Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ఆగ్రా జిల్లా

| ఆగ్రా జిల్లా
आगरा ज़िला آگرہ ضلع |
| --- |
| జిల్లా |
| ఉత్తర ప్రదేశ్ పటంలో ఆగ్రా జిల్లా స్థానం |
| దేశం | భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | ఉత్తర ప్రదేశ్ |
| డివిజను | ఆగ్రా |
| ముఖ్య పట్టణం | ఆగ్రా |
| మండలాలు | 6 |
| ప్రభుత్వం |
|  • శాసనసభ నియోజకవర్గాలు | 9 |
| విస్తీర్ణం |
|  • మొత్తం | 4,027 కి.మీ2 (1,555 చ. మై) |
| జనాభా  (2011) |
|  • మొత్తం | 43,80,793 |
| జనాభా వివరాలు |
|  • అక్షరాస్యత | 69.44%. |
| ప్రధాన రహదార్లు | NH 2 |
| Website | అధికారిక జాలస్థలి |

**ఆగ్రా జిల్లా** (హిందీ: आगरा ज़िला, ఉర్దూ: گرہ ضلع) ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లా. చారిత్రిక నగరమైన ఆగ్రా ఈ జిల్లాకు కేంద్రం. ఆగ్రా జిల్లా ఆగ్రా రెవెన్యూ డివిజన్‌లో భాగం. జిల్లా వైశాల్యం 4,027 చ.కి.మీ.

## భౌగోళికం

### సరిహద్దులు

| సరిహద్దు వివరణ
 | జిల్లా
 |
| --- | --- |
| ఉత్తర సరిహద్దు
 | మథుర జిల్లా
 |
| దక్షిణ సరిహద్దు
 | ధౌల్‌పూర్ జిల్లా, రాజస్థాన్
 |
| తూర్పు సరిహద్దు
 | ఫిరోజాబాద్ జిల్లా
 |
| పశ్చిమ సరిహద్దు
 | భరత్‌పూర్ జిల్లా, రాజస్థాన్
 |
| వైశాల్యం
 | 4027 చ.కి.మీ
 |

## విభాగాలు

ఆగ్రా జిల్లాలో 6 తాలూకాలు ఉన్నాయి. ఎత్మాద్పూర్, కిరౌలి, ఖెరాగర్, ఫతేహాబాద్ (ఆగ్రా), బాహ్. జిల్లాలో 15 బ్లాకులు (మండలాల స్థాయి పాలనా విభాగాలు) ఉన్నాయి: ఎత్మాద్పూర్, ఖందౌలి, షంషాబాద్, ఫతేహబాద్, జగ్నేర్, ఖేరాగర్, సైయాన్ (ఆగ్రా), ఆచనేరా, అకోలా, బిచ్పురి, ఫతేపూర్ సిక్రి, బరౌలి అహిర్, బాహ్, పినాహత్, జైత్పూర్ కలాన్

జిల్లాలో మూడు లోక్‌సభ నియోజక వర్గాలు ఉన్నాయి. అవి జలేశ్వర్, ఫిరోజాబాద్, ఆగ్రా. జిల్లాలో 9 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలు - బాహా, ఫతేహాబాద్, ఎత్మాద్పూర్, దయాళ్ భాగ్, ఆగ్రా కంటోన్మెంట్, పశ్చిమ ఆగ్రా, తూర్పు ఆగ్రా, ఖేరాగర్, ఫతేపూర్ సిక్రీ.

## 2001 లో గణాంకాలు

| విషయాలు
 | వివరణలు
 |
| --- | --- |
| జిల్లా జనసంఖ్య .
 | 43,80,793,
 |
| ఇది దాదాపు.
 | మొల్దోవా దేశ జనసంఖ్యకు సమానం.
 |
| అమెరికాలోని.
 | కెంటకీ నగర జనసంఖ్యకు సమం.
 |
| 640 భారతదేశ జిల్లాలలో.
 | 41 వ స్థానంలో ఉంది..
 |
| 1చ.కి.మీ జనసాంద్రత.
 | 1084 .
 |
| 2001-11 కుటుంబనియంత్రణ శాతం.
 | 21%.
 |
| స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి.
 | 859:1000
 |
| జాతియ సరాసరి (928) కంటే.
 | తక్కువ
 |
| అక్షరాస్యత శాతం.
 | 69.44%.
 |
| జాతియ సరాసరి (72%) కంటే.
 | తక్కువ
 |

## భాషలు

జిల్లాలో భ్రజ్ భాష (హిందీ మాండలికం) వాడుకలో ఉంది. మథుర జిల్లా కేంద్రంగా ఉన్న బ్రజ్ భూభాగంలో భ్రజ్ భాష వాడుకలో ఉంది. ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని మథుర, ఆగ్రాలలో రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని దౌల్‌పూర్, భరత్‌పూర్ లలో భ్రజ్ భాష వాడుకలో ఉంది. ఇది గంగా యమునా మైదానంలో ప్రధానమైన భాష.

