Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# పి. పుల్లయ్య

| పి. పుల్లయ్య |
| --- |
|  |
| జననం | పోలుదాసు పుల్లయ్య (1911-05-02)1911 మే 2 నెల్లూరు, ఆంధ్రప్రదేశ్ |
| మరణం | 1987 మే 29(1987-05-29) (వయసు: 76) |
| వృత్తి | సినీ నిర్మాత సినీ దర్శకుడు |
| భాగస్వామి | పి.శాంతకుమారి |
| తల్లిదండ్రులు | * రాఘవయ్య (తండ్రి)
* రంగమ్మ (తల్లి)
 |

**పి. పుల్లయ్య** గా పేరుగాంచిన **పోలుదాసు పుల్లయ్య** (మే 2, 1911 - మే 29, 1987) మొదటి తరానికి చెందిన తెలుగు సినిమా దర్శకుడు, నిర్మాత. వీరి సినీ నిర్మాణం పద్మశ్రీ పిక్చర్స్ పతాకం పై చేపట్టారు. ఈయన సతీమణి తెలుగు సినీనటి పి.శాంతకుమారి.

## జీవిత విశేషాలు

పుల్లయ్య 1911, మే 2న రంగమ్మ, రాఘవయ్య దంపతులకు నెల్లూరులో జన్మించాడు. 1937 లో ఈయనకు సినీనటి శాంతకుమారితో వివాహం జరిగింది. వీరికి పద్మావతి, రాధ అని ఇద్దరు కుమార్తెలు.

## కెరీర్

పుల్లయ్య తన కుమార్తె పేరు మీదుగా పద్మశ్రీ ప్రొడక్షన్స్ అనే సినీనిర్మాణ సంస్థ స్థాపించి పలు విజయవంతమైన చిత్రాలు నిర్మించాడు. 1959 లో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, అంజలీదేవి ప్రధాన పాత్రధారులుగా ఈయన దర్శకత్వం వహించిన జయభేరి సినిమా మంచి విజయం సాధించింది. 1960 లో ఎన్. టి. ఆర్ ప్రధాన పాత్రలో వచ్చిన శ్రీవేంకటేశ్వర మహత్మ్యం సినిమాకు ఈయనే నిర్మాణం, దర్శకత్వ బాధ్యతలు వహించాడు. ఈ సినిమా కూడ ఘన విజయం సాధించింది.

## చిత్రసమాహారం

### దర్శకత్వం

* అందరూ బాగుండాలి (1975)
* కొడుకు కోడలు (1972)
* అల్లుడే మేనల్లుడు (1970)
* ప్రాణ మిత్రులు (1967)
* తాయే ఉనక్కాగ (1966)
* ఆసై ముఖం(1965)
* ప్రేమించి చూడు (1965)
* మురళీకృష్ణ (1964)
* సిరి సంపదలు (1962)
* శ్రీవేంకటేశ్వర మహాత్మ్యం (1960)
* జయభేరి (1959)
* అదిసయ తిరుడన్ (1959)
* బండ రాముడు (1959)
* కలైవణన్ (1959)
* ఇల్లారమే నల్లారం (1958)
* వనగముడి (1957)
* పెన్నిన్ పేరుమై (1956)
* ఉమా సుందరి (1956)
* కన్యాశుల్కం (1955)
* అర్ధాంగి (1955)
* రేచుక్క (1955)
* మనంపోలే మాంగల్యం (1953)
* ధర్మదేవత (1952/I)
* మచ్చ రేకై(1950)
* తిరుగుబాటు (1950)
* వీటుకరి (1950)
* భక్తజన (1948)
* మాయా మచ్చీంద్ర (1945)
* భాగ్యలక్ష్మి (1943)
* ధర్మపత్ని (1941/I)
* ప్రేమబంధం (1941)
* సుభద్ర (1941)
* బాలాజీ (1939)
* సారంగధర (1937/I)
* హరిశ్చంద్ర (1935)

### నిర్మాత

* కొడుకు కోడలు (1972)
* అల్లుడే మేనల్లుడు (1970)
* ప్రాణమిత్రులు (1967)
* ప్రేమించి చూడు (1965)
* సిరి సంపదలు (1962)
* శ్రీవేంకటేశ్వర మహాత్మ్యం (1960)
* అర్థాంగి (1955)
* ధర్మపత్ని (1941)
* **అవార్డులు 1981: తెలుగు చలనచిత్ర పరిశ్రమకు సేవలందించి నందుకు రఘుపతి వెంకయ్య అవార్డు అందుకోవడం జరిగినది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* ఐ.ఎమ్.డి.బి.లో పి.పుల్లయ్య పేజీ.
# డి.వి.యస్.రాజు

| **దాట్ల వెంకట సూర్యనారాయణ రాజు** |
| --- |
| డి.వి.యస్.రాజు |
| జననం | దాట్ల వెంకట సూర్యనారాయణ రాజు (1928-12-13)1928 డిసెంబరు 13 అల్లవరం, తూర్పు గోదావరి జిల్లా |
| మరణం | 2010 నవంబరు 13(2010-11-13) (వయసు: 81) |
| మరణ కారణం | వృద్ధాప్యం |
| ఇతర పేర్లు | డి.వి.యస్.రాజు |
| వృత్తి | సినీ నిర్మాత |
| పిల్లలు | 1 కుమారుడు, 2 కుమార్తెలు |

**డి.వి.యస్.రాజు** ప్రసిద్ధులైన **దాట్ల వెంకట సూర్యనారాయణ రాజు** తెలుగు సినిమా నిర్మాత. వీరు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఫిల్మ్ ఛాంబర్ అధ్యక్షులుగా పనిచేశారు. ఇతనికి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 1988 సంవత్సరపు రఘుపతి వెంకయ్య అవార్డును ప్రదానం చేసి గౌరవించింది. 2001 సంవత్సరంలో భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ అవార్డు బహుకరించింది.

