# హిమాలయాలు

హిమాలయాల 6,000 కి.మీ.ల యాత్ర, భారతఫలకం తాకక ముందు.
**హిమాలయాలు** లేదా **హిమాలయా పర్వతాలు** (ఆంగ్లం : **Himalaya Range**) (సంస్కృతం : हिमालय,), లేదా ఆసియా లోని **హిమాలయ పర్వతా పంక్తులు**. ఈ పర్వత పంక్తులు భారత ఉపఖండాన్ని టిబెట్ పీఠభూమిని వేరుచేస్తున్నాయి. ఈ పర్వత పంక్తులలో కారాకోరం, హిందూకుష్, తోబా కాకర్, చిన్న పర్వతశ్రేణులైన పామిర్ కోట్ వరకూ వ్యాపించి ఉన్నాయి. *హిమాలయాలు* అనగా సంస్కృతంలో "తత్పురుష" లేదా *మంచుకు నెలవు*.

ఈ పర్వత పంక్తులు, ప్రపంచంలోనే ఎత్తైనవి. వీటిలో ఎవరెస్టు పర్వతం, కాంచనగంగ మొదలగు శిఖరాలున్నాయి. సుమారు నూరు శిఖరాలు 7,200 మీటర్ల ఎత్తుకు మించివున్నవి.

ఈ హిమాలయాలు, ఆసియా లోని ఐదు దేశాలలో వ్యాపించి వున్నవి : భూటాన్, చైనా, భారతదేశం, నేపాల్, పాకిస్తాన్. ఇవి ప్రపంచంలోని అతి పెద్దనదులలో మూడు అయిన సింధు, గంగ-బ్రహ్మపుత్ర, యాంగ్‌ట్‌జీ నదులకు వనరులు. వీటి పరీవాహక ప్రాంతాలలో 1.3 బిలియన్ల జనాభా ఉంది. ఇవి చంద్రవంక ఆకారంలో 2,400 కి.మీ.ల పొడవూ, 400 కి.మీ. వెడల్పు ప్రాంతంలో వ్యాపించి ఉన్నాయి.

