Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# స్వరాభిషేకం (సినిమా)

|  |
| --- |
| **స్వరాభిషేకం** (2004 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | కె.విశ్వనాథ్ |
| నిర్మాణం | సి.కౌసల్యేంద్ర రావు |
| కథ | కె.విశ్వనాథ్ |
| చిత్రానువాదం | కె.విశ్వనాథ్ |
| తారాగణం | కె.విశ్వనాథ్, శ్రీకాంత్, లయ, శివాజీ, ఆముక్త మాల్యద, ఊర్వశి, నరేష్, సాక్షి రంగారావు |
| సంగీతం | విద్యాసాగర్ |
| సంభాషణలు | రమేష్ గోపి |
| కూర్పు | జిజి.కృష్ణా రావు |
| నిర్మాణ సంస్థ | ప్రేమ్ మూవీస్ |
| విడుదల తేదీ | 2004 నవంబరు 5 |
| భాష | తెలుగు |

**స్వరాభిషేకం** కె.విశ్వనాథ్ దర్శకత్వం వహించిన 2004 లో విడుదలైన సంగీత ప్రధానమైన చిత్రం. ఇందులో సంగీత విద్వాంసులు శ్రీరంగం బ్రదర్స్ గా విశ్వనాథ్, శ్రీకాంత్ నటించారు. ఈ సినిమాకు సంగీతాన్ని సమకూర్చినందుకు సంగీత దర్శకుడు సి.హెచ్. విద్యాసాగర్ కు జాతీయ పురస్కారం లభించింది.

## పురస్కారాలు

* 2004 సంవత్సరానికి గాను ఈ సినిమాకు సంగీతం సమకూర్చిన విద్యాసాగర్ జాతీయ ఉత్తమ సంగీత దర్శకుడిగా పురస్కారం లభించింది.
* ప్రాంతీయ చిత్రాల విభాగంలో తెలుగులో జాతీయ ఉత్తమ చిత్రంగా నిలిచింది.

## పాటలు

|  |
| --- |
| కస్తూరి తిలకం. రచన:వేటూరి, గానం. శంకర్ మహదేవన్, సుజాత
 |
| కుడి కన్ను అదిరినే. రచన: కె. విశ్వనాథ్, గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, సునీత
 |
| ఒక్క క్షణం. రచన: వేటూరి, గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, ఎస్ పి శైలజ
 |
| రమా వినోది వల్లభా , రచన: సామవేదం షణ్ముఖశర్మ, గానం. మధు బాలకృష్ణన్ , మనో, శ్రీరామ్ పార్ధసారధి, కె ఎస్ చిత్ర
 |
| అనుజుడై లక్ష్మణుడు , రచన: వేటూరి, గానం. ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె జె జేసుదాస్
 |

ఇది నాదని అది నీదని , రచన: వేటూరి సుందర రామమూర్తి,గానం.ఎస్ పి బాలసుబ్రహ్మణ్యం, కె ఎస్ చిత్ర

నీచెంత ఒక , రచన: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి గానం.మనో, కె ఎస్ చిత్ర

శ్రీమాన్ మనోహర , రచన: గానం.శ్రీరామ్ పార్ధసారధి , కె ఎస్ చిత్ర

మంగళం , గానం.శ్రీరామ్ పార్ధసారధి , కె ఎస్ చిత్ర .

## మూలాలు

## బయటి మూలాలు
# శుభప్రదం

|  |
| --- |
| **శుభప్రదం** (2010 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | కె. విశ్వనాథ్ |
| నిర్మాణం | హరి గోపాలకృష్ణ పీలా నీల తిలక్ |
| కథ | కె. విశ్వనాథ్ |
| చిత్రానువాదం | కె. విశ్వనాథ్ |
| తారాగణం | అల్లరి నరేష్ మంజరి ఫడ్నిస్ అనంత్ |
| సంగీతం | మణిశర్మ |
| ఛాయాగ్రహణం | వేణుగోపాల్ మడత్తిల్ |
| విడుదల తేదీ | 2010 జూలై 16 |
| భాష | తెలుగు |

 కె. విశ్వనాథ్ దర్శకత్వంలో 2010లో వచ్చిన సినిమా **శుభప్రదం**. అల్లరి నరేష్, మంజరి ఫడ్నిస్ నటించారు.

## కథ

ఇందూ ( మంజరి ఫడ్నిస్ ) సంగీతమంటే ఇష్టం. ఆమె తల్లి మలయాళీ, తండ్రి ( వైజాగ్ ప్రసాద్ ) తెలుగు. ఆమెకు ఇద్దరు బాబాయిలు ( అశోక్ కుమార్, గుండు సుదర్శన్ ). వీరి భార్యలు చెన్నై, కోల్‌కతాలకు చెందినవారు. ఆ విధంగా భారతదేశం మొత్తం ఆ కుటుంబంలో ఉంది. ఆమె తెలుగు, మలయాళం, బెంగాలీ, తమిళ భాషలు బాగా మాట్లాడగలదు. అనుకోకుండా ఆమె చక్రీ ( అల్లరి నరేష్ ) ని చూస్తుంది. అతడు మంచి గాయకుడు. కానీ ప్రొఫెషనల్ గాయకుడు కాదు. చక్రి ఆమెతో ప్రేమలో పడతాడు. ఆమె కూడా అతణ్ణి ప్రేమిస్తుంది. కానీ చక్రిది ఒక విచిత్రమైన వృత్తి. అది సినిమా సగంలో బయట పడుతుంది. అది, ఓ కొండ పైన ఉన్న గుడికి వెళ్ళే వృద్ధులను, వికలాంగులను వీపుపై ఎక్కించుకుని మోసుకు వెళ్ళడం.

