# ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం|  |
| రాజధాని | అమరావతి |
| చట్ట వ్యవస్థ |
| అసెంబ్లీ | * ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ
 |
| సభాపతి | చింతకాయల అయ్యన్న పాత్రుడు |
| ఉప సభాపతి | రఘురామ కృష్ణంరాజు |
| అసెంబ్లీలో సభ్యులు | 175 |
| మండలి | ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి |
| చైర్మన్ | కొయ్యే మోషేన్‌రాజు |
| ఉప అధ్యక్షుడు | జకియా ఖానమ్ |
| మండలిలో సభ్యులు | 58 |
| కార్యనిర్వహణ వ్యవస్థ |
| గవర్నరు | ఎస్. అబ్దుల్ నజీర్ |
| ముఖ్యమంత్రి | ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు (టీడీపీ) |
| ఉపముఖ్యమంత్రి | పవన్ కళ్యాణ్ (JSP) |
| ముఖ్య కార్యదర్శి | **కావేటి విజయానంద్**, IAS |
| న్యాయవ్యవస్థ |
| హై కోర్టు | ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు |
| ప్రధాన న్యాయమూర్తి | ధీరజ్ సింగ్ ఠాకూర్ |

**జిఒఎపి** అని సంక్షిప్తీకరించబడిన **ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం**, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర పాలనకు బాధ్యత వహించే రాష్ట్ర ప్రభుత్వపరిపాలనా సంస్థ. అమరావతి రాష్ట్ర రాజధాని. రాష్ట్ర కార్యనిర్వాహక, శాసనసభ, న్యాయవ్యవస్థ అధిపతి ఇక్కడే ఉన్నాయి.

భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం, *డి జ్యూర్* ఎగ్జిక్యూటివ్ అధికారం గవర్నర్‌కు ఉంటుంది, అయితే వాస్తవ అధికారం ముఖ్యమంత్రి, అతని మంత్రివర్గం ద్వారా లేదా వారి సలహాపై మాత్రమే అమలవుతుంది. శాసనసభకు ఎన్నికల జరిగిన తరువాత, రాష్ట్ర గవర్నరు సాధారణంగా మెజారిటీ స్థానాలు ఉన్న పార్టీని (లేదా సంకీర్ణాన్ని) ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడానికి ఆహ్వానిస్తాడు. అసెంబ్లీకి సమష్టిగా బాధ్యత వహించే మంత్రుల మండలిని, ముఖ్యమంత్రిని గవర్నరు నియమిస్తాడు.

ఇది ఐదు సంవత్సరాల కాలానికి ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభకు ఎన్నికైన 175 మంది ఎమ్మెల్యేలతో ఎన్నికైన ప్రభుత్వం. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం భారతదేశంలోని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాన్ని పరిపాలించే ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా ఎన్నుకోబడిన రాజ్యాంగ సంస్థ.

## పాలన

### కార్యనిర్వాహక

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రజాస్వామ్యయుతంగా ఎన్నుకోబడిన సంస్థ, గవర్నరు రాజ్యాంగ అధిపతి. ఐదేళ్ల కాలానికి నియమితులైన గవర్నరు ముఖ్యమంత్రిని, అతని మంత్రి మండలిని నియమిస్తాడు. గవర్నరు రాష్ట్రానికి ఉత్సవ అధిపతిగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రభుత్వ రోజువారీ నిర్వహణను ముఖ్యమంత్రి, అతని మంత్రి మండలి చూసుకుంటుంది, వీరికి రాజ్యాంగరీత్యా సంక్రమించిన చాలా శాసన అధికారాలు ఉన్నాయి.

 ప్రమాణ స్వీకార కార్యక్రమంలో మంత్రి మండలితో పాటు నరేంద్ర మోదీ (ప్రధాని), సయ్యద్ అబ్దుల్ నజీర్ ( గవర్నరు), ఎన్. చంద్రబాబు నాయుడు (ముఖ్యమంత్రి ) ఉన్నారు.
### గవర్నరు

2023 ఫిబ్రవరి 12న బిశ్వభూషణ్ హరిచందన్ స్థానంలో ఎస్. అబ్దుల్ నజీర్ ఆంధ్రప్రదేశ్ 24వ గవర్నర్‌గా భారత రాష్ట్రపతి నియమించారు.

### ప్రస్తుత ముఖ్యమంత్రి

నారా చంద్రబాబునాయుడు, 2024 జూన్ 12న నవ్యాంధ్ర మూడవ ముఖ్యమంత్రిగా బాధ్యతలు చేపట్టారు. ముఖ్యమంత్రి కార్యాలయం ముఖ్యమంత్రి కార్యక్రమాలను సమన్వయంచేస్తుంది.

