Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# షేక్ అబ్దుల్లా

| షేక్ మొహమ్మద్ అబ్దుల్లా |
| --- |
| 1975లో శ్రీనగర్ లోని లాల్‌చౌక్ లో ప్రజలను ఉద్దేశించి ప్రసంగిస్తున్న ఆబ్దుల్లా |
|  |
| జమ్ముకాశ్మీర్ ప్రధానమంత్రి |
| **In office** 5 మార్చి 1948 – 9 ఆగస్టు 1953 |
| అంతకు ముందు వారు | మెహర్ చాంద్ మహాజన్ |
| తరువాత వారు | బక్షి ఘులాం మొహమ్మద్ |
| జమ్ము కాశ్మీర్ ముఖ్యమంత్రి |
| **In office** 25 ఫిబ్రవరి 1975 – 26 మార్చి 1977 |
| అంతకు ముందు వారు | సయ్యద్ మీర్ కాశీం |
| తరువాత వారు | రాష్ట్రపతి పాలన |
| **In office** 9 జూలై 1977 – 8 సెప్టెంబర్ 1982 |
| అంతకు ముందు వారు | రాష్ట్రపతి పాలన |
| తరువాత వారు | ఫరూక్ అబ్దుల్లా |
|  |
| వ్యక్తిగత వివరాలు |
| జననం | (1905-12-05)1905 డిసెంబరు 5 సౌరా, కాశ్మీర్, బ్రిటీష్ ఇండియా |
| మరణం | 1982 సెప్టెంబరు 8(1982-09-08) (వయసు: 76) శ్రీనగర్, కాశ్మీర్, భారతదేశం |
| జాతీయత | భారతీయుడు |
| రాజకీయ పార్టీ | జమ్మూ & కాశ్మీర్ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ |
| జీవిత భాగస్వామి | బేగం అక్తర్ జహాన్ అబ్దుల్లా |
| సంతానం | ఫరూక్ అబ్దుల్లా |
| కళాశాల | ఇస్లామియా కళాశాల, లాహోర్,
అలీఘర్ ముస్లిం విశ్వవిద్యాలయము |

కాశ్మీరు సింహంగా చెప్పబడే **షేక్ మొహమ్మద్ అబ్దుల్లా** (కశ్మీరీ: शेख़ मुहम्मद अब्‍दुल्‍ला (దేవనాగరి), شيخ محمد عبدالله (Nastaleeq)), (జననం:1905 డిసెంబరు 5 – మరణం: 1982 సెప్టెంబరు 8), జమ్ము కాశ్మీర్ రాష్ట్ర మాజీ ప్రధాన మంత్రి, ముఖ్య మంత్రి.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

* Proclamation of May 1, 1951 on Jammu & Kashmir Constituent Assembly by Yuvraj (Crown Prince) Karan Singh from the Official website of Government of Jammu and Kashmir, India
* **Conflict in Kashmir: Selected Internet Resources by the Library, University of California, Berkeley, USA**; Archived 2017-11-10 at the Wayback Machine University of California at Berkeley Library Bibliographies and Web-Bibliographies list
* English Daily from Kashmir
* More than hundred and fifty historical documents on Kashmir
* / Historical documents on Jammu and Kashmir collection of Prof. Vincent Ferraro, Mt. Holyoke College Archived 2013-09-01 at the Wayback Machine
* Eyewitness account of events in Jammu in 1947 which led to removal of Meher Chand Mahajan as Prime Minister and his replacement by Sheikh Abdullah.
* Report in *The Nation* giving details of Akbar Jehans family and first marriage purportedly with Lawrence of Arabia
*
*
*
* Chowdhary, Rekha. *"Electoral Politics in the Context of Separatism and Political Divergence: An Analysis of 2009 Parliamentary elections in Jammu & Kashmir"*. *South Asia Multidisciplinary Academic Journal*, 3, 2009.
# ఫరూక్ అబ్దుల్లా

|  |
| --- |
| ఫరూక్ అబ్దుల్లా |
|
 |
|

---

పీపుల్స్ అలయన్స్ ఫర్ గుప్కర్ డిక్లరేషన్ చైర్మన్
 |
| **అధికారంలో ఉన్న వ్యక్తి** |
| **అధికార ప్రారంభం** 20 అక్టోబర్ 2020
 |
| ముందు
 | *నూతనంగా ఏర్పాటైంది* |
|

---

లోక్‌సభ సభ్యుడు
 |
| **ప్రస్తుత పదవిలో** |
| **అధికార కాలం** 16 ఏప్రిల్ 2017
 |
| ముందు
 | తారిఖ్ హమీద్ కర్రా
 |
| నియోజకవర్గం
 | శ్రీనగర్
 |
|  **పదవీ కాలం** 13 మే 2009 – 12 మే 2014
 |
| ముందు
 | ఒమర్ అబ్దుల్లా
 |
| తరువాత
 | తారిఖ్ హమీద్ కర్రా
 |
| నియోజకవర్గం
 | శ్రీనగర్
 |
|  **పదవీ కాలం** 6 జనవరి 1980 – 5 జనవరి 1983
 |
| ముందు
 | బేగం అక్బర్ జెహాన్ అబ్దుల్లా
 |
| తరువాత
 | అబ్దుల్ రషీద్ కబులి
 |
| నియోజకవర్గం
 | శ్రీనగర్
 |
|

---

4వ జమ్మూ కాశ్మీర్ ముఖ్యమంత్రి
 |
|  **పదవీ కాలం** 9 అక్టోబర్ 1996 – 18 అక్టోబర్ 2002
 |
| గవర్నరు
 | కె. వి. కృష్ణారావు గిరీష్ చంద్ర సక్సేనా
 |
| ముందు
 | రాష్ట్రపతి పాలన
 |
| తరువాత
 | ముఫ్తీ మహమ్మద్ సయ్యద్
 |
|  **పదవీ కాలం** 7 నవంబర్ 1986 – 18 జనవరి 1990
 |
| గవర్నరు
 | జగ్మోహన్ మల్హోత్రా కె. వి. కృష్ణారావు
 |
| ముందు
 | రాష్ట్రపతి పాలన
 |
| తరువాత
 | రాష్ట్రపతి పాలన
 |
|  **పదవీ కాలం** 8 సెప్టెంబర్ 1982 – 2 జులై 1984
 |
| గవర్నరు
 | బ్రాజ్ కుమార్ నెహ్రు జగ్మోహన్ మల్హోత్రా
 |
| ముందు
 | షేక్ అబ్దుల్లా
 |
| తరువాత
 | గులాం మొహమ్మద్ షా
 |
|