ఇందూ తన జీవితాన్ని మార్చే సంఘటనలో ఒక ధనవంతుడి ( శరత్ బాబు ) కంటబడుతుంది. కథలోని ప్రధాన మలుపు అక్కడ కనిపిస్తుంది. ఆ ధనవంతుడు ఎవరు - అతనికి సింధు అనే మనవరాలు ఉంది. ఆమె అచ్చు ఇందు లాగానే ఉండేది. సింధు యాసిడ్ దాడిలో మరణిస్తుంది. అందువల్ల ఇందులో తన మనవరాలిని రూపాన్ని చూసు కుంటున్నాడు. తరువాత ఏమి జరుగుతుందనేది మిగతా సినిమా.

## నటవర్గం

* చక్రీగా అల్లారి నరేష్
* ఇందూ / సింధుగా మంజారి ఫడ్నిస్
* సింధు తాతగా శరత్ బాబు
* ఇందూ తండ్రిగా వైజాగ్ ప్రసాద్
* గిరి బాబు
* రఘు బాబు
* రల్లాపల్లి
* జెన్నీ
* అశోక్ కుమార్
* గుండు సుదర్శన్
* వమ్సీ చాగంటి
* దేవదాస్ కనకళ
* రమాప్రభ

## పాటలు

శుభప్రదం యొక్క ఆడియో 2010 జూన్ 20 న విడుదలైంది. నాటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి కె రోశయ్య సిడిలను ఆవిష్కరించి ఎస్పీ బాలసుబ్రమణ్యానికి అందజేశాడు. ఈ చిత్రంలో మణి శర్మ సంగీతం అందించాడు.

| క్రమసంఖ్య | పేరు | గాయనీ గాయకులు | నిడివి |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | "తప్పట్లోయ్ తాళాలోయ్"   | కె.ఎస్.చిత్ర | 4:14 |
| 2. | "మౌనమే చెబుతోంది"   | ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, ప్రణవి | 5:00 |
| 3. | "ఏలేలో ఏలేలో"   | ఎస్.పి. బాలసుబ్రహ్మణ్యం, శంకర్ మహదేవన్ | 5:57 |
| 4. | "నీ చూపే కడదాకా"   | కార్తిక్, సునీత | 4:58 |
| 5. | "బైలేలే బైలేలే పల్లకి"   | మల్లికార్జున్, విజయలక్ష్మి, మాళవిక | 4:14 |
| 6. | "ఓరిమి చాలమ్మా ఓ భూమాతా"   | రీటా త్యాగరాజన్ | 5:16 |
| 7. | "అంబ పరాకు దేవీ పరాకు"   | డి.ఎస్.వి. శాస్త్రి | 2:23 |
| **32:02** |

## విడుదల

ఈ చిత్రం మంచి విజయాన్ని సాధించలేకపోయింది.

## మూలాలు
# కల్పనా రాయ్

| కల్పనా రాయ్ |
| --- |
|  |
| జననం | కల్పన (1950-05-09)1950 మే 9 కాకినాడ,తూర్పు గోదావరి జిల్లా. |
| మరణం | 2008 ఫిబ్రవరి 6(2008-02-06) (వయసు: 57) హైదరాబాదు |
| Notable work | కలిసుందాం రా ఆపద్బాంధవుడు శీను |
| భాగస్వామి | మోహన్ రాయ్ |

**కల్పనా రాయ్** (మే 9, 1950 - ఫిబ్రవరి 6, 2008) ప్రముఖ తెలుగు హాస్యనటి. ఓ సీత కథ చిత్రంతో తెలుగు చిత్రరంగ ప్రవేశం చేసింది. దాదాపు 430 తెలుగు చిత్రాలలో నటించింది. కాకినాడలో జన్మించింది.

## జీవిత విశేషాలు

కల్పనా రాయ్ అసలు పేరు సత్యవతి. ఈమె కాకినాడ లో జన్మించింది. సినిమాల్లోకి వచ్చిన తర్వాత ఆమె పేరు కల్పన గా మార్చుకుంది. మోహన్ రాయ్ అనే వ్యక్తిని ప్రేమించి పెళ్ళిచేసుకుని కల్పనా రాయ్ గా మారింది. వీరికి ఒక కుమార్తె. నటి శారద అంటే ఈమెకు అభిమానం ఆమె సలహా మేరకే సినిమాల్లోకి వచ్చింది.

దర్శకుడు కోడి రామకృష్ణ, నటుడు వెంకటేష్ ఈమెకు ఎక్కువగా అవకాశాలు కల్పించారు.
ఆమె కుమార్తె తల్లికి ఇష్టం లేని పెళ్ళి చేసుకుని ఆమెకు దూరమైంది. చివరి దశలో మధుమేహ వ్యాధి బారిన పడి, చూసుకోవడానికి ఎవరూ లేక ఆరోగ్యం క్షీణించింది. కల్పనా రాయ్ హైదరాబాదు, ఇందిరానగర్ లో తన నివాసంలో సహజ మరణం పొందింది. సినిమాల్లోకి రాక ముందునుంచీ ఈమెకు దానగుణం ఎక్కువ. 400 సినిమాల్లో నటించినా ఆమెకు చివరి రోజుల్లో ఏమీ దాచుకోలేదు. తెలుగు సినిమా నటుల సంఘం మూవీ ఆర్టిస్ట్ అసోసియేషన్ ఆమె అంత్యక్రియల కోసం పది వేల రూపాయలు కేటాయించింది. ఆమె చివరి చూపులకు కూడా ఎవరూ పెద్దగా హాజరు కాలేదు.

