Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# సదనం కె. హరికుమారన్

**సదనం కె. హరికుమారన్**, కేరళకు చెందిన బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి, చిత్రలేఖనం, శిల్పకళ, సాహిత్యంతోపాటు భారతీయ శాస్త్రీయ నృత్యాలు, సంగీతంలో తన ప్రావీణ్యాలకు ప్రసిద్ధి చెందాడు.

## తొలినాళ్ళ జీవితం

హరికుమారన్ 1958, ఫిబ్రవరి 8న పాలక్కాడ్ జిల్లాలోని పెరూర్ గ్రామంలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి కె. కుమరన్ స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, గాంధీ సేవా సదన్ స్థాపకుడు. అతని తల్లి, సరోజిని అమ్మ, కేరళ కళామండలం వ్యవస్థాపకులలో ఒకరైన కక్కడ్ కరణవప్పడ్ కుమార్తె. అతను చిన్న వయసులోనే కథాకళి నేర్చుకున్నాడు, కానీ అదే సమయంలో తన అధికారిక విద్యను అభ్యసించాడు, ఆ ప్రక్రియలో తన మాతృభాష మలయాళంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పూర్తి చేశాడు.

## కెరీర్

1989 నుండి ఐదు సంవత్సరాలు పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని శాంతినికేతన్‌లోని విశ్వభారతి విశ్వవిద్యాలయంలో కథాకళి ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేస్తున్నప్పుడు హరికుమారన్ కొంతకాలం కేరళను విడిచిపెట్టాడు. ఆ కాలంలోనే అతను పెయింటింగ్, శిల్పకళను విస్తృతంగా చేయడం ప్రారంభించాడు. కేరళకు తిరిగి వచ్చిన ఆయన, సదనంలో తిరిగి చేరి, ఆ తర్వాత దాని ప్రిన్సిపాల్ అయినప్పటికీ , ప్లాస్టిక్ కళలతో తన ప్రయోగాలను కొనసాగించారు. ఒక దశాబ్ద కాలంగా, హరికుమారన్ కథాకళి దుస్తులను (కొప్పు) కూడా తయారు చేస్తున్నాడు, కొన్నిసార్లు వినూత్నమైన రీతిలో, దాని మేకప్ (చుట్టి)తో కూడా ప్రయోగాలు చేస్తున్నాడు. కథకళిపై జరిగే సెమినార్లలో ఆయన ప్రసంగాలు కూడా ఇస్తారు.

2008 నాటికి ఆయన గాంధీ సేవా సదన్ (సదనం కథకళి అకాడమీ) కి ప్రిన్సిపాల్, ఆయన ప్రాథమికంగా కథకళిలో నటుడు-నర్తకుడు, కానీ శాస్త్రీయ నృత్య-నాటకానికి కథా నాటకాలు రాయడంతోపాటు దాని కోసం కూడా పాడతారు. పద్మశ్రీ కీజ్‌పదమ్ కుమారన్ నాయర్ అతని ప్రధాన కథాకళి గురువు.

హరికుమారన్ ఆల్ ఇండియా రేడియో నుండి సర్టిఫైడ్ పొందిన కర్ణాటక సంగీతకారుడు, దివంగత ప్రొఫెసర్ సిఎస్ కృష్ణ అయ్యర్ ద్వారా ఆ కళలో ప్రధానంగా మార్గనిర్దేశం చేయబడ్డాడు. ఆయన కేరళ అంతటా క్రమం తప్పకుండా కర్ణాటక కచేరీలు నిర్వహిస్తారు, గురువాయూర్‌లోని చెంబై సంగీతోత్సవం ఒక ముఖ్యమైన ప్రదేశం. ఆయన దాదాపు 50 రచనలు (ఎక్కువగా మలయాళంలో) కూడా రాశాడు. అతను కళాశాల రోజుల్లో భరతనాట్యం, మోహినియాట్టం (గురువు: కళామండలం లీలమ్మ) కూడా ప్రదర్శించేవాడు.

హరికుమారన్ 19 కథాకళి కథ-నాటకాలు (అట్టకథలు) రాశారు. వాటిలో శపమోచనం, కర్ణపర్వం, అభిమన్యు, మణికంఠచరితం, చారుదత్తం ( జూలియస్ సీజర్ కథ ఆధారంగా), చిత్రాంగద, పురువంశోదయం, కద్రవేయం, కర్ణపరిత్యాగం, నమామి శంకరం, కార్తవీరార్జున నిగ్రహం, మాగాధేయం, శూర్పాంఖాళి, శూర్పాంఖాళి, హిందూయిక్‌కాంగళి ఉన్నాయి.

2014లో కథాకళి విభాగంలో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును అందుకున్నారు.

## మూలాలు
# కుడమలూర్ కరుణాకరన్ నాయర్

**కుడమలూర్ కరుణాకరన్ నాయర్** (1916-2000) కేరళ నుండి శాస్త్రీయ నృత్య-నాటకంలో మహిళా పాత్రలకు ప్రాముఖ్యతను తెచ్చిన మార్గదర్శక కథాకళి కళాకారుడు.

కరుణాకరన్ నాయర్ వృత్తి జీవితం పురాణ కళామండలం కృష్ణన్ నాయర్ వృత్తితో సమానంగా ఉండటంతో, కథాకళి ఆయన కళాత్మక రచనల ద్వారా చాలా లాభపడింది. తన మనోహరమైన ముఖం, వేదికపై అందమైన స్త్రీలింగ కదలికలతో, కుడమలూర్ అని పిలువబడేవాడు (అతని జన్మస్థలం ద్వారా), కృష్ణన్ నాయర్ కథానాయకుల సరసన ఆదర్శ కథానాయికగా పేరు పొందాడు. దమయంతి, లలిత, కుంతి, మోహిని, రుక్మిణి, దేవయాని, సైరంధ్రి, ద్రౌపది వంటి కుదమలూరు ప్రముఖ పాత్రలు కృష్ణన్ నాయర్ నలన్, కర్ణన్, రుగ్మాంగదన్, కీచకన్ వంటి ప్రధాన పాత్రలను పూర్తి చేశాయి.