---

న్యూ అండ్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ శాఖ మంత్రి
 |
|  **పదవీ కాలం** 28 మే 2009 – 26 మే 2014
 |
| అధ్యక్షుడు
 | ప్రతిభా పాటిల్ ప్రణబ్ ముఖర్జీ
 |
| ప్రధాన మంత్రి
 | మన్మోహన్ సింగ్
 |
| ముందు
 | విలాస్ ముత్తెంవార్
 |
| తరువాత
 | పీయూష్ గోయెల్
 |
|

---

జమ్మూ & కాశ్మీర్ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్ అధ్యక్షుడు
 |
|  **పదవీ కాలం** 1981 - 2002
 |
| ముందు
 | షేక్ అబ్దుల్లా
 |
| తరువాత
 | ఒమర్ అబ్దుల్లా
 |
|  **పదవీ కాలం** 2009 -
 |
| Vice President(s)
 | ఒమర్ అబ్దుల్లా
 |
| ముందు
 | ఒమర్ అబ్దుల్లా
 |
|

---

వ్యక్తిగత వివరాలు
 |

---

 |
| జననం
 |  (1937-10-21) 1937 అక్టోబరు 21 శ్రీనగర్, జమ్మూ కాశ్మీర్
 |
| జాతీయత
 |  భారతీయుడు
 |
| రాజకీయ పార్టీ
 | జమ్మూ & కాశ్మీర్ నేషనల్ కాన్ఫరెన్స్
 |
| జీవిత భాగస్వామి
 | మోలీ అబ్దుల్లా
 |
| సంతానం
 | * ఒమర్ అబ్దుల్లా
* సఫియా
* హీనా
* సారా
 |
| నివాసం
 | గుప్‌కార్ రోడ్, శ్రీనగర్, జ‌మ్మూ & కాశ్మీర్‌
 |

**ఫరూక్ అబ్దుల్లా** (1927 అక్టోబరు 21) భారతదేశానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. అతను మన్మోహన్ సింగ్ మంత్రివర్గంలో న్యూ అండ్ రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ శాఖ మంత్రిగా, మూడుసార్లు జమ్మూ కాశ్మీర్ ముఖ్యమంత్రిగా పని చేశాడు.

## బాల్యం

ఫరూక్ అబ్దుల్లా 1937 అక్టోబరు 21న జన్మించాడు. అతను పాఠ‌శాల విద్యను త్యాండేల్ బిస్కోయ్ పూర్తి చేసి ఆ త‌ర్వాత జైపూర్‌లోని ఎస్ఎమ్ఎస్ వైద్య క‌ళాశాల నుంచి ఎమ్‌బీబీఎస్ ప‌ట్టాను అందుకున్నాడు.

## రాజకీయ జీవితం

ఫరూక్ అబ్దుల్లా 1980లో జరిగిన లోక్‌స‌భ ఎన్నిక‌ల‌లో గెలిచి ఎంపీగా త‌న రాజ‌కీయ జీవితాన్ని ప్రారంభించి త‌న తండ్రి షేక్ అబ్దుల్లా మ‌ర‌ణానంత‌రం 1983లో జ‌మ్మూ కాశ్మీర్‌కి ముఖ్య‌మంత్రిగా భాద్యతలు చేపట్టాడు.

## ఇవికూడా చూడండి

* పీపుల్స్ అలయన్స్ ఫర్ గుప్కర్ డిక్లరేషన్

## మూలాలు
# ఇండియన్ సివిల్ సర్వీస్

ఐఎఎస్‌లకు శిక్షణ ఇచ్చే లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి కళాశాల, ముసోరి
**ఇండియన్ సివిల్ సర్వీస్,** (భారతీయ పౌరసేవలు) అనగా కేంద్ర లేక రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలు. కేంద్ర ఉద్యోగాలలో ముఖ్యమైనవి.అవి ఇండియన్‌ అడ్మినిస్ట్రేటివ్‌ సర్వీస్‌ (ఐఎఎస్‌), ఇండియన్‌ పోలీస్‌ సర్వీస్‌ (ఐపిఎస్‌) ఇండియన్‌ ఫారిన్‌ సర్వీస్‌ (ఐ.ఎఫ్‌.ఎస్‌). సివిల్‌ సర్వీస్‌ పోస్టుల భర్తీని యూనియన్‌ పబ్లిక్‌ సర్వీస్‌ కమిషన్‌ నిర్వహిస్తుంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలను ఆంధ్రప్రదేశ్ పబ్లిక్ సర్వీస్ కమిషన్ నిర్వహిస్తుంది.

సివిల్స్ ప్రిలిమినరీ పరీక్షకు డిగ్రీ ప్రధాన అర్హత. వయస్సు 21-30 సంవత్సరాలలోపు ఉండాలి. ప్రిలిమినరీ పరీక్ష పూర్తిగా ఆబ్జెక్టివ్‌. ఇందులో రెండు పేపర్లుంటాయి. మొదటి పేపర్‌ జనరల్‌ స్టడీస్‌. దీనికి 150 మార్కులు ఉంటాయి. రెండోది ఆప్షనల్‌ పేపర్‌. దీనికి 300 మార్కులు ఉంటాయి. ప్రిలిమ్స్‌లో అర్హత సాధించిన అభ్యర్థులు మెయిన్స్‌ రాయాల్సి ఉంటుంది. ఇందులో ఉత్తీర్ణులైన అభ్యర్థులకు పర్సనాలిటీ టెస్ట్ (ఇంటర్వ్యూ) ఉంటుంది. ఇంటర్వ్యూలో పాసైతే పోస్టింగ్స్ ఇస్తారు. మెయిన్స్‌ పరీక్ష డిస్క్రిప్టివ్‌ విధానంలో ఉంటుంది. ఈ రాత పరీక్షను మాతృభాషలో కూడా రాయవచ్చు.