## నటించిన చిత్రాలు

* మధుమాసం (2007)
* పుట్టింటికి రా చెల్లి (2004)
* ప్రేమించుకున్నాం పెళ్ళికి రండి (2004)
* ఇట్లు శ్రావణి సుబ్రహ్మణ్యం (2001)
* ప్రియమైన నీకు (2001)
* బాచి (2000)
* కలిసుందాం రా (2000)
* పాపే నా ప్రాణం (2000)
* పెళ్ళి సంబంధం (2000)
* శీను (1999)
* యువరత్న రాణా (1998)
* ప్రేమించుకుందాం రా (1997)
* గోల్‌మాల్ గోవిందం (1992)
* ఆపద్బాంధవుడు (1992)
* మంత్రదండం
* జానకి రాముడు (1988)
* ఆఖరిపోరాటం (1988)
* శాంతినివాసం (1986)
* కెప్టెన్ నాగార్జున (1986)
* కారు దిద్దిన కాపురం (1986)
* శ్రీమతి కావాలి (1984)
* ఆడవాళ్ళు అలిగితే (1983)
* రామ్ రాబర్ట్ రహీమ్ (1980)
* శ్రీనివాస కల్యాణం

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో కల్పనా రాయ్ పేజీ
# స్వాతిచినుకు సందెవేళలో

వేటూరి సుందరరామమూర్తి రచించిన పాట

స్వాతి చినుకు సందె వేళలో లేలేత వణుకు అందగత్తెలో

మబ్బే కన్ను గీటే అరె మతే పైట దాటే

చలే కొరుకుతుంటే చెలే ఉరుకుతుంటే

భలేగుంది పడుచు ముచ్చట హోయ్

భలే కదా గాలి ఇచ్చట

స్వాతి చినుకు సందె వేళలో లేలేత వలపు అందగాడిలో

ఈడే ఉరుముతుంటే నీడే తరుముతుంటే

సరాగాలతోటే స్వరాలల్లుకుంటే

పద అంది పడుచు పూపొద హొయ్

ఇదే కదా చిలిపి ఆపద

ఈ గాలితో ఒకే చలి ఈ దెబ్బతో అదే బలి

ఈ తేమతో ఒకే గిలి ఈ పట్టుతో సరే సరి

నీ తీగకే గాలాడక నా వీణలే అల్లాడగా

నరాలన్ని వేడి పదాలెన్నో పాడ

వరాలిచ్చిపోరా వరించానులేరా

చల్లని జల్లుల సన్నని గిల్లుడు సాగిన వేళ కురిసిన

ఈ వానల కధేమిటో నా ఒంటిలో సొదెందుకో

నీ కంటిలో కసేమిటో నా కంటిని తడెందుకో

తొలి వానల గిలిగింతలో పెనవేసిన కవ్వింతలో

ఎదే మాట రాక పెదాలందు ఆడ

శ్రుతే మించిపోయి లయె రేగిపోగా

మబ్బుల చాటున ఎండలు సోకిన అల్లరి వేళ మెరిసిన
# వేదాంతం రాఘవయ్య

| వేదాంతం రాఘవయ్య |
| --- |
|  |
| జననం | 08జూన్,1919 కూచిపూడి గ్రామం, కృష్ణా జిల్లా |
| మరణం | 19,అక్టోబర్1971 |
| చదువు | నాట్యశాస్త్రంలో ఎం. ఎ |
| పాఠశాల/కళాశాలలు | తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం |
| వృత్తి | కూచిపూడి కళాకారుడు, నృత్య దర్శకుడు, దర్శకుడు, నటుడు |
| తల్లిదండ్రులు | * వేదాంతం రత్తయ్య శర్మ (తండ్రి)
* రాజ్యలక్ష్మి (తల్లి)
 |

**వేదాంతం రాఘవయ్య** (08జూన్,1919 – 19అక్టోబర్,1971) మంచి కూచిపూడి కళాకారుడే కాకుండా, పలు తెలుగు సినిమాలకు దర్శకత్వం, మరి కొన్ని సినిమాలకు నృత్య దర్శకత్వం వహించారు. అంతే కాక కొన్ని సినిమాలలో నటించారు కూడా.

## తొలి జీవితం

**వేదాంతం రాఘవయ్య** కృష్ణా జిల్లా కూచిపూడి గ్రామంలో 08జూన్,1919 సంవత్సరంలో జన్మించారు. రాఘవగా పిలవబడే రాఘవయ్య వేదాంతం రత్తయ్య శర్మ, రాజ్యలక్ష్మి గార్ల ప్రథమ సంతానం. వీరి తాతగారు వేదాంతం రామయ్య గారు ప్రఖ్యాత కూచిపూడి యక్ష గాన ప్రయోక్తలు.

వీరికి తమ ఇంటివిద్యపై మక్కువ వలన చిన్నతనంలోనే తన తండ్రిగారి వద్ద ఈ నాట్యవిద్యకు శ్రీకారం చుట్టారు. తరువాత పద్మభూషణ్ వెంపటి చినసత్యం గారివద్ద తన విద్యకు మెరుగులు దిద్దుకున్నారు. పాఠశాల విద్యానంతరము ఉన్నత విద్యలకై హైదరాబాదు వెళ్లి అక్కడ మేనమామగారైన నాట్యకళాధర పసుమర్తి రామలింగశాస్త్రి గారివద్ద ఉంటూ ఈ నాట్యకళల మెళకువలను, తాళప్రకరణము , నట్టువాంగమును అభ్యసించడమే కాకుండా తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా కూచిపూడి నాట్యంలో బి.ఎ. ఎం.ఎ. డిగ్రీలను పొందారు.

