Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# మంచి కుటుంబం (1967 సినిమా)

**మంచి కుటుంబం** , తెలుగు చలన చిత్రం 1968 విడుదల.వీరమాచనేని మధుసూదనరావు దర్శకత్వంలో, వచ్చిన ఈ చిత్రం లో అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, షావుకారు జానకి, విజయ నిర్మల, కృష్ణ, రాం మోహన్, కాంచన, చంద్రమోహన్, చలం, తదితరులు నటించారు. ఈ చిత్రానికి సంగీతం ఎస్ పి కోదండపాణి సమకూర్చారు.

|  |
| --- |
| **మంచి కుటుంబం** (1968 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | వి.మధుసూధనరావు |
| నిర్మాణం | పి. మల్లికార్జునరావు |
| తారాగణం | అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, షావుకారు జానకి, విజయనిర్మల, కాంచన, కనకదుర్గ,
త్యాగరాజు, రాంమోహన్, చలం |
| సంగీతం | ఎస్.పి. కోదండపాణి |
| భాష | తెలుగు |

## నటీనటులు

* అక్కినేని నాగేశ్వరరావు\_ వేణుగోపాలరావు
* కృష్ణ\_ మోహన్
* రామ్మోహన్\_గోపి
* చంద్రమోహన్\_ శంకర్
* చలం\_ పండు
* మిక్కిలినేని రాధాకృష్ణమూర్తి\_ప్రిన్సిపాల్
* అల్లు రామలింగయ్య\_స్టేషన్ మాస్టర్ భూషణం
* త్యాగరాజు గోపి తండ్రి
* సీతారాం
* మోహన్‌దాస్
* డా.రమేష్
* కోళ్ళ సత్యం
* శేషగిరిరావు
* రఘుపతి
* షావుకారు జానకి\_శాంత
* విజయనిర్మల\_ మాల
* గీతాంజలి\_బాల
* విజయశ్రీ\_ విమల
* కనకదుర్గ\_ కమల
* పి.హేమలత\_ సీతమ్మ
* పుష్పకుమారి\_ గోపి తల్లి
* ఉదయలక్ష్మి
* కాంచన\_ శారద
* గుమ్మడి \_వేణు మామ.

## సాంకేతిక వర్గం

* చిత్రానువాదం, దర్శకత్వం: వీరమాచనేని మధుసూధనరావు
* సంగీతం: శ్రీపతి పండితారాధ్యుల కోదండపాణి
* మాటలు: ఆచార్య ఆత్రేయ
* పాటలు: ఆరుద్ర, కొసరాజు రాఘవయ్య చౌదరి , సింగిరెడ్డి నారాయణరెడ్డి
* గాయనీ గాయకులు: శిష్ట్లా జానకి, పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు, ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, పులపాక సుశీల, బొడ్డుపల్లి బాల వసంత , కె.జె.యేసుదాస్, గీతాదత్
* ఛాయ గ్రహణం: పి.ఎస్.సెల్వరాజ్
* ఎడిటింగ్: ఎన్.ఎస్.ప్రకాశం
* నిర్మాత: పి.మల్లిఖార్జునరావు
* నిర్మాణ సంస్థ: మధు పిక్చర్స్
* పంపిణీదారులు: నవయుగ ఫిలింస్
* విడుదల:15:03:1968.

## పాటలు

| పాట
 | రచయిత
 | సంగీతం
 | గాయకులు
 |
| --- | --- | --- | --- |
| ఎవరూ లేని చోటా ఇదిగో చిన్నమాటా ఇంకా ఇంకా ఇంకా చేరువకావాలి ఇద్దరు ఒకటైపోవాలి
 | ఆరుద్ర
 | ఎస్.పి.కోదండపాణి
 | ఘంటసాల, పి.సుశీల
 |
| త్యాగశీలవమ్మా మహిళా అనురాగశీలవమ్మా తోటివారికై సకలము నొసగే కరుణామయివమ్మా
 | శ్రీశ్రీ
 | ఎస్.పి.కోదండపాణి
 | ఘంటసాల
 |
| నీలో ఏముందో ఏమో, మనసు నిన్నే వలచిందీ, సొగసులన్నీ కోరింది
 | ఆరుద్ర
 | ఎస్.పి.కోదండపాణి
 | ఘంటసాల, పి.సుశీల
 |
| మనసే అందాల బృందావనం వేణు మాధవుని పేరే మధురామృతం
 | ఆచార్య ఆత్రేయ
 | ఎస్.పి.కోదండపాణి
 | పి.సుశీల
 |

* డింగ్‌డాంగ్ డింగ్‌డాంగ్ డింగ్‌లాల హో కోయీ (హిందీ పాట) - గీతా దత్ బృందం
* తుళ్ళి తుళ్ళి పడుతోంది తొలకరి వయసు - సుశీల, ఎస్.జానకి, బి. వసంత
* నెరా నెరా నెరబండి జరా జరా నిలుపుబండి - పిఠాపురం
* ప్రేమించుట పిల్లల వంతు - ఘంటసాల,జేస్‌దాస్,సుశీల,జానకి బృందం - రచన: ఆరుద్ర

## మూలాలు

* ఘంటసాల గళామృతము బ్లాగు - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాద్ - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా)
* డి.వి.వి.ఎస్.నారాయణ సంకలనం చేసిన మధుర గాయని పి.సుశీల మధుర గీతాలు, జె.పి.పబ్లికేషన్స్, విజయవాడ, 2007.
* సి.హెచ్.రామారావు: ఘంటసాల 'పాట'శాల అనే పాటల సంకలనం నుండి.
# పెంపుడు కూతురు

|  |
| --- |
| **పెంపుడు కూతురు** (1963 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | బి.ఆర్.పంతులు  |
| తారాగణం | నందమూరి తారక రామారావు, దేవిక, హరనాధ్ |
| సంగీతం | టి.జి.లింగప్ప |
| నిర్మాణ సంస్థ | పద్మిని పిక్చర్స్ |
| భాష | తెలుగు |

**పెంపుడు కూతురు** 1963, ఫిబ్రవరి 6న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. బి. ఆర్. పంతులు దర్శకత్వంలో నందమూరి తారకరామారావు, దేవిక, హరనాథ్ ముఖ్య పాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రానికి సంగీతం టి. జి లింగప్ప అందించారు.