## పోస్టుల విభాగాలు

1. ఇండియన్‌ అడ్మినిస్ట్రేటివ్‌ సర్వీస్‌ - ఐఎఎస్‌
2. ఇండియన్‌ ఫారిన్‌ సర్వీస్‌ - ఐ.ఎఫ్‌.ఎస్‌
3. ఇండియన్‌ పోలీస్‌ సర్వీస్‌ - ఐ.పి.ఎస్‌
4. ఇండియన్‌ పి.అండ్‌.టి. అకౌంట్స్ ఫైనాన్స్ సర్వీస్‌
5. ఇండియన్‌ ఆడిట్‌ అండ్‌ అకౌంట్స్ సర్వీస్‌
6. ఇండియన్‌ రెవెన్యూ సర్వీస్‌ - కస్టమ్స్ సెంట్రల్‌ ఎక్సైజ్
7. ఇండియన్‌ డిఫెన్స్ అకౌంట్స్ సర్వీస్‌
8. ఇండియన్‌ రెవెన్యూ సర్వీస్‌
9. ఇండియన్‌ ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీ సర్వీస్‌
10. ఇండియన్‌ పోస్టల్‌ సర్వీస్‌
11. ఇండియన్‌ సివిల్‌ అకౌంట్స్ సర్వీస్‌
12. ఇండియన్‌ రైల్వే ట్రాఫిక్‌ సర్వీస్‌
13. ఇండియన్‌ రైల్వే అకౌంట్స్ సర్వీస్‌
14. ఇండియన్‌ రైల్వే పర్సనల్‌ సర్వీస్‌
15. రైల్వే ప్రొటెక్షన్‌ ఫోర్స్- అసిస్టెంట్‌ సెక్యూరిటీ ఆఫీసర్‌
16. ఇండియన్‌ డిఫెన్స్ ఎస్టేట్‌ సర్వీస్‌
17. ఇండియన్‌ ఇన్ఫర్మేషన్‌ సర్వీస్‌

ఇవిగాక మరో ఏడు సర్వీసుల్లో ఢిల్లీ - కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల్లో పోస్టింగ్స్ ఇస్తారు.

## విద్యార్హతలు

* గుర్తింపు పొందిన యూనివర్సిటీ నుండి డిగ్రీ పాసై ఉండాలి.
* వయస్సు: 21 నుండి 32 సంవత్సరాల లోపు ఉండాలి.
* సడలింపులు: ఎస్.సి ఎస్.టి.లకు ఐదేళ్లు, ఒబిసిలకు మూడేళ్లు, వికలాంగులకు పదేళ్లు సడలింపు ఉంటుంది.

## పరీక్ష రాయటానికి పరిమితి

1. జనరల్‌ అభ్యర్థులు -4 సార్లు
2. ఒబిసి అభ్యర్థులు -7సార్లు
3. వికలాంగులు (జనరల్‌) - 7 సార్లు
4. ఎస్.సి. ఎస్.టి. అభ్యర్థులు, ఇతర కేటగిరీకి చెందిన వికలాంగులు ఎన్నిసార్లయినా రాయవచ్చు.

అర్హతలు సివిల్స్ మెయిన్స్‌లో అర్హత సాధించిన ఐఎఎస్‌లు,

## పరీక్షా విధానం

పరీక్షా విధానం: ప్రాథమిక పరీక్ష ప్రిలిమ్స్. ఇది అబ్జెక్టివ్‌ విధానంలో ఉంటుంది.

1. పేపర్‌-1 జనరల్‌ స్టడీస్‌-150 మార్కులు
2. పేపర్‌-2 ఆప్షనల్‌ సబ్జెక్ట్-300 మార్కులు

కింది సబ్జెక్టుల్లో ఒక దానిని ఆప్షనల్‌గా ఎంచుకోవాలి.

1. కామర్స్ 2. ఎకనామిక్స్ 3. పబ్లిక్‌ అడ్మినిస్ట్రేషన్‌ 4. ఇండియన్‌ హిస్టరీ 5. సోషియాలజీ 6. జాగ్రఫీ 7. అగ్రికల్చర్‌ 8. యానిమల్‌ హజ్బెండరీ 9. బోటనీ 10. కెమిస్ట్రీ 11. సివిల్‌ ఇంజనీరింగ్‌ 12. ఎలక్ట్రికల్‌ ఇంజనీరింగ్‌ 13. జియాలజీ 14. జువాలజీ 15. లా 16. మేథమేటిక్స్ 17. మెకానికల్‌ ఇంజనీరింగ్‌ 18. మెడికల్‌ సైన్సెస్‌ 19.ఫిలాసఫీ 20. ఫిజిక్స్ 21. పొలిటికల్‌ సైన్స్ 22. సైకాలజీ 23.స్టాటిస్టిక్స్ 24. జూఆలజీ

ఈ ఆబ్జెక్టివ్‌ పరీక్షలో నెగెటివ్‌ మార్కింగ్‌ ఉంది.

## మూలాలు
# బ్రిజ్‌లాల్ నెహ్రూ

**బ్రిజ్‌లాల్ నెహ్రూ** (1884 మే 5 - 1964 మే 27) ప్రముఖ పౌర సేవకుడు, నెహ్రూ కుటుంబ సభ్యుడు.

మోతీలాల్ నెహ్రూ అన్నయ్య పండిట్ నందలాల్ నెహ్రూకు బ్రిజ్‌లాల్ నెహ్రూ కుమారుడు. నందలాల్ నెహ్రూ 11 సంవత్సరాలు ఖేత్రి రాష్ట్రానికి దివాన్ గా ఉన్నాడు.

బ్రిజ్‌లాల్ 1884 మే 5న అలహాబాద్ లో జన్మించాడు, ఆయన ఆనంద్ భవన్ లో పెరిగాడు. 1905లో మోతీలాల్ నెహ్రూ చేత భారత పౌర సేవ కోసం పోటీ చేయడానికి బ్రిజ్‌లాల్ ను ఆక్స్ఫర్డ్ పంపాడు. ఆయన ఆడిట్ అండ్ అకౌంట్స్ సర్వీస్ లో సీనియర్ అధికారిగా పనిచేసాడు. పదవీ విరమణ తరువాత, మహారాజా హరి సింగ్ పాలనలో జమ్మూ కాశ్మీర్ సంస్థాన ఆర్థిక మంత్రిగా పనిచేసాడు.