రాఘవయ్య నృత్యదర్శకునిగా సినీజీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. *రైతుబిడ్డ*, *విప్రనారాయణ*[*-*అయోమయ నివృత్తి పేజీకి వెళ్తున్న ఈ లింకును సవరించాలి*-*]'**, *స్వర్గసీమ*, *వందేమాతరం* సినిమాలకు నృత్యాలను సమకూర్చాడు. ఈయనకు ఆరుగురు కూతుర్లు ఒక కుమారుడు ఉన్నారు. ఈయన భార్య సూర్యప్రభ ప్రముఖ నటి పుష్పవల్లి సోదరి. సూర్యప్రభ కూడా నటే.**

## పని చేసిన సినిమాలు

దర్శకత్వం వహించినవి
* స్త్రీ సాహసము (1951)
* శాంతి (1952)
* అన్నదాత (1954)
* దేవదాసు (1953)
* అనార్కలి (1955)
* భలే అమ్మాయిలు (1957)
* సువర్ణసుందరి (1957)
* రహస్యం (1967)

నటించినవి
* రైతుబిడ్డ (1939)
* గరుడ గర్వభంగం (1943)

నృత్య దర్శకత్వం చేసినవి
* పల్నాటి యుద్ధం (1947)

చిత్రానువాదం అందించినవి
* అనార్కలి (1955)
* సువర్ణసుందరి (1957)

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* వేదాంతం నాగప్రసాద్ ఇంటర్వ్యూ
* imdbలో వేదాంతం రాఘవయ్య పుట
* సిలికానాంధ్రలో రాఘవ గురించి కాకుళవరపు రమ వ్యాసం. Archived 2008-12-03 at the Wayback Machine
# ఏ.యం.రాజా

| **అయిమల మన్మథరాజు రాజా** |
| --- |
| ఏ.యం.రాజా |
| జననం | (1929-07-01)1929 జూలై 1 చిత్తూరు జిల్లాలోని రామచంద్రపురం |
| మరణం | 1989 ఏప్రిల్ 8(1989-04-08) (వయసు: 59) వల్లియూరు, తమిళనాడు |
| మరణ కారణం | రైలు ప్రమాదం |
| ఇతర పేర్లు | ఏ.యం.రాజా |
| వృత్తి | గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు |
| తల్లిదండ్రులు | * మన్మధరాజు, (తండ్రి)
* లక్ష్మమ్మ (తల్లి)
 |

**ఏ.యం.రాజా** (**అయిమల మన్మథరాజు రాజా**) (జూలై 1, 1929 -ఏప్రిల్ 8, 1989) 1950వ దశకంలో తమిళ, తెలుగు సినిమా రంగాలలో విశిష్టమైన నేపథ్య గాయకులు, సంగీత దర్శకులు, నటుడు. విప్రనారాయణ, చక్రపాణి, ప్రేమలేఖలు, మిస్సమ్మ పాటలు రాజా గాత్ర మాధుర్యానికి కొన్ని మచ్చు తునకలు. ఇతను వివిధ భాషలలో 10,000 పాటలు పాడి, వందకు పైగా సినిమాలకు సంగీతం సమకూర్చాడు.

ఏ.యం.రాజా 1929, జూలై 1 న చిత్తూరు జిల్లాలోని రామచంద్రపురంలో మన్మధరాజు, లక్ష్మమ్మ దంపతులకు జన్మించాడు. మూడు నెలల ప్రాయంలోనే తండ్రి మరణించడంతో ఈయన రేణుకాపురానికి తరలి వెళ్ళింది. అక్కడే రాజా తన చదువు ప్రారంభించాడు. 1951లో మద్రాసు పచ్చయప్ప కళాశాల నుండి బి.ఎ. పట్టా పొందాడు. ఈయన చదువుకునే రోజుల్లోనే సంగీతంపై ఆసక్తితో మూడేళ్ళపాటు సాధనచేసి నేర్చుకున్నాడు. పచ్చయప్ప కళాశాల సంగీత పోటీల్లో ప్రథమ బహుమతి గెలుచుకున్నాడు. 1951లో కుమారి సినిమాకు నేపథ్యగాయకునిగా పనిచేయటానికి ఒప్పందం కుదిరింది. ఆ తరువాత సంసారంలో సినిమాలో పాడాడు. ఆ తరువాత అప్పట్లో విడుదలైన దాదాపు సినిమాలన్నింటిలో రాజా గొంతు వినిపించేది. ఈయన గాత్రం 1954, 1955 సంవత్సరాల్లో ఆంధ్రదేశంలో విపరీతంగా విహారం చేసింది.

రాజా, గాయని జిక్కీని, ఎం.జి.రామచంద్రన్ హీరోగా నటించిన జెనోవా సినిమా సెట్స్‌లో కలిశాడు. జిక్కిని వివాహం చేసుకున్న సమయంలో వీరిద్దరూ పాడిన ప్రేమలేఖలు సూపర్ హిట్ కావటం ఒక విశేషం. వీరికి 4 కుమార్తెలు, ఇద్దరు కుమారులు. రాజా సరదాగా నటించి, పాడిన హాస్యరస చిత్రం పక్కింటి అమ్మాయి, అశ్వత్థామ స్వరకల్పనలో రూపొందిన ఆ చిత్రంలోని గీతాలు హాయి గొలిపే లలిత గాన మాధుర్యానికి సంకేతాలు. అలాగే అమర సందేశం గీతాలు కూడా రాజా శక్తిని నిరూపించాయి. శోభ, పెళ్ళి కానుక చిత్రాలకు, మరికొన్ని తమిళ చిత్రాలకు ఏ.యం.రాజా సంగీత దర్శకత్వం వహించారు. పెళ్ళి కానుక లోని నేపథ్య సంగీతం కూడా ఎంతో భావగర్భితంగా వుండి చిత్ర విజయానికి దోహదం చేసాయి.