### మంత్రివర్గం

ప్రధాన వ్యాసం:ఆంధ్రప్రదేశ్ మంత్రిమండలి

### ప్రభుత్వ శాఖలు

ప్రధాన వ్యాసం: ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ శాఖలు 30 పైగా శాఖలు, మొత్తం 253 సంస్థలు ఉన్నాయి.

### జిల్లా స్ధాయి పరిపాలన

జిల్లా కలెక్టరు కార్యాలయం జిల్లా స్థాయిలో పరిపాలనకు కేంద్ర స్థానం. జిల్లా పరిషత్ అధికారులు అభివృద్ధి కార్యక్రమాలను చేపట్టటంలో జిల్లా కలెక్టరుతో సమన్వయం చేసుకుంటారు.

## మంత్రి మండలి

| వ.సంఖ్య
 | చిత్తరువు
 | మంత్రి
 | పోర్టుఫోలియో
 | నియోజకవర్గం
 | పదవీకాలం
 | పార్టీ
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించింది
 | ఆఫీస్‌ను విడిచిపెట్టింది
 |
| **ముఖ్యమంత్రి** |
| 1
 |  | నారా చంద్రబాబునాయుడు
 | * సాధారణ పరిపాలన
* శాంతి భద్రతలు
* ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు
* ఏ మంత్రికి కేటాయించని ఇతర శాఖలు
 | కుప్పం
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| **ఉప ముఖ్యమంత్రి** |
| 2
 |  | కొణిదల పవన్ కళ్యాణ్
 | * పంచాయతీ రాజ్, గ్రామీణాభివృద్ధి, గ్రామీణ నీటి సరఫరా
* అటవీ, పర్యావరణం, శాస్త్ర, సాంకేతిక విజ్ఞాన శాఖ
 | పిఠాపురం
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | JSP
 |
| **కేబినెట్ మంత్రులు** |
| 3
 |  | నారా లోకేశ్
 | * మానవ వనరుల అభివృద్ధి
* స‌మాచార సాంకేతికత, ఎలక్ట్రానిక్స్‌, కమ్యూనికేషన్స్‌
* రియల్ టైమ్ గవర్నెన్స్
 | మంగళగిరి
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 4
 |  | కింజరాపు అచ్చెన్నాయుడు
 | * వ్యవసాయం
* సహకారం
* మార్కెటింగ్
* పశుసంవర్ధక, పాడి పరిశ్రమాభివృద్ధి, మత్స్య శాఖ
 | టెక్కలి
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 5
 |  | కొల్లు రవీంద్ర
 | * గనులు, భూగర్భ శాఖ
* ఆబ్కారీ
 | మచిలీపట్నం
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 6
 |  | నాదెండ్ల మనోహర్
 | * ఆహార, పౌర సరఫరాలు, వినియోగదారుల వ్యవహారాలు
 | తెనాలి
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | JSP
 |
| 7
 |  | పొంగూరు నారాయణ
 | * పురపాలక పరిపాలన, పట్టణాభివృద్ది శాఖ
 | నెల్లూరు సిటీ
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 8
 |  | వంగ‌ల‌పూడి అనిత
 | * అంతరింగక (హోమ్)
* విపత్తు నిర్వహణ
 | పాయకరావుపేట
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 9
 |  | సత్య కుమార్ యాదవ్
 | * ఆరోగ్యం, కుటుంబ సంక్షేమం, వైద్య విద్య
 | ధర్మవరం
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | BJP
 |
| 10
 |  | నిమ్మల రామానాయుడు
 | * జలవనరుల అభివృద్ధి
 | పాలకొల్లు
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 11
 |  | నాస్యం మహమ్మద్ ఫరూఖ్
 | * చట్టం & న్యాయం
* అల్పసంఖ్యాక వర్గాల సంక్షేమం
 | నంద్యాల
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 12
 |  | ఆనం రామనారాయణరెడ్డి
 | * దేవాదాయ
 | ఆత్మకూరు
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 13
 |  | పయ్యావుల కేశవ్
 | * ఆర్థిక
* ప్రణాళిక
* వాణిజ్య పన్నులు
* శాసన వ్యవహారాలు
 | ఉరవకొండ
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 14
 |  | అనగాని సత్యప్రసాద్
 | * రెవెన్యూ, రిజిస్ట్రేషన్ & స్టాంపులు
 | రేపల్లె
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| `15
 |  | కొలుసు పార్థసారథి
 | * గృహ నిర్మాణం
* సమాచార, పౌర సంబంధాల శాఖ
 | నూజువీడు
 | 12 జూన్ 2024
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 16
 |  | డోలా శ్రీబాల వీరాంజనేయ స్వామి
 | * సాంఘిక సంక్షేమం
* విభిన్న ప్రతిభావంతుల, వయోవృద్ధుల సంక్షేమం
* సచివాలయం, గ్రామ వాలంటీర్ల శాఖ
 | కొండపి
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 17
 |  | గొట్టిపాటి రవికుమార్
 | * ఇంధన శాఖ
 | అద్దంకి
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 18
 |  | కందుల దుర్గేష్
 | * పర్యాటక, సాంస్కృతిక శాఖ
* చలనచిత్ర కళ శాఖ
 | నిడదవోలు
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | JSP
 |
| 19
 |  | గుమ్మిడి సంధ్యారాణి
 | * మహిళా, శిశు సంక్షేమం
* అనుసూచిత జన జాతుల (గిరిజనుల) సంక్షేమ శాఖ
 | సాలూరు
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 20
 |  | బి.సి.జనార్దన్ రెడ్డి
 | * రోడ్లు & భవనాలు
* మౌలిక సదుపాయాలు & పెట్టుబడులు.
 | బనగానపల్లె
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 21
 |  | టి.జి.భరత్
 | * పరిశ్రమలు & వాణిజ్యం
* ఆహర శుద్ధి పరిశ్రమ శాఖ
 | కర్నూలు
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 22
 |  | ఎస్. సవిత
 | * వెనుకబడిన తరగతుల సంక్షేమం
* ఆర్థికంగా బలహీన వర్గాల సంక్షేమం
* చేనేత, జౌళి శాఖ
 | పెనుకొండ
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 23
 |  | వాసంశెట్టి సుభాష్
 | * కార్మిక, కర్మాగారాలు, బాయిలర్లు, బీమా వైద్య సేవలు
 | రామచంద్రపురం
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 24
 |  | కొండపల్లి శ్రీనివాస్
 | * సూక్ష్మ, చిన్న & మధ్య తరహా పరిశ్రమలు
* గ్రామీణ పేదరిక నిర్మూలన సంస్థ
* ప్రవాసాంధ్రులు సాధికారత & సంబంధాలు శాఖ
 | గజపతినగరం
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |
| 25
 |  | మండిపల్లి రాంప్రసాద్ రెడ్డి
 | * రవాణా
* యువత & క్రీడలు
 | రాయచోటి
 | 2024 జూన్ 12
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |  | TDP
 |