## సాంకేతిక వర్గం

* కథ : ఇరా షణ్ముగం
* మాటలు, స్క్రీన్‌ప్లే : డి.వి.నరసరాజు
* నృత్యం: పి.యస్. గోపాలకృష్ణ
* కూర్పు : డి.దేవరాజ్
* ఛాయాగ్రహణం: వి.రామ్మూర్తి
* సంగీతం: టి.జి.లింగప్ప
* నిర్మాత, దర్శకుడు: బి.ఆర్.పంతులు
* గీత రచయితలు: అనిశెట్టి సుబ్బారావు,కొసరాజు రాఘవయ్య చౌదరి, సింగిరెడ్డి నారాయణరెడ్డి
* నేపథ్య గాయకులు:శిష్ట్లా జానకి, పి.లీల, పులపాక సుశీల, ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, ప్రతివాది భయంకర శ్రీనివాస్
* నిర్మాణ సంస్థ: పద్మిని పిక్చర్స్
* విడుదల:06;02:1963.

## నటీనటులు

* నందమూరి తారకరామారావు\_ రఘు
* దేవిక\_ఉమ
* రమణారెడ్డి \_ తిరుపతి
* రేలంగి వెంకట్రామయ్య \_ దశావతారం
* హరనాథ్\_వాసు
* షావుకారు జానకి\_ మంజుల
* వల్లూరి బాలకృష్ణ\_శంకరం
* బొడ్డపాటి
* మాలతి\_సీతమ్మ
* కుట్టి పద్మిని
* వై.వి.రాజు
* లంక సత్యం\_సింహాచలం .

## చిత్రకథ

తిరుపతి (రమణారెడ్డి) సీతమ్మ దంపతుల కుమారుడు రఘు (యన్.టి.ఆర్) వారి పెంపుడు కూతురు ఉమ (దేవిక), గాయనిగా, స్కూల్ టీచర్‌గా మంచి పేరుసంపాదించుకుంటుంది. దశావతారం (రేలంగి) కుమారుడు వాసు (హరనాథ్) కుమార్తె మంజుల (షావుకారు జానకి) భార్య రమాదేవి. వాసు, ఉమ ప్రేమించుకుంటారు. రఘు, తండ్రితో కలిసి పేకాట ఆడడం, బలాదూర్‌గా తిరగడం, కుస్తీపోటీల్లో పాల్గొనటం చేస్తుంటాడు. దశావతారం ధనవంతుడైనా ఉమ గుణం నచ్చి ఆమెతో తన కొడుకు పెళ్ళికి అంగీకరిస్తాడు. రఘు పాల్గొన్న కుస్తీపోటీలకు జడ్జిగా వచ్చిన మంజులను రఘు అవమానిస్తాడు. రఘు సోదరి ఉమ అని తెలుసుకున్న మంజుల, ఆమె తల్లి ఉమతో వాసు పెళ్ళికి అంగీకరించరు. ఇంటినుంచి వెళ్ళిపోవాలనుకున్న ఉమకు తల్లి ఆమె తమ పెంపుడు కూతురని నిజం తెలియచేసి, అన్నను తండ్రిని దారిలోపెట్టమని బాధ్యత అప్పగించి మరణిస్తుంది. మంజుల నాట్యప్రదర్శన చేస్తూ ప్రమాదంలో చూపుకోల్పోతుంది. తండ్రి, అన్నలవల్ల ఉద్యోగం పోగొట్టుకున్న ఉమ, జైలుకి వెళ్ళిన అన్నకోసం, ఓ ముసలివానితో పెళ్ళికి సిద్ధపడుతుంది. రఘులో మార్పు వచ్చి జైలునుంచి రాగానే ఆ పెళ్ళి ఆపాలనుకుంటాడు. కాని ఉమకు, వాసుతో పెళ్ళి జరిగిందని తెలుసుకుని, చూపులేని మంజులను, తాను మూగవాడినని చెప్పి పెళ్ళి చేసుకుంటాడు. మంజులకు నిజం తెలిసి భర్తకు దూరంగా బెంగుళూరు వెళ్ళిపోతుంది. వాసు ఉద్యోగ నిమిత్తం విదేశాలకు వెళతాడు. ఉమ అత్తగారు ఆమెను ఇంటినుంచి వెడలగొడుతుంది. ఒక బిడ్డను కని ఆ ఊరికి దూరంగా బ్రతుకుతుంటుంది ఉమ. రఘు భార్య మంజుల దగ్గరకు బెంగుళూరు మారువేషంలో వెళ్ళి ఆమె మనసుమారుస్తాడు. తిరిగి తమ ఊరు వచ్చేటప్పుడు రైల్వేట్రాక్ మీద ప్రమాదంలో వున్న ఉమ బిడ్డ (మేనల్లుడి) ని కాపాడి, అందరిచేత మెప్పుపొందుతాడు. వాసు విదేశాలనుంచి తిరిగి రావటంతో కథ సుఖాంతం అవుతుంది.

