Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# గాయకులు

గాయకులు
తెలంగాణ ప్రభుత్వం అందించే దాశరథి సాహితీ పురస్కార కార్యక్రమంలో పాట పాడుతున్న గాయకుడు
శ్రోతల కోసం లేదా శ్రోతల ముందు గేయకావ్యాన్ని లయబద్ధంగా ఆలపించే వారిని **గాయకులు** అంటారు. గాయకులను ఇంగ్లీషులో singers అంటారు.

గానం చేసే పురుషుడిని గాయకుడు అని, స్త్రీని గాయని అని అంటారు. గానం చేసే కొంత మంది గాయకులను గాన బృందం అంటారు.

## గురువు

గానాన్ని అభ్యాసం చేయలనుకునే వ్యక్తి ఒక మంచి గురువును ఎంపిక చేసుకోవడంతో పాటు ఇతర గాయకులు ఇచ్చే మంచి సూక్తులను కూడా అవలంభించాలి.

తెలుగు నేపధ్య గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు అయిన శ్రీపతి పండితారాధ్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం గారు సంగీతాన్ని నేర్చుకోనప్పటికి గొప్ప గాయకుడిగా వాసి కెక్కినారు.

## గాయకుల ఆహారం

గాయకులు పుదీనా రసం తాగితే కంఠస్వరం మృధువుగా మధురంగా తయారవుతుంది.

మసాల పదార్థాలు, కారం ఎక్కువున్న పదార్థాలు తక్కువగా తీసుకోవాలి. సమయానికి ఆహారం తీసుకోవాలి.

ధూమపానం, మద్యపానం వల్ల స్వరపేటిక దెబ్బతింటుంది అందువల్ల అవి మానివేయాలి.

శ్రావ్యమైన స్వరానికి నీళ్లు ఎక్కువ తాగాలి. ఫిల్టర్ చేసిన నీరు మాత్రమే తాగాలి. పోషకాలుండే ఆహార పదార్థాలు తీసుకోవాలి.

గాయకులు ఎక్కువ వేడిగా ఉన్న పదార్ధాలను, మరీ చల్లగా ఉన్న పదార్ధాలను తీసుకోకూడదు.

## గాయకుల వ్యాయామం

గాయకులు ప్రతిరోజూ కొంత సమయాన్ని వ్యాయామం లేదా యోగాకు కేటాయించాలి.

కొంతమంది గాయకులు తెల్లవారుజామున చల్లని నీటిలో గొంతు వరకు మునిగి తమ గానాన్ని సాధన చేస్తారు.

## పిచ్‌ రేంజ్‌

ప్రతి ఒక్కరూ తమ స్వరం పిచ్‌ రేంజ్‌ను తెలుసుకోవాలి. దీన్ని డైనమిక్‌ రేంజ్‌ అంటాం. ఇది తెలుసుకున్న తర్వాత ఈ రేంజ్‌కు మించి పాడటం, మాట్లాడడం చేయకూడదు.

పిచ్‌ రేంజ్‌ తెలుసుకుని పాటలు పాడడం వల్ల స్వరానికి సంబంధించిన సమస్యలు ఉత్పన్నం కావు. దీన్ని తెలుసుకోవడానికి 'వాయిస్‌ సాఫ్ట్‌వేర్‌' ఉపయోగపడుతుంది.

## వాయిస్‌ మ్యుటేషన్లు

మగవాళ్లు ఆడపిల్లల గొంతుతో, ఆడవాళ్లు మగవారి గొంతుతో పాడడాన్ని వాయిస్‌ మ్యుటేషన్లు అంటారు.

## వాతావరణం

గాయకులు మంచు పడే సమయంలో ఎక్కువగా తిరగరాదు.

## బరువైన పనులు

గాయకులు బరువైన పనులు చేయరాదు. మరి ముఖ్యం గానం చేసే ముందు అసలు చేయరాదు.

## ఇవి కూడా చూడండి

* నేపథ్య గాయకుడు
* నేపధ్య గానం
* భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు - ఉత్తమ నేపథ్య గాయకుడు
* గానం
* తెలుగు సినిమా గాయకులు
* నంది ఉత్తమ నేపథ్య గాయకులు
* నంది ఉత్తమ నేపథ్య గాయనీమణులు
* మిస్కిన్
# ఉప్పలపు శ్రీనివాస్

| ఉప్పలపు శ్రీనివాస్ |
| --- |

**మాండొలిన్ శ్రీనివాస్** (ఫిబ్రవరి 28, 1969 - సెప్టెంబర్ 19, 2014) గా ప్రసిద్ధిచెందిన **ఉప్పలపు శ్రీనివాస్** ప్రముఖ భారతీయ మాండొలిన్ వాద్య నిపుణుడు.

