# ఐ టి సి లిమిటెడ్

ఐ టి సి లిమిటెడ్|  |
| Formerly | ఇంపీరియల్ టొబాకో కంపెనీ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (1910–1970) ఇండియా టొబాకో కంపెనీ లిమిటెడ్(1970–1974) ఐ.టి.సి.లిమిటెడ్ (1974–2001)
 ఐ టి సి లిమిటెడ్ (2001–ప్రస్తుతం) |
| Company type | పబ్లిక్ |
| Traded as | * బి.ఎస్.ఇ: 500875
* NSE: ITC
* BSE SENSEX constituent
* NSE NIFTY 50 constituent
 |
| ISIN | INE154A01025 |
| Industry | కాంగ్లోమరేట్ |
| Predecessor | W.D. & H.O. Wills |
| Founded | 24 ఆగస్టు 1910 |
| Headquarters | వర్జీనియా హౌస్, కోల్ కతా, పశ్చిమ బెంగాల్, భారత దేశం |
| Area served | * భారత ఉపఖండం
* గల్ఫ్ దేశాలు
 |
| Key people | సంజీవ్ పూరి (చైర్మన్ &మేనిజింగ్ డైరెక్టర్) |
| Products | * వినియోగ వస్తువులు
* దుస్తులు
* విద్య
* హోటళ్లు , రిసార్ట్స్
* పేపర్‌బోర్డ్ & ప్రత్యేక పత్రాలు
* ప్యాకేజింగ్
* అగ్రిబిజినెస్
* ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ
* సిగరెట్లు
 |
| Revenue | ₹74,979 crore (US$9.4 billion) (2020) |
| Operating income | ₹20,081 crore (US$2.5 billion) (2020) |
| Net income | ₹13,032 crore (US$1.6 billion) (2020) |
| Total assets | ₹77,367 crore (US$9.7 billion) (2020) |
| Total equity | ₹62,021 crore (US$7.8 billion) (2020) |
| Number of employees | 36,500 (2021) |
| Subsidiaries | ITC హోటల్స్ క్లాస్‌మేట్ (స్టేషనరీ) ITC పేపర్‌బోర్డ్‌లు , స్పెషాలిటీ పేపర్స్ డివిజన్ ITC ఇన్ఫోటెక్ సన్‌రైజ్ ఫుడ్స్ |
| Website | www.itcportal.com  |
| **Footnotes / references** |

**ఐ టి సి లిమిటెడ్** (**ITC Limited)** అనేది పశ్చిమ బెంగాల్ లోని కోల్ కతాలో ప్రధాన కార్యాలయం కలిగిన ఒక భారతీయ కంపెనీ. ఇంపీరియల్ టొబాకో కంపెనీ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్ గా 1910లో స్థాపించబడిన ఈ సంస్థ, 1970 సంవత్సరంలో ఇండియా టొబాకో కంపెనీ లిమిటెడ్ గా, తరువాత 1974లో ఐ.టి.సి. లిమిటెడ్ గా పేరు మార్చబడింది. సిగరెట్లు,హోటళ్లు, ప్యాకేజింగ్, పేపర్ బోర్డ్ లు,స్పెషాలిటీ పేపర్ లు, అగ్రి బిజినెస్ వంటి పరిశ్రమల్లో ఈ సంస్థ వైవిధ్యభరితమైన ఉనికిని కలిగి ఉంది. కంపెనీకి 5 సెగ్మెంట్లలో 13 వ్యాపారాలు ఉన్నాయి. ఐటిసి తన ఉత్పత్తులను 90 దేశాలకు ఎగుమతి చేయబడుతున్నాయి, దీని ఉత్పత్తులు 6 మిలియన్ల రిటైల్ అవుట్ లెట్ లలో లభ్యం అవుతున్నాయి.

1910లో ఇంపీరియల్ టొబాకో కంపెనీ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్‌గా స్థాపించబడింది, కంపెనీ 1970లో ఇండియా టొబాకో కంపెనీ లిమిటెడ్‌గా పేరు మార్చబడింది , తర్వాత I.T.C. 1974లో పరిమితం చేయబడింది. కంపెనీ ఇప్పుడు ITC లిమిటెడ్‌గా పేరు మార్చబడింది, ఇక్కడ "ITC" అనేది ఈరోజు ఎక్రోనిం కాదు. 2019–20 నాటికి, ITC వార్షిక టర్నోవర్ US$10.74 బిలియన్లు , మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ US$35 బిలియన్లు. ఇది భారతదేశం అంతటా 60 కంటే ఎక్కువ ప్రదేశాలలో 36,500 మంది ఉద్యోగులను కలిగి ఉంది.