## పాటలు

1. ఏవి వెలుతురు లేవి నను బ్రతుకుబాటలో - ఘంటసాల- సినారె
2. నాకు కనులు లేవు నీవు పలుకలేవు బ్రతుకులోని తీయదనం పంచుకోలేవు - పి.సుశీల - సినారె
3. నీ జాడ కననైతిరా సామి - పి.లీల - సినారె
4. చెప్పిన మాటేననుకో, ఇది చెప్పిన మాటే ననుకో - ఘంటసాల బృందం- కొసరాజు
5. కన్నుల విందే అందాలు కోరికలూరే డెందాలు - పి.బి.శ్రీనివాస్, ఎస్.జానకి- అనిసెట్టి
6. జీవనరాగం ఈ అనురాగం మధురానందమయితే - ఎస్.జానకి, పి.బి.శ్రీనివాస్- అనిసెట్టి

## మూలాలు
# ముందడుగు (1958 సినిమా)

|  |
| --- |
| **ముందడుగు** (1958 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | కృష్ణారావు  |
| నిర్మాణం | యం.ఎ.వేణు |
| తారాగణం | కొంగర జగ్గయ్య , జమున |
| సంగీతం | కె.వి.మహదేవన్ |
| నిర్మాణ సంస్థ | ఎం.ఏ.వీ.పిక్చర్స్ |
| భాష | తెలుగు |

**ముందడుగు** 1958, జూలై 11న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. తమిళంలో బహుళ జనాదరణ పొందిన ముదలాళి చిత్రాన్ని **ముందడుగు**గా పునర్నిర్మించారు.ఎం.ఎ.వి.పిక్చర్స్ పతాకం పై, నిర్మాత ఎం. ఏ. వేణు విర్మించిన ఈ చిత్రానికి దర్శకుడు, కృష్ణారావు. ఈ చిత్రంలో కొంగర జగ్గయ్య, జానకి, జమున, గిరిజ ఆర్.నాగేశ్వరరావు ముఖ్య పాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రానికి సంగీతం కె వి మహదేవన్ సమకూర్చారు.

## నటీనటులు

* కొంగర జగ్గయ్య
* జానకి
* ఆర్.నాగేశ్వరరావు
* గిరిజ - లీల
* పి.హేమలత
* బాలకృష్ణ
* చదలవాడ కుటుంబరావు
* సీత
* వల్లం నరసింహారావు
* మహంకాళి వెంకయ్య
* వై వీ  రాజు
* బొడ్డపాటి

## సాంకేతికవర్గం

* దర్శకత్వం: కృష్ణారావు
* నిర్మాత: ఎం.ఎ.వేణు
* మాటలు, పాటలు : ఆత్రేయ
* సంగీతం : కె.వి.మహదేవన్
* నేపథ్య గాయకులు:శిష్ట్లా జానకి,మాధవపెద్ది సత్యం, స్వర్ణలత, డి.ఎల్.రాజేశ్వరి, జి.కస్తూరి, కె.జమునారాణి, పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు
* నిర్మాణ సంస్థ: ఎం.ఎ.వి.పిక్చర్స్
* విడుదల:11:07:1958.

## కథ

ఒకానొక గ్లాస్ ఫ్యాక్టరీ యజమాని కొడుకు విదేశాలలో చదువుకునివచ్చి బొంబాయిలో దిగుతాడు. ఒక హోటల్ బట్లర్ ద్వారా తన ఫ్యాక్టరీ కార్మికుల కష్టాలను విని అదేదో తెలుసుకోవాలని మారు వేషంలో తనవూరు వెళ్ళి తనఫ్యాక్టరీలోనే కూలీగా చేరతాడు. అక్కడ తోటి పనివాళ్ల కష్టాలతో పాటు, మేనేజర్ దౌర్జన్యాలను, తనను పెళ్ళి చేసుకోవలసిన మేనకోడలు కుత్సితాన్నీ తెలుసుకుంటాడు. తరువాత అసలు వేషంలో ఇంటిలో ప్రవేశించి ఫ్యాక్టరీ ఆధిపత్యం స్వీకరించి దుష్టులకు బుద్ధి చెబుతాడు.

## పాటలు

ఈ చిత్రంలోని పాటలను ఆత్రేయ రచించగా కె.వి.మహదేవన్ సంగీతాన్ని సమకూర్చాడు.

| క్ర.సం | పాట | పాడినవారు
 |
| --- | --- | --- |
| 1 | సంబరమే బలే బలే సంబరమే అంబరాన చుక్క కన్నె | ఎస్.జానకి
 |
| 2 | ఆనందం ఎందుకో అనుబంధం ఏమిటో ఎవరో ఏమో ఎరుగను గాని | ఎస్.జానకి
 |
| 3 | అందాన్ని నేను ఆనందాన్ని నేను అందీ అందక నిన్ను ఆడించుతాను | కె.జమునారాణి
 |
| 4 | కోడెకారు చిన్నవాడా వాడిపోని వన్నెకాడా కోటలోన పాగా వేశావా | ఎస్.జానకి, మాధవపెద్ది
 |
| 5 | చినదానా చినదానా సరుగు తోటలో పరుగులు తీసే ఉరకలు వేసే | మాధవపెద్ది
 |
| 6 | మాబాబు మామంచి బాబు మనసిచ్చి | జి.కస్తూరి, డి.ఎల్.రాజేశ్వరి, స్వర్ణలత, పిఠాపురం బృందం
 |
| 7 | అప్పన్నా తన్నామన్నా మారోరి భైరన్నా | జి.కస్తూరి, డి.ఎల్.రాజేశ్వరి
 |

## మూలాలు
# ఆలుమగలు (1959 సినిమా)

|  |
| --- |
| **ఆలుమగలు** (1959 తెలుగు సినిమా) |
|  సినిమా పోస్టర్ |
| దర్శకత్వం | కృష్ణారావు |
| తారాగణం | జగ్గయ్య, జానకి, రమణారెడ్డి, గిరిజ, ఛాయాదేవి, వై.వి. రాజు |
| సంగీతం | కె.వి. మహదేవన్ |
| నిర్మాణ సంస్థ | ఎం.ఏ.వి.పిక్చర్స్ |
| భాష | తెలుగు |

**ఆలుమగలు** 1959లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఎం.ఎ.వి.పిక్చర్స్ పతాకంపై ఎం.ఎ.వేణు నిర్మించిన ఈ సినిమాకు కృష్ణారావు దర్శకత్వం వహించాడు. జగ్గయ్య, జానకి, రమణారెడ్డి ప్రధాన తారాగణంగా రూపొందిన ఈ సినిమాకు కె.వి.మహదేవన్ సంగీతాన్నందించాడు.