కొట్టాయం జిల్లా కుడమలూరు గ్రామంలో జన్మించిన కరుణాకరన్ నాయర్ గురువు కురిచి రామ పణిక్కర్ ద్వారా కథాకళికి దీక్షను ప్రారంభించాడు. తరువాత, అతను కురిచి కున్హన్ పణిక్కర్, తొట్టం శంకరన్ నంబూద్రి, కొచ్చప్పి-రామన్ సోదరుల వద్ద ఉన్నత విద్యను అభ్యసించాడు. తరువాత ఆయన దివంగత కవలప్పర నారాయణన్ నాయర్ నుండి ఉత్తర కథాకళి పాఠశాలలో గొప్పతనాన్ని పొందారు. కుదుమలూరు కుచేలవృత్తం కథా నాటకంలో కుచేలన్ (సుదామ), బలివిజయంలో నారదన్ వంటి పురుష పాత్రలు కూడా ధరించారు.

కుడమలూర్ కొచ్చిలోని ఫ్యాక్ట్ కథకళి స్కూల్‌లో ట్యూటర్‌గా పనిచేశాడు, తరువాత తన స్వస్థలమైన కుడమలూర్ కళా కేంద్రంలో పనిచేశాడు. కరుణాకరన్ నాయర్ కొట్టక్కల్ శివరామన్‌కు ఆద్యుడు, అతను కథాకళిలో స్త్రీ పాత్రలను మరింత ముఖ్యమైన స్లాట్‌గా మార్చాడు.

కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ, కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డులను గెలుచుకున్న కుడమలూర్ 2000, అక్టోబరు 17న మరణించారు.

కుడమలూరు కరుణాకరన్ నాయర్ వారసత్వాన్ని అతని శిష్యుడు *మేరీస్ నోయిసెక్స్*, అతని అల్లుడు మాథూర్ గోవిందన్ కుట్టి, మనవడు కుడమలూరు మురళీకృష్ణన్ కొనసాగించారు.

## ప్రస్తావనలు
# గురు చంద్రశేఖరన్

1930లలో శివుడిగా గురు చంద్రశేఖరన్
**గురు చంద్రశేఖరన్** (1916–1998) భారతీయ శాస్త్రీయ నృత్యకారుడు, నృత్య దర్శకుడు, కథాకళి బోధకుడు. ఆయన 1916లో భారతదేశంలోని త్రివేండ్రంలో జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి ఎన్.కె. నాయర్, ఒక కళాకారుడు, ప్రముఖ తైల చిత్రకారుడు. గురు చంద్రశేఖరన్ 1947 నుండి 1950 వరకు విశ్వభారతి విశ్వవిద్యాలయంలో ( శాంతినికేతన్ ) పదవీకాలం నిర్వహించారు, అక్కడ అతను కథాకళిపై దృష్టి సారించి శాస్త్రీయ నృత్యంలో ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశాడు.

1976 లో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ నుండి ఆయనను ఆయన సహచరులు సత్కరించారు. త్రివేండ్రంలోని హసన్ మర్రికర్ హాల్‌లో తన షష్టిపూర్తి (60వ పుట్టినరోజు) జరుపుకునేందుకు జరిగిన బహిరంగ కార్యక్రమంలో (ప్రొఫెసర్ అయ్యప్ప పనికర్ వేడుకల నిర్వాహకుడిగా వ్యవహరిస్తుండగా), త్రివేండ్రం నగరం ఆయనకు "గురు" బిరుదును ప్రదానం చేసింది. చంద్రశేఖరన్ భారతదేశ నృత్య రూపాల గురించి అనేక వ్యాసాలు, పత్రికలు రాశాడు. భరతనాట్యం *నాట్య నిరీక్షణంపై* ఆయన రాసిన పుస్తకం ఈ అంశంపై నిర్వచించే రచనలలో ఒకటి. ఇది భారత ప్రభుత్వం నుండి ఫెలోషిప్ అవార్డు కింద నిర్వహించిన పరిశోధనల ముగింపు. ఆయన ఒక గొప్ప తైల చిత్రకారుడు కూడా, 1973 లో తన కళాఖండానికి కేరళ ప్రభుత్వం నుండి అవార్డును అందుకున్నారు.

చంద్రశేఖరన్ భారతదేశంలోని కేరళలోని ఉత్తర పరవూరులోని కరుమలూరులోని కలప్పురక్కల్ ఇంటికి చెందిన మోహనవల్లి అమ్మను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఆమె పూర్వపు ట్రావెన్కోర్ రాష్ట్రంలో అసిస్టెంట్ | సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్ వి.కె. గోపాల పనికర్ కుమార్తె. అతని పెద్ద కుమారుడు శాంతికుమార్ కెనడాలో స్థిరపడిన ఆహార సాంకేతిక నిపుణుడు, అతని చిన్న కుమారుడు కృష్ణకుమార్ (స్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా)లో డిప్యూటీ డైరెక్టర్. ఆయన కుమార్తెలలో ఒకరైన రాగిణి 2000ల చివరలో మరణించింది. ఆయన చిన్న కుమార్తె రేణుక ఒక మాజీ నటి, శాస్త్రీయ నృత్యకారిణి.

చంద్రశేఖరన్ 82 సంవత్సరాల వయసులో 1998, ఆగస్టు 5న గుండెపోటుతో త్రివేండ్రంలో మరణించాడు.