అతను ప్రముఖ సామాజిక మహిళా కార్యకర్త, స్వాతంత్ర సమరయోధురాలు అయిన రామేశ్వరి రైనాను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆమె 1955లో పద్మభూషణ్ గ్రహీత, 1961 లో లెనిన్ శాంతి బహుమతి కూడా అందుకుంది.

వారి కుమారుడు బ్రజ్ కుమార్ నెహ్రూ (1909-2001), ఒక నిర్వాహకుడు, పద్మ విభూషణ్ గ్రహీత.

బ్రిజ్‌లాల్ 1964 మే 27న మరణించాడు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* నెహ్రూ-గాంధీ కుటుంబం

## మూలాలు
# గుజరాత్ గవర్నర్ల జాబితా

| గుజరాత్ గవర్నరు |
| --- |
| గుజరాత్ చిప్నం |
| **ప్రస్తుతం పదవిలో ఉన్న వ్యక్తి ఆచార్య దేవవ్రత్** పదవీకాలం ప్రారంభం 2019 జులై 21 |
| విధం | హిజ్ ఎక్సలెన్సీ |
| అధికారిక నివాసం | రాజ్ భవన్, గాంధీనగర్, గుజరాత్ |
| నియమించినవారు | భారత రాష్ట్రపతి |
| కాలవ్యవధి | 5 సంవత్సరాలు |
| ప్రారంభ హోల్డర్ | మెహదీ నవాజ్ జంగ్ |
| ఏర్పాటు | 1 మే 1960 (1960-05-01) |
| వెబ్‌సైటు |  |

**గుజరాత్ గవర్నర్,**  నామమాత్రపు అధిపతి. గుజరాత్ రాష్ట్రంలో భారత రాష్ట్రపతికి ప్రతినిధి. గవర్నర్‌ను రాష్ట్రపతి ఐదేళ్ల కాలానికి నియమిస్తారు. గాంధీనగర్‌లోని రాజ్‌భవన్‌లో నివసిస్తారు. ఆచార్య దేవవ్రత్ 2019 జూలై 22న గవర్నర్‌గా బాధ్యతలు స్వీకరించారు.

## చరిత్ర

గుజరాత్ రాష్ట్రం 1960లో ఏర్పడింది. అప్పటినుండి గుజరాత్ గవర్నరు పదవి సృష్టించబడింది. అంతకు క్రితం అది బొంబాయి రాష్ట్రంలో భాగంగా ఉండేది. 1960 మే 1న బొంబాయి రాష్ట్రాన్ని విభజించి మహారాష్ట్ర, గుజరాత్ లను ప్రత్యేక రాష్ట్రాలుగా ఏర్పాటుచేశారు.

## గవర్నరు అధికారాలు, విధులు

గవర్నర్ అనేక రకాల అధికారాలను కలిగి ఉంటారు:

* పరిపాలన, నియామకాలు, తొలగింపులకు సంబంధించిన కార్యనిర్వాహక అధికారాలు,
* చట్టాన్ని రూపొందించడం, రాష్ట్ర శాసనసభకు సంబంధించిన శాసన అధికారాలు, అంటే విధానసభ లేదా విధాన పరిషత్, విచక్షణ అధికారాలు గవర్నర్ విచక్షణ ప్రకారం నిర్వహించబడతాయి.

## ఇప్పటివరకు పనిచేసిన గవర్నర్ల జాబితా

1960 మే 1 నుండి గుజరాత్ రాష్ట్ర గవర్నర్లుగా పనిచేసిన వారు:

| క్రమ సంఖ్య
 | గవర్నరు
 | చిత్తరువు
 | నుంచి
 | వరకు
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1
 | మెహదీ నవాజ్ జంగ్
 |  | 1960 మే 1
 | 1965 ఆగస్టు 1
 |
| 2
 | నిత్యానంద్ కనుంగో
 |  | 1965 ఆగస్టు 1
 | 1967 డిసెంబరు 7
 |
| –
 | పి.ఎన్.భగవతి (తాత్కాలిక)
 |  | 1967 డిసెంబరు 7
 | 1967 డిసెంబరు 26
 |
| 3
 | శ్రీమాన్ నారాయణ్
 |  | 1967 డిసెంబరు 26
 | 1973 మార్చి 17
 |
|  | పి.ఎన్. భగవతి (తాత్కాలిక)
 | | | 1967 మార్చి 17
 | 1973 ఏప్రిల్ 4
 |
| 4
 | కె.కె. విశ్వనాథం
 |  | 1973 ఏప్రిల్ 4
 | 1978 ఆగస్టు 14
 |
| 5
 | శారదా ముఖర్జీ
 |  | 1978 ఆగస్టు 14
 | 1983 ఆగస్టు 6
 |
| 6
 | కె.ఎం.చాంది
 |  | 1983 ఆగస్టు 6
 | 1984 ఏప్రిల్ 26
 |
| 7
 | బ్రజ్ కుమార్ నెహ్రూ
 |  | 1984 ఏప్రిల్ 26
 | 1986 ఫిబ్రవరి 26
 |
| 8
 | ఆర్.కె.త్రివేది
 |  | 1986 ఫిబ్రవరి 26
 | 1990 మే 2
 |
| 9
 | మహిపాల్ శాస్త్రి
 |  | 1990 మే 2
 | 1990 డిసెంబరు 21
 |
| 10
 | సరూప్ సింగ్
 |  | 1990 డిసెంబరు 21
 | 1995 జూలై 1
 |
| 11
 | నరేష్ చంద్ర
 |  | 1995 జూలై 1
 | 1996 మార్చి 1
 |
| 12
 | కృష్ణపాల్ సింగ్
 |  | 1996 మార్చి 1
 | 1998 ఏప్రిల్ 25
 |
| 13
 | అన్షుమన్ సింగ్
 |  | 1998 ఏప్రిల్ 25
 | 1999 జనవరి 16
 |
|  | కె.జి. బాలకృష్ణన్ (తాత్కాలిక)
 |  | 1999 జనవరి 16
 | 1999 మార్చి 18
 |
| 14
 | సుందర్ సింగ్ భండారి
 |  | 1999 మార్చి 18
 | 2003 మే 7
 |
| 15
 | కైలాశపతి మిశ్రా
 |  | 2003 మే 7
 | 2004 జూలై 2
 |
|  | బలరామ్ జాఖర్ (తాత్కాలిక)
 |  | 2004 జూలై 2
 | 2004 జూలై 24
 |
| 16
 | నావల్ కిశోర్ శర్మ
 |  | 2004 జూలై 24
 | 2009 జూలై 24
 |
|  | ఎస్. సి. జమీర్ (అదనపు బాధ్యత)
 |  | 2009 జూలై 30
 | 2009 నవంబరు 26
 |
| 17
 | కమలా బెనివాల్
 |  | 2009 నవంబరు 27
 | 2014 జూలై 6
 |
|  | మార్గరెట్ అల్వా (అదనపు బాధ్యత)
 |  | 2014 జూలై 7
 | 2014 జూలై 15
 |
| 18
 | ఓం ప్రకాష్ కోహ్లీ
 |  | 2014 జూలై 16
 | 2019 జూలై 2
 |
| 19
 | ఆచార్య దేవవ్రత్
 |  | 2019 జూలై 22
 | అధికారంలో ఉన్నారు.
 |