## తారాగణం

* జగ్గయ్య
* షావుకారు జానకి
* రమణారెడ్డి
* గిరిజ
* ఛాయాదేవి
* వై.వి.రాజు

## సాంకేతిక వర్గం

* నిర్మాత: ఎం.ఎ. వేణు
* దర్శకుడు: కృష్ణారావు
* సంగీతం: కె.వి.మహదేవన్
* పాటలు: ఆత్రేయ
* మాటలు: ఆచార్య ఆత్రేయ
* నేపథ్యగానం: ఘంటసాల, జానకి, ఎ.పి.కోమల, పి.సుశీల,మాధవపెద్ది సత్యం
* నిర్మాణ సంస్థ: ఎం.వి.వి.పిక్చర్స్
* విడుదల:1959.

## పాటలు

1. ఆడుకో నా తండ్రి ఆడుకొ నాగరాజు నీడలో నవ్వుతూ ఆడుకో - పి.సుశీల
2. ఎందుకూ కవ్వించేదెందుకు ఈ హృదయం కదిలించి - ఘంటసాల, ఎస్. జానకి
3. ఒరె ఒరె ఒరె ఒరే ఓరే వినరా వినరా ఒరే ఒరే విననంటావా సరేసరే - మాధవపెద్ది
4. ఒకటి ఒకటి ఒకటి మానవులందరు ఒకటి రెండు రెండు - పి.సుశీల
5. చీకటిరా బాబు చీకటిరా ఈ చీకటిలో వింతలోకమురా - ఘంటసాల
6. రాలిపోయిన ఓ రోజా నీరాయిది ఎరుగడు నీరాజా - ఎస్. జానకి, ఎ.పి. కోమల
7. సంసారం మహా సాగరం ఈదాలి ఏకమై ఇద్దరం - పి.సుశీల, ఘంటసాల
8. జననీ వినుమా రామచంద్రుడు జననాధుడు కాడు
9. మల్లెపూల వెన్నెలలోన మాటేసే మామయ్యా మరదల్ని చూసినతోటే - ఎస్. జానకి, మాధవపెద్ది
10. యుగయుగాలుగా తరతరాలుగా మగువల మాయకు మాయ మాటలకు- ఘంటసాల, ఎస్ జానకి బృందం
11. వందేమాతరం వందేమాతరం మనదీ భారతదేశం- మాధవపెద్ది సత్యం

## వనరులు

* ఘంటసాల గళామృతము బ్లాగు - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాద్ - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా)
# భలే బావ

'భలే బావ'తెలుగు చలన చిత్రం1957 జూన్ 14 న విడుదల.శ్రీ ధనసాయి ఫిలింస్ పతాకంపై నిర్మించిన ఈ చిత్రంలో కొంగర జగ్గయ్య, షావుకారు జానకి, గిరిజ , గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు , మొదలగు వారు నటించిన ఈ చిత్రానికి దర్శకత్వం రజనీకాంత్ సబ్నవీస్.ఈ చిత్రానికి సంగీతం సాలూరు హనుమంతరావు, సుసర్ల దక్షిణామూర్తి అందించారు.

|  |
| --- |
| **భలే బావ** (1957 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | రజనీకాంత్ సబ్నవీస్ |
| నిర్మాణం | టి. రంగయ్య |
| తారాగణం | కొంగర జగ్గయ్య , షావుకారు జానకి, గిరిజ, రేలంగి, గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు, సి.ఎస్.ఆర్. ఆంజనేయులు, చదలవాడ పద్మనాభం |
| సంగీతం | ఎస్.హనుమంతరావు, సుసర్ల దక్షిణామూర్తి |
| నేపథ్య గానం | ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, కృష్ణవేణి జిక్కి |
| నిర్మాణ సంస్థ | శ్రీ ధనసాయి ఫిల్మ్స్ |
| భాష | తెలుగు |

## తారాగణం

కొంగర జగ్గయ్య

షావుకారు జానకి

గిరిజ

రేలంగి వెంకట్రామయ్య

గుమ్మడి వెంకటేశ్వరరావు

చిలకలపూడి సీతారామాంజనేయులు

చదలవాడ పద్మనాభం

## సాంకేతిక వర్గం

దర్శకుడు: రజనీకాంత్ సబ్నవీస్

సంగీతం: సాలూరు హనుమంతరావు, సుసర్ల దక్షిణామూర్తి

నిర్మాత: టీ.రంగయ్య

నిర్మాణ సంస్థ: శ్రీధనసాయి ఫిలింస్

గీత రచయితలు: అనిశెట్టి సుబ్బారావు, గోరాశర్మ

నేపథ్య గానం:ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, పులపాక సుశీల, జిక్కి, పి.లీల, పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు, సత్యవతి, నాజర్

విడుదల:14:06:1957.

