

## చిత్రమాలిక

* 2015, ఆగస్టు 15న హైదరాబాదులోని గోల్కొండ కోటలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం నిర్వహించిన భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకలలో కొమ్ము వాయిద్య కళాకారుడు
* 2015, ఆగస్టు 15న గోల్కొండ కోటలో భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకలలో డోలు కళాకారులు
* 2015, ఆగస్టు 15న గోల్కొండ కోటలో భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకలలో వివిధ వాయిద్యాలతో కొమ్ముకోయ కళాకారులు
* 2015, ఆగస్టు 15న గోల్కొండ కోటలో భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకలలో వివిధ వాయిద్యాలతో కొమ్ముకోయ కళాకారులు
* 2015, ఆగస్టు 15న గోల్కొండ కోటలో భారత స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకలలో ట్రంపెట్ (బాకా) కళాకారులు
* ప్రపంచ జానపద దినోత్సవ వేడుకల్లో భాగంగా 2019 ఆగస్టు 31న హైదరాబాద్‌లోని రవీంద్ర భారతిలో తెలంగాణ ప్రభుత్వ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ నిర్వహించిన జానపద జాతర సాంస్కృతిక కార్యక్రమంలో చిరుతల భజన ప్రదర్శన
* ప్రపంచ జానపద దినోత్సవ వేడుకల్లో భాగంగా 2019 ఆగస్టు 31న హైదరాబాద్‌లోని రవీంద్ర భారతిలో తెలంగాణ ప్రభుత్వ భాషా సాంస్కృతిక శాఖ నిర్వహించిన జానపద జాతర సాంస్కృతిక కార్యక్రమంలో డప్పు కళాకారుల ప్రదర్శన
* 2019 జానపద జాతర సాంస్కృతిక కార్యక్రమంలో కడ్డీతంత్రి కళాకారుల ప్రదర్శన
* 2019 జానపద జాతర సాంస్కృతిక కార్యక్రమంలో 12 మెట్ల కిన్నెర కళాకారుల ప్రదర్శన

## ఇవి కూడా చూడండి

* సంగీత వాద్యపరికరాల జాబితా

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
# హిందుస్తానీ సంగీత గాయకులు - ఘరానాలు

**హిందుస్థానీ సంగీత గాయకులు - ఘరానాలు** : హిందుస్తానీ సంగీతంలో ఘరానాలు ఉంటాయి. ఒక్కొక్క ఘరానా ఒక్కొక్క శాస్త్రీయ గాన శైలి, పోకడలను కలిగి ఉంటుంది.

## గ్వాలియర్ ఘరానా

ఇది అన్నిటిలోకెల్లా పురాతనమైంది.ఇందులోని సుప్రసిద్ధ గాయకులు

విష్ణు దిగంబర్ పలుస్కర్, ఇతను హిందుస్తానీ సంగీత విద్వాంసుడు.రఘుపతి రాఘవ రాజారామ్ భజన అసలు వెర్షన్ పాడారు.అతని పేరు మీద విడుదల చేయబడిన భారత పోష్టల్ స్టాంపు చిత్రం
* విష్ణు దిగంబర్ పలుస్కర్, (1872 - 1931)
* బాలకృష్ణ బల్ చల్ కరంజీకర్, (1849 - 1927)
* పండిట్ ఓంకార్ నాథ్ ఠాకూర్, (1897 - 1967)
* వీణా సహస్ర బుద్దే
* మాలినీ రాజూర్కర్
* ఆర్తి నాయక్
* ఆదిత్య మోదక్

## కిరాణా ఘరానా

కురుక్షేత్ర్ లోని కిరాణా, కరీంఖాన్ స్వస్థలం. ఇందులోని ప్రసిద్ధ గాయకులు: అబ్దుల్ కరీంఖాన్, (1872 - 1937) హీరాబాయి బరోడేకర్, బేగం అఖ్తర్, భీమ్‌సేన్ జోషి, గంగూబాయి హంగల్, ప్రభా ఆత్రే లు.

## అత్రౌలి - జయపూర్ ఘరానా

ఇందులో అల్లాదియా ఖాన్ (1855 - 1943), మల్లికార్జున్ మన్సూర్, కేసర్ బాయి కేర్కర్, కిషోరీ అమోంకర్, శ్రుతి సడోలికర్, పద్మా తల్వార్కర్, మోగుబాయి కుర్దికర్, అశ్విని భిడె దేశ్ పాండేలు ప్రముఖులు.

## ఆగ్రా ఘరానా

కొందరు ఈ ఘరానాకు చెందిన గాయకులు.