## చరిత్ర

### పొగాకు వ్యాపారం , ప్రారంభ సంవత్సరాలు

"ITC లిమిటెడ్" వాస్తవానికి "ఇంపీరియల్ టొబాకో కంపెనీ ఆఫ్ ఇండియా లిమిటెడ్"గా పేరు పెట్టబడింది, తరువాత W.D. & H.O. విల్స్ 1910 ఆగస్టు 24న కోల్‌కతాలో బ్రిటిష్ యాజమాన్యంలోని కంపెనీగా రిజిస్టర్ చేయబడింది. కంపెనీ ప్రధానంగా వ్యవసాయ వనరులపై ఆధారపడి ఉంది కాబట్టి, ఇది 1911లో భారతదేశంలోని దక్షిణ భాగానికి చెందిన రైతులతో ఆకు పొగాకును సేకరించేందుకు భాగస్వామ్యాన్ని ప్రారంభించింది. కంపెనీ గొడుగు కింద, "ఇండియన్ లీఫ్ టొబాకో డెవలప్‌మెంట్ కంపెనీ లిమిటెడ్" 1912లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని గుంటూరు జిల్లాలో స్థాపించబడింది. కంపెనీ యొక్క మొదటి సిగరెట్ ఫ్యాక్టరీ 1913లో బెంగళూరులో స్థాపించబడింది. 1928లో, కలకత్తాలో కంపెనీ ప్రధాన కార్యాలయం 'వర్జీనియా హౌస్' నిర్మాణం ప్రారంభమైంది. ITC 1935లో కిడ్డర్‌పోర్‌లోని కారెరాస్ టొబాకో కంపెనీ యొక్క కర్మాగారాన్ని తన ఉనికిని మరింత బలోపేతం చేసుకోవడానికి కొనుగోలు చేసింది. ITC దిగుమతి ఖర్చులను గణనీయంగా తగ్గించడానికి 1946లో దేశీయ సిగరెట్ టిష్యూ-పేపర్-మేకింగ్ ప్లాంట్‌ను ఏర్పాటు చేయడంలో సహాయపడింది. తర్వాత, 1949లో మద్రాసులో ప్రింటింగ్ , ప్యాకేజింగ్ కోసం ఒక కర్మాగారం స్థాపించబడింది. కంపెనీ 1953లో టొబాకో మ్యానుఫ్యాక్చరర్స్ (ఇండియా) లిమిటెడ్ యొక్క తయారీ వ్యాపారాన్ని , ప్రింటర్స్ (ఇండియా) లిమిటెడ్ యొక్క కాంప్లిమెంటరీ లితోగ్రాఫిక్ ప్రింటింగ్ వ్యాపారాన్ని 1953లో కొనుగోలు చేసింది.

## అభివృద్ధి

ఐటిసికి సిగరెట్లు, హోటళ్లు, పేపర్ బోర్డ్ లు ,స్పెషాలిటీ పేపర్లు, ప్యాకేజింగ్, అగ్రి బిజినెస్, ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్స్, మిఠాయి, ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ, బ్రాండెడ్ అప్పెరల్, పర్సనల్ కేర్, స్టేషనరీ, సేఫ్టీ మ్యాచ్ లుఇతర FMCG ప్రొడక్ట్ ల్లో వైవిధ్యభరితమైన ఉనికి ఉంది. సిగరెట్లు, హోటళ్లు, పేపర్ బోర్డ్ లు, ప్యాకేజింగ్, అగ్రి-ఎక్స్ పోర్ట్ ల వ్యాపారాలలో ఐటిసి ఒక మార్కెట్ లీడర్ గా ఉన్నప్పటికీ, ప్యాకేజ్డ్ ఫుడ్స్ & కన్ఫెక్షనరీ, బ్రాండెడ్ అప్పెరల్, పర్సనల్ కేర్, స్టేషనరీ వ్యాపారాలలో కూడా ఇది వేగంగా మార్కెట్ వాటాను పొందుతోంది. భారతదేశం లోని అత్యంత విలువైన సంస్థలలో ఒకటిగా, ఐటిసి పేరు పొందింది. ఐటిసి అగ్రి-బిజినెస్ భారతదేశం లో అతిపెద్ద వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల ఎగుమతిదారుల్లో ఒకటి. ఐటిసి దేశం అతిపెద్ద విదేశీ మారక ద్రవ్య సంపాదనదారులలో ఒకటి (గత దశాబ్దంలో $3.2 బిలియన్లు). ఇంటర్నెట్ సేవల ద్వారా భారతీయ రైతులకు సాధికారత కల్పించడం ద్వారా భారతీయ వ్యవసాయం తన పోటీతత్వాన్ని గణనీయంగా పెంపొందించుకోవడానికి కంపెనీ చేసిన 'ఇ-చౌపాల్' చొరవ దోహదపడుతుంది. హార్వర్డ్ బిజినెస్ స్కూల్ లో ఇప్పటికే ఒక కేస్ స్టడీగా మారిన ఈ పరివర్తన వ్యూహం, ఐటిసి కొరకు ఒక భారీ గ్రామీణ పంపిణీ అవస్థాపనను క్రమంగా సృష్టిస్తుందని, ఇది కంపెనీ మార్కెటింగ్ వ్యవస్థ గణనీయంగా పెరుగుతుందని భావిస్తున్నారు. ఐటిసి పూర్తి స్వంత ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ సబ్సిడరీ, ఐటిసి ఇన్ఫోటెక్ ఇండియా లిమిటెడ్, ప్రముఖ గ్లోబల్ కస్టమర్ లకు ఐటి సేవలను అందిస్తుంది. సృజనాత్మక ఐటి పరిష్కారాల ద్వారా కస్టమర్ సవాళ్లను పరిష్కరించడం ద్వారా ఐటిసి ఇన్ఫోటెక్ తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక స్థానాన్ని ఏర్పరుచుకుంది.