## హిమాలయాలలో కొన్ని ముఖ్యమైన శిఖరాలు

| శిఖరం పేరు | ఇతర పేర్లు, అర్థం | ఎత్తు (మీటర్లు) | ఎత్తు (అడుగులు) | మొదటి అధిరోహణ | వ్యాఖ్యలు/గమనికలు | అక్షాంశరేఖాంశాలు
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ఎవరెస్టు శిఖరం | సాగర్ మాతా, "ఆకాశ నుదురు", చోమోలాంగ్మా, "విశ్వమాత" | 8,848 | 29,029 | 1953 | ప్రపంచంలోని ఎత్తైన పర్వతం, నేపాల్/టిబెట్ సరిహద్దులో గలదు. | ﻿ / ﻿ |
| కే-2 | చోగో గాంగ్రి | 8,611 | 28,251 | 1954 | ప్రపంచంలోని 2వ ఎత్తైన పర్వతం, పాకిస్తాన్ ఆక్రమిత కాశ్మీరు, పాకిస్తాన్, చైనాలోని జింజియాంగ్ లో గలదు. | ﻿ / ﻿ |
| కాంచనగంగ | కాంగ్‌చెన్ డ్‌జోంగా, "మంచు యొక్క ఐదు ఖజానాలు" | 8,586 | 28,169 | 1955 | ప్రపంచములోని 3వ ఎత్తైన శిఖరం. సిక్కిం (భారత్), నేపాల్ లో గలదు. | ﻿ / ﻿ \*
 |
| లోట్‌సే | "దక్షిణ శిఖరం" | 8,516 | 27,940 | 1956 | ప్రపంచంలోని 4వ ఎత్తైన శిఖరం. నేపాల్, టిబెట్ ల మధ్యలో గలదు, ఎవరెస్టు ఛాయలో గలదు | ﻿ / ﻿ |
| మకాలూ | "మహా నల్లనిది (The Great Black)" | 8,462 | 27,765 | 1955 | ప్రపంచలోని 5వ ఎత్తైన శిఖరం. నేపాల్ లో గలదు. | ﻿ / ﻿ |
| చో ఓయు | ఖోవోవుయాగ్, "నీలి (టర్కోయిస్ *ఊదా* రంగు) దేవత" | 8,201 | 26,905 | 1954 | ప్రపంచలోని 6వ ఎత్తైన శిఖరం. నేపాల్ లో గలదు. | ﻿ / ﻿ |
| ధవళగిరి | "తెల్లని పర్వతం" | 8,167 | 26,764 | 1960 | ప్రపంచలోని 7వ ఎత్తైన శిఖరం. నేపాల్ లో గలదు. | ﻿ / ﻿ |
| మానస్లూ | కుటాంగ్, "ఆత్మ పర్వతం" | 8,156 | 26,758 | 1956 | ప్రపంచలోని 8వ ఎత్తైన శిఖరం. గూర్ఖా హిమాల్, నేపాల్ లో గలదు. | ﻿ / ﻿ |
| నంగా పర్వతం | దయామీర్, "నగ్న పర్వతం" | 8,126 | 26,660 | 1953 | ప్రపంచలోని 9వ ఎత్తైన శిఖరం. భారత్/పాకిస్తాన్ లో గలదు. | ﻿ / ﻿ |
| అన్నపూర్ణ | "పంటల దేవత" | 8,091 | 26,545 | 1950 | ప్రపంచలోని 10వ ఎత్తైన శిఖరం. మృత్యుకర పర్వతం. నేపాల్ లో గలదు. | ﻿ / ﻿ |
| గాషెర్‌బ్రమ్ I | "అందమైన పర్వతం" | 8,080 | 26,509 | 1958 | ప్రపంచలోని 11వ ఎత్తైన శిఖరం. కారాకోరం పాకిస్తాన్/చైనాలో గలదు. | ﻿ / ﻿ |
| విశాల శిఖరం | ఫైచాన్ కాంగ్రి | 8,047 | 26,401 | 1957 | ప్రపంచలోని 12వ ఎత్తైన శిఖరం. కారాకోరం పాకిస్తాన్/చైనాలో గలదు.. | ﻿ / ﻿ |
| గాషెర్‌బ్రమ్ II | - | 8,035 | 26,362 | 1956 | ప్రపంచలోని 13వ ఎత్తైన శిఖరం. కారాకోరం పాకిస్తాన్/చైనాలో గలదు.. | ﻿ / ﻿ |
| షిషాపాంగ్మా | జిజియాబాంగ్మా, "గడ్డిమైదానాలపై ఎత్తుప్రాంతం" | 8,013 | 26,289 | 1964 | ప్రపంచలోని 14వ ఎత్తైన శిఖరం. టిబెట్ లో గలదు.. | ﻿ / ﻿ |
| గాషెర్‌బ్రమ్ IV | - | 7,925 | 26,001 | 1958 | ప్రపంచలోని 17వ ఎత్తైన శిఖరం. అత్యంత సాంకేతిక అధిరోహణ. కారాకోరమ్ పాకిస్తాన్/చైనాలో గలదు. . | ﻿ / ﻿ |
| మషేర్బ్రం / K1 | మషెర్బ్రమ్ | 7,821 | 25,660 | 1960 | ప్రపంచలోని 22వ ఎత్తైన శిఖరం. కారాకోరం పాకిస్తాన్/చైనాలో గలదు. . | ﻿ / ﻿ |
| నందా దేవి | "ఆశీర్వదించు-దేవత" | 7,817 | 25,645 | 1936 | ప్రపంచలోని 23వ ఎత్తైన శిఖరం. భారత్ లోని ఉత్తరాఖండ్లో గలదు.. | ﻿ / ﻿ |
| రాకాపోషి | "మెరిసే కుడ్యము" | 7,788 | 25,551 | 1958 | శిఖరాల సముదాయము. కారాకోరం పాకిస్తాన్/చైనాలో గలదు. . | ﻿ / ﻿ |
| గాంగ్‌ఖర్ పుయెన్సుమ్ | గాంకర్ పుంజుమ్, "మూడు సోదర పర్వతాలు" | 7,570 | 24,836 | అధిరోహించలేదు | ప్రపంచంలో అధిరోహించని ఎత్తైన శిఖరం. భూటాన్లో గలదు.. | ﻿ / ﻿ \*
 |
| అమా దబ్లామ్ | "తల్లి , ఆమె నెక్లేస్" | 6,848 | 22,467 | 1961 | ప్రపంచంలోనే చాలా అందమైన శిఖరం. నేపాల్ లోని ఖుంబూలో గలదు. . |  |

## ధార్మిక స్థానాలు

జమ్మూ లోని వైష్ణోదేవి మందిరం.
టిబెట్ పీఠభూమి ఆగ్నేయం నుండి ఎవరెస్టు పర్వతం దృశ్యచిత్రం.
హిమాలయాలలో హిందూ, బౌద్ధ ధర్మాలకు చెందిన అనేక ధార్మిక ప్రదేశాలు గలవు. హిందూ ధర్మంలో *హిమవత్* శివుని భార్యయైన పార్వతి యొక్క తండ్రి.