## బాల్య జీవితం

శ్రీనివాస్ ఫిబ్రవరి 28, 1969, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా లోని పాలకొల్లులో జన్మించాడు. తండ్రి సత్యనారాయణ క్లారినేట్‌ వాద్యకారుడు. శ్రీనివాస్‌ బాల సంగీత మేధావి. ఆరు సంవత్సరాల వయసులోనే మాండొలిన్ ను చేతబట్టాడు. శ్రీనివాస్‌ తొమ్మిదేళ్ల వయసులోనే 1978లో ఆంధ్రరాష్ట్రంలో మాండలిన్‌ వాయిద్యకారుడిగా అరంగేట్రం చేశాడు. మద్రాసులో జరిగిన సంగీతోత్సవాల సందర్భంగా ఇండియన్‌ ఫైన్‌ ఆర్ట్స్‌ సొసైటీ నిర్వహించిన కార్యక్రమంలో తొలిసారిగా శ్రీనివాస్‌ మాండలిన్‌ వాయుద్య కచ్చేరీని ఏర్పాటు చేశారు. కొడుకులోని కళాతృష్ణను గుర్తించిన తండ్రి తన గురువైన రుద్రరాజు సుబ్బరాజు దగ్గరకు శిష్యరికానికి పంపాడు. రుద్రరాజుకు మాండొలిన్ వాయించడం రాదు గాని మంచి గాయకుడు. తన గానకళతో శ్రీనివాస్ కి మాండొలిన్ నేర్పించాడు. 19వ సంవత్సరంలో మాండలిన్‌ వాద్య కచ్చేరీ చేసాడు. శ్రీనివాస్ సోదరుడు యు. రాజేష్ కూడా అన్నకి సంగీతంలో తోడుగా ఉండేవాడు. వీరికి ఒక సోదరి ఉంది. కర్ణాటక సంగీతంలో మాండొలిన్ ను ఉపయోగించిన ప్రథమ కళాకారుడు శ్రీనివాస్. రాగాలకు స్వరాలకు అనుకూలంగా మాండొలిన్ ను మలచాడు శ్రీనివాస్. భారతదేశంలోనే కాకుండా కెనడా, ఆస్ట్రేలియా మొదలగు పలు దేశాలలో సంగీత కార్యక్రమాలు నిర్వహించాడు. శ్రీనివాస్‌ విద్యుత్తు వాద్యాలను వాయిస్తూ కర్ణాటక సంగీతాన్ని కొత్త పుంతలు తొక్కించాడు.

## కలిసి పనిచేసిన కళాకారులు

విదేశీ పాశ్చాత్య సంగీత కళాకారులు మైఖేల్‌బ్రూక్‌, జాన్‌ మెర్‌ లాగ్లిన్‌, నైగెల్‌ కొండి టైగన్‌, మైఖేల్‌ వైమన్‌ వంటి వారితో కలసి విదేశాలలో పలు కార్యక్రమాలు చేశాడు. శ్రీనివాస్‌ కర్ణాటక సంగీతముతోబాటు హిందుస్థానీ సంగీతంలోను ప్రావీణ్యం గడించాడు. హిందుస్థానీ క్లాసికల్‌ సంగీత కళాకారులు హరిప్రసాద్‌ చౌరాసియా, జాకీర్ హుస్సేన్ వంటి వారితో కలసి పనిచేసాడు.

## అవార్డులు

అతి పిన్న వయసులోనే మాండలిన్‌ శ్రీనివాస్‌ను (1998లో) పద్మశ్రీ అవార్డు అందుకున్నాడు. 2010లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డును అందుకున్నాడు. 1983లోనే బెర్లిన్లో జరిగిన బజ్‌ ఫెస్టివల్‌లో శ్రీనివాస్‌ మాండలిన్‌ వాదన ఆహూతుల్ని అలరించింది. అత్యంత గౌరవప్రదమైన సంగీత రత్న అవార్డును శ్రీనివాస్‌ గెలుచుకున్నాడు. 15 ఏళ్ల వయసులోనే తమిళనాడు రాష్ట్ర ఆస్థాన విద్వాంసుడుగా పదవి నలంకరించాడు. సనాతన సంగీత పురస్కార్‌, రాజాలక్ష్మి ఫౌండేషన్‌ అవార్డు, నేషనల్‌ సిటిజన్‌ అవార్డు, రాజీవ్‌గాంధీ నేషనల్‌ ఇంటిగ్రేషన్‌ అవార్డు వంటి పలు అవార్డులు శ్రీనివాస్‌కు అలంకారం అయ్యాయి. శ్రీనివాస్‌ పలు కర్నాటక సంగీత ఆల్బమ్‌లు రూపొందించాడు.

## మరణం

కొంతకాలం కాలేయ సంబంధిత అనారోగ్యంతో బాధపడిన శ్రీనివాస్‌ 2014, సెప్టెంబరు మూడవ తారీఖున చెన్నైలోని అపోలో ఆసుపత్రిలో చేరారు. వైద్యులు కాలేయ మార్పిడి చికిత్స అందించినప్పటికీ, అది ఫలించకపోవడంతో సెప్టెంబరు 19, శుక్రవారం ఉదయం 9.30 గంటల ప్రాంతంలో తుదిశ్వాస విడిచాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* The official website
* కౌముది.నెట్ లో గొల్లపూడి కాలం లో విశేషాలు
# నీ కోసం

|  |
| --- |
| **నీ కోసం** (1999 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | శ్రీను వైట్ల |
| తారాగణం | రవితేజ, మహేశ్వరి  |
| సంగీతం | ఆర్.పి.పట్నాయక్ |
| ఛాయాగ్రహణం | సి. రాంప్రసాద్ |
| భాష | తెలుగు |