ఈయన కన్యాకుమారి జిల్లాలోని ఒక గుడిలో సంగీతకచ్చేరి చేసి తిరిగి వస్తుండగా తిరునల్వేలి జిల్లాలోని వల్లియూరులో జరిగిన రైలు ప్రమాదంలో 1989, ఏప్రిల్ 8న మరణించాడు.

## చిత్ర సమాహారం

### నేపథ్య గాయకునిగా

* పుట్టినిల్లు మెట్టినిల్లు (1973)
* పెళ్ళి కానుక (1960)
* శ్రీ రామభక్త హనుమాన్ (1958)
* రాజనందిని (1958)
* అప్పు చేసి పప్పు కూడు (1958)
* అల్లావుద్దీన్ అద్భుతదీపం (1957)
* భాగ్యరేఖ (1957)
* ఎమ్.ఎల్.ఏ. (1957)
* పెంకి పెళ్ళాం (1956)
* మిస్సమ్మ (1955)
* విప్రనారాయణ (1954)
* అగ్గి రాముడు (1954)
* బంగారు పాప (1954)
* శ్రీ కాళహస్తి మహత్యం (1954)
* పక్కింటి అమ్మాయి (1953)
* ప్రేమలేఖలు (1953)
* సంక్రాంతి (1952)

### సంగీత దర్శకునిగా

* పెళ్ళి కానుక (1960)
* శోభ (1958)

### నటునిగా

* పక్కింటి అమ్మాయి (1953 సినిమా)

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* ఏ.యం.రాజా పేజీ.
* మోహిని: అరవై ఎనిమిది సంవత్సరాల తెలుగు సినిమా ప్రస్థానం. ఆంధ్రప్రభ విశేష ప్రచురణ 1999.
* ఘంటసాలతో సినీ గాయనీ గాయకులు తీయించుకున్న ఫోటోలో ఎ.ఎం.రాజా, జిక్కి
* మాధుర్యానికి మరో పేరు-ఏ.ఎం.రాజా గురించి ఈమాట లో వ్యాసం.
# జిక్కి

| జిక్కి |
| --- |
|  |
| Background information |
| Born | పి.జి.కృష్ణవేణి నవంబరు 3, 1937 చంద్రగిరి చిత్తూరు జిల్లా ఆంధ్రప్రదేశ్ భారతదేశం |
| Died | ఆగష్టు 16, 20042004 ఆగస్టు 16(2004-08-16) (వయసు: 68) |
| Occupation | నేపధ్య గాయని |
| Years active | 1938-2004 |

1940ల చివరలో జిక్కీ
**జిక్కి** అని ముద్దుగా పిలుచుకునే **పి.జి.కృష్ణవేణి** (నవంబరు 3, 1938 - ఆగష్టు 16, 2004) తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, మలయాళ, సింహళ, హిందీ భాషలలో సినీ గాయకురాలు. మూడు దశాబ్దాల పాటు పదివేలకు పైగా పాటలు పాడారు. చిత్తూరు జిల్లాలోని చంద్రగిరిలో జన్మించిన జిక్కి ఏ సంగీత శిక్షణ లేక పోయినా వినికిడి జ్ఞానంతో పాడటం నేర్చుకొన్నది. జిక్కి తండ్రి మద్రాసులో స్టూడియోలో చిన్నాచితక పనులు చేస్తుంటే ఆమె ఎప్పుడైనా వెళ్లినపుడు అదంతా తిరిగేది. అలా తిరుగుతున్నపుడు చూసిన దర్శకులు గూడవల్లి రామబ్రహ్మం, పంతులమ్మ (1943) సినిమాలో చిన్నవేషంతో పాటు పాట పాడే అవకాశం కల్పించారు. జిక్కి గాయకుడైన ఏ.ఎమ్.రాజాను ప్రేమవివాహం చేసుకున్నది. వీరికి ఆరుగురు సంతానం. అరవయ్యేళ్లు దాటాక కూడా ఆమె ఆదిత్య 369 సినిమాలో *జాణవులే నెరజాణవులే...* అనే పాట పాడి తన గొంతులో ఇంకా వాడి తగ్గలేదని నిరూపించారు

## ప్రాచుర్యం పొందిన గీతాలు

* వద్దురా కన్నయ్యా! ఈ పొద్దు ఇలు వదలి పోవద్దురా అయ్యా
* జీవితమే సఫలము... ప్రేమకథా మధురము
* 'ఏరువాకా సాగారో రన్నో చిన్నన్నా'
* 'పందిట్లో పెళ్లవుతున్నాదీ,'
* పులకించని మది పులకించు లాంటి పాటలు