## ఇవి కూడా చూడండి

* గుజరాత్
* గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రులు

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
# నాగాలాండ్ గవర్నర్ల జాబితా

| నాగాలాండ్ గవర్నర్ |
| --- |
| **ప్రస్తుతం పదవిలో ఉన్న వ్యక్తి లా. గణేశన్** పదవీకాలం ప్రారంభం 20 ఫిబ్రవరి 2023 |
| విధం | హిజ్ ఎక్సలెన్సీ |
| అధికారిక నివాసం | రాజ్ భవన్ ; కోహిమా |
| నియమించినవారు | భారత రాష్ట్రపతి |
| కాలవ్యవధి | ఐదేళ్లు |
| ప్రారంభ హోల్డర్ | విష్ణు సహాయ్ , ICS (రిటైర్డ్.) |
| ఏర్పాటు | 1 డిసెంబరు 1963 (1963-12-01) |

**నాగాలాండ్ గవర్నర్,** భారతదేశం లోని నాగాలాండ్ రాష్ట్రానికి నామమాత్రపు రాష్ట్రాధినేత, భారత రాష్ట్రపతి ప్రతినిధి, ఐదు సంవత్సరాల కాలానికి ఆయనచే నియమించబడతారు. ప్రస్తుత గవర్నరుగా లా. గణేశన్ 2023 ఫిబ్రవరి 20 నుండి అధికారంలో ఉన్నారు.

## అధికారాలు & విధులు

ఇవి కూడా చూడండి: గవర్నరు అధికారాలు & విధులు

గవర్నరుకు అనేక రకాల అధికారాలను కలిగి ఉంటారు:

* పరిపాలన, నియామకాలు, తొలగింపులకు సంబంధించిన **కార్యనిర్వాహక అధికారాలు, **చట్టాన్ని రూపొందించడం, రాష్ట్ర శాసనసభకు సంబంధించిన శాసన అధికారాలు**, అంటే విధానసభ లేదా విధాన పరిషత్
* **విచక్షణ అధికారాలు** గవర్నర్ విచక్షణ ప్రకారం నిర్వహించబడతాయి.

## పనిచేసిన గవర్నర్లు జాబితా

ఈ దిగువ వారు నాగాలాండ్ రాష్ట్రం ఏర్పడినప్పటినుండి గవర్నర్లుగా పనిచేసారు

Key
| ‡
 | ఇది అదనపు బాధ్యతలును సూచిస్తుంది
 |

| వ.సంఖ్య
 | పేరు
 | చిత్తరువు
 | పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించింది
 | కార్యాలయం నుండి నిష్క్రమించింది
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1
 | విష్ణు సహాయ్, ఐసిఎస్ (రిటైర్డ్.)
 |  | 1963 డిసెంబరు 1
 | 1968 ఏప్రిల్ 16
 |
| 2
 | బికె నెహ్రూ, ఐసిఎస్ (రిటైర్డ్.)
 |  | 1968 ఏప్రిల్ 17
 | 1973 సెప్టెంబరు 18
 |
| 3
 | ఎల్.పి. సింగ్, ఐసిఎస్ (రిటైర్డ్.)
 |  | 1973 సెప్టెంబరు 19
 | 1981 ఆగస్టు 9
 |
| 4
 | ఎస్ఎంహెచ్ బర్నీ, ఐసిఎస్ (రిటైర్డ్.)
 |  | 1981 ఆగస్టు 10
 | 1984 జూన్ 12
 |
| 5
 | కె. వి. కృష్ణారావు, పివిఎస్ఎం.
 |  | 1984 జూన్ 13
 | 1989 జూలై 19
 |
| 6
 | గోపాల్ సింగ్
 |  | 1989 జూలై 20
 | 1990 మే 3
 |
| 7
 | ఎం.ఎం థామస్
 |  | 1990 మే 9
 | 1992 ఏప్రిల్ 12
 |
| 8
 | లోకనాథ్ మిశ్రా
 |  | 1992 ఏప్రిల్ 13
 | 1993 అక్టోబరు 1
 |
| 9
 | వికె నాయర్ లెఫ్టినెంట్ జనరల్ (రిటైర్డ్.) పివిఎస్ఎం., ఎస్ఎం
 |  | 1993 అక్టోబరు 2
 | 1994 ఆగస్టు 4
 |
| 10
 | ఒ.ఎన్ శ్రీవాస్తవ, ఐసిఎస్ (రిటైర్డ్.)
 |  | 1994 ఆగస్టు 5
 | 1996 నవంబరు 11
 |
| 11
 | ఓం ప్రకాష్ శర్మ, ఐసిఎస్ (రిటైర్డ్.)
 |  | 1996 నవంబరు 12
 | 2002 జనవరి 27
 |
| 12
 | శ్యామల్ దత్తా, ఐసిఎస్ (రిటైర్డ్.)
 |  | 2002 జనవరి 28
 | 2007 ఫిబ్రవరి 2
 |
| 13
 | కె. శంకరనారాయణన్
 |  | 2007 ఫిబ్రవరి 3
 | 2009 జూలై 28
 |
| 14
 | గుర్బచన్ జగత్ ఐసిఎస్ (రిటైర్డ్.)
 |  | 2009 జూలై 28
 | 2009 అక్టోబరు 14
 |
| 15
 | నిఖిల్ కుమార్, ఐసిఎస్ (రిటైర్డ్.)
 |  | 2009 అక్టోబరు 15
 | 2013 మార్చి 20
 |
| 16
 | అశ్వని కుమార్
 |  | 2013 మార్చి 21
 | 2014 జూన్ 27
 |
| -
 | కిషన్ కాంత్ పాల్ *(అదనపు బాధ్యత)* |  | 2014 జూలై 2
 | 2014 జూలై 19
 |
| 17
 | పద్మనాభ ఆచార్య
 |  | 2014 జూలై 19
 | 2019 జూలై 31
 |
| 18
 | ఆర్.ఎన్. రవి
 |  | 2019 ఆగస్టు 1
 | 2021 సెప్టెంబరు 17
 |
| -
 | జగదీశ్ ముఖి *(అదనపు బాధ్యత)* |  | 2021 సెప్టెంబరు 17
 | 2023 ఫిబ్రవరి 19
 |
| 19
 | లా. గణేశన్
 |  | 2023 ఫిబ్రవరి 20
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |

## ఇవి కూడా చూడండి

* నాగాలాండ్
* భారతదేశ గవర్నర్లు
* నాగాలాండ్ ముఖ్యమంత్రి

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

*

*
# మణిపూర్ గవర్నర్ల జాబితా

| మణిపూర్ గవర్నర్ |
| --- |
| **ప్రస్తుతం పదవిలో ఉన్న వ్యక్తి లక్ష్మణ్ ప్రసాద్ ఆచార్య *(అదనపు బాధ్యత) పదవీకాలం ప్రారంభం 2024 జులై 31 |
| విధం | హిజ్ ఎక్సలెన్సీ |
| అధికారిక నివాసం | రాజ్ భవన్, (మణిపూర్), ఇంఫాల్ |
| నియమించినవారు | భారత రాష్ట్రపతి |
| కాలవ్యవధి | 5 సంవత్సరాలు |
| ప్రారంభ హోల్డర్ | బి. కె. నెహ్రూ |
| ఏర్పాటు | 21 జనవరి 1972 (1972-01-21) |

**మణిపూర్ గవర్నర్,** మణిపూర్ రాష్ట్రంలో భారత రాష్ట్రపతికి నామమాత్రపు అధిపతి, ప్రతినిధి. గవర్నర్‌ను రాష్ట్రపతి ఐదేళ్ల కాలానికి నియమిస్తారు. మణిపూర్ ప్రస్తుత గవర్నర్ లక్ష్మణ్ ప్రసాద్ ఆచార్య (అదనపు బాధ్యత), 2024 జూలై 31న రాష్ట్రపతి ద్రౌపది ముర్ముచే నియమించబడ్డారు.

## గవర్నరు అధికారాలు, బాధ్యతలు

* పరిపాలన, నియామకాలు, తొలగింపులకు సంబంధించిన కార్యనిర్వాహక అధికారాలు,
* శాసనసభ, రాష్ట్ర శాసనసభకు సంబంధించిన శాసన అధికారాలు, అంటే విధానసభ లేదా విధాన పరిషత్,
* విచక్షణ అధికారాలు గవర్నర్ నిర్ణయం ప్రకారం నడుస్తుంది.

## పనిచేసిన గవర్నర్లు జాబితా

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **వ.సంఖ్య** | **పేరు** | చిత్తరువు
 | **నుండి** | **వరకు** |
| 1
 | బ్రజ్ కుమార్ నెహ్రూ
 |  | 1972 జనవరి 21
 | 1973 సెప్టెంబరు 20
 |
| 2
 | లల్లన్ ప్రసాద్ సింగ్
 |  | 1973 సెప్టెంబరు 21
 | 1981 ఆగస్టు 11
 |
| 3
 | ఎస్.ఎం.హెచ్. బర్నీ
 |  | 1981 ఆగస్టు 18
 | 1984 జూన్ 11
 |
| 4
 | కెవి కృష్ణారావు
 |  | 1984 జూన్ 2
 | 1989 జూలై 7
 |
| 5
 | చింతామణి పాణిగ్రాహి
 |  | 1989 జూలై 10
 | 1993 మార్చి 19
 |
| 6
 | కే.వి. రఘునాథ రెడ్డి
 |  | 1993 మార్చి 20
 | 1993 ఆగస్టు 30
 |
| 7
 | వి.కె. నాయర్
 |  | 1993 ఆగస్టు 31
 | 1994 డిసెంబరు 22
 |
| 8
 | ఒ. ఎన్. శ్రీవాస్తవ
 |  | 1994 డిసెంబరు 23
 | 1999 ఫిబ్రవరి 11
 |
| 9
 | వేద్ మార్వా
 |  | 1999 డిసెంబరు 2
 | 2003 జూన్ 12
 |
| 10
 | అరవింద్ దవే
 |  | 2003 జూన్ 13
 | 2004 ఆగస్టు 5
 |
| 11
 | శివిందర్ సింగ్ సిద్ధూ
 |  | 2004 ఆగస్టు 6
 | 2008 జూలై 22
 |
| 12
 | గుర్బచన్ జగత్
 |  | 2008 జూలై 23
 | 2013 జూలై 22
 |
| 13
 | అశ్వని కుమార్
 |  | 2013 జూలై 23
 | 2013 డిసెంబరు 31
 |
| 14
 | వినోద్ దుగ్గల్
 |  | 2013 డిసెంబరు 31
 | 2014 ఆగస్టు 28
 |
| –
 | కె.కె. పాల్
*(అదనపు బాధ్యత)* |  | 2014 సెప్టెంబరు 16
 | 2015 మే 15
 |
| 15
 | సయ్యద్ అహ్మద్
 |  | 2015 మే 16
 | 2015 సెప్టెంబరు 27
 |
| –
 | వి. షణ్ముగనాథన్ *(అదనపు బాధ్యత)* |  | 2015 సెప్టెంబరు 30
 | 2016 ఆగస్టు 17
 |
| –
 | నజ్మా ఎ. హెప్తుల్లా
 |  | 2016 ఆగస్టు 21
 | 2018 మే 1
 |
| –
 | జగదీష్ ముఖి
 |  | 2018 మే 2
*(హెప్తుల్లా లేకపోవడంతో బాధ్యతలు స్వీకరించారు)* | 2018 మే 30
 |
| 16
 | నజ్మా ఎ. హెప్తుల్లా
 |  | 2016 ఆగస్టు 21
 | 2019 జూన్ 26
 |
| –
 | పద్మనాభ ఆచార్య *(అదనపు బాధ్యత)* |  | 2019 జూన్ 27
*(హెప్తుల్లా లేకపోవడంతో బాధ్యతలు స్వీకరించారు)* | 2019 జూలై 23
 |
| (16)
 | నజ్మా హెప్తుల్లా
 |  | 2019 జూలై 24
 | 2021 ఆగస్టు 10
 |
| –
 | గంగా ప్రసాద్
 |  | 2021 ఆగస్టు 12
*(హెప్తుల్లా లేకపోవడంతో బాధ్యతలు స్వీకరించారు)* | 2021 ఆగస్టు 26
 |  |
| 17
 | లా. గణేశన్
 |  | 2021 ఆగస్టు 27
 | 2023 ఫిబ్రవరి12
 |  |
| 18
 | అనసూయ ఉయికీ
 |  | 2023 ఫిబ్రవరి 12
 | 2024 జూలై 30
 |  |
| –
 | లక్ష్మణ్ ప్రసాద్ ఆచార్య *(అదనపు బాధ్యత)* |  | 2024 జూలై 31
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  |