రాష్ట్రంలో దాదాపు 8 లక్షల మంది ఉద్యోగులు ఉన్నారు. ఇందులో 5.6 లక్షల మంది రెగ్యులర్ ఉద్యోగులు (గ్రామ, వార్డు సెక్రటేరియట్‌లో 1.3 లక్షల మంది ఉద్యోగులు) ఉద్యోగులు), 2 లక్షల మంది కాంట్రాక్టు, ఔట్‌సోర్సింగ్ ఉద్యోగులు, కార్పొరేషన్లు, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల్లో పనిచేస్తున్న 6 మందికి పైగా ఉద్యోగులు ఉన్నారు.

## చట్ట సభలు

### శాసనసభ

* ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ: 175 మంది శాసనసభ సభ్యులున్నారు
* *ప్రధాన వ్యాసం: ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ సభ్యుల జాబితా (2024)*

### శాసనమండలి

* *ప్రధాన వ్యాసం: ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి* 2007 మార్చి 30 న పునరుద్ధరించబడింది.58 మంది సభ్యులు (ఎమ్మెల్సీలు)

## న్యాయవ్యవస్థ

2019 జనవరి 1న అమరావతిలో ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రారంభించిన తర్వాత, దీనిలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఉన్నత న్యాయస్థానంగా మారింది.దీనికి ప్రతి జిల్లాలో సబార్డినేట్ సివిల్, క్రిమినల్ కోర్టులు ఉన్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఉన్నత న్యాయస్థానం నిర్ణయాలను భారత సుప్రీంకోర్టులో అప్పీల్ చేయవచ్చు.

2019 జనవరి 1న అమరావతిలో ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రారంభించిన తర్వాత,
### ప్రధాన న్యాయమూర్తి

* ప్రశాంత్ కుమార్ మిశ్రా 2021 అక్టోబరు 9న ఆంధ్రప్రదేశ్ హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమితుడయ్యాడు.