## చిత్ర సమాహారం

* మురారి(2001)
* నిన్నే పెళ్ళాడుతా (1996)
* ఆదిత్య 369 (1991)
* సీతారామయ్యగారి మనవరాలు (1991)
* వట్టత్తుక్కుళ్ చతురమ్ (1978)
* సంపూర్ణ రామాయణం (1971)
* శ్రీమంతుడు (1971)
* తిరుపతమ్మ కథ (1963)
* లవకుశ (1963)
* భీష్మ (1962)
* గులేబకావళి కథ (1962)
* సిరి సంపదలు (1962)
* సీతారామ కళ్యాణం (1961)
* బాటసారి (1961)
* శభాష్ రాజా (1961)
* పెళ్ళి కానుక (1960)
* సహస్ర శిరచ్ఛేద అపూర్వ చింతామణి (1960)
* శాంతినివాసం (1960)
* శ్రీ వెంకటేశ్వర మహాత్మ్యం (1960)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * కృష్ణలీల (1959)
* రాజమకుటం (1959)
* చెంచులక్ష్మి (1958)
* మాంగల్యబలం (1958)
* సువర్ణ సుందరి (1957)
* భలేబావ (1957)
* మాయాబజార్ (1957)
* పాండురంగ మహత్యం (1957)
* సారంగధర (1957)
* తోడికోడళ్ళు (1957)
* చిరంజీవులు (1956)
* భలేరాముడు (1956)
* జయం మనదే (1956)
* కనకతార (1956)
* పెంకి పెళ్ళాం (1956)
* దొంగ రాముడు (1955)
* రోజులు మారాయి (1955)
* అనార్కలి (1955)
* అర్ధాంగి (1955)
* రేచుక్క (1955)
* తోడుదొంగలు (1954)
* ఆహ్ (1953)
 | * బ్రతుకు తెరువు (1953)
* దేవదాసు (1953)
* పర్దేశీ (1953)
* ప్రతిజ్ఞ (1953)
* ధర్మదేవత (1952)
* పల్లెటూరు (1952)
* పాతాళ భైరవి (1951)
* నవ్వితే నవరత్నాలు (1951)
* పల్లెటూరి పిల్ల (1950)
* షావుకారు (1950)
* సంసారం (1950)
* మనదేశం (1949)
* పంతులమ్మ (1943)
 |  |

## బయటి లంకెలు

ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో జిక్కి పేజీ
# ఘోడ్‌గావంకర్

**ఘోడ్‌గావంకర్** (Ghodgaonkar) భారతీయ సినిమారంగంలో తొలినాటితరానికి చెందిన కళాదర్శకుడు. వీరు దేవదాసు మొదలైన కొన్ని విజయవంతమైన సినిమాలలో పనిచేశారు.

## పనిచేసిన సినిమాలు

* దేవదాసు (1953)
* ఇంటిగుట్టు
* పెళ్ళిసందడి
* *గీతాంజలి*
* రత్నమాల
* స్త్రీ సాహసము (1951)

## మూలాలు

[ ]
# తాత

కర్ణాటకలో ఉన్న బ్రహ్మ శిల్పం
నాన్నకు లేదా అమ్మకు నాన్నను **తాత** లేదా **తాతయ్య** (Grandfather) అంటారు. అమ్మ నాన్నను **మాతామహుడు** అని, నాన్న నాన్నని **పితామహుడు** అని కూడా అంటారు. తాత బ్రహ్మదేవునికి మరోపేరు.

ఉమ్మడి కుటుంబంలో తాత పాత్ర గొప్పది, కొడుకులు, కోడళ్ళు, మనుమలు, మనుమరాళ్ళతో కూడిన పెద్ద సంసారాన్ని నాన్నమ్మ లేదా అమ్మమ్మతో కలిసి నడపడం ఆయన బాధ్యత.

## పురాణాలు

రామాయణంలో వాల్మీకి లవ కుశలను పెంచి, వారికి శ్రీరాముని గొప్పతనాన్ని చెప్పి, వారిని సన్మార్గంలో పెంచి, తాత అనే పదానికి మొదటిసారిగా అర్ధం ఛెప్పినది వాల్మీకి మహర్షి.

మహాభారతంలో భీష్ముడు కౌరవులకు, పాండవులకు ఇరువురికీ పితామహుడు కాబట్టి భీష్మ పితామహుడుగా గౌరవించబడ్డాడు.
Duration: 2 సెకండ్లు.0:02

## గాంధీ తాత

బోసినవ్వుల గాంధీ తాత
భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యాన్ని తెచ్చి ఇచ్చిన మహాత్మా గాంధీని భారత ప్రజలంతా "గాంధీ తాత"గా పిలుస్తారు.

"భలే తాత మన బాపూజీ బాలల తాత బాపూజీ" అనే పాటను దొంగ రాముడు (1955) సినిమా కోసం సముద్రాల రాఘవాచార్య రచించారు.

## నామకరణం

కొన్ని హిందూ కుటుంబాలలో తాత గారి పేరును మనవడికి పెట్టుకుంటారు. ఇది పెద్దల పట్ల మనకు గల గౌరవాన్ని సూచిస్తుంది. ఈ సంప్రదాయం మూలంగా తాత, మనవడి పేర్లు ఒకటేగా ఉంటాయి.

ఉదాహరణ

వేదము వేంకటరాయ శాస్త్రి : ఇతని మనవడి పేరు కూడా వెంకటరాయశాస్త్రే. ఈయన తాతగారి లాగే నాటక రచయిత. వ్యామోహం మొదలైన నాటకాలను రచించాడు. తాతగారి జీవిత చరిత్రను "వేదం వెంకటరాయ శాస్త్రి జీవిత సంగ్రహము" పేరుతో వ్రాశాడు.

క్రైస్తవుల పర్వదినమైన క్రిస్మస్ రోజు "క్రిస్మస్ తాత" (శాంతా క్లాజ్) అందరికీ ఎన్నో బహుమతుల్ని ఇస్తాడు.

## సినిమా

* తాత మనవడు (1973) సినిమాలో రాజబాబుకు ఎస్.వి.రంగారావు తాతగా నటించారు.
* సీతారామయ్య గారి మనవరాలు (1991) సినిమాలో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు తాతయ్యగా మీనా మనవరాలిగా నటించింది.