**నీ కోసం**  1999లో విడుదలై విజయవంతమైన తెలుగు చిత్రం. దర్శకుడు శ్రీను వైట్లకు తెలుగులో దర్శకుడిగా ఇది మొదటి చిత్రం.

## నేపధ్యము

శ్రీను వైట్ల దర్శకుడిగా ప్రయత్నిస్తున్నాడని ఇతడితో బాటు పనిచేసిన కెమేరామేన్ ఇతడి గురించి కొత్తగా సినిమా తీద్దామనుకుంటున్న బాల్రెడ్డి మిత్రబృందానికి చెప్పడంతో వాళ్ళే ఇతడి దగ్గరికి సినిమా తీద్దామని రావడం, **నీకోసం**  మొదలు పెట్టడం జరిగింది. రవితేజ, మహేశ్వరి కాంబినేషన్ సినిమా మొదలైతే ఐంది కానీ ఆది నుంచీ అన్నీ కష్టాలే. నిర్మాతలు తలా ఒక రెండు, మూడు లక్షలు వేసుకుని ప్రోజెక్టు మొదలెట్టారు, కానీ మధ్యలో బడ్జెట్ ఐపోవడం.. మళ్ళా ఇతడే ఎలానో మరికొంత పెట్టుబడి పెట్టడం.అలా అష్ట కష్టాలూ పడి సినిమాని పూర్తిచేశాడు. 38 లక్షల్లో 28 వర్కింగ్ డేస్లో తీసిన సినిమా పూర్తి కావడానికి మొత్తం సంవత్సరంన్నర పట్టింది.
ఆ సినిమా ప్రివ్యూ చూసిన నాగార్డున గారు ఇతడికి దర్శకుడిగా అవకాశం ఇస్తానన్నారు. అలానే ఆ సినిమా చూసిన రామోజీ రావు మొత్తం ఆంధ్రాకి దాన్ని కొనుగోలుచేసి విడుదల చేశారు. 1999 డిసెంబరు 3న రిలీజైంది. సినిమా బ్రహ్మాండమైన హిట్ కాకపోయినా కోటిరూపాయలు వసూలు చేసి కమ్మర్షియల్గా సక్సెస్ అవడమే కాకుండా డైరెక్టర్గా ఇతడికి మంచి పేరు తీసుకొచ్చింది. అదే సంవత్సరం 7 నంది అవార్డుల్ని కూడా గెలుచుకుంది. ఉత్తమ కొత్త దర్శకుడిగా ఇతడికి, ఉత్తమ స్కీన్ప్లే కీ, ద్వితీయ ఉత్తమ చిత్రంగా సినిమాకీ కూడా నంది పురస్కారాలు వచ్చాయి. ఆ విధంగా ఇతడి దర్శకత్వంలో విడులైన మొదటి సినిమా 'నీకోసం'.
ఆ సినిమా విజయంతో ఇతడి మీద నమ్మకంతో రామోజీ రావు ఇతడికి ఆనందం సినిమాకి అవకాశం ఇచ్చారు.

## కథ

## తారాగణం

## సాంకేతికవర్గం

## పాటలు

చిత్రానికి సంగీతాన్ని ఆర్. పి. పట్నాయక్ అందించారు.

| Untitled |
| --- |
|  |

ఆర్. పి. పట్నాయక్.

| క్రమసంఖ్య | పేరు | గాయకులు | నిడివి |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. | "నీ కోసం"   | రాజేష్, కౌసల్య (గాయని) |  |
| 2. | "మాయో ఏమి మాయో"   | మణి నాగరాజ్, కౌసల్య (గాయని) |  |
| 3. | "ఐ టూ లవ్ యు అంటూ"   | మణి నాగరాజ్, నిహాల్ |  |
| 4. | "నీ కోసం"   | ఆర్. పి. పట్నాయక్, కౌసల్య (గాయని) |  |
| 5. | "మామ మామ"   | ఆర్. పి. పట్నాయక్, కౌసల్య (గాయని) , నిహాల్ |  |
| 6. | "కొంటె బాపు"   | మనో, కె. ఎస్. చిత్ర |  |

## మూలాలు
# ముగ్గురు

**ముగ్గురు** తెలుగు భాషలో ఒక సర్వనామము (Pronoun). తెలుగు సంధిగా విడదీస్తే మూడు + గురు అవుతుంది. ముగ్గురు అనగా **మూడు మంది** (Three persons).

## సినిమాలు

* ముగ్గురు అత్తల ముద్దుల అల్లుడు
* ముగ్గురు కొడుకులు
* ముగ్గురు మరాఠీలు
* ముగ్గురు మూర్ఖురాళ్ళు
* ముగ్గురు మిత్రులు
* ముగ్గురు మొనగాళ్ళు
* ముగ్గురు వీరులు
* ముగ్గురు (సినిమా)
# కలుసుకోవాలని

|  |  |
| --- | --- |
|  | తెలుగు సినిమా\*వేదిక |

|  |
| --- |
| **కలుసుకోవాలని** (2002 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | రఘు రాజ్ |
| నిర్మాణం | దిల్ రాజు, ప్రవీణ్, గిరి |
| రచన | వక్కంతం వంశీ |
| కథ | రఘు రాజ్ |
| చిత్రానువాదం | రఘు రాజ్ |
| తారాగణం | ఉదయ్ కిరణ్ గజాలా ప్రత్యూష |
| సంగీతం | దేవిశ్రీ ప్రసాద్ |
| నేపథ్య గానం | ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం దేవిశ్రీ ప్రసాద్ సునీత కల్పనా రాఘవేంద్ర |
| ఛాయాగ్రహణం | సమీర్ రెడ్డి |
| నిర్మాణ సంస్థ | ఆర్.పి.జి ప్రొడక్షన్స్ |
| నిడివి | 160 ని. |
| భాష | తెలుగు |

**కలుసుకోవాలని** 2002 లో రఘురాజ్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం. ఉదయ్ కిరణ్, గజాలా ఇందులో ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. దేవిశ్రీ ప్రసాద్ సంగీతాన్ని అందించారు.

## తారాగణం

* ఉదయ్ కిరణ్
* గజాలా
* ప్రత్యూష
* కైకాల సత్యనారాయణ
* ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం
* అన్నపూర్ణ
* జూనియర్ రేలంగి

## పాటల జాబితా

ఉదయించిన, రచన: దేవీశ్రీ ప్రసాద్, గానం. దేవీశ్రీ ప్రసాద్

ఆకాశం , రచన: దేవీశ్రీ ప్రసాద్, గానం.సుమంగళి, కిడ్ సత్య

షకీలా , రచన: కులశేఖర్ , గానం.దేవన్, మాతంగి

చెలియా చెలియా, రచన; కులశేఖర్, గానం.దేవీశ్రీ ప్రసాద్, కల్పన

తళతళమని , రచన: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి , గానం.ఎస్ పి బి.చరన్ , హరిణి

పదే పదే, రచన: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి,గానం.సుమంగళి

ఓకే ఒక క్షణం , రచన: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, గానం.సుమంగళి

ప్రియా ప్రియా, రచన: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, గానం.జీ.వేణుగోపాల్ , సుమంగళి.