## పాటలు

1. అట్టి పదునాలుగేడులు పట్టె ( పద్యం - పాదుకాపట్టాభిషేకము నుండి ) - ఘంటసాల \*
2. ఆనందమంతా అనురాగమంతా ఆశించవా ఈ వేళ అందాల బాల - ఘంటసాల - రచన: అనిసెట్టి
3. ఈ కంటికి ఈ రెప్పలు దూరం కావయ్యా నీ నీడ చూసుకొ - జిక్కి\_రచన: గోరాశర్మ
4. ఔరా చేజిక్కినటు జిక్కి జారిపోయే (పద్యం) - ఘంటసాల - రచన: గోరాశర్మ \*
5. చిదిమిన పాల్గారు ( పద్యం - పాదుకాపట్టాభిషేకము నుండి ) - ఘంటసాల \*
6. నా అందాల రాణి నీవెగా కల కరిగించె మది పులకించె - ఘంటసాల, సుశీల - రచన: అనిసెట్టి
7. జీవితం ఈ జీవితం విలాసమోయి ప్రణయమే వినోదమోయీ కనవోయీ - జిక్కి\_రచన: అనిశెట్టి
8. ఓబాబా భాదల కొరకే బ్రతికినిచ్చితివే\_పి.లీల
9. కడుపా చూస్తే జానెడు సరిగా నువ్వెంత దానవే\_సుసర్ల దక్షిణామూర్తి\_రచన: గోరాశర్మ
10. నా నోముల ఫలమేమో పగబూనెను విధి\_పి.లీల,పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు, సత్యవతి\_రచన: అనిశెట్టి సుబ్బారావు
11. ఆవుపాల కోవా బావా ఆరగించవా బావా\_పిఠాపురం బృందం\_రచన: గోరాశర్మ
12. కలలబాలా కదలిరావా ఆశతీర నన్ను\_పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు \_పులపాక సుశీల\_రచన: అనిశెట్టి
13. లేదులే సుఖమన్నది ఇక లేదులే నేటితో నా ఆశలు\_పి.లీల
14. శ్రీ జానకీ వనవాస చరిత్రము చెప్పెద వినరయ్యా(బుర్రకథ)\_నాజర్ దళం\_రచన: నాజర్
15. హొయ్ చిన్నదానా చిన్నారిదానా నినుజూచి నాగుండె\_పిఠాపురం,సత్యవతి\_రచన: గోరాశర్మ

## మూలాలు

* ఘంటసాల గళామృతము బ్లాగు - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాద్ - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా)
# పాండురంగ మహాత్మ్యము

**పాండురంగ మహాత్మ్యము** తెనాలి రామలింగడు రచించిన ఐదు అశ్వాసాల గద్య పద్య కావ్యము. ఈ కావ్యంలో గత కవులు ఎవరూ వాడని కొత్త వర్ణనలు, అందునా తాను గతంలో వాడినవి మళ్ళీ వాడకుండా కవిత్వం చెప్పడంతో రామలింగడికి వికటకవి అన్న పేరువచ్చింది.

## చరిత్ర రచనలో

పాండురంగ మహాత్మ్యం ప్రకారం ప్రపంచ దిగ్విజయానికి బయల్దేరే ముందు మన్మధుడు కొంతకాలం వెలిగుడారంలో విడిసినట్టు చెప్పబడింది. 17వ శతాబ్ది నాటి విజయనగర సామ్రాజ్యపు అనే కవిలె, కృష్ణరాయలకు 50 ఏళ్ళ అనంతరపు రాయవాచకాల్లో రాయలు యుద్ధానికి వెళ్ళేప్పుడు అంత:పురం, నగరం వదిలి ఊరి బయట ఓ గుడారం వేసుకుని యుద్ధసన్నాహాలు పర్యవేక్షించేవారని, దానినే వెలిగుడారం అంటారని తెలుస్తోంది. ఇలాంటి చాలా విశేషాలు ఆనాటి సాంఘిక, రాజకీయ చరిత్రలను ప్రతిబింబిస్తున్నాయి.

## విశేషాలు

ఇది ఐదు అశ్వాసాలు గో 1302 గద్య పద్యాలతో విలసిల్లిన గ్రంథము. ఇందు ఇతివృత్తము పాండురంగని కథ. దీనిలోనుండి మూడు పద్యాలను చూడండి
తుంగభద్రానది వర్ణన:

శా.

గంగా సంగమ మిచ్చగించునె మదిన్ గావేరి దేవేరిగా

నంగీకార మొనర్చునే యమునతో నానందముంబొందునే

రంగత్తుంగ తరంగ హస్తముల నారత్నాకరేంద్రుండు నీ

యంగంబంటి సుఖించునేని గుణభద్రా తుంగభద్రానదీ!

సీసం.

పట్టె వట్రువయును బరిపుష్టి తలకట్టు

గుడుసున్న కియ్యయు సుడియు ముడియు

నైత్వంబు నేత్వంబు నందంబు మందంబు

గిలకయు బంతులు నిలుపు పొలుపు

నయము నిస్సందేహతయునొప్పు మురువును

ద్రచ్చి వేసిన యట్ల తనరుటయును

షడ్వర్గశుద్దియు జాతియోగ్యతయును

వృద్ది ప్రియత్వంబు విశదగతియుఁ

తే.గీ.

గీలుకొన రాయసంబుల వ్రాలు వ్రాయుఁ

గొంకుఁ గొనరును జేతప్పుఁ గొనకయుండ

లలిత ముక్తాఫలాకార విలసనమున

మతిమరున్మంత్రి వేదాద్రి మంత్రివరుఁడు

శా.