### డిజిటల్ సేవలు

2001 లో ఎలెక్ట్రానిక్ సాంకేతివ్యవస్థ ఉపయోగించి రాజీవ్ ఇంటర్నెట్ విలేజి కార్యక్రమం ద్వారా ప్రజలకు మెరుగైన సేవలందించటానికి అంతర్జాలంలో ఏపీ ఆన్ లైన్ అనే జాలస్థలి ఏర్పడింది. As of 2021, దీనిని అన్ని ప్రభుత్వ డిజిటల్ సేవల కొరకు విస్తరించి మైఎపి (myap) అనే జాలస్థలి (గవాక్షం) ఏర్పడింది.

## జిల్లా ఇన్చార్జి మంత్రులు

| ఎస్.నెం
 | జిల్లా
 | ఇన్‌చార్జ్ మంత్రి
 | పార్టీ
 | పదవీకాలం
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1
 | శ్రీకాకుళం
 | కొండపల్లి శ్రీనివాస్
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 | అధికారంలో ఉన్నారు
 |
| 2
 | పార్వతీపురం మన్యం
 | కింజరాపు అచ్చెన్నాయుడు
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 3
 | విజయనగరం
 | వంగ‌ల‌పూడి అనిత
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 4
 | విశాఖపట్నం
 | డోలా శ్రీబాల వీరాంజనేయ స్వామి
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 5
 | అల్లూరి సీతారామరాజు
 | గుమ్మిడి సంధ్యారాణి
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 6
 | అనకాపల్లి
 | కొల్లు రవీంద్ర
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 7
 | కాకినాడ
 | పొంగూరు నారాయణ
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 8
 | తూర్పు గోదావరి
 | నిమ్మల రామానాయుడు
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 9
 | కోనసీమ
 | కింజరాపు అచ్చెన్నాయుడు
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 10
 | ఏలూరు
 | నాదెండ్ల మనోహర్
 |  | Jana Sena Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 11
 | పశ్చిమ గోదావరి
 | గొట్టిపాటి రవికుమార్
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 12
 | ఎన్టీఆర్
 | సత్య కుమార్ యాదవ్
 |  | Bharatiya Janata Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 13
 | కృష్ణా
 | వాసంశెట్టి సుభాష్
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 14
 | పల్నాడు
 | గొట్టిపాటి రవికుమార్
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 15
 | గుంటూరు
 | కందుల దుర్గేష్
 |  | Jana Sena Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 16
 | బాపట్ల
 | కొలుసు పార్థసారథి
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 17
 | ప్రకాశం
 | ఆనం రామనారాయణరెడ్డి
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 18
 | శ్రీ పొట్టి శ్రీరాములు నెల్లూరు
 | నాస్యం మహమ్మద్ ఫరూఖ్
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 19
 | కర్నూలు
 | నిమ్మల రామానాయుడు
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 20
 | నంద్యాల
 | పయ్యావుల కేశవ్
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 21
 | అనంతపురం
 | టి.జి.భరత్
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 22
 | సత్యసాయి
 | అనగాని సత్యప్రసాద్
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 23
 | వైఎస్ఆర్
 | ఎస్. సవిత
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 24
 | అన్నమయ్య
 | బి.సి.జనార్దన్ రెడ్డి
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 25
 | తిరుపతి
 | అనగాని సత్యప్రసాద్
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |
| 26
 | చిత
 | మండిపల్లి రాంప్రసాద్ రెడ్డి
 |  | Telugu Desam Party
 | 2024 అక్టోబరు 15
 |

## రాష్ట్ర చిహ్నం

చిహ్నం "ధమ్మ చక్రం" (చట్ట చక్రం), పిన్నట్ ఆకులు, విలువైన రాళ్లతో ఏకాంతరంగా త్రిరత్నాల తీగతో అలంకరించబడి ఉంటుంది. చక్రం చుట్టూ మూడు వృత్తాల అలంకార పూసలు ఉన్నాయి. "పూర్ణ ఘటక" (పుష్కలంగా ఉన్న జాడీ) వద్ద ఉంది. చక్రం హబ్. జాతీయ చిహ్నం దిగువన ఉంది. తెలుగు లిపిలో 'ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం' (ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం) అనే పదం ఎగువన ఉంది. ఇది ఆంగ్లం, దేవనాగరి లిపిలో వ్రాయబడిన "ఆంధ్రప్రదేశ్" అనే పదంతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. తెలుగు లిపిలో 'సత్యమేవ జయతే' అనే పదం దిగువన కనిపిస్తుంది.

## ఇది కూడా చూడండి

* ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రుల జాబితా
* ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజకీయాలు
* ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర గ్రామీణాభివృద్ధి సంస్థ
* 2024 ఆంధ్రప్రదేశ్ సమగ్ర కుల సర్వే

## మూలాలు