## బయటి లింకులు

* పాటలు
* చిత్ర సమీక్ష
# మన్మథుడు

| మన్మథుడు |
| --- |
|  |
| హిందువుల కామ దేవుడు |
| దేవనాగరి | काम देव |
| సంస్కృత అనువాదం | kāmadeva |
| తమిళ లిపి | காம தேவன் |
| అనుబంధం | ప్రద్యుమ్నుడు, వాసుదేవుడు |
| నివాసం | Ketumala-varsa |
| మంత్రం | కామ గాయత్రి |
| ఆయుధములు | చెఱుకు విల్లు , పూల బాణం |
| భర్త / భార్య | రతీదేవి, ప్రీతి |
| వాహనం | చిలుక |

**మన్మథుడు** హిందూ పురాణాలలో ప్రేమకు సంబంధించిన దేవుడు. ఇతని భార్య రతీదేవి.

## పురాణాలలో మన్మథుడు

మన్మథునికి శివునికి గల సంబంధం వివరించే కథలు మత్స్య పురాణము, శివ పురాణములలో తెలుపబడినవి. ఇంద్రుడు, ఇతర దేవతలను తారకాసురుడు బాధించసాగెను. బ్రహ్మ ఇచ్చిన వరాల మూలంగా శివుని కుమారుడు తప్ప అతన్ని మరెవ్వరూ వధించలేరు. అప్పటికి శివుడు బ్రహ్మచారిగా తపస్సు చేసుకొనుచున్నాడు. పార్వతి శివుడి బ్రహ్మచర్యాన్ని భంగపరచి వివాహం చేసుకొంటే వారి పుత్రుడు తారకాసురున్ని వధిస్తాడని బ్రహ్మ సలహా ఇస్తాడు. ఇంద్రుడు ఈ బృహత్కార్యాన్ని మన్మథుడు చేయగలడని పంపిస్తాడు. మన్మథుడు వసంతుని సహాయంతో శివున్ని పూల బాణంతో మేల్కొలుపుతాడు. కోపించిన శివుడు మూడవకన్ను తెరిచి మన్మథుడిని భస్మం చేస్తాడు.

వసంతుని ప్రభావం మీద పార్వతిని చేరిన శివుడిని మన్మథుడిని బ్రతికించమని, ఇందులో అతని దోషం లేదని వేడుకుంటుంది. అయితే శివుడి అతన్ని అనంగుడు (అంగాలు లేకుండా) గా చేస్తాడు. వీరి కుమారుడు కార్తికేయుడు తారకాసురున్ని వధిస్తాడు.

శివునిపై మదన బాణాన్ని సంధిస్తున్న కామదేవుడు.
## స్వరూపం

మన్మథుని రూపం అందమైన, యవ్వనవంతునిగా ధనుస్సు ఎక్కుపెడుతున్నట్లు రెక్కలతో ఎగురుతున్నట్లు చూపుతారు. ఇతని విల్లు చెఱుకు గడతోను, బాణాలు ఐదు రకాల సువాసనలు వెదజల్లే పూలతోను అలంకరించబడి ఉంటాయి. ఈ పువ్వులు: అశోకం, తెలుపు, నీలం పద్మాలు, మల్లె, మామిడి పూలు. ప్రాచీనమైన మన్మథుని విగ్రహం మథుర సంగ్రహాలయంలో భద్రపరచబడింది.

రతి, ప్రీతి భార్యలతో కామదేవుడు.
## ఆరాధన

* కామ గాయత్రి : "ఓం కామ దేవాయ విద్మహే పుష్పబాణాయ ధీమహి తన్నో అనంగ ప్రచోదయాత్"

## ఇతర పేర్లు

* మదనుడు
* కాముడు
* కామదేవుడు
* పంచశరుడు
* మనసిజుడు
* అనంగుడు
* కందర్పుడు
* రతికాంతుడు
* పుష్పధన్వుడు .

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* About.com page
*
* Kamadeva's holy sacrifice
* God Of Desire: Tales Of Kamadeva In Sanskrit Story Literature (book)
* Theosophical dictionary on Kamadeva
# ఖడ్గం

స్విస్ లాంగ్స్వర్డ్, 15వ లేదా 16వ శతాబ్దం
**ఖడ్గం** (ఆంగ్లం: **Sword**), ఒక పొడవాటి ఆయుధం. మానవ చరిత్రలో అనాదిగా వాడుకలో వున్న ఆయుధం. చక్రవర్తులు, రాజులు, సైనికులు, పాతకాలపు పోలీసు బలగాలు, జమీందారులు ఉపయోగించేవారు. ఖడ్గం వీరత్వానికి శౌర్యానికి, హుందాతనానికి ప్రతీక గాను వాడేవారు. ఈ ఖడ్గానికి అనేక పేర్లు గలవు, కత్తి, కరవాలము మొదలగునవి. సాధారణంగా ఈ ఖడ్గాన్ని, ఇనుము, ఉక్కు, కంచుతో తయారు చేసేవారు. ఖడ్గానికి ఓ వైపు పదును వుంచేవారు. ఖడ్గానికి పట్టుకునే పిడికిలి వుంటుంది. చివరికొన కూసుగానూ పదును కలిగి వుంటుంది. సాధారణంగా ఖడ్గము పెట్టే సంచిలాంటిని 'ఒర' అని వ్యవహరిస్తారు. ఖడ్గంతో పాటు స్వీయ రక్షణ కోసం డాలును వుంచడం ఆనవాయితీ.

## భాషా విశేషాలు

తెలుగు భాష ప్రకారంగా ఖడ్గము [ khaḍgamu ] khaḍgamu. [Skt.] n. A sword or scimitar: a rhinoceros or its horn. ఖడ్గ పాత్రము khaḍga-pātramu. n. A bracelet made of horn and gold. ఖడ్గ బంధము khaḍga-bandhamu. n. An arrangement of words in verse forming the shape of a sword. ఖడ్గమృగము khaḍga-mṛigamu. n. The rhinoceros. ఖడ్గవాదము khaḍga-vādamu. n. Violence: force of arms a combat: a duel.

## ఖడ్గాలలో రకాలు

రకరకాల ఖడ్గాలు
* ఖడ్గం
* కరవాలము
* చురకత్తి
* బాకు

## ఖడ్గం , భాగాలు

ఖడ్గానికి 'పిడి', కత్తి వుంటుంది.