ప్రారంభించిన వేదపాఠమునకున్ బ్రత్యూహ మౌనంచునో

యేరా తమ్ముఁడ! నన్నుఁ జూడఁ జనుదే వెన్నాళ్ళనోయుండి చ

క్షూ రాజీవ యుగంబు వాచె నినుఁ గన్గోకున్కి మీ బావయున్

నీరాకల్ మదిఁగోరుఁ జంద్రు పొడుపున్ నీరాకరంబున్ బలెన్

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* పాండురంగ మహాత్మ్యం - పామర వ్యాఖ్యానంతో - తెలుగుపరిశోధనలో
# చరణదాసి

|  |
| --- |
| **చరణదాసి** (1956 తెలుగు సినిమా) |
| దర్శకత్వం | టి.ప్రకాశరావు |
| రచన | వెంపటి సదాశివబ్రహ్మం |
| తారాగణం | నందమూరి తారక రామారావు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, అంజలీ దేవి, ఎస్.వి. రంగారావు, రేలంగి, సావిత్రి, జగ్గారావు |
| సంగీతం | యస్.రాజేశ్వర రావు |
| గీతరచన | సముద్రాల రాఘవాచార్య |
| నిర్మాణ సంస్థ | లలిత ఫిల్మ్స్ |
| భాష | తెలుగు |

**చరణదాసి** 1956 డిసెంబర్ 20 న విడుదలైన తెలుగు చలన చిత్రం. టి ప్రకాశరావు దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో,నందమూరి తారక రామారావు, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, సావిత్రి, అంజలీదేవి, ఎస్ వి . రంగారావు, అంబికా సుకుమారన్ మొదలగు వారు నటించారు.సాలూరు రాజేశ్వరరావు సంగీతం సమకూర్చారు .

## తారాగణం

* నందమూరి తారక రామారావు\_ చంద్రశేఖర్
* అక్కినేని నాగేశ్వరరావు\_ వేణు
* అంజలీదేవి\_పార్వతి
* సామర్ల వెంకట రంగారావు\_రాఘవయ్య
* రేలంగి వెంకట్రామయ్య\_మహేశం
* సావిత్రి\_లక్ష్మి
* జగ్గారావు
* షావుకారు జానకి\_ సరోజ
* తిక్కవరపు రమణారెడ్డి\_నరసు, కృష్ణ
* సూర్యకాంతం\_శేషమ్మ
* పి.హేమలత\_ వేణు తల్లి
* పసుపులేటి కన్నాంబ\_ అన్నపూర్ణ
* గోవిందరాజుల సుబ్బారావు\_ బసవయ్య
* పెరుమాళ్ళు\_రంగయ్య
* కమలా లక్ష్మణ్
* రాగిణి\_డ్యాన్సర్
* అంబికా సుకుమారన్\_ డ్యాన్సర్
* చదలవాడ \_ హనుమంతు.

## సాంకేతిక వర్గం

* దర్శకుడు: టి.ప్రకాశరావు
* రచన: వెంపటి సదాశివ బ్రహ్మం
* గీత రచయిత: సముద్రాల రాఘవాచార్య ,కొసరాజు రాఘవయ్య చౌదరి, మల్లాది రామకృష్ణశాస్త్రి, సదాశివ బ్రహ్మం, బి.ఎన్.వి.ఆచార్య
* సంగీతం : సాలూరి రాజేశ్వరరావు
* నేపథ్య గానం: పులపాక సుశీల, జిక్కీ, పి.లీల, ఎ.పి.కోమల, పిఠాపురం నాగేశ్వరరావు, స్వర్ణలత, మల్లికార్జునరావు, వి.ఎన్.సుందరం,ఘంటసాల వెంకటేశ్వరరావు, మాధవపెద్ది సత్యం
* ఛాయా గ్రహణం: పి.ఎల్.రాయ్
* కూర్పు: ఎన్.ఎం.శంకరరావు
* నిర్మాత: అల్లాడి శంకర్ రెడ్డి
* నిర్మాణ సంస్థ: లలితా ఫిలింస్
* విడుదల:20:12:1956.

## పాటలు

1. ఆశలు పూచినవి నవోదయరేఖలు తోచినవి మదిని గోరే - పి.సుశీల, రచన:సముద్రాల రాఘవాచార్యులు
2. ఇంతేనా నీ ప్రేమను కోరిన ప్రతిఫలమింతేనా - జిక్కి
3. ఈ దయ చాలునురా కృష్ణా కాదనకీరా నాకో వరము - పి.లీల - రచన:మల్లాది
4. ఎక్కడున్నది ధర్మమెక్కడున్నది మాటల్లో ఉన్నది మనుషుల్లో - జిక్కి, ఎ.పి.కోమల, రచన:కొసరాజు
5. ఓహో వియోగిని ఓ అభాగినీ ఎంత మధుర దీవనమో - ఎ.పి. కోమల, రచన:సముద్రాల రాఘవాచార్యులు
6. కంటిన్ సత్యము నేనీరేయి కలగంటిని బ్రతుకున హాయి - పి.లీల, రచన:సముద్రాల రాఘవాచార్యులు
7. గులాబీల తావులీనే కులాసాల జీవితాల విలాసిలివే - ఘంటసాల, పి.లీల . రచన: సముద్రాల రాఘవాచార్యులు
8. నేడె కదా హాయి ఈనాడే కదా హాయి మన ఆలుమగల - పిఠాపురం, స్వర్ణలత,రచన: సదాశివ బ్రహ్మం
9. పరమ దయాకరా పతిత పావనా (పద్యం) - సుశీల
10. బదిలీ ఐపోయింది భామామణి ప్రియా భామామణి - పిఠాపురం, రచన:సముద్రాల రాఘవాచార్యులు
11. బొమ్మలాట ఇది బొమ్మలాటరా నమ్మర నా మాట , గానం. మల్లికార్జునరావు ,రచన: సదాశివ బ్రహ్మం
12. మరువకుమా మనోరమణా నీ మనసెరిగి మరచేతివీణను - సుశీల, రచన:సముద్రాల రాఘవాచార్యులు
13. మురిసేను లోకాలు కనుమా నినుజూచి దేవీ నాలీల - సుశీల, ఘంటసాల . రచన:సముద్రాల
14. రేగిన ఆశా తీవెలు సాగేను ఊగేవులే సుమడోలిక - జిక్కి, రచన: సముద్రాల రాఘవాచార్యులు
15. తారుమారు లాడేవే వయ్యారి ,(సంగీత శిక్షణ ) గాయకుడు : వి. ఎన్. సుందరం
16. దుష్టుడు చూచె నిన్ను కడుదోసపు (సంవాద పద్యాలు ) - ఘంటసాల, సుశీల, రచన:సముద్రాల రాఘవాచార్యులు.
17. శాంతి లేదు జీవికి విశ్రాంతి లేని పోరు - మాధవపెద్ది , రచన: బి. ఎన్. వి.ఆచార్య