## జీవితం

దాట్ల వెంకట సూర్యనారాయణరాజు డిసెంబరు 13, 1928 న ఆంధ్రప్రదేశ్, తూర్పుగోదావరి జిల్లా అల్లవరంలో జన్మించాడు. డి. వి. ఎస్ ప్రొడక్షంస్ అనే పేరుతో సినీ నిర్మాణ సంస్థ స్థాపించి 25 చిత్రాలు నిర్మించాడు. ఇందులో బహుమతి పొందిన హిందీ సినిమా ముజే ఇంసాఫ్ చాహియే కూడా ఉంది. ఎన్. టి. రామారావు తో పిడుగు రాముడు, చిన్ననాటి స్నేహితులు లాంటి చిత్రాలు తీశాడు. జీవిత నౌక, జీవన జ్యోతి, చాణక్య శపథం, పిచ్చి పుల్లయ్య ఆయన నిర్మించిన చిత్రాల్లో కొన్ని. ఆయన నేషనల్ ఫిల్మ్ డెవెలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ కు, ఆంధ్రప్రదేశ్ ఫిల్మ్ డెవెలప్‌మెంట్ కార్పొరేషన్ ఛైర్మన్ గా వ్యవహరించాడు. ఫిల్ం ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియా వ్యవస్థాపకుడు. ఈయన నవంబరు 13, 2010 న 82 సంవత్సరాల వయసులో మరణించాడు. ఈయనకు భార్య, కొడుకు, ఇద్దరు కూతుర్లు ఉన్నారు.

## నిర్మించిన సినిమాలు

* మా బాబు (1960)
* మంగమ్మ శపథం (1965)
* పిడుగురాముడు (1966)
* తిక్క శంకరయ్య (1968)
* ధనమా దైవమా (1973)
* జీవనజ్యోతి (1975)
* చిన్ననాటి స్నేహితులు (1971)
* జీవితనౌక (1977)
* ప్రెసిడెంట్ పేరమ్మ (1979)
* అల్లుడు పట్టిన భరతం (1980)
* ముఝే ఇన్సాఫ్ చాహియే (1983)
* చాణక్య శపధం (1986)
* జయం మనదే (1986)
* భానుమతి గారి మొగుడు (1987)
* ఛాంపియన్ (1992)

## బయటి లింకులు

* imdbలో డి.వి.యస్.రాజు గురించిన పేజీ
# విజయనిర్మల

| విజయనిర్మల |
| --- |
| విజయనిర్మల |
| జననం | నిర్మల ఫిబ్రవరి 20, 1946 |
| మరణం | జూన్ 27, 2019 హైదరాబాద్ , తెలంగాణ |
| మరణ కారణం | అనారోగ్యం |
| ఇతర పేర్లు | నిర్మల |
| వృత్తి | నటి, దర్శకురాలు |
| భాగస్వామి | ఘట్టమనేని కృష్ణ |
| పిల్లలు | విజయ నరేష్ |
| తల్లి | శకుంతల |

**విజయనిర్మల** (ఫిబ్రవరి 20, 1946 - జూన్ 27, 2019) తెలుగు సినిమా నటి, దర్శకురాలు, సినీ నటుడు ఘట్టమనేని కృష్ణ భార్య. ఈమె మొదటి పెళ్ళి ద్వారా సినీ నటుడు విజయ నరేష్ కి తల్లి, నటి జయసుధకు ఈమె పిన్నమ్మ.

## జీవిత విషయాలు

విజయనిర్మల పుట్టిల్లు నరసరావుపేట. విజయనిర్మల తల్లి శకుంతల, అన్నలు వసంతరావు, సంజీవరావు పాతూరులో వీరి కుటుంబాలన్నీ ఉండేవి. విజయనిర్మల బాల్యం అత్యధిక కాలం పాతూరులోనే గడిచింది. రాజాగారి కోటలోని విక్టోరియా హాల్లో ఆమె చిన్నతనంలో నృత్య ప్రదర్శన కూడా ఇచ్చింది. తదనంతర కాలంలో విజయనిర్మల తల్లిదండ్రులతో కలిసి చెన్నై వెళ్లిపోయారు. ఈమె అసలు పేరు నిర్మల అయితే తనకు సినీరంగములో తొలి అవకాశమిచ్చిన విజయా స్టూడియోకు కృతజ్ఞతగా విజయనిర్మల అని పేరు మార్చుకొన్నది. అప్పటికే ఇదే పేరుతో వేరే నటి (ఇప్పటి నిర్మలమ్మ) ఉండడం కూడా పేరు మార్పునకు మరో కారణము.

## సినిమారంగం

పాండురంగ మహత్యంలో బాలనటిగా చిత్రరంగంలో ప్రవేశించారు. ఆ తరువాత అంచెలంచెలుగా ఎదిగి కథానాయకిగా ఉన్నతస్థానానికి చేరారు. తరువాత దర్శకత్వ బాధ్యతలు చేపట్టి ప్రపంచంలోనే అత్యధిక సినిమాలకు దర్శకత్వం వహించిన మహిళగా 2002లో గిన్నిసుబుక్‌లో ఎక్కారు. నటి అయిన ఈమె 1971లో దర్శకత్వము వహించడము ప్రారంభించింది. ఈమె నటించిన అధిక చిత్రాలలో కథానాయకుడు కృష్ణ కావటం విశేషం. వీరిద్దరూ జంటగా సుమారు యాభై వరకూ చిత్రాలలో నటించారు. రఘుపతి వెంకయ్య పురస్కారానికి ఎంపికయ్యారు.