Fencing|  |
| --- |
| Final of the Challenge Réseau Ferré de France–Trophée Monal 2012, épée world cup tournament in Paris. |
| Focus | Weaponry |
| ఒలెంపిక్ క్రీడ | Present since inaugural 1896 Olympics |
| అధికార వెబ్‌సైట్ | www.fie.ch www.fie.org |

ఖడ్గయుద్ధాన్ని కత్తియుద్ధం అని కూడా అంటారు. ఇంగ్లీషులో Fencing అంటారు.
ఖడ్గం అనగా కత్తి. కత్తులతో జరిగే పోరాటాన్ని ఖడ్గయుద్ధం అంటారు. ఈ యుద్ధం చాలా భయంకరమైన, ప్రమాదకరమైన విద్య. రాజుల కాలంలో జరిగిన యద్ధాలలో ఈ యుద్ధం ప్రముఖ పాత్ర వహించింది.

పురాణాల ప్రకారం మహా భారతంలో నకులుడు, సహదేవుడు మంచి ప్రావీణ్యులని ప్రతీతి.

సౌదీ అరేబియా పతాకంపై గల 'ఖడ్గం'.
## ఇవీ చూడండి

* నందకం
* ఖడ్గంలోని రకాలు
* ఫెన్సింగ్
* సిలాత్

## పీఠికలు

## మూలాలు

* Allchin, F.R. in *South Asian Archaeology 1975: Papers from the Third International Conference of the Association of South Asian Archaeologists in Western Europe, Held in Paris* (December 1979) edited by J.E.van Lohuizen-de Leeuw. Brill Academic Publishers, Incorporated. 106-118. ISBN 9004059962.
* Prasad, Prakash Chandra (2003). *Foreign Trade and Commerce in Ancient India*. Abhinav Publications. ISBN 8170170532.
* Edgerton; et al. (2002). *Indian and Oriental Arms and Armour*. Courier Dover Publications. ISBN 0486422291.
* Withers, Harvey J S; World Swords 1400 - 1945, Studio Jupiter Military Publishing (2006). ISBN 095491011.

## బయటి లింకులు

* Featured articles relating to the sword at myArmoury.com
* How Were Swords Really Made? by John Clements (ARMA)
* Medieval Sword Resource Site (vikingsword.com)
* SwordWiki.org Archived 2009-02-25 at the Wayback Machine
# తొట్టిగ్యాంగ్

| తొట్టిగ్యాంగ్ |
| --- |
| దర్శకత్వం | ఇ.వి.వి. సత్యనారాయణ |
| రచన | ఇ.వి.వి. సత్యనారాయణ |
| నిర్మాత | ఇ.వి.వి. సత్యనారాయణ |
| తారాగణం | ప్రభు దేవా అల్లరి నరేష్ సునీల్ అనిత గజాలా |
| ఛాయాగ్రహణం | లోగనాథం శ్రీనివాసన్ |
| కూర్పు | మార్తాండ్ కె. వెంకటేష్ |
| సంగీతం | దేవిశ్రీ ప్రసాద్ |
| నిర్మాణ సంస్థ | ఇవివి సినిమా |
| విడుదల తేదీ | డిసెంబరు 6, 2002 |
| దేశం | భారతదేశం |
| భాష | తెలుగు |

**తొట్టిగ్యాంగ్** 2002, డిసెంబరు 6న విడుదలైన తెలుగు చలనచిత్రం. ఇ.వి.వి. సత్యనారాయణ దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో ప్రభుదేవా, అల్లరి నరేష్, సునీల్, అనిత, గజాలా నాయికానాయకులుగా నటించారు. దేవిశ్రీ ప్రసాద్ సంగీతం అందించిన ఈ చిత్రం బాక్సాఫీస్ వద్ద విజయం సాధించింది.

## కథ

నరేష్‌, ప్రభుదేవా, సునీల్‌ ఒక తొట్టిగ్యాంగ్‌. శవాలను తరలించడం, కుక్కలను పట్టుకోవడం వీరి పని. గజాలాను చూడగానే ప్రభుదేవా ప్రేమిస్తాడు. కానీ గజాలా ఛీ కొడుతుంది. నరేష్‌ మంచితనం చూసి ఆమె అతన్ని ప్రేమిస్తుంది. చిన్నప్పుడు తను ప్రేమించిన వెంకటలక్ష్మిని తప్ప ఎవర్నీ ప్రేమించలేనని నరేష్‌ చెప్పుతాడు. గజాలా వెంటనే ఓ కథ అల్లి, వెంకటలక్ష్మికి ఇప్పటికే పెళ్ళి అయిందని, ఇద్దరు పిల్లలు కూడా అని చెప్పుతుంది. దీంతో స్నేహితులిద్దరిని వదిలేసి గజాలాతో సింగుతుంటాడు. ఫ్రెండ్‌ను దూరం చేసిన గజాలాపై కక్ష సాధించేందుకు ప్రభుదేవా, సునీల్‌లు ప్లాన్‌ వేస్తారు. ఈలోపు వారికి వెంకటలక్ష్మి (అనిత) పరిచయమవుతుంది. సొంత బావ తనను 'పూజకు పనికి రాని పువ్వు'గా చేయడంతో వెంకటలక్ష్మి సన్యాసిగా మారాలని నిశ్చయించుకుంటుంది. కానీ ఈ పువ్వును నరేష్‌ చెవ్విలో పెడుతామని శపథం చేసి గజాలాను కిడ్నాప్‌ చేస్తారు. ఇక గజాలా వీరిని ముప్పుతిప్పలు పెట్టి నరేష్‌కు దగ్గరవుతుంది, అనితను నరేష్‌ పెళ్ళిచేసుకుంటాడా లేదా అనేది మిగతా కథ.