## వనరులు

* ఘంటసాల గళామృతము బ్లాగు - కొల్లూరి భాస్కరరావు, ఘంటసాల సంగీత కళాశాల, హైదరాబాదు - (చల్లా సుబ్బారాయుడు సంకలనం ఆధారంగా)

## బయటి లింకులు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో *చరణదాసి*
# జయం మనదే

ఇదే పేరుగల మరొక సినిమా కోసం **జయం మనదే (1956 సినిమా)** చూడండి.

|  |
| --- |
| **జయం మనదే** (1986 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | కె.బాపయ్య |
| నిర్మాణం | డా.డి.వి.ఎస్.ఎస్. రాజు |
| తారాగణం | కృష్ణ, శ్రీదేవి, అన్నపూర్ణ |
| సంగీతం | కె. చక్రవర్తి |
| నిర్మాణ సంస్థ | టి.వి.ఎస్. ఆర్ట్ ప్రొడక్షన్స్ |
| భాష | తెలుగు |

**జయం మనదే** 1986 లో గ్రామీణ నేపథ్యంగా వచ్చిన యాక్షన్ డ్రామా చిత్రం. పరుచూరి సోదరులు రచన, కె. బాపయ్య దర్శకత్వం వహించిన ఈ చిత్రంలో కృష్ణ ఘట్టమనేని, శ్రీదేవి కపూర్, రావు గోపాలరావు ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. ఇది 1986 ఏప్రిల్ 10 న విడుదలైంది.

## తారాగణం

* కృష్ణ
* శ్రీదేవి
* రావు గోపాలరావు
* ప్రభాకర్ రెడ్డి
* గిరిబాబు
* నూతన్ ప్రసాద్
* అల్లు రామలింగయ్య
* కాంచన
* అన్నపూర్ణ
* నర్రా వెంకటేశ్వర రావు
* కైకాల సత్యనారాయణ
* సారథి
* ఈశ్వరరావు
* పి.ఎల్.నారాయణ
* చలపతిరావు
* రాజవర్మ
* ఆనంద్ మోహన్
* రాంబాబు
* కె.కె.శర్మ
* చిడతల అప్పారావు
* రంగనాథ్
* మాడా వెంకటేశ్వరరావు
* రాళ్ళపల్లి
* టెలిఫోన్ సత్యనారాయణ
* సత్తిబాబు
* మల్లాది
* సుత్తి వీరభద్రరావు
* చంద్రరాజు
* మోదుకూరి సత్యం
* వీరమాచినేని ప్రసాద్
* వంగా అప్పారావు
* రాంజీ
* మాస్టర్ సురేష్
* రాజ్యలక్ష్మి
* జయశీల
* కాకినాడ శ్యామల
* జానకి

## సాంకేతిక వర్గం

* దర్శకుడు: కె.బాపయ్య
* రచన: పరుచూరి బ్రదర్స్
* సంగీతం: కొమ్మినేని చక్రవర్తి
* గీత రచయిత: వేటూరి సుందరరామమూర్తి
* నేపథ్య గాయకులు: కె.జె.జేసుదాసు, పులపాక సుశీల, మాధవపెద్ది రమేష్
* ఛాయా గ్రహణం: ఎ.వెంకట్
* ఎడిటింగ్: కె.వెంకటేశ్వరరావు
* నిర్మాత: డాక్టర్.డి.వి.ఎస్.ఎస్.రాజు
* నిర్మాణ సంస్థ: టి.వి.ఎస్.ప్రొడక్షన్స్
* విడుదల:10:04:1986.

## పాటలు

5 పాటలతో కూడిన సౌండ్‌ట్రాక్ ఆల్బమ్‌ను చక్రవర్తి స్వరపరిచాడు. వేటూరి సుందరరామమూర్తి సాహిత్యం అందించాడు.

1. ఏ చీర కట్టుకోను - పి.సుశీల, మాధవపెద్ది రమేష్
2. గోవులాంటి దాన్నిరా - పి. సుశీల, మాధవపెద్ది రమేష్
3. రాణి వాసాలా - కెజె యేసుదాస్, పి. సుశీల
4. పట్టు ఒళ్ళు పట్టు - పి.సుశీల, మాధవపెద్ది రమేష్
5. ఒకరికి ఒకరు - మాధవపెద్ది రమేష్, పి. సుశీల

## మూలాలు
# నాగులచవితి (సినిమా)

|  |
| --- |
| **నాగులచవితి** (1956 తెలుగు సినిమా) |
|  1956 మార్చి చందమామ లో ప్రచురించబడిన సినిమా పోస్టర్ |
| దర్శకత్వం | చిత్రపు నారాయణమూర్తి |
| నిర్మాణం | ఏ.వి.మెయ్యప్పన్ |
| తారాగణం | షావుకారు జానకి, ఆర్.నాగేంద్రరావు |
| నిర్మాణ సంస్థ | ఏ.వి.ఎమ్.ప్రొడక్షన్స్ |
| భాష | తెలుగు |
| **ఐ.ఎమ్.డీ.బి పేజీ** |

**నాగులచవితి** 1956లో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. ఇది ఎ.వి.మెయిప్పన్ నిర్మాణ సారధ్యంలో ఏ.వి.యం. ప్రొడక్షన్స్ ద్వారా విడుదలై ఘనవిజయం సాధించింది. దీనికి చిత్రపు నారాయణమూర్తి దర్శకత్వం వహించారు. ఈ చిత్రంలో షావుకారు జానకి , జూలూరి జమున, ఆర్. నాగేంద్రరావు, రఘురామయ్య , ప్రధాన పాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రానికి సంగీతం ఆర్. గోవర్థనo, ఆర్. సుదర్శనం సమకూర్చారు .