* హరిద్వార్, గంగానది, మైదానంలో ప్రవేశించే ప్రాంతం.
* బద్రీనాథ్, వైష్ణవాలయం.
* కేదార్‌నాథ్, 12 జ్యోతిర్లింగాలు గల ప్రదేశం.
* గోముఖ్, భాగీరథి జన్మస్థానం.
* దేవ్‌ప్రయాగ్, ఇచట అలక్‌నంద, భాగీరథి నదులు కలసి గంగా నదిగా ఏర్పడుచున్నవి.
* రిషీకేష్,లో లక్ష్మణ దేవాలయం ఉంది.
* కైలాస పర్వతం, 6,638 మీటర్ల ఎత్తులో గల శిఖరం, ఇది శివపార్వతుల నివాస స్థలి. ఈ పర్వత అడుగుభాగానే మానస సరోవరం ఉంది. ఇది బ్రహ్మపుత్ర జన్మస్థానం.
* అమరనాథ్, ఇక్కడ శివలింగం ఉంది.
* వైష్ణోదేవి, ఈ దేవాలయం, దుర్గాదేవి భక్తులకు కేంద్రబిందువు.
* హిమాలయాలలో టిబెట్ కు చెందిన ఎన్నో ధార్మిక ప్రదేశాలు గలవు. దలైలామా నివాస స్థలం కూడా ఈ హిమాలయాలలోనే గలదు.
* యతి అనే ప్రసిద్ధ జీవి, జీవించినట్లు ప్రజల విశ్వాసం.
* శంభాల బౌద్ధ ధర్మంలో ప్రముఖ నగరం. భౌతికంగా ఈ నగరం లేకపోయినప్పటికీ ఆధ్యాత్మికంగా బౌద్ధులు చేరే నగరం.
* హేమ్‌కుండ్ సాహెబ్ - గురు గోబింద్ సింగ్ తపస్సు చేసిన స్థలంలో గల గురుద్వార్

## ఇవీ చూడండి

* శంభల - శంభల అనునది హిందూ పురాణాలలో పేర్కొనబడిన ఒక ఆధ్యాత్మిక నగరం. బౌద్ధ పురాణాలలో కూడా దీని గురించిన ప్రస్తావన ఉంది.
* భారతదేశం
* కారాకోరం (పర్వత పంక్తి)
* లడఖ్
* భూమిపై ఎత్తైన పర్వతాల జాబితా - 7,200 మీటర్ల ఎత్తుకు మించినవి.
* భారతదేశ పర్వతాల జాబితా

## మూలాలు

## ఇతర పఠనాలు

* Michael Palin, *Himalaya*, Weidenfeld Nicolson Illustrated (2004) ISBN 0-297-84371-0
* John Hunt, *Ascent of Everest*, Hodder & Stoughton (1956) ISBN 0-89886-361-9
* *Everest*, the IMAX movie (1998), ISBN 0-7888-1493-1
* The Himalayan Journal published by Himalayan Club

## బయటి లింకులు

* A German language page with comprehensive information about the mountains of the Himalaya. Has links to good images.
* Maps, pictures and travelogues from various regions of the Himalayas
* The making of the Himalaya and major tectonic subdivisions
* Geology of the Himalayan mountains Archived 2010-06-16 at the Wayback Machine
* Birth of the Himalaya
* Some notes on the formation of the Himalaya Archived 2010-06-12 at the Wayback Machine
* Guide to the 8000 m peaks
* Pictures from a trek in Annapurna (film by Ori Liber)

## చిత్రమాలిక

* 1. The summit of Mount Everest is the highest point on Earth.
* 2. K2 is the highest summit of the Karakoram.
* 3. Kangchenjunga is the second highest summit of the Himalaya.
* 4. Lhotse is the third highest summit of the Himalaya.
* 5. Makalu in the Himalaya.
* 6. Cho Oyu in the Himalaya.
* 7. Dhaulagiri in the Himalaya.
* 8. Manaslu in the Himalaya.
* 9. Nanga Parbat in the Himalaya.
* 10. Annapurna I in the Himalaya.
* 11. Gasherbrum I is the second highest summit of the Karakoram.
* 12. Broad Peak is the third highest summit of the Karakoram.
* 13. Gasherbrum II in the Karakoram.
* 14. Shishapangma in the Himalaya.
* టిబెట్ లోని రాంగ్-బక్ నుండి ఎవరెస్టు పర్వతం
* మానస్లూ
* ఉత్తర సిక్కిం
* గురుదాంగ్ మార్ సరస్సు
* పాకిస్తాన్ లోని కే-2 దగ్గరలోని గ్లేషియర్ లు