## నటవర్గం

* ప్రభుదేవా (సూరిబాబు)
* అల్లరి నరేష్ (అచ్చిబాబు)
* సునీల్ (సత్తిబాబు)
* అనిత (వెంకటలక్ష్మీ)
* షకీలా (మాతాశ్రీ)
* ఎల్. బి. శ్రీరామ్ (అలెగ్జాండర్)
* ఎం. ఎస్. నారాయణ, చలపతిరావు (బొంగు బ్రదర్స్)
* జయ ప్రకాష్ రెడ్డి (అతిథి పాత్ర)
* బ్రహ్మానందం (గాలిగొట్టం గోవిందశాస్త్రి)

## పాటలు

| పాటపేరు | గాయకులు | నిడివి
 |
| --- | --- | --- |
| నువ్వే కావాలి | ఎస్. పి. చరణ్, సుమంగళి | 04:28
 |
| ఓ ఓ సోదరా | రంజిత్ | 05:26
 |
| వెచ్చని వెచ్చని దేహం | రాజేష్, కె. ఎస్. చిత్ర | 05:22
 |
| ఓరినాయనో | సాందీప్, కల్పన | 05:15
 |
| గుండెల్లో నువ్వే | దేవిశ్రీ ప్రసాద్, ఫెబి | 05:23
 |
| కన్నెపిల్ల అరె కన్నెపిల్ల | కార్తిక్, మాతంగి జగదీష్ | 05:28
 |

## మూలాలు

## ఇతర లంకెలు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో *తొట్టిగ్యాంగ్*
# సొంతం

| సొంతం |
| --- |
| దర్శకత్వం | శ్రీను వైట్ల |
| రచన | కోన వెంకట్ |
| నిర్మాత | ఎస్. సోంపల్లి వి. ఆర్. కన్నెగంటి |
| తారాగణం | ఆర్యన్ రాజేష్ సునీల్ నమిత రోహిత్ ఎమ్మెస్ నారాయణ |
| సంగీతం | దేవి శ్రీ ప్రసాద్ |
| నిర్మాణ సంస్థ | జె. డి. ఆర్ట్స్ |
| విడుదల తేదీ | 2002 ఆగస్టు 23 (2002-08-23) |
| దేశం | భారతదేశం |
| భాష | తెలుగు |

**సొంతం** 2002 లో శ్రీను వైట్ల దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. ఆర్యన్ రాజేష్, నమిత ఇందులో ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు.

## కథ

వంశీ (ఆర్యన్ రాజేష్), నందు (నమిత), బోస్ (రోహిత్) ముగ్గురూ చిన్ననాటి స్నేహితులు. వీరిలో వంశీ, నందు బాగా దగ్గరిగా మసలుకుంటూ ఉంటారు. బోస్ నేహ అనే అమ్మాయితో ప్రేమలో పడతాడు. అదే విషయం బోసు వంశీతో చెబితే వారి ప్రేమ గెలవదనీ చాలా ప్రేమ కథల్లాగే అది కూడా విఫలమవుతుందనీ కొట్టి పడేస్తాడు. అంతే కాకుండా ప్రేమ కంటే స్నేహం గొప్పదనీ, ప్రేమ వల్ల స్నేహం చెడిపోతుందనే అభిప్రాయం వ్యక్తం చేస్తాడు. ఆ విషయం తెలుసుకున్న నందు తనకు వంశీ మీద ప్రేమ ఉన్నా అతనికి చెబితే తమ స్నేహం చెడిపోతుందని తన మనసులోనే దాచుకుంటుంది.

ఒకసారి వంశీ తన తండ్రి వ్యాపార వ్యవహారాలు చక్కబెట్టడానికి న్యూజీలాండ్ వెళ్ళాల్సి వస్తుంది. అక్కడ అతనికి పదే పదే నందూ గుర్తుకు రావడంతో తనకు కూడా నందు మీద ప్రేమ ఉందని గుర్తిస్తాడు. కానీ తను తిరిగివచ్చేసరికి నందుకు వేరే అబ్బాయితో నిశ్చితార్థం జరిగిపోయి ఉంటుంది. చివరికి వారిద్దరూ కలుసుకున్నారన్నదే మిగతా కథ.

## తారాగణం

* ఆర్యన్ రాజేష్
* నమిత
* సునీల్
* రోహిత్
* ఎమ్మెస్ నారాయణ
* చిత్రం శ్రీను
* నేహా పెండ్సే బయాస్
* ఝాన్సీ
* తనికెళ్ళ భరణి
* ఆలీ
* వేణుమాధవ్
* చిన్నా
* ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం
* ఆషా సైని
* నరేష్
* రజిత
* తెలంగాణ శకుంతల
* రామచంద్ర

## పాటల జాబితా

సొంతం, రచన: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, గానం.టిప్పు.

తెలుసునా, రచన: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, గానం.కె ఎస్ చిత్ర

ఎప్పుడో , రచన:సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, గానం.మల్లిఖార్జున్

ఏనాటి వరకు , రచన: సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, గానం.షాన్ , సుమంగళి

అక్కడో , ఇక్కడో, రచన: రవికిరణ్, గానం.మాల్గుడి శుభ

నాయుడో నాయుడో, రచన: కులశేఖర్ , గానం.దేవీశ్రీ ప్రసాద్

ఎప్పుడో(ఫిమేల్ వాయిస్) రచన:సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి, గానం.సుమంగళి

మ్యూజిక్ బిట్ , ఇన్స్ట్రుమెంటల్.

## మూలాలు
# వెంకీ

| వెంకీ |
| --- |
|  |
| దర్శకత్వం | శ్రీను వైట్ల |
| రచన | కోన వెంకట్ గోపీమోహన్ |
| నిర్మాత | అట్లూరి పూర్ణచంద్రరావు |
| తారాగణం | రవితేజ స్నేహ అశుతోష్ రాణా |
| ఛాయాగ్రహణం | ప్రసాద్ మూరెళ్ళ |
| సంగీతం | దేవి శ్రీ ప్రసాద్ |
| విడుదల తేదీ | 2004 మార్చి 26 (2004-03-26) |
| దేశం | భారతదేశం |
| భాష | తెలుగు |
| బడ్జెట్ | ₹80 మిలియను (US$1.0 million) |

**వెంకీ** 2004లో శ్రీను వైట్ల దర్శకత్వంలో విడుదలైన సినిమా. ఇందులో రవితేజ, స్నేహ ప్రధాన పాత్రధారులు. దేవి శ్రీ ప్రసాద్ సంగీతాన్నందించాడు.