## పాత్రలు-పాత్రధారులు

* మానసాదేవి గా షావుకారు జానకి
* విపుల గా జమున
* పార్వతి గా కె.మాలతి
* రాణీ సనక గా రమాదేవి
* రాణీ హేమ గా కమలాదేవి
* నేత గా వి. ఎస్. రంభ
* నర్తకి గా ఇ.వి.సరోజ
* నారదుడు గా కె. రఘురామయ్య
* చంద్రధరుడు గా ఆర్. నాగేంద్రరావు
* శశిధరుడు గా ఎ. వి. సుబ్బారావు
* విదూషకుడు గా ఆర్. పద్మనాభం
* శివుడు గా సి. నాగభూషణం
* మహామంత్రి గా ఎ. ఎల్. నారాయణ
* లక్ష్మేంద్రకుమారుడు గా కె. మోహన్

## సాంకేతిక బృందం

* దర్శకుడు - చిత్రపు నారాయణమూర్తి
* నిర్మాత - ఎ.వి.మెయిప్పన్
* స్టుడియో - ఎ.వి.యం. స్టుడియోస్
* ఛాయాగ్రహణము - మాధవ బుల్ బులే
* కళాదర్శకుడు - హెచ్. శాంతారాం
* ఎడిటింగ్ - ఎస్. సూర్య
* నాట్యదర్శకుడు - కె.ఎన్.దండాయుధపాణి
* సంగీతదర్శకులు - ఆర్.సుదర్శనం & ఆర్.గోవర్ధనం
* నేపధ్యగాయకులు - టి.ఎస్.భగవతి, పి.సుశీల, టి.సత్యవతి, ఎం.ఎల్.వసంతకుమారి, మాధవపెద్ది సత్యం, పి.బి.శ్రీనివాస్ & సౌమిత్రి.
* గీత రచయిత: పరశురాం
* విడుదల:16:02:1956.

## పాటలు

1. ఓ దేవ ఫణీశా శరణమయా నా నాధుని బ్రోవమయా - పి.సుశీల
2. ఓం నమో నమో నటరాజ నమో హర జూఠజూఠధరా శంభో - టి.ఎస్.భగవతి బృందం
3. కదలి వచ్చె త్రిపురారి కరుణచూపె త్రిపురారె - మాధవపెద్ది సత్యం
4. గర్భశోకమే నాపరమాయె కడుపె కాల్చెరా - సత్యవతి
5. జో జో జో జో తనయా జొజో వర తనయ జో జో - టి.ఎస్.భగవతి, పి.సుశీల బృందం
6. తన సర్వశ్వము ఈశ్వర్పణముగా తద్పాదనివేజ సేవనమే (పద్యం) - కె. రఘురామయ్య
7. తన సంతానము నష్థమైనయపుడే కాన్పించునా ప్రేమలో (పద్యం) - కె. రఘురామయ్య
8. తొలి జన్నంబున నాదు వర్తనంబు దోషంబు (పద్యం) - పి.సుశీల
9. ధనధాన్యంబులు భోగ భాగ్యములు తద్దాంపత్య సౌభాగ్యము (పద్యం) - సత్యవతి
10. నటరాజు తలదాల్చు నాగదేవ నల్లనయ్యశయ్య నీవె నాగదేవ - ఎం. ఎల్. వసంతకుమారి
11. పతియే దైవమటంచు నే..నిలచినదే సూర్యరధంబు (పద్యం,పాట) - పి.సుశీల, మాధవపెద్ది
12. పతివ్రతమె సంజీవిని సతికి పతియే గతి కులసతికి - పి.సుశీల
13. ప్రభూ నీపాద ఆరధనే తపోసాధన సందర్శ ఆనందమే సదానందము - పి.సుశీల
14. ప్రభూ నీదు మహిమ తెలియగ వశమా అభవా బహు నటనా - కె. రఘురామయ్య
15. మది ఉదయించె భావసుధలేవో మధుర్య - సత్యవతి బృందం
16. మును దాంపత్యములెన్ని గూల్చితినో నా మూలముగా (పద్యం) - పి.సుశీల
17. వనితా వివాహం వదిలె వైధవ్యం హేతువాయె - ఎం.ఎస్.రామారావు,సత్యవతి
18. శివ శివ శంభో భవ భయహర శంభో - పి.బి. శ్రీనివాస్
19. శ్రీసతి మోహనా పాహిమాం దేవా ఆశ్రిత బాంధవా - కె. రఘురామయ్య
20. సకల సంతానము నష్టమైనప్పుడే (పద్యం) - కె. రాఘురామయ్య
21. సాగరమీదుట నీదరి జేరుట శంభో నీలీల విధియే మారుట - పి.బి. శ్రీనివాస్
22. సురమ్యశీలే పరిశోషనాన్వితే విరజమానాం (శ్లోకం) - పి.బి. శ్రీనివాస్ బృందం

## మూలాలు

* నాగులచవితి పాటలపుస్తకం ఆర్కీవు ప్రతి.