## విజయనిర్మల, కృష్ణ జంటగా నటించిన తెలుగు చిత్రాలు

* సాక్షి
* మంచి కుటుంబం
* సర్కార్ ఎక్స్ ప్రెస్
* అత్తగారు కొత్తకోడలు
* లవ్ ఇన్ ఆంధ్రా
* టక్కరి దొంగ చక్కని చుక్క
* విచిత్ర కుటుంబం
* బందిపోటు భీమన్న
* అక్కా చెల్లెలు
* మా నాన్న నిర్దోషి
* మళ్లీపెళ్లి
* విధివిలాసం
* అమ్మకోసం
* తాళిబొట్టు
* పెళ్లి సంబంధం
* పెళ్లికూతురు
* పగ సాధిస్తా
* అగ్నిపరీక్ష
* రెండు కుటుంబాల కథ
* అల్లుడే మేనల్లుడు
* మాస్టర్ కిలాడి
* అనురాధ
* మోసగాళ్లకు మోసగాడు
* భలే మోసగాడు
* పండంటి కాపురం
* ప్రజా నాయకుడు
* మంచివాళ్లకు మంచివాడు
* దేవుడు చేసిన మనుషులు
* మీనా
* గాలిపటాలు
* అల్లూరి సీతారామరాజు
* ధనవంతులు గుణవంతులు
* దేవదాసు
* సంతానం - సౌభాగ్యం
* పాడిపంటలు
* రామరాజ్యంలో రక్త పాతం
* దేవుడే గెలిచాడు
* పంచాయితీ
* పట్నవాసం
* మూడు పువ్వులు ఆరు కాయలు
* హేమాహేమీలు
* అంతం కాదిది ఆరంభం
* రక్తసంబంధం
* సాహసమే నా వూపిరి
* ప్రజల మనిషి
* బొబ్బిలి దొర
* శ్రావణమాసం
* నేరము-శిక్ష
* శ్రీశ్రీ (2016)

## మరణం

గతకొంతకాలంగా అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న విజయనిర్మల హైదరాబాద్ గచ్చిబౌలిలోని కాంటినెంటల్ ఆస్పత్రిలో చికిత్సపొందుతూ 2019, జూన్ 27 గురువారం ఉదయం మరణించారు.

## వంశవృక్షం

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* ఐ.ఎం.డీ.బీ లో విజయనిర్మల గురించి
* హిందూ పత్రికలో గిన్నీస్ అవార్డు వచ్చిన సందర్భముగా వచ్చిన వార్త
# బాలి (చిత్రకారుడు)

| మేడిశెట్టి శంకర రావు |
| --- |
| **బాలి** |
| జననం | మేడిశెట్టి శంకర రావు సెప్టెంబరు 29, 1941 విశాఖపట్టణం జిల్లా, అనకాపల్లి |
| మరణం | ఏప్రిల్ 17,2023 2023 ఏప్రిల్ 17(2023-04-17) (వయసు: 81) విశాఖపట్టణం |
| మరణ కారణం | అనారోగ్యం |
| నివాస ప్రాంతం | విశాఖపట్టణం |
| ఇతర పేర్లు | బాలి |
| వృత్తి | చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్ట్ |
| భార్య / భర్త | ధనలక్ష్మి |
| పిల్లలు | కుమార్తె వైశాలి, కుమారుడు గోకుల్ |
| తండ్రి | మేడిశేట్టి లక్ష్మణరావు |
| తల్లి | మేడిశేట్టి అన్నపూర్ణ |
| సంతకం |  |

**బాలి** (1941 సెప్టెంబరు 29 - 2023 ఏప్రిల్ 17) వ్యంగ్య చిత్రకారుడు. వీరు వేల సంఖ్యలో కథలకు, నవలలకు బొమ్మలు వేశారు. వీరి అసలు పేరు **ఎం. శంకర రావు**. వీరి స్వస్థలం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో విశాఖపట్నం జిల్లాలోని అనకాపల్లి.

## వ్యక్తిగత జీవితం

బాలి తండ్రి మిలిటరీలో పని చేసేవారు. తన చిన్నతనంలోనే బాలి తన తండ్రిని కోల్పోయారు. తల్లి పెంపకంలో పెరిగి పెద్దయ్యి, తన తల్లి ముగ్గులు వేస్తూండగా గమనిస్తూ, చిత్రకళ మీద ఆసక్తిని పెంచుకున్నారు. చదువు అనకాపల్లిలోనే జరిగింది. చదువుకునే రోజులలో డ్రాయింగ్ క్లాసంటే ఎక్కువ ఇష్టపడేవారు. ఇంటర్మీడియెట్ వరకు చదివారు. చిత్రకళ మీద కలిగిన ఆసక్తితో సాధన చేశారు. వీరి వివాహం ధనలక్ష్మితో జరిగింది. వీరికి ఇద్దరు పిల్లలు, కుమార్తె వైశాలి, కుమారుడు గోకుల్. పిల్లలిద్దరూ ప్రస్తుతం అమెరికాలో ఉంటున్నారు. వీరి భార్య మరణించారు. బాలి ప్రస్తుత నివాసం విశాఖపట్టణం.

## చిత్రకారునిగా జీవనం

వీరు మొదట్లో ఎం.శంకరరావు అన్న పేరుతో కార్టూన్లు వేసేవారు. ఆ రోజులలో (1970లలో) ఆంధ్రపత్రిక వారు ఔత్సాహిక కార్టూనిస్టులను ప్రొత్సహించటానికి పోటీలు పెట్టారు . వీరికి మూడువారాలు వరుసగా మొదటి బహుమతి వచ్చిందట. ఈ బహుమతులుతో వచ్చిన ధైర్యంతో, మరింత సాధన చేసి తన నైపుణ్యానికి పదును పెట్టుకున్నారు. బొమ్మలను మంచి సమతూకంతో వెయ్యటం అలవడింది. కొంతకాలం పి.డబ్ల్యు.డి. (Public Works Department)లో గుమాస్తాగా పనిచేసినా, చిత్రకళ మీద ఉన్న మక్కువతో 1974 లో ఈనాడు దిన పత్రికలో కార్టూనిస్ట్ గా చేరి, రెండేళ్ళ తర్వాత 1976 లో ఆంధ్రజ్యోతి స్టాప్ ఆర్టిస్ట్ గా చేరారు."అమ్మే కావాలి" అన్న నవల చిన్న పిల్లల కోసం వ్రాసి, తానే బొమ్మలు వేసి, ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రికకు పంపారు. ఈ నవల, ఆంధ్రజ్యోతిలో ధారావాహికగా ప్రచురించబడి పాఠకుల మన్నన పొందినది. పురాణం సుబ్రహ్మణ్య శర్మ గారు వీరిని ఎంతగానో ప్రొత్సహించి కథలు వ్రాయించి, బొమ్మలు కూడా వేయించేవారు.

పురాణం సుబ్రహ్మణ్య శర్మ గారు వీరి పేరును **బాలి** గా మార్చి దీవించారు. అప్పటినుండి, అదే పేరుతో ఎన్నో బొమ్మలు, కార్టూన్లు వేసి మంచి పేరు తెచ్చుకున్నారు.
తన కళాజీవితానుభవాలను అందరితో పంచుకోవడానికి బాలి తన ఆత్మకథను 'చిత్రమైన జీవితం ' పేరుతో 64 కళలు.కాం వెబ్ పత్రికలో ధారావాహికగా ప్రచురించబడింది. తర్వాత పుస్తకరూపంలో వెలువడింది.

## సంపాదకునిగా

బాలి చందు అనే బాలల సాహిత్య పత్రికకు సంపాదకత్వం వహించారు.

## మరణం

కొంతకాలంగా అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ చికిత్స పొందుతున్న 81 ఏళ్ల బాలి 2023 ఏప్రిల్ 17న విశాఖపట్టణంలో కన్నుమూసాడు. ఆయన భార్య ధనలక్ష్మి గతంలోనే మరణించగా ఇటీవలే కుమారుడు గోకుల్ అమెరికాలో జరిగిన ప్రమాదంలో మృతిచెందాడు. ఆయనకు కుమార్తె వైశాలి ఉంది.

## మూలాలు
# భగవాన్ (చిత్రకారుడు)

| క్యానం భగవాన్‌దాస్ |
| --- |
| **భగవాన్** |
| జననం | క్యానం భగవాన్‌దాస్ అక్టోబరు 23, 1939 కృష్ణా జిల్లా, విజయవాడ |
| మరణం | డిసెంబరు 8, 2002 విజయవాడ |
| నివాస ప్రాంతం | విజయవాడ |
| ఇతర పేర్లు | భగవాన్ |
| వృత్తి | టైపురైటింగ్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ప్రిన్సిపాల్‌, వ్యంగ్య చిత్రకారుడు |
| ఉద్యోగం | స్వంత స్కూలు (స్వామీ కమర్షియల్ టైప్ రైటింగు ఇన్‌స్టిట్యూట్) |
| పదవి పేరు | ప్రిన్సిపాల్ |
| భార్య / భర్త | అమ్మాజి |
| పిల్లలు | ప్రవీణ్‌కుమార్‌, వీణాధరి, ప్రజ్ఞాన్‌ |
| తండ్రి | క్యానం వీరాస్వామి నాయుడు |
| తల్లి | క్యానం అమృతవల్లి తాయారమ్మ |

**భగవాన్** అన్న పేరుతో కార్టూన్లు వేసిన ఈయన అసలు పేరు **క్యానం భగవాన్‌ దాస్**. ఈయన అక్టోబరు 23, 1939 న విజయవాడలో, అమృతవల్లి తాయారమ్మ, వీరాస్వామి నాయుడు దంపతులకు, జన్మించాడు. ఈయన భార్య పేరు అమ్మాజి. ఈయనకు ఇద్దరు కుమారులు ప్రవీణ్ కుమార్, ప్రజ్ఞాన్, ఒకకుమార్తె వీణాధరి.

## వృత్తి

ఈయన సత్యనారాయణపురం (విజయవాడ)లో స్వామి కమర్షియల్, టెక్నికల్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్ 1965 లో స్థాపించి, విద్యార్థులకు టైపురైటింగులో శిక్షణ ఇస్తూ జీవనం మొదలు పెట్టాడు. స్వతహాగా మంచి కళాకారుడు, చమత్కారి. మంచి వక్త. విద్యార్థులకు చక్కగా అర్ధమయ్యే పద్ధతిలో టైపురైటింగులో మెళకువలను నేర్పుతూ ఉండేవాడు.

## ప్రవృత్తి

ఈయన వృత్తి రీత్యా మాస్టారుగా ఉన్నా, ప్రవృత్తి రీత్యా మంచి వ్యంగ్య చిత్రకారుడు. ఈయన కార్టూన్‌లు 1960 దశకం చివరి రోజులనుండి దాదాపు 1980ల వరకు అనేక వార/మాస పత్రికలలో ప్రచురింపబడ్డాయి. ఆయన తన వ్యంగ్య చిత్రాకళా నైపుణ్యాన్ని, విద్యార్థులను ఉత్తేజపరచటానికి కూడా చక్కగా వాడేవాడు.

## ప్రోత్సాహం

ప్రముఖ వ్యంగ్య చిత్రకారులు బాబు, జయదేవ్, భగవాన్ మంచి మిత్రులు. తెలుగువారికి ఒక మంచి కార్టూనిస్టును అందించిన ఘనత, భగవాన్‌దే అని చెప్పవచ్చు. కొలను వెంకట దుర్గాప్రసాద్ను తన మాటలతో ఎంతగానో ఉత్తేజితుడిని చేసి **బాబు** గా మార్చాడు. ఈ విషయం, బాబు మాటల్లోనే చెప్పాలంటే "....హాస్యం, కార్టూన్ల గురించి ఎంతో చెప్పి వెయ్యమని ప్రోత్సహించినవారు, గురువులాంటి మిత్రుడు క్యానం భగవాన్‌ దాస్".

## మరణం

ఈయన 2002 డిసెంబరు 8 న మరణించాడు.
# గీతా సుబ్బారావు

| గీతా సుబ్బారావు |
| --- |
| గీతా సుబ్బారావు |
| జననం | (1942-11-14)1942 నవంబరు 14  విజయనగరం ఆంధ్రప్రదేశ్ |
| నివాస ప్రాంతం | హైదరాబాద్ |
| ప్రసిద్ధి | ప్రముఖ కార్టూనిస్ట్. |

**గీతా సుబ్బారావు** తెలుగు రచయిత, కార్టూనిస్టు.

## జీవిత విశేషాలు

గీతా సుబ్బారావు పుట్టింది 14 నవంబర్ 1942 విజయనగరంలో. ఆయన అసలు పేరు "పిళ్ళా సుబ్బారావు". కానీ గీతా సుబ్బారావుగా ప్రసిద్ధి చెందారు. సినిమా వాళ్ళందరికీ పబ్లిసిటీ కింగ్‌గా కూడా ఆయన ఆత్మీయుడు. పత్రికల్లో కుంచెతో అనుక్షణపు గిలిగింతలు పెట్టే గెంతులే కాక, గీతా ఆర్ట్స్, గీతా పబ్లిసిటీస్, గీతా చిత్ర అంటూ పబ్లిసిటీ రంగంలో తనదైన కళాకాంతులు వెదజల్లిన వాడాయన. బాల సాహిత్య రచయితగానూ అవార్డులందుకున్న మనిషి. తెలుగులో తొలి ప్యాకెట్ డైలీ కార్టూన్లు వేసిన క్రెడిట్ బహుశా పిళ్ళా సుబ్బారావ్ గారికే దక్కుతుంది. మరో విశేషం దినపత్రికల్లో ఆయన పుంఖాను పుంఖాలుగా పొలిటికల్ కార్టూన్లు వేసినా కార్టూన్లో నాయకుల క్యారికేచర్లు లేకుండానూ, రాజకీయ వ్యవస్థపై చురకలు వేసిన కార్టూనిస్టూ, అందునిమిత్తం ఒడిదుడుకులను మాత్రం ఎదుర్కొన్న కార్టూనిస్టూ, ఈయనే అనాలి.

ఆయన చిన్నతనం నుండేకథలను వ్రాయడం ప్రారంభించారు. తొలి రచనే బెంగాలీలోకి అనువాదం కావడం, సినిమా రూపంలో రావడం జరిగింది. బాలల రచనలో విశేష ప్రతిభ కనబరిచిన గీతా సుబ్బారావుకు మంగాదేవీ బాల సాహిత్య పురస్కారాన్ని అందించారు. ఈయన సెన్సార్‌ బోర్డు సలహా మండలి సభ్యునిగా ఉన్నారు. సీనియర్‌ పాత్రికేయులైన సుబ్బారావు ఇప్పటి వరకు 35 నవలలు, వందలాది బాలల రచనలు చేశారు. ఈయన రచనలు అనేక భాషల్లోకి తర్జుమా అయ్యాయి. కొన్ని సినిమాల రూపంలోనూ వచ్చాయి. ఆయన తనకు సన్మానం సందర్భంగా అందించిన రూ. 25 వేలను తిరిగి ఆ సంస్థకే ఇచ్చారు. ఇలాంటి కార్యక్రమాలను శ్రీ వెంకటేశ్వర బాలకుటీర్‌ మరిన్ని నిర్వహించాలన్న సదుద్దేశంతో ఈ నగదును సాయంగా అందించారు.

## కార్టూనిష్టుగా

గీతాసుబ్బారావుగారు దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాలపాటు గీతా పేరుతో కారూన్లు వేశారు. ఆంధ్రప్రభ, ఆంధ్రపత్రిక దినపత్రికలలో ప్రతిరోజు గీసిన హాస్యరేఖలు. రాజకీయాలకూ, సామాజికులకూ చురుక్కుమనిపించే విధంగా గీతోపదేశం చేసారు. శంకర్స్ వీక్లీతో పాటు మరికొన్నిహిందీ, ఇంగ్లీషు పత్రికల్లో.. అన్నితెలుగు పత్రికల్లో కారూన్లు ప్రచురించబడ్డాయి. కారూనిస్టుకు వుండాల్సిన లక్షణాలన్నీసుబ్బారావుగారికి ఉన్నాయి. అందువల్లనే దశాబ్దాలపాటు అఖండంగా వ్యంగ్యవిన్యాసాలూ, చమత్కార చిత్రాలూకొనసాగించ గలుగుతున్నారు. వాటిలో కొన్ని "గీతా నవ్వులు" పుస్తకంలో ప్రచురించారు.

## పుస్తకాలు

* చిన్నారి విజయం
* గీతాజగత్
* గీతానవ్వులు
* గోరు ముద్దలు (పిల్లల కథలు)
* పిల్లలు కాదు పిడుగులు - ఈ పుస్తకం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రప్రభుత్వ అవార్డును, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు యూనివర్శిటీ బహుమతిని గెలుచుకుంది.
* అమ్మ చెప్పిన అత్తా కోడళ్ళు కథలు

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

* కథానిలయంలో ఆయన కథలు
# శంకు

| ఎస్.బి. శంకర కుమార్‌ |
| --- |
| **శంకు** |
| జననం | ఎస్.బి.శంకర్‌ కుమార్‌ 1946 డిసెంబరు 16 కాకినాడ |
| మరణం | 2025 ఆగస్ట్ 24 |
| నివాస ప్రాంతం | హైదరాబాదు |
| ఇతర పేర్లు | శంకు |

**శంకు** తెలుగు పత్రికల్లో కార్టూన్లు గీసిన కార్టూనిస్ట్. "శంకు" అన్న కుంచె పేరుతో కార్టూన్లు వేసిన ఇతడి అసలు పేరు ఎస్.బి. శంకర కుమార్.

## జీవిత విశేషాలు.

శంకు మొదట్లో "శంకర్" అన్న అసలు పేరుతోటే కార్టూన్లు వేస్తూ ఉండేవాడు. కాని ఆ పేరుతో ఇతరులు కూడా బొమ్మలు వేస్తూ ఉండటంతో, ప్రత్యేకత కోసం ఆంధ్రజ్యోతిలో పనిచేస్తున్న రచయిత, సంపాదకుడు పురాణం సుబ్రహ్మణ్య శర్మ ఇతని పేరులో శంకర్ లోని **శం,** కుమార్ లోని **కు** తీసి శంకు కు జన్మ నిచ్చాడు. అప్పటినుండి, శంకు అనేక కార్టూన్లు వేశాడు. కొన్ని ధారావాహిక కార్టూన్లు కూడా వేశాడు.

శంకు బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. దర్శకత్వం వహిస్తూ ధారావాహికలు, డాక్యుమెంటరీలు తీసిన కార్టూనిస్టు శంకు. భారత దేశంలోని పేరెన్నికగన్న కార్టూనిస్టులందరి గురించి దూరదర్శన్ వారి కోసం డాక్యుమెంటరీలు తీశాడు. అందులో బాపు, ఆర్కే లక్ష్మణ్, శంకర్ పిళ్ళై, మారియో మిరాండా వంటి హేమాహేమీల గురించిన డాక్యుమెంటరీలు ఉన్నాయి.

## దర్శకత్వం

రచయిత శ్రీ శంకరమంచి సత్యంగారి 'అమరావతి కధలు' కొన్ని బుల్లితెరకు స్వీయ దర్శకత్వంలో రూపొందించారు. పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు యూనివర్సిటీవారి కోరికపై 'తెలుగు వెలుగులు' అనే శీర్షికపై లబ్ధ ప్రతిష్టులైన గాయని శ్రీమతి రావు బాలసరస్వతిదేవి, మహిళా ఉద్యమ నాయకురాలు శ్రీమతి మల్లు స్వరాజ్యం, శ్రీయుతులు పాలగుమ్మి విశ్వనాధం, కాపు రాజయ్య, వెంపటి చినసత్యం, మొదలైన వారిమీద విశిష్టమైన వృత్తచిత్రాలను నిర్మించారు.

భారత ప్రభుత్వ జాతీయ చానెల్ వారి 'క్లాస్సిక్ ప్రొగ్రాంస్ 'ధారావాహిక కోసం, అలనాటి హాస్యరచయిత శ్రీ మునిమాణిక్యం నరసిమ్హారావుగారి 'కాంతం కధలు' (13 Ep) అపురూపంగా నిర్మించి యావత్ ప్రపంచంలోని తెలుగు వారి అభిమానాన్ని శ్రీ శంకు విశేషంగా చూరగొన్నారు. ఈ 13 ఎపిసోడ్ ల ధరావాహికను మునుపెన్నడూ జరగని రీతిలొ ఏకంగా 4 నంది అవర్డులు వరించడం, అత్యుత్తమ కార్యక్రమంగా గుర్తించబడి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం సత్కరించడం ఓ విశేష గుర్తింపు.

శంకు దృశ్యరూప మిచ్చిన వంశీ వ్రాసిన "మా పసలపూడి కథలు" టివిలో ధారావాహికగా ప్రసార మయ్యాయి. మా టి వి ఛానెల్లో ఈ ధారావాహిక ప్రసారమైంది.

ఆ తదనంతరం, సాహిత్య ఎకాడెమీ అవార్డు గ్రహీత శ్రీ సయ్యద్ సలీం గారి రచనల ఆధారంగా 26 ఎపిసోడ్ ల 'సలీం కధలు' రూపొందించి 2017 లో మరో 2 నంది అవార్డులు శంకు గెలుచుకోడం జరిగింది.

*పార్వతి మళ్ళీ పుట్టింది* పేరుతో 1977 లో శంకు ఒక కథ రాశాడు. శరత్ రాసిన దేవదాసు కథకు ఇది పేరడీ. దేవదాసు మళ్ళీ పుట్టాడు అనే పేరుతో దాసరి నారాయణరావు సినిమా తీసిన సమయంలోనే శంకు ఈ కథ రాసాడు.

## అవార్డులు

ఆయనకు 2013 సంవత్సరానికి గాను తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారు 'కార్టూనిస్టు'విభాగంలో "కీర్తి పురస్కారం (2013)" అందుకున్నాడు.

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు

* Hyderabad geek to exhibit his flick at Frankfurt
* Sanku cartoons Archived 2015-08-16 at the Wayback Machine
# ఏవిఎమ్ (కార్టూనిస్టు)

| ఆలపాటి వెంకట మోహనగుప్త |
| --- |
| **AVM** |
| జననం | ఆలపాటి వెంకట మోహన గుప్త మార్చి 12, 1947 విజయవాడ కృష్ణా జిల్లా |
| నివాస ప్రాంతం | విజయవాడ |
| ఇతర పేర్లు | A V M |
| వృత్తి | స్వంత వ్యాపారం |
| ఉద్యోగం | స్వంత వ్యాపారం |
| భార్య / భర్త | రత్న ప్రభావతి |
| పిల్లలు | ఉమా శంకర్‌, కిరణ్‌బాబు |
| తండ్రి | ఆలపాటి కమలనాభ రావు |
| తల్లి | ఆలపాటి దమయంతి |

**AVM** గా 1968 నుండి వ్యంగ్య చిత్రాలు వేస్తున్న ఇతని అసలు పేరు **ఆలపాటి వెంకట మోహనగుప్త**. ఆంగ్లభాషలో తన పేరు అక్షర కూర్పు (Spelling) నుండి ప్రతిపదం మొదటి అక్షరాన్ని తీసుకొని తన కలం పేరును 'AVM'గా చేసుకుని తెలుగువారికి చిరపరిచిత వ్యంగ్య చిత్రకారులయ్యాడు. బాపు, వడ్డాది పాపయ్య లకు ఏకలవ్య శిష్యుణ్ణని వినయంగా చెప్పుకునే ఇతడు, బాపు వ్యంగ్య చిత్రాల వల్ల ప్రేరణ పొంది కార్టూనింగ్ రంగానికి వచ్చాడు. బొమ్మలు గీయటం కష్టపడి మదరాసు డ్రాయింగ్ స్కూలులో నేర్చుకున్నాడు.

## వ్యక్తిగతం

ఇతను 1947వ సంవత్సరం మార్చి 12 న విజయవాడలో జన్మించాడు. ఇతడి తండ్రి ఆలపాటి కమలనాభరావు, తల్లి ఆలపాటి దమయంతి. చదువు పి.యు.సి (Pre University Course present Intermediate)ముగించి అవసరార్ధం వ్యాపారంలో తన వంతు బాధ్యతలను నిర్వహించవలసి వచ్చింది. ప్రస్తుతం విజయవాడలో స్వంత వ్యాపారం చేసుకుంటున్నాడు. ఇతని భార్య రత్న ప్రబావతి, వివాహం ఏప్రిల్ 16, 1971న జరిగింది. వీరికి ఇద్దరు కుమారులు ఉమా శంకర్, కిరణ్‌బాబు.

## వ్యంగ్య చిత్రకారుని ప్రగతి

**పిడుగు** సంపుటి ముఖచిత్రం
బాపు, జయదేవ్ ల కార్టూన్లతో ఎంతగానో ప్రబావితుడై, వడ్డాది పాపయ్య గారి చిత్రాలను చూసి ప్రేరితుడై, బొమ్మలు గీయటం నేర్చుకోవాలని నిశ్చయించుకుని మద్రాసులో లైన్ డ్రాయింగ్‌ హైయ్యర్ గ్రేడ్ నేర్చుకుని వచ్చాడు. తన నైపుణ్యానికి మెరుగులు దిద్దుకోవటానికి డ్రాయింగ్ మాస్టారు వేణుగోపాలరావు వద్ద అనేక మెళుకువలు నేర్చుకున్నాడు. ఇతని మొట్టమొదటి వ్యంగ్య చిత్రం 1968వ సంవత్సరంలో యువ మాసపత్రికలో అచ్చయింది. అప్పటినుండి అసంఖ్యాకంగా అనేక కార్టూన్లు అన్ని ప్రముఖ వార/మాస పత్రికలో ప్రచురించారు. తన గురువైన బాపు (ముళ్ళపూడి వెంకటరమణతో కలసి) సృష్టించిన బుడుగుకు తోడుగా "పిడుగు" అన్న కార్టూన్ పాత్రను పాఠకలోకం మీదకు వదిలాడు. ఇంతేకాక అనేక చిత్రకథలను రచించి/చిత్రించి బాల సాహిత్యానికి తనవంతు కృషిని అందించాడు. కార్టూన్లను అనేక సంపుటాలుగా కూడా ప్రచురించాడు. ఇతని కార్టూన్ల సంకలనాలు, ఔత్సాహిక వ్యంగ్య చిత్రకారులకు, కార్టూనింగ్ అధ్యయనం చెయ్యటానికి ఎంతగానో ఉపకరిస్తాయి.

## వ్యంగ్య చిత్ర ప్రత్యేకతలు

పొందికైన బొమ్మలు, వంకర టింకర లేని చక్కటి ముఖ భంగిమలు,అవసరానికి మించని ఇతర వివరాలు, సహజత్వాన్ని దగ్గరగా రంగులు, మాటల పొదుపుతో పదునైన సంభాషణలు వీరి కార్టూన్లలో కనపడుతుంటాయి.

## వ్యంగ్య చిత్రమాలిక

* **తన చెల్లెలు ముందు పరువు నిలబెట్టమని వేడుకుంటున్న భర్త!! **రాబోయ్యే బంధువులెవరో ఇట్టే కనిపెట్టిన బాలుడు **అద్దెకు ఇంకా చేరకుండానే, ఇంటి యజమానిని వేధిస్తున్న ఒక ప్రభుద్ధుడు **సైటు అనగానే నోరు ఊరి కబ్జాకు ఉవ్విళ్ళూరుతున్న ఒక రాజకీయ నాయకుడు **భర్తను మాట్లాడనివ్వని భార్య **AVM పరిచయం**
# శ్రీధర్ (చిత్రకారుడు)

*ఈ వ్యాసం, శ్రీధర్ (చిత్రకారుడు) గురించి.* *ఇదే పేరుతో ఉన్న ఇతర వ్యక్తుల పేజీల కొరకు, శ్రీధర్ (అయోమయ నివృత్తి) చూడండి.*
శ్రీధర్, చిత్రకారుడు
**శ్రీధర్** ప్రఖ్యాత తెలుగు కార్టూనిస్టు. ఈనాడు దినపత్రిక బహుళ ప్రాచుర్యం పొందటానికి శ్రీధర్ కార్టూన్లు ఎంతో సహాయపడ్డాయి. ఆయన కార్టూన్లు సూటిగా, వాడిగా పాఠకుడిని హత్తుకు పోయే లాగా ఉంటాయి. ఆయన కార్టూన్ లలో ఎంత వ్యంగ్యం ఉంటుందో అంతే విషయం కూడా ఉంటుంది. ఈనాటి సామాజిక స్థితిగతులని బొమ్మలతో తెలివిగా చెప్పే ప్రయత్నం చేసాడు. కార్టూనిస్ట్ శ్రీధర్ తన కార్టూన్ల ద్వారా తెలుగువారి హృదయాలలో నిలిచిపోయాడు. అతను దాదాపు 40 సంవత్సరాలుగా ఈ ప్రస్థానాన్ని కొనసాగిస్తున్నాడు. పాఠకులు ఈనాడు పేపర్ లో వచ్చే వార్తల కోసం కోసం ఎంత అతృతగా ఎదురుచుస్తుంటారో ప్రతిరోజు చోటుచేసుకునే పరిస్థితులపై “ఇదీ సంగతీ” లో వచ్చే శ్రీధర్ కార్టూన్ల కోసం అంతే ఆతృతగా ఎదురుచుస్తుంటారు. నిజానికి ఎంతోమంది నాయకులపై విమర్శనాత్మకంగా ఎన్ని కార్టూన్స్ వేసినా దాదాపు ప్రతి నాయకుడు కూడా పాజిటీవ్ గానే తీసుకునేవారట. తన 18వ సంవత్సరంలోనే కార్టూనిస్ట్ గా మొదలైన జీవితంలో కేవలం ఈనాడు వరకే పరిమితం అవ్వలేదు దేశ, అంతర్జాతీయ వేదికలపై కూడా తనదైన శైలిలో గళమెత్తాడు.

అతని బొమ్మలో వ్యంగ్యం వుంటుంది, రక్తి కట్టించే క్యాప్షన్ వుంటుంది వెరసి అతని కార్టూన్ల వెనక ఎంతో విషయ పరిజ్ఞానం కనపడుతుంది. ఇలా శ్రీధర్ ఈనాడులో 1982 నుండి 1999 వరకూ వేసిన రాజకీయ కార్టూన్లు ఒక సంకలనంగా తెచ్చారు **ఉషోదయా పబ్లికేషన్స్**. ఇందులో అనేక రాష్ట్ర, జాతీయ, అంతర్జాతీయ విషయాలపై శ్రీధర్ వేసిన వ్యంగ్యాస్త్రాలు వున్నాయి. అయితే ఎక్కువగా రాష్ట్ర రాజకీయాలపైన గీసిన కార్టూన్లే కనిపిస్తాయి. శ్రీధర్ కార్టూన్ల లో బొమ్మలు నవ్విస్తాయని అందరికీ తెలుసు. అయితే బొమ్మ చూడగానే ఇది ఫలానా వ్యక్తిదని వెంటనే తెలిసిపోయేంతలా బొమ్మలు గీయడం అతని ప్రతిభ. ఆ పుస్తకం ముందుమాటలో రామోజీరావు *“కాలంతో పోటిపడి ఈ లైనూ బెసగకుండా పర్ఫెక్ట్ రాజకియ వ్యంగ్య చిత్రాన్ని రక్తికట్టే క్యాప్షన్తో అత్యంత వేగంగా అందించగలిగే నేర్పు మాత్రం శ్రీధర్‌దేనని చెప్పగలను”* అని రాసాడు.

ఈనాడులో శ్రీధర్ తొలి కార్టూన్ 22 ఆగస్టు 1981 నాడు ముద్రించగా, 30 ఆగస్టు 2021 న ఈనాడునుంచి వైదొలిగాడు.చివరి కార్టూన్ 13 ఆగస్టు 2021 నాడు ముద్రితమైంది.

అతని సోదరుడు అచ్యుత‌రావు తెలంగాణ బాలల హక్కుల సంఘం అధ్యక్షుడు, రాష్ట్ర బాలల హక్కుల కమిషన్ మాజీ సభ్యునిగా పనిచేసాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* Mr Sridhar, Cartoonist "Idi Sangati" Eenaadu Newspaper speaking to Desiplaza TV - యూట్యూబ్ లో
* ఈనాడు లో క్రితం 90 రోజుల శ్రీధర్ కార్టూన్లు.
* "USEFUL LIFE SKILLS: CARTOONIST SREEDHAR". *USEFUL LIFE SKILLS*. 2014-02-27. the original నుండి 2020-07-17 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 2020-07-15.
# కళాసాగర్ యల్లపు

| కళాసాగర్ యల్లపు |
| --- |
|  |
| జననం | డిశంబర్ 10, 1971 మంచిలి, అత్తిలి మండలం, పశ్చిమగోదావరి జిల్లా |
| వృత్తి | చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్టు, రచయిత |
| Notable work | 64కళలు డాట్ కామ్ |
| తల్లిదండ్రులు | * యల్లపు నరసింహమూర్తి (తండ్రి)
* లక్ష్మీకాంతం (తల్లి)
 |
| వెబ్‌సైటు |  |

**కళాసాగర్ యల్లపు** (ఆంగ్లం: Kalasagar Yellapu) చిత్రకారుడు, కార్టూనిస్ట్, రచయిత, తెలుగు అంతర్జాల పత్రిక 64 కళలు వ్యవస్థాపకుడు, సంపాదకుడు.

## జీవిత విశేషాలు

కళాసాగర్ యల్లపు పుట్టింది పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా మంచిలి గ్రామం, డిశంబర్ 10 న,1971 లో. తల్లిదండ్రులు యల్లపు నరసింహమూర్తి, లక్ష్మీకాంతం,పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా మంచిలి గ్రామంలో 1971 డిసెంబర్ 10న జన్మించిన ఆయన, పెయింటింగ్, జర్నలిజంలో డిప్లొమా పూర్తి చేశాడు. 1993 నుండి విజయవాడలో స్థిరపడి, వివిధ పబ్లికేషన్స్, పత్రికలలో చిత్రకారుడు, ఇలస్ట్రేటర్‌గా పనిచేశాడు. ఆయన ఆంధ్రా ఆర్టిస్టు, స్కల్ఫ్టర్స్ అండ్ కార్టూనిస్టు అసోసియేషన్ (AASCA) 2001లో ఈ సంస్థను స్థాపించి, రాష్ట్రంలోని 500 మంది చిత్రకారులు, శిల్పులు, కార్టూనిస్టులను ఒకే వేదికపైకి తీసుకువచ్చాడు. 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-1', 'ఆంధ్రకళాదర్శిని-2' పుస్తకాలను ప్రచురించాడు.165 మంది తెలుగు కార్టూనిస్టుల పరిచయాలతో 'కొంటె బొమ్మల బ్రహ్మలు' అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించాడు. వడ్డాది పాపయ్య శతజయంతి సందర్భంగా 'వపాకు వందనం' అనే ప్రత్యేక సంచికను కూడా ప్రచురించాడు.

## అవార్డులు

* 2006 సం.లో ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ 'పొగాకు వ్యతిరేక దినోత్సవం' సందర్భంగా నిర్వహించిన అంతర్జాతీయ కార్టూన్ పోటీలలో “బెస్ట్ కార్టూనిస్ట్” అవార్డు
* 2010 సం.లో కోనసీమ చిత్రకళాపరిషత్, వారి 'చిత్రకళా వైజయంతి' పురస్కారం
* 2011 సం.లో అనకాపల్లి ఆర్ట్ అకాడెమీ, అనకాపల్లి వారి పురస్కారం
* 2012 సం.లో అజంతా కళారామం, తెనాలి వారి పురస్కారం
* 2016 సం.లో ఆర్టిస్ట్స్ అసోసియేషన్ (గిల్డ్), వారి 'తలిశెట్టి రామారావు' పురస్కారం
* 2022 సం.లో 'స్వామి వివేకానంద' ఇండియన్ ఐకాన్ పురస్కారం
* 2023 సం.లో ఉత్తమ జర్నలిస్టుగా 'నారద ఆవార్డ్-2023' (కార్టూన్ విభాగంలో)
* 2024 'ఆంధ్రా అకాడమీ ఆఫ్ ఆర్ట్స్', విజయవాడ వారి పురస్కారం
* 2026 - ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారం ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు చేతులమీదుగా.

## పుస్తకాలు

* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 1 (2001 సం.)
* ఆంధ్రకళాదర్శిని - 2 (2004 సం.)
* కళాసాగర్ కార్టూన్లు - (2009 సం.)
* తెలుగు తేజాలు (2021 సం.)
* కొంటెబొమ్మల బ్రహ్మలు (2021 సం.)
* ఆర్ట్ ఆఫ్ ఆంధ్రప్రదేశ్ (Art of Andhra Pradesh) -(2024)

## మూలాలు