## కథ

వైజాగ్, సీతంపేట కు చెందిన వెంకటేశ్వరరావు అలియాస్ వెంకీ కి జాతకాలంటే పిచ్చి. జగదాంబ చౌదరి అనే జ్యోతిష్కుడికి దగ్గరకు తరచు వెళ్ళి వస్తుంటాడు. అది అతని నాన్నగారికి ఏ మాత్రం నచ్చదు. ఏదో ఒక ఉద్యోగం చూసుకోమని పోరుపెడుతుంటాడు. ఉద్యోగ ప్రయత్నాల్లో ఉండగా వెంకీ, అతని మిత్రబృందం ఉద్యోగాలిప్పిస్తామని చెప్పి ఒకరి చేతిలో మోసపోతారు. అతన్ని వెంబడిస్తూ అదృష్టవశాత్తూ పోలీసు ప్రవేశ పరీక్షలో నెగ్గుతారు. పోలీసు శిక్షణ కోసం అందరూ హైదరాబాదుకు బయలుదేరుతారు. రైల్లో వెంకీకి శ్రావణి అనే అమ్మాయి పరిచయం అవుతుంది.

## తారాగణం

* వెంకీగా రవితేజ
* శ్రావణిగా స్నేహ
* యోగేంద్ర శర్మగా అశుతోష్ రాణా
* వెంకీ తండ్రిగా తనికెళ్ళ భరణి
* వెంకీ తల్లిగా ఢిల్లీ రాజేశ్వరి
* శ్రావణి తండ్రిగా సి. వి. ఎల్. నరసింహా రావు
* గజాలాగా బ్రహ్మానందం
* బొక్కాగా ఎ. వి. ఎస్
* రమణ గా చిత్రం శ్రీను
* సూరిబాబు గా శ్రీనివాస రెడ్డి
* వీరభద్రం/బుజ్జి గా రామచంద్ర
* ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం
* నిప్పు నాగరాజుగా వేణు మాధవ్
* కృష్ణ భగవాన్
* పోలీసు అధికారిగా భరత్
* మాస్టర్ భరత్
* జగదాంబ చౌదరిగా మల్లికార్జున రావు
* అతిథి పాత్రలో రాశి (చిలకేమో సికాకుళం పాటలో)
* శరత్ కుమార్ ఐ. పి. ఎస్ ఆహుతి ప్రసాద్

## **పాటల జాబితా**

మార్ మార్ , గానం.మాణిక్య వినాయగం, శ్రీలేఖ పార్ధసారది

గోంగూర తోటకాడ , గానం.పుష్పవనం కుప్పుస్వామీ, కల్పన

సిలకేమో , గానం.పాలక్కడ్ శ్రీరామ్, మాలతి లక్ష్మణ్

ఓ మనసా, గానం.వేణు, సుమంగళి

అనగనగా కథలా, గానం.కార్తీక్, సుమంగళి

అందాల చుక్కల లేడీ , గానం.మల్లిఖార్జున్, కల్పన.

## మూలాలు
# మాస్

|  |
| --- |
| **మాస్** (2004 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | రాఘవ లారెన్స్ |
| నిర్మాణం | అక్కినేని నాగార్జున |
| రచన | పరుచూరి బ్రదర్స్ |
| తారాగణం | అక్కినేని నాగార్జున, జ్యోతిక, ఛార్మి, ప్రకాష్ రాజ్, రఘువరన్, సునీల్, వేణుమాధవ్, ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యం |
| సంగీతం | దేవిశ్రీ ప్రసాద్ |
| కళ | తోట తరణి |
| పంపిణీ | అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ (అక్కినేని నాగార్జున) |
| నిడివి | 170 నిమిషాలు |
| భాష | తెలుగు |
| **ఐ.ఎమ్.డీ.బి పేజీ** |

**మాస్** 2004లొ విడుదలైన తెలుగు భాషా యాక్షన్ చిత్రం, అక్కినేని నాగార్జున తన స్వంత ప్రొడక్షన్ అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్ బ్యానర్‌లో నిర్మించాడు. ఈ చిత్రానికి రాఘవ లారెన్స్ రచన, దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ సినిమాకు దేవి శ్రీ ప్రసాద్ సంగీతం అందించగా, నాగార్జున, జ్యోతిక నటించారు. ఈ చిత్రం 23 డిసెంబర్ 2004 న విడుదలైంది. తరువాత దీనిని తమిళంలో వీరన్ పేరుతో, హిందీలో మేరీ జంగ్: వన్ మ్యాన్ ఆర్మీగా 2005 లో డబ్ చేశారు.

## తారాగణం

* అక్కినేని నాగార్జున మాస్ / గణేష్ గా
* జ్యోతిక అంజలిగా
* చార్మి కౌర్ ప్రియాగా
* రాహుల్ దేవ్ శేషుగా, అంజలి అన్నయ్య, వైజాగ్ డాన్
* రఘువరన్ అంజలి తండ్రి సత్యగా
* సునీల్ ఆదిత్య a.k.a ఆది, మాస్ తమ్ముడు
* ధర్మవరపు సుబ్రమణ్యం ఆది తండ్రిగా
* జీవా పోలీసు అధికారిగా
* సమీర్ పోలీసు అధికారిగా
* వేణు మాధవ్ ఒక బిచ్చగాడు
* నర్సింగ్ యాదవ్ నర్సింగ్‌గా
* సత్యం రాజేష్ టాక్సీ డ్రైవర్‌గా
* ప్రియ తల్లిగా అపూర్వ
* వర్ష
* ప్రకాష్ రాజ్ న్యాయవాది దుర్గా ప్రసాద్ (అతిథి పాత్ర)
* రవి కాలే విశాఖపట్నం ACP గా (ప్రత్యేక ప్రదర్శన)
* రాఘవ లారెన్స్ "మాస్" పాటలో ప్రత్యేక ప్రదర్శనలో
* తనూ రాయ్ "మాస్" పాటలో ప్రత్యేక ప్రదర్శన లో
* కమెడియన్ # 2 గా రుతిక