## మూలాలు
# త్రిపుర గవర్నర్ల జాబితా

| త్రిపుర గవర్నరు |
| --- |
| **రాజ్ భవన్అగర్తలా** |
| **ప్రస్తుతం పదవిలో ఉన్న వ్యక్తి ఎన్. ఇంద్రసేనారెడ్డి** పదవీకాలం ప్రారంభం 2023 అక్టోబరు 26 |
| అధికారిక నివాసం | రాజ్ భవన్; అగర్తలా |
| నియమించినవారు | భారత రాష్ట్రపతి |
| కాలవ్యవధి | 5 సంవత్సరాలు |

త్రిపుర రాష్ట్రం తూర్పు బంగ్లాదేశ్‌తో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.త్రిపుర 1972 జనవరి 21న కొత్త రాష్ట్రంగా ప్రారంభమైనప్పటి నుండి పనిచేసిన గవర్నర్‌ల జాబితా.త్రిపుర ప్రస్తుత గవర్నరుగా నల్లు ఇంద్రసేనారెడ్డి 2023 అక్టోబరు 26 నుండి అధికారంలో ఉన్నారు.

## అధికారాలు, విధులు

గవర్నర్ అనేక రకాల అధికారాలను కలిగి ఉంటారు:

* పరిపాలన, నియామకాలు, తొలగింపులకు సంబంధించిన కార్యనిర్వాహక అధికారాలు,
* చట్టాన్ని రూపొందించడం, రాష్ట్ర శాసనసభకు సంబంధించిన శాసన అధికారాలు, అంటే విధానసభ లేదా విధాన పరిషత్
* **విచక్షణ అధికారాలు** గవర్నర్ విచక్షణ ప్రకారం నిర్వహించబడతాయి.

## గవర్నర్లుగా పనిచేసినవారి జాబితా

ఈ దిగువవారు త్రిపుర రాష్ట్రం ఏర్పడినప్పటినుండి పనిచేసిన గవర్నర్లు జాబితా

| నం
 | పేరు
 | చిత్తరువు
 | పదవీకాలం నుండి
 | పదవీకాలం వరకు
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1
 | బికె నెహ్రూ
 |  | 1972 జనవరి 21
 | 1973 సెప్టెంబరు 22
 |
| 2
 | ఎల్.పి. సింగ్
 |  | 1973 సెప్టెంబరు 23
 | 1981 ఆగస్టు 13
 |
| 3
 | ఎస్.ఎం.హచ్. బర్నీ
 |  | 1981 ఆగస్టు 14
 | 1984 జూన్ 13
 |
| 4
 | కెవి కృష్ణారావు
 |  | 1984 జూన్ 14
 | 1989 జూలై 11
 |
| 5
 | సుల్తాన్ సింగ్
 |  | 1989 జూలై 12
 | 1990 ఫిబ్రవరి 11
 |
| 6
 | కె.వి.రఘునాథరెడ్డి
 |  | 1990 ఫిబ్రవరి 12
 | 1993 ఆగస్టు 14
 |
| 7
 | రొమేష్ భండారి
 |  | 1993 ఆగస్టు 15
 | 1995 జూన్ 15
 |
| 8
 | సిద్ధేశ్వర ప్రసాద్
 |  | 1995 జూన్ 16
 | 2000 జూన్ 22
 |
| 9
 | కృష్ణ మోహన్ సేఠ్
 |  | 2000 జూన్ 23
 | 2003 మే 31
 |
| 10
 | దినేష్ నందన్ సహాయ్
 |  | 2003 జూన్ 2
 | 2009 అక్టోబరు 14
 |
| 11
 | కమలా బెనివాల్
 |  | 2009 అక్టోబరు 15
 | 2009 నవంబరు 26
 |
| 12
 | జ్ఞానదేవ్ యశ్వంతరావు పాటిల్
 |  | 2009 నవంబరు 27
 | 2013 మార్చి 21
 |
| 13
 | దేవానంద్ కాన్వర్
 |  | 2013 మార్చి 25
 | 2014 జూన్ 29
 |
| 14
 | వక్కం పురుషోత్తమన్
 |  | 2014 జూన్ 30
 | 2014 జూలై 14
 |
| 15
 | పద్మనాభ ఆచార్య
 |  | 2014 జూలై 21
 | 2015 మే 19
 |
| 16
 | తథాగత రాయ్
 |  | 2015 మే 20
 | 2018 ఆగస్టు 25
 |
| 17
 | కప్తాన్ సింగ్ సోలంకి
 |  | 2018 ఆగస్టు 25
 | 2019 జూలై 28
 |
| 18
 | రమేష్ బైస్
 |  | 2019 జూలై 29
 | 2021 జూలై 13
 |
| 19
 | సత్యదేవ్ నారాయణ్ ఆర్య
 |  | 2021 జూలై 14
 | 2023 అక్టోబరు 25
 |
| 20
 | నల్లు ఇంద్రసేనారెడ్డి
 |  | 2023 అక్టోబరు 26
 | ప్రస్తుతం పదవిలో ఉన్నారు
 |