## ప్రస్తావనలు

## బాహ్య లింకులు

* గురు చంద్రశేఖరన్, ప్రొఫైల్
# మావెలిక్కర ప్రభాకర వర్మ

**మావెలిక్కర ప్రభాకర వర్మ** (1928-2008) భారతీయ కర్ణాటక గాయకుడు. కేరళలోని మావెలిక్కర రాజకుటుంబం నుండి వచ్చిన ఉపాధ్యాయుడు.

## జీవిత చరిత్ర

ఆయన 1928లో కిలిమనూర్ ప్యాలెస్‌కు చెందిన చంద్రప్రభ తంబురట్టి (గొప్ప పండితుడు ఎ.ఆర్. రాజ రాజ వర్మ కుమార్తె), రామ వర్మ దంపతుల రెండవ కుమారుడిగా జన్మించాడు. తన తల్లి గర్భంలో ఉన్నప్పుడు, వర్మ పోలియో బారిన పడ్డాడు. అతని కుడి కాలులో రుగ్మతతో జన్మించాడు, అతను మరణించే వరకు దానిని మోయవలసి వచ్చింది. ప్రాథమిక విద్య తర్వాత, ఆయన తిరువనంతపురంలోని స్వాతి తిరునాల్ మ్యూజిక్ అకాడమీలో చేరాడు. కోర్సు తర్వాత, 1957లో అకాడమీలో అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్‌గా చేరాడు. ఆయన త్రిపునిత్తురలోని ఆర్‌ఎల్‌వి కాలేజ్ ఆఫ్ మ్యూజిక్ అండ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్ ప్రిన్సిపాల్‌గా (1981–84) పదవీ విరమణ చేశాడు.

కర్నాటక గాయకులు నెయ్యటింకర వాసుదేవన్, పిఆర్ కుమారకేరళ వర్మ, కె. ఓమనకుట్టి, మావెలిక్కర పి సుబ్రహ్మణ్యం, పొన్‌కున్నం రామచంద్రన్, తామరక్కడ్ గోవిందన్ నంబూతిరి, తామరక్కడ్ కృష్ణన్ నంబూతిరి, ఎం.కె. శంకరన్ నంబూద్రి, చెప్పాడ్ వామనన్ నంబూతిరితో సహా ఆయనకు చాలామంది శిష్యులు ఉన్నారు.

ఆయన 2008, నవంబరు 2న ఎర్నాకుళం సమీపంలోని త్రిపునితురలోని తన సోదరి ఇంట్లో మరణించాడు. ఆయన వయసు 80 సంవత్సరాలు. ఆయన జీవితాంతం బ్రహ్మచారిగానే ఉన్నారు. తులసివనమ్ రాసిన అనేక కృతులను ఆయన స్వరపరిచారు, వాటిలో చాలావరకు ప్రసిద్ధి చెందాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా కళాకారులు పాడారు. అతను 1985లో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును, 2006లో కేరళ ప్రభుత్వ స్వాతి సంగీత పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు.

## మూలాలు
# ఎ.కె. సుకుమారన్

**ఎ.కె. సుకుమారన్** (1938-2018, మే 17) భారతీయ నేపథ్య గాయకుడు. ప్రధానంగా మలయాళ చిత్రసీమలో పనిచేశాడు.

## ప్రారంభ జీవితం

సుకుమారన్ 1938లో కేరళలోని తలప్పలో జన్మించాడు. 1965 నాటి ఒక చిత్రం నుండి ఎస్. జానకి కలిసి "మణి ముకిలే" పాటకు ఆయన బాగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

## కెరీర్

1954లో ఆయన మొదటిసారిగా కోళికోడ్ అకస్వాని కోసం పాడాడు. ఆయన అనేక రంగస్థల ప్రదర్శనలలో చురుకుగా పాల్గొని, కొన్ని చిత్రాలకు పాటలు పాడాడు. సుకుమారన్ తన మాస్టర్స్ వాయిస్ లేబుల్ తో 22 పాటలను రికార్డ్ చేశాడు. తేలికపాటి సంగీతం, చలనచిత్రం కాని పాటలను కూడా పాడాడు. ఆయన కేరళ, వెలుపల 1000 కి పైగా రంగస్థల ప్రదర్శనలలో ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు. తన ఆకర్షణీయమైన ప్రదర్శన, ఉనికికి ప్రసిద్ధి చెందాడు.

## మరణం

సుకుమారన్ 2018, మే 17న 80 సంవత్సరాల వయసులో మరణించాడు.

## అవార్డులు

* కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు (1999)

## ప్రస్తావనలు
# అయిరూర్ సదాశివన్

| Ayiroor Sadasivan |
| --- |
|  |
| జననం | (1939-01-19)1939 జనవరి 19 Ayoor, |
| మరణం | (2015-04-09)2015 ఏప్రిల్ 9 |
| వృత్తి | Playback Singer |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1973–1984 |

**అయిరూర్ సదాశివన్** (1939 - 2015, ఏప్రిల్ 9) భారతీయ నేపథ్య గాయకుడు, అతను ప్రధానంగా మలయాళ సినిమాల్లో పనిచేశాడు.

## తొలినాళ్ళ జీవితం

అయిరూర్ సదాశివన్ కేరళలో జన్మించాడు. చిన్నప్పటి నుండే సంగీతం నేర్చుకున్నాడు.

## కెరీర్

సదాశివన్ అనేక మలయాళ చిత్రాలకు పాడాడు. జి. దేవరాజన్, వాయలార్, యూసుఫాలి కేచేరి, శ్రీకుమారన్ తంపి, వి. దక్షిణామూర్తి, పి. భాస్కరన్, మంకొంబు, కెజె యేసుదాస్, పి. లీలతో కలిసి పనిచేశాడు.

## మరణం

సదాశివన్ 78 సంవత్సరాల వయసులో 2015, ఏప్రిల్ 9న కారు ప్రమాదంలో మరణించాడు.

## అవార్డులు

* 2004: కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు (లైట్ మ్యూజిక్)

## మూలాలు
# రామంచాక్యార్

| Painkulam Raman Chakyar |
| --- |
| జననం | Raman Koypamahttam Chakyar Painkulam, Trichur, Kerala,  భారతదేశం |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1905 - 1980 |
| వెబ్‌సైటు | Painkulam Raman Chakyar |

**దివంగత శ్రీ గురు పైంకులం రామన్ చాక్యార్** చాక్యార్ కూతు, కూడియాట్టంప్రదర్శకుడు. అతను 1972లో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును గెలుచుకున్నాడు. అతను చాక్యార్ కూతు, కూడియాట్టం రెండింటిలోనూ వాచిక అభినయ ఉపాధ్యాయుడు.

## జీవితం

1925 నుండి, ఆయన కేరళ అంతటా విస్తరించి ఉన్న వివిధ దేవాలయాలు, మతపరమైన ప్రదేశాలలో క్రమం తప్పకుండా కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. ఈ కళారూపాన్ని మొదట దేవాలయాల వెలుపలికి తీసుకువచ్చి సాధారణ ప్రేక్షకులకు దగ్గరగా చేసిన ఘనత ఆయనకే దక్కుతుంది. ఆయన 100 కి పైగా కూడియాట్టం నాటకాలకు దర్శకత్వం వహించారు, పర్యవేక్షించాడు, పాల్గొన్నాడు. వీటిని ఆయన సమకాలీన ప్రేక్షకుల కోసం సవరించి, సంక్షిప్తీకరించాడు, అదే సమయంలో కళాత్మక సమగ్రత, ప్రామాణికతను కాపాడుకోవడానికి కృషి చేశాడు. ఆయన ఆల్ ఇండియా రేడియో కార్యక్రమాల్లో క్రమం తప్పకుండా పాల్గొనడమే కాకుండా, వివిధ పాత్రల్లో 1000 కి పైగా రంగస్థల ప్రదర్శనలు ఇచ్చాడు.

అతను ఆశ్చర్యచూడామణిలో 2వ శాకుంతలం, 3వ నాగానందం, జడాయువధానాన్ని నిర్మించి ప్రదర్శించాడు. 1974లో కూడియట్టంపై ఒక కలర్ డాక్యుమెంటరీ చిత్రాన్ని ఆయన పర్యవేక్షించి, దాని నిర్మాణంలో పాల్గొన్నాడు. బోధాయనకు చెందిన *భగవదజ్జుకం* అనే పేరుగల ప్రహసుడు కూడా అతని నిర్మాణాలలో ఒకటి.

1980లో, అతను కొంతమంది యూరోపియన్ విద్యార్థులకు మార్గదర్శకత్వం వహించడం ద్వారా, జర్మనీ, ఫ్రాన్స్, పోలాండ్‌తో సహా యూరోపియన్ పర్యటనలో తన బృందానికి నాయకత్వం వహించడంలో వారికి సహాయం చేయడం ద్వారా "చాక్యార్ కూతు", కూడియట్టం గురించి అంతర్జాతీయ అవగాహనను వ్యాప్తి చేశాడు, ఇది ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ కల్చరల్ రిలేషన్స్, వారి యూరోపియన్ సహచరుల ద్వారా సాధ్యమైంది.

కళామండలం రామ చాక్యార్ ఇతని అల్లుడు.

## ప్రస్తావనలు

## బాహ్య లింకులు

* శ్రీ పైంకుళం రామన్ చాక్యార్ అధికారిక సైట్
# కళామండలం ప్రభాకరన్

**కళామండలం ప్రభాకరన్** భారతీయ నృత్యకారుడు.

## తొలినాళ్ళ జీవితం

ఆయన దివంగత మలబార్ రామన్ నాయర్ కుటుంబం నుండి వచ్చాడు, ఆయన తుల్లల్‌ను ఒక ప్రదర్శన కళగా సౌందర్యాభివృద్ధికి ఎనలేని కృషి చేశారు. ఆయన 1945లో మక్కమ్మ, కుంజంబు నాయర్ దంపతులకు జన్మించాడు. అతను తన మామ మలబార్ రామన్ నాయర్ నుండి ప్రేరణ పొంది సాంప్రదాయ విద్యాభ్యాసాన్ని విడిచిపెట్టాడు. 1964లో, అతను కేరళ కళామండలంలోని తుల్లల్‌లో కళామండలం దివాకరన్ నాయర్, వడక్కన్ కణ్ణన్ నాయర్ ఆధ్వర్యంలో డిప్లొమా కోర్సును పూర్తి చేశాడు. తరువాత అతను నటనం శివపాల్ ఆధ్వర్యంలో భరతనాట్యంలోని అన్ని ప్రాథమిక పాఠాలను, వేచూర్ థకమణి పిళ్ళై ఆధ్వర్యంలో పారయన్ తుల్లాల్‌లో ప్రావీణ్యం సంపాదించాడు.

## కేరీర్

తుల్లల్ త్రయం అనేది కళామండలం ప్రభాకన్ నేతృత్వంలోని మూడు సాంప్రదాయ కళారూపాలను కలిపి చేసిన ప్రయోగం. తుల్లల్ త్రయం' మూడు శాస్త్రీయ తుల్లల్ కళారూపాలను మిళితం చేసింది - ఒట్టన్ తుల్లల్, సీతాంకన్ తుల్లల్, పరాయణ్ తుల్లల్ .

## అవార్డు

* 1996 – కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు

## ప్రస్తావనలు
# వి.వి. రవి

| V. V. Ravi |
| --- |
| V.V. Ravi at Violin Concert |
| Background information |
| Origin | Vadakkenchery, Palakkad district, Kerala, India |
| Instrument | Violin |

**వడక్కంచెరి వీరరాఘవ భాగవతార్ రవి** భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీత వయోలిన్ విద్వాంసుడు. ఔత్సాహిక వాయిద్యకారుడు, వయోలిన్ వాద్యకారుడిగా, ఆయన తన సోదరుడు వి.వి. సుబ్రహ్మణ్యంతో కలిసి కచేరీలు నిర్వహించాడు. మలేషియా, ఇండోనేషియా, సింగపూర్, హాంకాంగ్, జపాన్, యుఎస్ఎ, కెనడా, ఇంగ్లాండ్ వంటి అనేక దేశాలను పర్యటించాడు.

## తొలినాళ్ళ జీవితం

వివి రవి గాయకుడు, వయోలిన్ విద్వాన్ అయిన వడక్కంచెరి వీరరాఘవ అయ్యర్‌కు జన్మించాడు. ఆయన సంగీత కుటుంబానికి చెందినవారు, వీరి పూర్వీకులు స్వాతి తిరునాల్ నాటివారు.

ఆయన తాత స్వాతి తిరునాల్ సంగీత సభలో ఆస్థాన సంగీతకారుడు. వి.వి. రవి 9 సంవత్సరాల వయసులో తన తండ్రి వద్ద శిక్షణ పొందాడు. తరువాత చెంబై వైద్యనాథ భాగవతార్, సెమ్మంగుడి శ్రీనివాస అయ్యర్, పి.ఎస్. నారాయణస్వామి వంటి ప్రఖ్యాత కళాకారుల నుండి ప్రత్యేక శిక్షణ పొందాడు.

వాయిద్యకారుడిగా, అతను చెంబై వైద్యనాథ భాగవతార్, సెమ్మంగుడి శ్రీనివాస అయ్యర్, ఎంఎస్ సుబ్బులక్ష్మి, డికె పట్టమ్మాళ్, కెవి నారాయణస్వామి, ఎండి రామనాథన్, డికె జయరామన్, వోలేటి వెంకటేశ్వరులు, ఎస్. కళ్యాణరామన్, సంధ్యావందనం శ్రీనివాసరావు, ఎంఎల్ శ్రీనివాసరావు వంటి పూర్వీకులతో కచేరీలు చేశాడు.

## కెరీర్, గౌరవాలు

వి.వి. రవి 1982లో వాద్య బృందా గ్రూపు సభ్యుడిగా ఆల్ ఇండియా రేడియోలో చేరాడు.

ఆయనకు అనేక గౌరవాలు, అవార్డులు లభించాయి, వాటిలో:

* 1973లో ఆల్ ఇండియా రేడియో ద్వారా ఉత్తమ వయోలిన్ కళాకారుడు.
* 1976, 1990లలో చెన్నై సంగీత విద్వాద్ సభ ద్వారా ఉత్తమ యువ వయోలిన్ కళాకారిణి.
* జూలై 29, 2012న డాక్టర్ ఎం. బాలమురళీకృష్ణ 82వ జన్మదిన వేడుకల సందర్భంగా, కర్ణాటక సంగీత ప్రపంచంలోని 82 మంది ప్రముఖ కళాకారులు, గురువులను మధుర మురళి పురస్కార్ అవార్డుతో సత్కరించారు. డాక్టర్ బాలమురళీకృష్ణ చేతుల మీదుగా వివి రవి అవార్డు అందుకున్నాడు.
* 12 జనవరి 2014న నాదసుడచే "నాద వల్లభ" గౌరవం
* ఆయనకు 2016 కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు (వయోలిన్) లభించింది

## వ్యక్తిగత జీవితం

వి.వి. రవి వివాహితుడు, ఒక కుమారుడు, ఒక కుమార్తె ఉన్నారు. అతని భార్య విశాలం రవి ఒక గాయని, ప్రముఖ బహుభాషా డబ్బింగ్ కళాకారిణి. ఆయన కుమారుడు వి.ఆర్. రాఘవ కృష్ణ కూడా కర్ణాటక సంగీత గాయకుడు, కుమార్తె హరిణి రవి గాయని, డబ్బింగ్ కళాకారిణి.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* అధికారిక సైట్
# కళామండలం రామ చాక్యార్

**కలామండలం రామ చాక్యార్** (కళామండలం రమణచక్యార్) కేరళ చెందిన కూడియాట్టం కళాకారుడు.

## జీవితచరిత్ర

ఆయన 1950లో త్రిస్సూర్ జిల్లాలోని పైంకులం గ్రామంలో కోయప్ప చాక్యార్ మేడం కౌట్టి ఇల్లోడమ్మ, అమ్మన్నూర్ పరమేశ్వర చాక్యార్ దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి "క్రమదీపిక", "అట్టప్రకారం" లలో గొప్ప పండితుడు. పన్నెండేళ్ల వయసులో, అతను తన మామ పైంకులం రామ చాక్యార్ నుండి కూడియాట్టం నేర్చుకోవడం ప్రారంభించాడు. 1965లో అతని మామ కేరళ కళామండలంలో చేరినప్పుడు, అతను కేరళ కళామండలంలో కూడియట్టం నేర్చుకోవడం కొనసాగించాడు. తరువాత కేరళ కళామండలంలోని కూడియట్టం విభాగానికి ఛైర్మన్ అయ్యాడు. ఆయన ప్రస్తుతం కేరళ కళామండలంలో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్‌గా ఉన్నాడు.

## అవార్డులు, గౌరవాలు

* 2013: కేరళ ప్రభుత్వ నృత్యనాట్యం అవార్డు
* 2008: కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు
* కూడియాట్టం కళాకారుల బృందం గురు కళామండలం రామ చాక్యార్ ఆధారంగా ఒక వివరణాత్మక డాక్యుమెంటరీ చిత్రాన్ని రూపొందిస్తోంది.

## మూలాలు
# పట్టణం రషీద్

**పట్టణం రషీద్** భారతీయ మేకప్ ఆర్టిస్ట్. అతను ఉత్తమ మేకప్ ఆర్టిస్ట్‌గా 55వ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డును గెలుచుకున్నాడు.

## అవార్డులు

కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డులు
* 1992 ఉత్తమ మేకప్ ఆర్టిస్ట్‌గా కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డు - *ఆధారం*
* 1997 కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారం - ఉత్తమ మేకప్ ఆర్టిస్ట్ - *గురు*
* 2002 కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారం - ఉత్తమ మేకప్ ఆర్టిస్ట్ - *కుంజికూనన్*
* 2005 కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారం - ఉత్తమ మేకప్ ఆర్టిస్ట్ - *ఆనందభద్రం*
* 2010 కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారం - ఉత్తమ మేకప్ ఆర్టిస్ట్ - *యుగపురుషన్*
* 2013 కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర పురస్కారం - ఉత్తమ మేకప్ ఆర్టిస్ట్ - *స్వపానం*

ఇతర అవార్డులు
* 2012 కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు

## ప్రస్తావనలు

## బాహ్య లింకులు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో పట్టణం రషీద్ పేజీ
* Pattanam Designory Pvt Ltd.
# టి.వి. గోపాలకృష్ణన్

| T. V. Gopalakrishnan |
| --- |
| Picture taken of TVG and T S Nandakumar during a speech in Bombay |
| Background information |
| Born | Tripunithura Viswanathan Gopalakrishnan  (1932-06-11) 1932 జూన్ 11 |
| Origin | Kerala, India |
| Occupations | singer, violinist, mridangist |

**త్రిపుణితుర విశ్వనాథన్ గోపాలకృష్ణన్** (జననం 1932, జూన్ 11 కేరళలోని త్రిపునితుర), కేరళలోని కొచ్చిన్ నుండి వచ్చిన కర్ణాటక, హిందుస్తానీ సంగీతకారుడు. ఆయనకు 2014లో మద్రాస్ మ్యూజిక్ అకాడమీ సంగీత కళానిధి అవార్డు లభించింది.

## ప్రారంభ సంవత్సరాలు

గోపాలకృష్ణన్ 1932, జూన్ 11న రెండు శతాబ్దాలకు పైగా చరిత్ర కలిగిన సంగీతకారుల కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి టిజి విశ్వనాథ భాగవతార్ కొచ్చిన్ రాజకుటుంబానికి ఆస్థాన సంగీతకారుడు, త్రిస్సూర్‌లోని ఎస్కెవి కళాశాలలో సంగీత ప్రొఫెసర్. గోపాలకృష్ణన్ తన తల్లిదండ్రులకు పెద్ద సంతానం, వారికి మొత్తం తొమ్మిది మంది తోబుట్టువులు ఉన్నారు. నాలుగు సంవత్సరాల వయసులో మృదంగం వాయించడం ప్రారంభించాడు. ఆరేళ్ల వయసులో కొచ్చిన్ ప్యాలెస్‌లో తన అరంగేట్రం చేసాడు. ఇతను చెంబై వైద్యనాథ భాగవతార్ శిష్యుడు.

గోపాలకృష్ణన్ రాధను వివాహం చేసుకున్నాడు. ఈ దంపతులకు ముగ్గురు పిల్లలు - విశ్వనాథ్ (దివంగత), రామనాథ్ అనే ఇద్దరు కుమారులు, అపర్ణ రాఘవన్ అనే ఒక కుమార్తె. ప్రముఖ వయోలిన్ విద్వాంసుడు టీవీ రమణి, ఘటం విద్వాంసుడు టీవీ వాసన్ అతని తోబుట్టువులు.

## కెరీర్

 ఎ. కన్యాకుమారి, ఇళయరాజా, ఎన్. రవికిరణ్, సుధా రఘునాథన్, ఇతరులతో గోపాలకృష్ణన్
ఆయన కర్ణాటక, హిందూస్థానీ గాత్రాలు, మృదంగం, వయోలిన్ రెండింటిలోనూ సమానంగా ప్రావీణ్యం కలిగిన సంగీతకారుడు. టివిజి జార్జ్ హారిసన్, బాబ్ డిలన్, జాన్ హ్యాండీ, రవిశంకర్, ఉస్తాద్ అల్లా రఖాలతో కలిసి పర్యటించింది. అతను డ్రమ్మర్/స్వరకర్త ఫ్రాంక్లిన్ కియర్మియర్, డాన్ పీక్, సీగ్‌ఫ్రైడ్ కుట్టెరర్, కరోలా గ్రేలతో కూడా కలిసి పనిచేశాడు.

గోపాలకృష్ణన్‌కి 1990లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు లభించింది. ఆయనకు 2012 సంవత్సరంలో భారత ప్రభుత్వం పద్మభూషణ్ అవార్డును ప్రదానం చేసింది.

2018 లో, "కర్ణాటక సంగీతంలో లయత్వం" అనే అంశంపై ఆయన చేసిన పరిశోధనలకు భారతీదాసన్ విశ్వవిద్యాలయం ఆయనకు డాక్టరేట్ ఇచ్చింది.

## డిస్కోగ్రఫీ

* *పెర్కషన్ త్రూ ది ఏజెస్ ఇన్ సౌత్ ఇండియా* (బోధనా) (1961)
* *మెలోడియస్ స్ట్రింగ్స్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ వయోలిన్* ( టిఎన్ కృష్ణన్ నటించినది) (1991)
* *తూర్పు బీట్స్* (సోలో మృదంగం) (1995)
* *మీటింగ్ సౌండ్స్ ఆఫ్ టీవీ గోపాలకృష్ణన్* ( ఎంఎస్ గోపాలకృష్ణన్ నటించిన) (2005)
* *మరగదమణి* (2008)

## అవార్డులు

ఐదు దశాబ్దాలకు పైగా తన కెరీర్‌లో, గోపాలకృష్ణన్‌కు అనేక గౌరవాలు, అవార్డులు లభించాయి. వీటిలో ఇవి ఉన్నాయి:

* 2014లో మద్రాస్ మ్యూజిక్ అకాడమీ నుండి సంగీత కళానిధి అవార్డు
* పద్మ భూషణ్, 2012
* కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్, 2006
* కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు, 1983
* సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు
* సంగీత లయ సామ్రాట్
* రోటరీ ఇంటర్నేషనల్ ఎగ్జాంప్లరీ సిటిజన్ అవార్డు
* కలైమామణి
* బెంగుళూరు రామసేవా మండలి నుండి లైఫ్ టైమ్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు
* స్వాతి తిరునాల్ జీవిత సాఫల్య పురస్కారం
* సప్తగిరి సంగీత విద్వాన్ మణి అవార్డు (తిరుపతి)
* లెజెండ్ ఆఫ్ ఇండియా లైఫ్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు
* "ఆర్ష కళా భూషణం" (హెచ్.హెచ్. దయానంద సరస్వతి లైఫ్ టైమ్ అచీవ్‌మెంట్ అవార్డు)
* జీవితకాల జాతీయ సాఫల్య శంకరాచార్య అవార్డు (బొంబాయి), మొదలైనవి.
* ముద్ర అవార్డు ఫర్ ఎక్సలెన్స్
* భరత్ కలాచార్ మొదలైన వారి నుండి జీవిత సాఫల్య పురస్కారం.

## ప్రస్తావనలు
# ఎం.కె. శంకరన్ నంబూద్రి

| Sankaran Namboothiri |
| --- |
| Sankaran Namboothiri during music concert in New York |
| Background information |
| Born |  (1971-04-23) 1971 ఏప్రిల్ 23 Punnayam, Perumbavoor, Ernakulam district, Kerala, India |
| Origin | Kochi, Kerala, India |
| Genres | Indian classical music and Playback singing |
| Occupation | Singer |
| Years active | 1980–present |

**ఎం.కె. శంకరన్ నంబూద్రి** (అకా ప్రణవం శంకరన్ నంబూద్రి) (జననం 1971) కేరళకు చెందిన కర్ణాటక శాస్త్రీయ సంగీత గాయకుడు, నేపథ్య గాయకుడు. అతను ఆల్ ఇండియా రేడియోలో అతి పిన్న వయస్కుడైన ఎ టాప్ గ్రేడ్ గాయకుడు. బాల ప్రాడిజీగా పేరుగాంచిన ఆయన పదేళ్ల వయసులోనే సిఎస్ నారాయణన్ నంబూద్రి ఆధ్వర్యంలో సంగీతం నేర్చుకోవడం ప్రారంభించాడు. తర్వాత టివి గోపాలకృష్ణన్, మావెలిక్కర ప్రభాకర వర్మ, కెవి నారాయణస్వామి దగ్గర శిక్షణ పొందారు.

ఆయన భారతదేశంతో పాటు అనేక విదేశాలలో కచేరీలు నిర్వహించాడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం

శంకరన్ నంబూద్రి 1971 సంవత్సరంలో కృష్ణన్ నంబూతిరి (కథాకళి గాయకుడు), అదితి దేవి అంతర్జనం (మడోం ఇల్లం, పున్నయం) దంపతులకు జన్మించారు. అతని స్వస్థలం 'పున్నయం' (అసమన్నూర్ గ్రామం). అతనికి ఇద్దరు అన్నలు, కృష్ణన్ నంబూద్రి (రిటైర్డ్ డిప్యూటీ తహశీల్దార్, పెరుంబవూరు), నారాయణన్ నంబూద్రి (కళాశాల లెక్చరర్ విటిబి కళాశాల, పాలక్కాడ్)

అతను చేర్తల నుండి శ్రీమతి స్మితా శంకరన్ ను వివాహం చేసుకున్నాడు. వారికి సంగీత్ కృష్ణన్ అనే కుమారుడు ఉన్నాడు. ప్రస్తుతం కొచ్చిన్ లోని వెన్నలలో నివసిస్తున్నారు.

## అవార్డులు

* కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు (2013)
* 1984లో మద్రాస్‌లోని లయన్స్ క్లబ్ ఇంటర్నేషనల్ వారి ఇసై - పులమై సెల్వన్
* 1987లో కేరళలోని ఎంజి యూనివర్సిటీ ద్వారా కళా ప్రతిభ
* శ్రీ విద్యాపీఠం కలడైకురిచి, తిరునెల్వేలి, తమిళనాడు వారి గానామృత సురభి
* 1990లో హరినగర్ తమిళ్ అసోసియేషన్, న్యూఢిల్లీ ద్వారా ఇసై మామణి
* 1995లో చెన్నై, భరత్ కలాచార్ రచించిన యువకళా భారతి
* 2000 సంవత్సరంలో చెన్నైలోని యునైటెడ్ రైటర్స్ అసోసియేషన్ వారిచే జీవిత సాఫల్య పురస్కారం.
* తులసివన సంగీత పరిషత్ ద్వారా తులసివన పురస్కారం, 2000
* 2008లో "నివేద్యం" చిత్రంలోని "చిట్టట్టింకావిల్" పాటకు గాంధీ స్టడీ సెంటర్, దూరదర్శన్ కేంద్రం, రాగోం కల్చరల్ సెంటర్ నుండి ఉత్తమ ప్లే బ్యాక్ సింగర్ అవార్డు.

## సినిమా పాటలు

| సంవత్సరం
 | పాట
 | సినిమా
 | సంగీత దర్శకుడు
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 2006
 | కథాకళి పథం
 | వాడక్కుమ్నాథన్
 | రవీంద్రన్
 |
| 2006
 | చకాని రాజా
 | మధుచంద్రలేఖ
 | ఎం జయచంద్రన్
 |
| 2007
 | అళకార్ణ
 | కనకసింహాసనం
 | ఎం జయచంద్రన్
 |
| 2007
 | చిట్టట్టిన్ కావిల్
 | నివేద్యం
 | ఎం జయచంద్రన్
 |
| 2007
 | పాల్ కదలిల్
 | రోమియో
 | అలెక్స్ పాల్
 |
| 2008
 | విధియిల్
 | స్వర్ణం
 | మోహన్ సితార
 |

## మలయాళ ఆల్బమ్ పాటలు

* ప్రాణాయామర్మరం – 2009.
* భగవాన్ శ్రీ సత్యసాయి సప్తతి - 2008.
* జై జై భైరవి కర్నాటిక్ కృతిస్ – 2008.

## ప్రస్తావనలు

## బాహ్య లింకులు

* అధికారిక వెబ్‌సైట్ Archived 2025-04-06 at the Wayback Machine
# వి.వి. సుబ్రమణ్యం

**వి.వి.సుబ్రహ్మణ్యం**, సాధారణంగా **వి.వి.ఎస్** (జననం 1944) అని పిలుస్తారు, ఒక భారతీయ వయోలిన్ విద్వాంసుడు, స్వరకర్త, విద్యావేత్త. కర్ణాటక సంగీతంలో అత్యుత్తమ వయోలిన్ విద్వాంసులలో ఒకరిగా పరిగణించబడ్డాడు.

## తొలినాళ్ళ జీవితం

వివిఎస్ 1944లో కేరళలోని ఎర్నాకులంలో వడక్కంచెరి వీరరాఘవ సుబ్రహ్మణ్యంగా జన్మించాడు. వివిఎస్ తన తండ్రి వద్ద ప్రాథమిక విద్యను పొందాడు. ఆయన త్రిపునితుర నారాయణ అయ్యర్, చెంబై, ముసిరి సుబ్రమణ్య అయ్యర్, సెమ్మంగుడి శ్రీనివాస అయ్యర్ వంటి కర్ణాటక సంగీత వయోలిన్ విద్వాంసుల నుండి మరింత శిక్షణ పొందాడు.

## కెరీర్

1966లో, వివిఎస్ ఐక్యరాజ్యసమితి సర్వసభ్య సమావేశంలో టి.కె. మూర్తి, ఎంఎస్ సుబ్బులక్ష్మిలతో కలిసి వయోలిన్ పై ప్రదర్శన ఇచ్చాడు.

1978, 1982 మధ్య, వివిఎస్ తమిళనాడు ప్రభుత్వ సంగీత కళాశాలలో వయోలిన్ ప్రొఫెసర్‌గా ఉన్నాడు. ఆయన అమెరికాలోని వెస్లియన్ విశ్వవిద్యాలయం, ఐరోపాలోని కొన్ని విశ్వవిద్యాలయాలలో కూడా బోధించారు.

1993లో, తమిళనాడు ఇయల్సై నాటక మన్రమ్ ద్వారా ఆయనకు కలైమామణి పురస్కారం లభించింది.

1988లో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును, 2005లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును అందుకున్నాడు.

## అవార్డులు, గుర్తింపు

* సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు (2005)
* కలైమామణి (1993)
* కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు (1988)

## మూలాలు
# సదనం వాసుదేవన్

**సదనం వాసుదేవన్** (జననం 1945) ఒక భారతీయ పెర్కషనిస్ట్, అతను చెండా (సాంప్రదాయ కేరళ డ్రమ్) వాయించేవాడు. అతను తాయాంబక, కథాకళి ప్రదర్శనలలో ప్రసిద్ధ కళాకారుడు. ఆయన 2013 లో కేరళ ప్రభుత్వం నుండి పల్లవూర్ అప్పు మరార్ అవార్డును అందుకున్నాడు. అతను 2019 లో కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్ కూడా అందుకున్నాడు.

మలబార్‌లోని అంగడిపురంలో కరీంప్‌నక్కల్ మీనాక్షి అమ్మ, చెనంకర గోపాలన్ నాయర్‌ల కుమారుడిగా 1945లో జన్మించిన సదనం వాసుదేవన్ ఏడేళ్ల వయసులో చెండ నేర్చుకోవడం ప్రారంభించాడు. తరువాత ఆయన పాల్ఘాట్ లోని ఒట్టప్పలం సమీపంలోని పేరూర్ గ్రామంలోని ప్రముఖ కథాకళి సంస్థ అయిన గాంధీ సేవా సదన్ (సదనం)లో చేరారడు. పల్లస్సన చంద్రమన్నడియార్ శిష్యుడిగా తన చదువును కొనసాగించాడు. తర్వాత సదనం వద్ద చెండాల ఉపాధ్యాయుడిగా మారాడు. ఆయన మట్టన్నూర్ శంకరన్ కుట్టి వంటి అనేక మంది ప్రసిద్ధ కళాకారులకు గురువు. అతను మధలం, ఇడక్క, తిమిల వాయించడంలో కూడా ప్రావీణ్యం కలిగి ఉన్నాడు.

## మూలాలు