## సాంకేతిక వర్గం

* *'దర్శకుడు'* : రాఘవ లారెన్స్
* *'స్క్రీన్ ప్లే'* : రాఘవ లారెన్స్
* *'స్టోరీ'* : రాఘవ లారెన్స్
* *'డైలాగ్'* : పరుచురి బ్రదర్స్
* *'నిర్మాత'* : అక్కినేని నాగార్జున
* *'సంగీతం'* : దేవి శ్రీ ప్రసాద్
* *'సినిమాటోగ్రఫీ'* : శ్యామ్ కె నాయుడు
* *'ఎడిటర్'* : మార్తాండ్ కె. వెంకటేష్
* *'ఆర్ట్ డైరెక్టర్'* : తోట తరణి
* *'కొరియోగ్రఫీ'* : రాఘవ లారెన్స్
* *'స్టంట్స్'* : అలన్ అమిన్
* గీత రచయితలు: సాహితి, భాస్కరభట్ల రవికుమార్, విశ్వా
* నేపథ్య గాయకులు: సుమంగళి, రవివర్మ, మనో, ఉదిత్ నారాయణ్, టిప్పు, ప్రసన్న, కార్తీక్, రంజిత్, కల్పన, వేణు, సునీత, సారథి
* నిర్మాణ సంస్థ: అన్నపూర్ణ స్టూడియోస్
* విడుదల: 23:12:2004.

## పాటల జాబితా

* మాస్ మ.మా మాస్, రచన: సాహితి, గానం.మనో, రవి వర్మ
* నాతో వస్తావా , రచన; సాహితి ,గానం. ఉదిత్ నారాయణ్, సుమంగళి
* కొట్టు కొట్టు కొట్టు , రచన: సాహితి , గానం.టీప్పు, ప్రసన్న
* వాలు కళ్ల వయ్యారి , రచన: భాస్కర భట్ల , గానం.కార్తీక్
* ఇంద్రుడు చంద్రుడు, రచన: సాహితీ, గానం.రంజిత్, కల్పన
* లా లా లాహిరే రచన: విశ్వా, గానం.వేణు, సునీత సారథి.

## మూలాలు

## బాహ్య లంకెలు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో *మాస్*
# ఒక ఊరిలో

| ఒక ఊరిలో (మొదలైన ప్రేమకథ) |
| --- |
|  |
| దర్శకత్వం | రమేశ్ వర్మ |
| రచన | వర్ధినేని సురేశ్ బాబు  (సంభాషణలు) స్వామి (సంభాషణలు) |
| స్క్రీన్ ప్లే | రమేశ్ వర్మ |
| కథ | రమేశ్ వర్మ |
| నిర్మాత | చైతన్య అడ్డాల |
| తారాగణం | తరుణ్ రాజా సలోని |
| ఛాయాగ్రహణం | అర్జున్ జానా |
| కూర్పు | క్రిష్ణా రెడ్డి |
| సంగీతం | దేవిశ్రీప్రసాద్ |
| నిర్మాణ సంస్థ | ఫ్రెండ్లీ మూవీస్ |
| విడుదల తేదీ | 2005 జులై 1 (2005-07-01) |
| దేశం | భారత్ |
| భాష | తెలుగు |

**ఒక ఊరిలో**  2005 లో విడుదలైన తెలుగు చిత్రం.

## కథ

తరుణ్ సలోని చిన్నపుడు నుంచి మంచి స్నేహితులు గా వుంటారు , తరుణ్ బద్ధకం తో ఉంటాడు, వారు పక్క ఊరు లో ఇంటర్ చదువుకోసం ప్రతిరోజు గోదారి లో పడవ పైన వెళ్లుతారు, ఆలా వారి కలిసి వెళ్లడం,తరుణ్ పెద్ద ఫ్యామిలీ,వాళ్ళ నాన్న ఆ ఊరులో జామిందరు, సలోని అమ్మ వుండు వాళ్ళు నాన్న చిన్న ఉద్యోగం చేస్తరు, ఒక్క రోజు అనుక్కోకుండా

## నటవర్గం

* తరుణ్—శీను
* రవి—రవి
* సలోని—లలిత
* రాజా—రవి
* చంద్రమోహన్
* విజయ నరేష్
* కల్పన
* రామరాజు
* యమున
* నిరోషా
* ఎమ్మెస్ నారాయణ
* హేమ
* సునీల్ (నటుడు)
* మురళీధర్
* మాస్టర్ తేజ
* మాస్టర్ కార్తీక్
* బేబీ నిక్షిప్త
* జెన్నీ

## పాటల జాబితా

చిందులేసే , రచన: అనంత్ శ్రీరామ్ గానం.దేవీశ్రీ ప్రసాద్

ఆకాశంలో, రచన: అనంత్ శ్రీరామ్, గానం.కార్తీక్

ఏ మైకం , రచన: అనంత్ శ్రీరామ్, గానం. సాగర్, సుమంగళి

గుడు గుడు గుంచం , రచన: అనంత శ్రీరామ్, గానం. టిప్పు, హరిణి,

ఓక ఊరిలో , రచన: అనంత్ శ్రీరామ్ ,గానం. మల్లిఖార్జున్

డింగరి డింగరి , రచన: అనంత్ శ్రీరామ్, గానం.మురళి

చందమామ ఒకటి రచన దేవీశ్రీ ప్రసాద్ ,గానం.సుమంగళి.

## సాంకేతికవర్గం

## బయటి లంకెలు