* ఉస్తాద్ ఫయాజ్ ఖాన్ (1886 - 1950)
* సి.ఆర్.వ్యాస్
* ఎస్.ఎన్.రతన్ జన్‌కర్
* జితేంద్ర అభిషేకి
* ఖాదిం హుస్సేన్ ఖాన్ (1907-1993)
* రవి కిచ్లు (1932-1993)
* దేవకి పండిట్
* మధుబంతి బాగ్చి
* లలిత్ జె. రావు
* సుభ్ర గుహ

## పటియాలా ఘరానా

అలీ బక్ష్ (1850 - 1920), ఫతే అలీ ఖాన్ (1850 - 1909) ఈ ఘరానాకు ఆద్యులు.
ఐతే ప్రజల్లోకి తీసికెళ్ళి, దీనికి బాగా ప్రాచుర్యం కలుగజేసిన వాడు ఉస్తాద్ బడేగులాం అలీఖాన్ (1901 - 1969). చాలా గొప్పగా పాడే పండిట్ అజయ్ చక్రవర్తి, పర్వీన్ సుల్తానాలు ఈ ఘరానాకు చెందిన వారే.

## రాంపూర్ - సహస్వాన్ ఘరానా

దీనిని స్థాపించినవాడు ఉస్తాద్ ఇనాయత్ హుసేన్ ఖాన్ (1849 - 1919).

* గులాం ముస్తఫా ఖాన్,
* ఉస్తాద్ నిసార్ హుసేన్ ఖాన్
* ఉస్తాద్ రాషిద్ ఖాన్
* షన్నూ ఖురానా

## మేవాతి ఘరానా

దీనికి మూలపురుషుడు ఘగ్గె నాజిర్ ఖాన్.ఇందులో ఎక్కువగా విష్ణుతత్వ భజనలను ఆలపిస్తారు. ఇందులోని సుప్రసిద్ధ గాయకులు పండిట్ జస్రాజ్, అతని శిష్యులు సంజీవ్ అభయంకర్, రత్తన్ శర్మ లు.

## భూండీ బజార్ ఘరానా

ఇందులోని ముఖ్య గాయకులు ఉస్తాద్ అమాన్ అలీ ఖాన్, అంజనీబాయి మాల్పేకర్ లు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* కల్చర్ ఇండియా డాట్ నెట్ లో హిందుస్థానీ ఘరానాల గురించి సమాచారం Archived 2010-10-01 at the Wayback Machine
# సంగీత వాద్యపరికరాల జాబితా

ప్రపంచ సంగీతంలో ఉపయోగించు వివిధ రకాల వాద్యపరికరాల జాబితా.

క్రీశ. 1 -3 వశతాబ్ద కాలానికి చెందిన అమరావతి స్తూపంపై చెక్కబడిన సంగీత పరికరాల చిత్రాలు
ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో వాడే కొన్ని సంగీత వాయిద్యాలు
ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లో వాడే కొన్ని సంగీత వాయిద్యాలు
1. గిటార్
2. పియానో
3. రావణహస్తం
4. అకార్డియన్
5. బాగ్ పైప్ (స్కాట్ లాండ్)
6. డ్రీమ్ కిట్
7. ఆల్ ఫోర్డ్ (స్విట్జర్ లాండ్)
8. సాక్సోఫోన్
9. హార్స్
10. మాండొలిన్
11. లైర్
12. ల్యూట్
13. పైప్ ఆర్గన్
14. ఫ్రెంచ్ హార్న్
15. వయోలిన్
16. ట్రంపెట్
17. టింపానీ
18. కోంగా డ్రమ్స్
19. టాంబొరిన్
20. ఐరిస్ హార్న్
21. బుగుల్
22. బలలైకా (రష్యా)
23. కాస్టనెట్స్ (స్పెయిన్)
24. డబుల్ బాస్
25. బంజో (అమెరికా)
26. హార్మోనికా
27. హర్మోనియం
28. తురార్లు

భారతీయ వాద్య పరికరాలు
1. వీణ
2. నాదస్వరం
3. డోలు (నాదస్వర ప్రక్కవాద్యం)
4. వేణువు
5. షెహనాయ్
6. బాన్సురి
7. సుర్నామ్
8. మొహురి
9. ఖుంగ్
10. కర్నా
11. సింగా
12. పక్కవాద్యం
13. గోటువాద్యం (విచిత్ర వీణ)
14. కరతాళాలు
15. తబలా
16. బ్రహ్మతాళం
17. పిల్లనగ్రోవి
18. పంచముఖవాద్యం
19. ఏకతార
20. డోలక్
21. చెండ
22. నగార(కొండజాతి)
23. ఫిడేలు
24. మృదంగం
25. జంత్ర
26. మందర
27. సారంగి
28. సితార
29. శంఖం (వాయిద్యం)
30. సరోద్
31. తంబూర
32. కాళికొమ్ము
33. మంజీర (జాలర)
34. రణసింఘా
35. ఢమరుకము
36. విల్లాడి వాద్యం
37. పంబై
38. కొమ్ము వాయిద్యం
39. గుమ్మెత
40. పొమ్మలు /పొంబలు
41. డోలు
42. మద్దెల
43. పాముల బుర్ర
44. చిరుతలు
45. గజ్జెలు
46. మువ్వలు
47. కుండ/ఘటం
48. చక్కలు
49. తాళాలు
50. డిక్కి
51. మువ్వలు
52. నాగస్వరం
53. హర్మోనియం
54. డప్పు
55. ఘటము
56. తుతార్లు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు