# జుబేదా (2001 సినిమా)

| జుబేదా |
| --- |
| పోస్టర్ |
| దర్శకత్వం | శ్యామ్ బెనెగల్ |
| స్క్రీన్ ప్లే | ఖలీద్ మొహమ్మద్ |
| కథ | ఖలీద్ మొహమ్మద్ |
| నిర్మాత | ఫరూఖ్ రాటోన్సే |
| తారాగణం | * కరిష్మా కపూర్
* రేఖ
* మనోజ్ బాజ్‌పాయ్
* సురేఖ సిక్రీ
* రజిత్ కపూర్
* లిల్లెట్ దూబే
* అమరీష్ పూరి
* ఫరీదా జలాల్
* శక్తి కపూర్
 |
| ఛాయాగ్రహణం | రాజన్ కొఠారి |
| కూర్పు | అసీమ్ సిన్హా |
| సంగీతం | ఎ. ఆర్. రెహమాన్ |
| నిర్మాణ సంస్థ | ఎఫ్.కె.ఆర్ ప్రొడక్షన్స్ |
| పంపిణీదార్లు | యష్ రాజ్ ఫిల్మ్స్ |
| విడుదల తేదీ | 2001 జనవరి 19 (2001-01-19) |
| సినిమా నిడివి | 153 నిమిషాలు |
| దేశం | భారతదేశం |
| భాష | హిందీ |
| బడ్జెట్ | ₹5 కోట్లు |
| బాక్సాఫీసు | ₹5.6 కోట్లు |

**జుబేదా** 2001లో శ్యామ్ బెనెగల్ దర్శకత్వం వహించిన, ఖలీద్ మొహమ్మద్ రచించిన భారతీయ హిందీ భాషా సినిమా. కరిష్మా కపూర్, రేఖ, మనోజ్ బాజ్‌పాయ్, సురేఖ సిక్రీ, రజిత్ కపూర్, లిల్లెట్ దూబే, అమరీష్ పూరి, ఫరీదా జలాల్, శక్తి కపూర్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమాకు ఎ. ఆర్. రెహమాన్ నేపథ్య సంగీతం, సౌండ్‌ట్రాక్ అందించాడు.

జుబేదా అనేది మమ్మో (1994) తో ప్రారంభమై, సర్దారీ బేగం (1996) తో కొనసాగిన త్రయం  ముగింపు అధ్యాయం. జోధ్‌పూర్ చెందిన హన్వంత్ సింగ్‌ను వివాహం చేసుకున్న చిత్ర రచయిత ఖలీద్ మొహమ్మద్ తల్లి అయిన దురదృష్టవంతురాలైన నటి జుబేదా బేగం జీవితం ఆధారంగా ఈ సినిమా రూపొందించబడింది.

ఈ సినిమా హిందీలో ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డును గెలుచుకుంది, కరిష్మా కపూర్ ఉత్తమ నటిగా ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు గెలుచుకుంది. ఇది కపూర్ ఉత్తమ నటనగా చాలా మంది విమర్శకులచే పరిగణించబడింది (ఫిజాతో పాటు ఆమె కూడా టైటిల్ రోల్ పోషించింది). ఈ సినిమా బాగా ప్రశంసలు అందుకుంది, వాణిజ్య & సమాంతర సినిమా మార్గాలను అస్పష్టం చేసే శ్యామ్ బెనెగల్ ఉత్తమ రచనలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.

## కథ

తన తల్లి లేనప్పుడు తన అమ్మమ్మ పెంచినందున, తనకు తెలియని తన తల్లిని అర్థం చేసుకోవడానికి రియాజ్ చేసిన అన్వేషణ కథ *జుబైదా*. అతని తల్లి పేరు జుబేదా (కరిష్మా కపూర్), ఆమె సులేమాన్ సేథ్ చిత్రనిర్మాత ఏకైక కుమార్తె. జుబేదా రహస్యంగా సినిమాల్లో నటిస్తుంది, కానీ ఆమె తండ్రి తెలుసుకున్నప్పుడు, అతను ఆమెను కొనసాగించడాన్ని నిషేధిస్తాడు, తన స్నేహితుడి కుమారుడు డాక్టర్ మెహబూబ్ ఆలంతో ఆమెను వివాహం చేసుకుంటాడు, అతను ఘర్జమై అవుతాడు. రియాజ్కు జన్మనిచ్చినప్పుడు పరిస్థితులు ఆమెకు సంతోషకరంగా అనిపిస్తాయి. అయితే, సులేమాన్, మెహబూబ్ తండ్రి మధ్య విభేదాలు తలెత్తుతాయి, జుబేదా జన్మనిచ్చిన కొన్ని రోజుల తర్వాత మెహబూబ్ ఆమెకు విడాకులు ఇస్తాడు.

హృదయ విదారకమైన జుబేదా అప్పుడు ఫతేపూర్ మహారాజా విజయేంద్ర సింగ్ను కలుస్తాడు. విజయేంద్ర అప్పటికే మహారాణి మందిరా దేవిని వివాహం చేసుకున్నాడు, ఇద్దరు పిల్లల తండ్రి. అయినప్పటికీ, అతను జుబైడాతో ప్రేమలో పడతాడు, వారు వివాహం చేసుకుంటారు, కానీ వారి సంబంధంలో నిరంతర గందరగోళం ఉంటుంది. తాను విజయేంద్రను ఎంతో ప్రేమిస్తున్నప్పటికీ, రాజభవనం యొక్క అణచివేసే ఆచారాలను అనుసరించలేకపోయానని జుబేదా పత్రిక ద్వారా రియాజ్ తెలుసుకుంటాడు. తన బావ ఉదయ్ సింగ్ తన పట్ల లైంగిక వేధింపులకు పాల్పడటం తనతో వివాహేతర సంబంధం పెట్టుకోవాలని అతను ఆమెను కోరడం వల్ల కూడా ఆమె అసౌకర్యంగా ఉండేది.

రియాజ్ ఫతేపూర్కు వెళ్లి తన తల్లి గురించి చాలా మందిని అడుగుతాడు. అయితే, జుబేదా "మాండీ దీదీ" అని పిలిచే మందిరా మినహా అందరూ అతని తల్లి ఎప్పుడూ ఉనికిలో లేదని ఖండించారు లేదా ఆమె తమ రాజును మోహింపజేసి విమాన ప్రమాదంలో అతని మరణానికి కారణమైన భయంకరమైన మహిళ అని చెప్పారు.

ఆ పత్రికను చదివిన రియాజ్, విజయేంద్ర రాజకీయవేత్త అయిపోయాడని, ఒక ముఖ్యమైన సమావేశం కోసం ఢిల్లీ వెళ్లబోతున్నాడని తెలుసుకుంటాడు. తన భర్తకు సహాయం అవసరమైనప్పుడల్లా, అతను మద్దతు కోసం మందిరా వైపు చూశాడని జుబైదా నిరాశ చెందాడు, చివరి నిమిషంలో, ఆమె మాత్రమే సమావేశానికి తనతో పాటు వస్తుందని పట్టుబట్టింది. విమానం కూలిపోయి, జుబేదా, విజయేంద్ర మరణించారు. జుబైదా విజయేంద్రను కోల్పోతానని భయపడి, అతన్ని చాలా ప్రేమిస్తున్నందున, అది తప్పు అని తనకు తెలిసినప్పటికీ తనను అతన్ని చంపడానికి నిర్ణయించుకుంటుందని ఒక ఆత్మపరిశీలన సన్నివేశంలో సూచించబడింది. ఈ జీవితంలో వారు కలిసి ఉండలేకపోతే, వారు మరణానంతర జీవితంలో శాశ్వతత్వం కోసం కలిసి ఉండవచ్చని ఆమె భావించింది.

చివరికి, రియాజ్ తన తల్లి ఏకైక చిత్రం, మందిరా నుండి తప్పిపోయిన టేప్ను పొందుతాడు. చివరకు తన అమ్మమ్మ ఆనందంతో కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ, జుబైదా నిజంగా ఉన్న ఆత్మగా సంతోషంగా నృత్యం చేయడాన్ని చూడటంతో ఈ చిత్రం ముగుస్తుంది.

## నటీనటులు

* జుబేదా సులేమాన్ సేథ్/జుబేదా మెహబూబ్ ఆలం/రాణి మీనాక్షి దేవిగా కరిష్మా కపూర్
* మహారాణి మందిరా "మాండీ" దేవిగా రేఖా
* మహారాజా విజయేంద్ర "విక్టర్" సింగ్ గా మనోజ్ బాజ్‌పాయ్
* రాజా దిగ్విజయ్ 'ఉదయ్' సింగ్ గా రాహుల్ సింగ్
* రియాజ్ మసూద్ గా రజిత్ కపూర్
	+ రియాజ్ మసూద్ యువకుడిగా పర్జాన్ దస్తూర్
* ఫయాజీగా సురేఖా సిక్రీ
* సులేమాన్ సేథ్ గా అమరీష్ పూరి
* జైనబ్ బీగా సీమా పాహ్వా
* మమ్మో గా ఫరీదా జలాల్
* డ్యాన్స్ మాస్టర్ హీరాలాల్ గా శక్తి కపూర్
* రోజ్ డావెన్పోర్ట్గా లిల్లెట్ దూబే
* గిరివర్ సింగ్ గా రవి ఝంకల్
* సర్దారీ బేగం గా స్మృతి మిశ్రా
* సాజిద్ మసూద్ గా ఎస్. ఎమ్. జాకీర్
* నందలాల్ సేథ్ గా హరీష్ పటేల్

## పాటలు

ఈ సినిమా సౌండ్ట్రాక్ 2000లో ఎనిమిది పాటలతో విడుదలైంది,  ఎ. ఆర్. రెహమాన్ స్వరపరిచాడు, జావేద్ అక్తర్ సాహిత్యం అందించాడు. లతా మంగేష్కర్ రెండు పాటలను పాడింది.

| క్రమ సంఖ్య
 | పాట.
 | గాయకులు
 |
| --- | --- | --- |
| 1
 | "ధీమే ధీమే"
 | కవితా కృష్ణమూర్తి
 |
| 2
 | "మెయిన్ అల్బెలి"
 | కవితా కృష్ణమూర్తి, సుఖ్వీందర్ సింగ్
 |
| 3
 | "మెహందీ హై రచ్నేవాలీ"
 | అల్కా యాగ్నిక్
 |
| 4
 | "సో గయే హై"
 | లతా మంగేష్కర్
 |
| 5
 | "హాయ్ న"
 | అల్కా యాగ్నిక్, ఉదిత్ నారాయణ్
 |
| 6
 | "ప్యారా సా గాంవ్"
 | లతా మంగేష్కర్
 |
| 7
 | "సో గయే హై"
 | లతా మంగేష్కర్, కోరస్
 |
| 8
 | "ఛోడో మోర్ బైయ్యన్"
 | రిచా శర్మ
 |

## రిసెప్షన్

*ఫిల్మ్‌ఫేర్‌కు* చెందిన సుమన్ తరఫ్దార్ ఈ చిత్రాన్ని "చాలా క్లాస్సి శ్యామ్ బెనెగల్ సినిమా, మానవ సంబంధాల కొత్త అన్వేషణలతో వాటి బహుళ-పొరల చట్రాలలో" అని అభివర్ణించారు, కరిష్మా కపూర్ "అటువంటి ఖచ్చితమైన నటనతో ముందుకు వచ్చినందుకు" ప్రశంసించారు. *ది ట్రిబ్యూన్* కోసం తన సమీక్షలో ఆరాధనా సెఖోన్ ఈ సినిమా "మహిళా-ఆధారిత సినిమాలకు సంబంధించినంతవరకు ఒక మైలురాయి" అని, కరిష్మా కపూర్ "నిజమైన ఆధునిక మహిళ అయిన ఉద్వేగభరితమైన, ధిక్కారం, ఉద్దేశపూర్వక, సమస్యాత్మకమైన జుబైడాగా తనను తాను అధిగమించింది" అని పేర్కొంది. " *ది హిందూ* చెందిన జియా ఉస్ సలాం దీనిని" "శ్యామ్ బెనెగల్ ఉత్తమ సమర్పణలలో ఒకటి" "గా గుర్తించింది, కరిష్మా కపూర్, రేఖా నటన పట్ల సానుకూలంగా ఉంది, కానీ మనోజ్ బాజ్‌పాయ్ నటనను" "అంత నమ్మదగినది కాదు" "అని పేర్కొంది".

## అవార్డులు

* ఉత్తమ హిందీ చిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం
* ఉత్తమ నటిగా ఫిల్మ్ఫేర్ క్రిటిక్స్ అవార్డు - కరిష్మా కపూర్

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో *జుబేదా*