## కంపెనీ షేర్స్

బాంబే స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (బిఎస్ఇ), నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ ఆఫ్ ఇండియా (ఎన్ఎస్ఈ), కలకత్తా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (సిఎస్ఇ) లలో ఐటిసి ఈక్విటీ షేర్లు జాబితా చేయబడ్డాయి. ఐ టి సి కంపెనీ గ్లోబల్ డిపాజిటరీ రిసిప్ట్స్ (జిడిఆర్ లు) లక్సెంబర్గ్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ లో జాబితా చేయబడ్డాయి. ఐటిసి భారతదేశం రెండు ప్రధాన స్టాక్ మార్కెట్ సూచీలలో ఒక భాగం: బిఎస్ఇ సెన్సెక్స్, ఎన్ఎస్ఈ యొక్క నిఫ్టీ 50.

| వాటాదారులు ( 2020 మార్చి 31 వరకు
 | షేర్ హోల్డింగ్
 |
| --- | --- |
| ఆర్థిక సంస్థలు
 | 42.41%
 |
| ఎఫ్ ఐ ఐ & ఎఫ్ పి ఐ
 | 14.63%
 |
| విదేశీ కంపెనీలు
 | 29.47%
 |
| ప్రవాస భారతీయులు, ఓ సి ఐ Iలు,విదేశీ పౌరులు
 | 0.69%
 |
| బాడీ కార్పొరేట్లు
 | 1.03%
 |
| పబ్లిక్ ,ఇతరులు
 | 11.65%
 |
| షేర్ అండర్లైయింగ్ గ్లోబల్ డిపోజిటరీ రిసిప్ట్స్
 | 0.12%
 |
| మొత్తం
 | 100.00%
 |

## ఉద్యోగులు

సంస్థ యొక్క వార్షిక నివేదిక ప్రకారం, 2020 మార్చి 31 నాటికి దానిలో 28000+ మంది ఉద్యోగులు ఉన్నారు. ఇది FY 2012–13లో ఉద్యోగుల ప్రయోజనాల కోసం ₹2,145 కోట్లు ఖర్చు చేసింది. అదే సంవత్సరంలో, దాని అట్రిషన్ రేటు 12%. ITC ఛైర్మన్ యోగేష్ చంద్ర దేవేశ్వర్ (మ. 2019) ప్రభుత్వం నుండి పద్మ భూషణ్తో సహా ప్రఖ్యాత అవార్డులు , గుర్తింపును గెలుచుకున్నారు. భారతదేశం 2005–09, బోస్టన్ కన్సల్టింగ్ గ్రూప్ ద్వారా , హార్వర్డ్ బిజినెస్ రివ్యూ ద్వారా ప్రపంచంలో ఏడవ-అత్యుత్తమ పనితీరు కనబరిచిన CEO. మీరా శంకర్, USAలో 2009 , 2011 మధ్య భారత రాయబారి, 2012లో ITC లిమిటెడ్ బోర్డు చరిత్రలో మొదటి మహిళా డైరెక్టర్‌గా చేరారు. ఆమె కంపెనీకి అదనపు నాన్ ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్.

## మూలాలు