## మూలాలు

## ఇవి కూడా చూడండి

* చుట్టరికాలు
# ఉగాది పురస్కారాలు

ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ న్యూ ఢిల్లీలో నిర్వహించిన 30 వ ఉగాది వేడుకలు - 2018 సంధర్బంగా ఉపరాష్ట్రపతి ఎం. వెంకయ్య నాయుడు, సుధారాణికి ప్రత్యేక అవార్డును ప్రదానం చేస్తున దృశ్యం
శ్రీ విశ్వావసు నామ ఉగాది పురస్కారం, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం

## ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ ఉగాది పురస్కారాలు

ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమి ప్రతి సంవత్సరం ఉగాది పర్వదినాన సినీ ప్రముఖులకు వివిధ విభాగాలలో బహుమతులు ప్రదానం చేస్తుంది. వీటినే ఉగాది పురస్కారాలు అంటారు.

## ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారాలు

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రతి ఏడాది ఉగాది పర్వదినాన, కళారత్న పురస్కారంతో కొంతమందిని ఉగాది పురస్కారంతో గౌరవిస్తుంది.

## కిన్నెర ఆర్ట్ థియేటర్స్ ఉగాది పురస్కారాలు

కిన్నెర ఆర్ట్ థియేటర్స్ సాంస్కృతిక సంస్థ కొన్ని సంవత్సరాలుగా వివిధ రంగాలలో కృషిచేసిన వ్యక్తులకు ఉగాది పురస్కారాలను అందజేస్తున్నది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమి
* రఘుపతి వెంకయ్య అవార్డు
* ఎన్. టి. ఆర్. జాతీయ అవార్డు
* తెలుగు అకాడమి

## మూలాలు
# ఏఎన్ఆర్ జాతీయ అవార్డు

| ANR జాతీయ అవార్డు |
| --- |
| Awarded for | భారతీయ చలనచిత్ర పరిశ్రమకు జీవితకాల విజయాలు , సహకారాలు |
| Date | 2006–ప్రస్తుతం |

**ఏఎన్ఆర్ జాతీయ అవార్డు** (**ANR జాతీయ అవార్డు)** అనేది అక్కినేని నాగేశ్వరరావు గౌరవార్థం అక్కినేని ఇంటర్నేషనల్ ఫౌండేషన్ ఏర్పాటు చేసింది. భారతీయ చలనచిత్ర పరిశ్రమకు వారి జీవితకాల విజయాలు, కృషికి వ్యక్తులను గుర్తించడానికి ప్రతి సంవత్సరం ఈ అవార్డును ప్రదానం చేస్తారు. ANR జాతీయ అవార్డును తొలిసారిగా 2006లో ప్రముఖ బాలీవుడ్ నటుడు దేవానంద్‌కు అందించారు.

## ANR అవార్డు విజేతలు

| సంవత్సరం
 | తేదీ
 | గ్రహీత
 | గమనికలు
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 2005
 | 2006
 | దేవ్ ఆనంద్
 |  |
| 2006
 | 13 జనవరి 2007
 | షబానా అజ్మీ
 |  |
| 2007
 | 13 జనవరి 2008
 | అంజలీ దేవి
 |  |
| 2008
 | 10 జనవరి 2009
 | వైజయంతిమాల
 |  |
| 2009
 |  | లతా మంగేష్కర్
 |  |
| 2010
 | 11 జనవరి 2011
 | కె. బాలచందర్
 |  |
| 2011
 | 26 డిసెంబర్ 2011
 | హేమ మాలిని
 |  |
| 2012
 | 27 జనవరి 2013
 | శ్యామ్ బెనగల్
 |  |
| 2014
 | 27 డిసెంబర్ 2014
 | అమితాబ్ బచ్చన్
 |  |
| 2017
 | 17 సెప్టెంబర్ 2017
 | ఎస్. ఎస్. రాజమౌళి
 |  |
| 2018
 | 17 నవంబర్ 2019
 | శ్రీదేవి
 |  |
| 2019
 | రేఖ
 |  |
| 2024
 | 28 అక్టోబర్ 2024
 | చిరంజీవి
 |  |

## ఇవి కూడా చూడండి

* అక్కినేని నాగేశ్వరరావు
* దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే పురస్కారం
* రఘుపతి వెంకయ్య అవార్డు
* ఎన్టీఆర్ జాతీయ పురస్కారం

## మూలాలు
# ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ

ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ న్యూ ఢిల్లీలో నిర్వహించిన 30 వ ఉగాది వేడుకలు పురస్కార వేడుకలు - 2018 లో ఉపరాష్ట్రపతి ఎం. వెంకయ్య నాయుడు సినీ కళాకారిణి రమ్యకృష్ణకు ప్రత్యేక అవార్డును ప్రదానం చేస్తున్న దృశ్య చిత్రం
1990 లో స్థాపించబడిన **ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ** (ప్రత్యేకించి ఢిల్లీ, భారత్ లలో) తెలుగు భాషా సంరక్షణ, తెలుగు సంస్కృతి వ్యాప్తికి కృషి చేసే ఒక జాతీయ సాంస్కృతిక సంస్థ. ఢిల్లీ, ఆ చుట్టుప్రక్కల నగరాలలో నిత్యం పెరుగుతున్న తెలుగు ప్రజలకి ఈ సంస్థ వినోద కార్యక్రమాలను అంద జేస్తుంది. తెలుగు భాషను, విభిన్నమైన తెలుగు సంస్కృతిని, తెలుగు ప్రజల గుర్తింపును ఈ సంస్థ వృద్ధి చేస్తుంది. దేశ రాజధానికి, రాష్ట్ర రాజధానికి సాంస్కృతిక వారధి లా పనిచేయటానికి హైదరాబాదు లో కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తుంది.