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
# జాతీయ

**జాతీయ** లేదా **జాతి** అనగా ఒకే సంస్కృతి, చరిత్ర, భాష లేదా స్వజాతీయత పంచుకునే వ్యక్తుల సమూహం. ఇది అదే దేశం, ప్రభుత్వం లో నివసిస్తున్న ప్రజలను కూడా వర్ణించవచ్చు. ఈ జాతీయ పదం "పుట్టిన" లేదా "పుట్టిన స్థలం" అనే అర్థానిచ్చే పదం నుంచి వచ్చింది. జాతి యొక్క విశేషణం జాతీయ. కొన్ని జాతులు వాటికన్ సిటీ వలె, లేదా జాతి సమూహం, ఆర్మీనియా వలె ప్రజలు ప్రత్యేకమైన నమ్మకంతో ఉంటారు. యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో డెమోక్రసీ లేదా చైనా లో కమ్యూనిజం వంటివి ఇతరుల ఆలోచన భాగస్వామ్యం. కొన్ని జాతీయులు శక్తి కలిగిన అల్ప సంఖ్యాకుల నియంత్రణలో ఉంటారు, వీరు శక్తి యొక్క ఉపయోగంతో జాతిని గుప్పెట్లో పెట్టుకుంటారు. ఎక్కువ జాతీయుల అత్యున్నత చట్టబద్ధమైన అధికారం రాజ్యాంగం, ఇది పాలకులు కలిగి ఉన్న శక్తి యొక్క రకాలను స్పష్టంగా చూపించే ఒక పత్రము, ఇది కొత్త చట్టాలను ఎలా తయారు చేయాలని తెలియజెప్పుతుంది.
# నర్తకులు

నృత్యభూషణ్, కళాసాధనా పురస్కార్, జువెల్ ఆఫ్ ఇండియా అవార్డుల గ్రహీత భారతీయ నర్తకుడు ఆదర్శ్ చేస్తున్న శాస్త్రీయ నృత్యం.
నర్తకులను ఆంగ్లంలో డాన్సర్స్ అంటారు. నాట్యం చేసే కళాకారులను నర్తకులు అంటారు. నాట్యం చేసే స్త్రీని నర్తకి అంటారు. నాట్యం చేసే పురుషుడిని నర్తకుడు అంటారు. వీరు సాధన ద్వారా ప్రావీణ్యత సాధిస్తారు.

దీనికి మరొక పేరే నృత్యం అని కూడా అంటారు. ప్రతి ఒక్కరిలోనూ ప్రతిభ ఉంటుంది .ఆ ప్రతిభను బయటికి తీయడం కోసం ఇలాంటి వాటిని వినియోగించుకుంటారు కళాకారులు.

## నృత్యకారులు

* కళామండలం గోపి

## ఇవి కూడా చూడండి

గాయకులు

## బయటి లింకులు
# మల్లికా సారాభాయ్

| మల్లికా సారాభాయ్ |
| --- |
| 2011లో మల్లికా సారాభాయ్ |
| జననం |  (1954-05-09) 1954 మే 9 అహ్మదాబాద్, గుజరాత్ |
| వృత్తి | కూచిపూడి, భరతనాట్యం |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1969 - ప్రస్తుతం |
| ఎత్తు | 5 ft 6 in (168 cm) |
| పిల్లలు | రేవంత, అనహిత |
| వెబ్‌సైటు | Mallika Sarabhai |

**మల్లికా సారాభాయ్** (జననం 1954 మే 9) సుప్రసిద్ధ భారతీయ నాట్యకత్తె. ఈమె ప్రముఖ అణు శాస్త్రవేత్త విక్రం సారాభాయ్, ప్రముఖ నృత్యకళాకారిణి మృణాళినీ సారాభాయ్‌ల కుమార్తె. ఈమె కూచిపూడి, భరతనాట్యం నృత్య కళలలో ప్రావీణ్యత సంపాదించింది.

## జీవిత విశేషాలు

మల్లిక 1954 మే 9 వ తేదీన గుజరాత్ లోని అహ్మదాబాదులో విక్రం సారాభాయ్, మృణాళిని దంపతులకు జన్మించింది. 1974 లో ఐఐఎం అహ్మదాబాదు నుంచి ఎంబియే పట్టా పొందింది. 1976 లో గుజరాత్ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి ఆర్గనైజేషనల్ బిహేవియర్ అనే అంశం మీద డాక్టరేటు పట్టా పొందింది.

## కెరీర్

ఈమె చిన్నప్పటి నుంచి నాట్యం నేర్చుకోవడం ప్రారంభించింది. 15 సంవత్సరాల వయసు నుంచి కళాత్మక సినిమా రంగంలో పనిచేస్తూ వచ్చింది. నృత్య దర్శకురాలిగా, నర్తకిగా ఈమె మంచి పేరు సంపాదించింది. హిందీ, మలయాళం, గుజరాతీ భాషలో గాక కొన్ని అంతర్జాతీయ చిత్రాల్లో కూడా నటించింది. ఈమె ఒక సామాజిక కార్యకర్త కూడా.

## పురస్కారాలు

* 2010లో ఈమెకు భారత ప్రభుత్వం పద్మభూషణ్ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది.

## గ్యాలరీ

* ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ మద్రాస్‌లో 2011లో సారంగ్ ప్రదర్శన
* ఎం.టి. వాసుదేవన్ నాయర్‌తో
* మల్లికా సారాభాయ్

## మూలాలు