ముఖ్యమైన పండుగలను జరుపుతుంది. సంగీత/నృత్య/రంగస్థల రంగాలలో గుర్తించిన ప్రాంతీయ ప్రతిభను వెలికితీయటంతో బాటు ఇతర ప్రదేశాల నుండి అనుభవం కలవారిని పిలిపిస్తుంది. భారతీయ, విదేశ సాంస్కృతిక సంస్థలతో సత్సంబంధాలను పెంపొందించుకొంటుంది. విద్య, శాస్త్రీయ, సాంకేతిక, వ్యాపార, అర్థ శాస్త్ర రంగాలపై ఇష్టాగోష్టులు నిర్వహిస్తుంది. పేద విద్యార్థులకు ధన సహాయాన్ని అందిస్తుంది. ఉచిత వైద్య పర్యవేక్షణ, రక్తదాన శిబిరాలను నిర్వహిస్తుంది. విద్యార్థులకు సంగీత, వ్యాస రచన, చిత్రలేఖన పోటీలను నిర్వహిస్తుంది. నెలకు రెండు సార్లు తెలుగు చలన చిత్రాలను ప్రదర్శించటమే కాక వార్షిక చలనచిత్రోత్సవాలు, విహార యాత్రలు, సమావేశాలను నిర్వహిస్తూ, రాష్ట్రావతరణ దినోత్సవాలకు తన వంతు చందాలను అంద జేస్తుంది.

సంఘ సేవ, కళలు, సాంస్కృతిక రంగాలలో సృజనాత్మకత కనబరచిన వారికి జాతీయ బహుమతులను అందజేస్తుంది. ఈ సంస్థ అందజేసే **విశాల భారతి బహుమానాలు** (యునైటెడ్ కింగ్డమ్, అమెరికా, ఆస్ట్రేలియా లలోని) విదేశీ భారతీయులలో విశేషాదరణ చూరగొన్నాయి.

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఈ సంస్థను రాష్ట్రం వెలుపల నుండి ఐక్యతా స్ఫూర్తిని పెంపొందించే ఉత్తమ సంస్థ గా గుర్తించినది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* ఉగాది పురస్కారాలు
* రఘుపతి వెంకయ్య అవార్డు
* ఎన్. టి. ఆర్. జాతీయ అవార్డు
* తెలుగు అకాడమి

## మూలాలు

* ఢిల్లీ తెలుగు అకాడమీ Archived 2020-06-13 at the Wayback Machine
# కళ్యాణ్ కృష్ణ కురసాల

| కళ్యాణ్ కృష్ణ కురసాల |
| --- |
|  |
| జననం | విశాఖపట్నం, ఆంధ్రప్రదేశ్ భారతదేశం |
| జాతీయత | భారతీయుడు |
| వృత్తి | సినీ దర్శకుడు |
| తల్లిదండ్రులు | కురసాల సత్యనారాయణ, కృష్ణవేణి |
| బంధువులు | కురసాల కన్నబాబు, కురసాల సురేష్‌బాబు |

**కళ్యాణ్ కృష్ణ కురసాల** తెలుగు సినీ దర్శకుడు, రచయిత. అతను నాగార్జున న‌టించిన సోగ్గాడే చిన్నినాయ‌న సినిమాతో ద‌ర్శ‌కుడిగా ప‌రిచ‌య‌మ‌య్యాడు. ఆ సినిమా తరువాత నాగ చైతన్య తో రారాండోయ్ వేడుక చూద్దాం సినిమా తీశాడు. 2018 లో రవితేజతో నేల టికెట్టు సినిమా తీశాడు. 2016 సంక్రాంతి కానుకగా వచ్చిన సోగ్గాడే చిన్నినాయ‌న చిత్రం భారీ విజయాన్ని అందుకుంది. ఈ సినిమాలో నాగ్ తండ్రి కొడుకులుగా నటించి మెప్పించారు.

## దర్శకత్వం వహించిన చిత్రాలు

1. సోగ్గాడే చిన్నినాయనా (2016)
2. రారండోయ్ వేడుక చూద్దాం (2017)
3. నేల టికెట్ (2018)
4. బంగార్రాజు (2021)

| సంవత్సరం
 | శీర్షిక
 | దర్శకుడు
 | రచయిత
 | గమనికలు
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2016
 | *సోగ్గాడే చిన్ని నాయనా* |  | మాటలు
 | దర్శకత్వ రంగ ప్రవేశం
 |
| 2017
 | *రారండోయ్ వేడుక చూద్దాం* |  | కథ & మాటలు
 |  |
| 2018
 | *నేల టిక్కెట్టు* |  | కథ & మాటలు
 |  |
| 2022
 | *బంగార్రాజు* |  | కథ
 | *సోగ్గాడే చిన్ని నాయనకు* సీక్వెల్
 |

## వ్యక్తిగత జీవితం

కళ్యాణ్ కృష్ణ సోదరులు మొత్తం ముగ్గురు కాగా, పెద్దాయన కురసాల కన్నబాబు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయి జగన్మోహనరెడ్డి క్యాబినెట్ లో వ్యవసాయ శాఖ మంత్రిగా ఉన్నాడు. ఇక రెండో ఆయన సురేష్,  గతంలో విశాఖపట్నంలో ‘ఈనాడు’ రిపోర్టర్‌గా పని చేసిన అయన ఆ తర్వాత రోజుల్లో జర్నలిజం వృత్తిని వదిలిపెట్టి రియల్ ఎస్టేట్ రంగంలోకి అడుగుపెట్టి బాగా సంపాదించారు. సురేష్ జూలై 2019న మరణీంచాడు.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో కళ్యాణ్ కృష్ణ కురసాల పేజీ