## చూడదగిన ప్రదేశాలు

తాజ్ మహల్, ఆగ్రా కోట నుండి.
*అమర్ సింగ్ ద్వారం,
 ఆగ్రాకోట లోని రెండు ద్వారాలలో ఒకటి.*
* తాజ్ మహల్
* ఆగ్రాకోట
* ఇతిమాద్-ఉద్- దులాహ్
* అక్బర్ సమాధి
* స్వామి భాగ్
* మన కామేశ్వర్ ఆలయం
* గురుకా తాల్
* జమా మసీద్
* చీనికాతుజా
* రాం భాగ్
* మరియం సమాధి
* మెహతా భాగ్
* కితం లేక్
* ముగల్ హెరిటేజ్ వాక్
* ది కాథదల్

### ఆగ్రా కోట

## చిత్రమాలిక

* మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్ సమాధి, ఆగ్రా దగ్గర.
* సొఆమీ బాగ్ సమధ్, దయాల్ బాగ్.
* పంచమహల్ ఫతేపూర్ సిక్రీ.

## ఇవికూడా చూడండి

* ధార్ (గొరిల్లా\_సంరక్షణ)
* జాత్ ప్రజలు

## వెలుపలి లింకులు

* Official Agra district website
* Pin Codes for Agra District Archived 2008-09-06 at the Wayback Machine
* Map for Agra District

## మూలాలు
# అలహాబాద్ జిల్లా

| అలహాబాద్ జిల్లా |
| --- |
| ఎడమ నుండి సవ్యదిశలో: త్రివేణి సంగమం, ఖుస్రో బాగ్ వద్ద నిహార్ బేగం సమాధి, ఆనంద్ భవన్, న్యూ యమునా వంతెన, బారా థర్మల్ పవర్ స్టేషన్ |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |

| అలహాబాద్ జిల్లా |
| --- |
| జిల్లా |
| ఉత్తర ప్రదేశ్ పటంలో అలహాబాద్ జిల్లా స్థానం |
| దేశం | భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | ఉత్తర ప్రదేశ్ |
| డివిజను | అలహాబాద్ |
| ముఖ్య పట్టణం | అలహాబాద్ |
| మండలాలు | 7 |
| విస్తీర్ణం |
|  • మొత్తం | 5,482 కి.మీ2 (2,117 చ. మై) |
| జనాభా  (2011) |
|  • మొత్తం | 59,59,798 |
|  • సాంద్రత | 1,100/కి.మీ2 (2,800/చ. మై.) |
| జనాభా వివరాలు |
|  • అక్షరాస్యత | 74.41 per cent |
|  • లింగ నిష్పత్తి | 901 |
| ప్రధాన రహదార్లు | NH 2 |
| Website | అధికారిక జాలస్థలి |

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **అలహాబాద్ జిల్లా** (హిందీ:इलाहाबाद ज़िला) ఒకటి. దీనికి ప్రయాగ్‌రాజ్ జిల్లా అని కూడా అంటారు. అలహాబాద్ పట్టణం ఈ జిల్లాకు కేంద్రం. అలహాబాద్ జిల్లా అలహాబాద్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 5,482 చ.కి.మీ. జిల్లాలో 8 తాలూకాలు, 20 తహసీళ్ళు ఉన్నాయి. అలహాబాద్ డివిజన్‌లో ఫతేపూర్, కౌశాంబి జిల్లాలు ఉన్నాయి. జిల్లా లోని పశ్చిమ భూభాగం కొత్తగా రూపొందించబడిన కౌశాంబి జిల్లాలో చేర్చారు. జిల్లాలో ఫూల్పూర్, కొరయోన్, మేజా తాలూకా, సాదర్ (అలహాబాద్), సరయాన్, హండియా, బారా (అలహాబాద్), కర్చానా డివిజన్లు ఉన్నాయి. అలహాబాదులో గంగ, యమున, సరస్వతి (అంతర్వాహినిగా) నదులు సంగమిస్తున్నాయి. దీనిని *త్రివేణి సంగమం* అంటారు. స్వాతంత్ర్యం రాకముందు అలహాబాద్, యునైటెడ్ ప్రావిన్సులకు రాజధానిగా ఉండేది.

## 2001 లో గణాంకాలు

| విషయాలు
 | వివరణలు
 |
| --- | --- |
| జిల్లా జనసంఖ్య .
 | 59,59,798,
 |
| ఇది దాదాపు.
 | ఎరిత్రియా దేశ జనసంఖ్యకు సమానం.
 |
| అమెరికాలోని.
 | మిస్సోరీ రాష్ట్ర జనసంఖ్యకు సమం.
 |
| 640 భారతదేశ జిల్లాలలో.
 | 13 వ స్థానంలో ఉంది..
 |
| 1చ.కి.మీ జనసాంద్రత.
 | 1087
 |
| 2001-11 కుటుంబనియంత్రణ శాతం.
 | 20.74%.
 |
| స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి.
 | 902:1000
 |
| జాతియ సరాసరి (928) కంటే.
 |  |
| అక్షరాస్యత శాతం.
 | 74.41% ( 74%).
 |
| జాతియ సరాసరి (72%) కంటే.
 | అధికం
 |

### భాషలు

జిల్లాలో హిందీ వ్యావహారిక భాషలలో ఒకటైన అవధి భాష వాడుకలో ఉంది. ఇది అవధి ప్రాంతం లోని 3.8 కోట్ల ప్రజలకు వాడుక భాషగా ఉంది. అలాగే 72-91% హిందీ భాషను పోలి ఉండే బగేలి భాష కూడా వాడుకలో ఉంది. ఇది 78,00,000 మంది ప్రజలకు వాడుకలో ఉంది..

### మతం

| అలహాబాద్‌ జిల్లాలో మతం |
| --- |
| మతం |  | శాతం |
| హిందూ మతం |  | 86.81% |
| ఇస్లాం |  | 12.72% |
| ఇతరాలు† |  | 0.47% |
| ఇతరాలు
†ఇందులో క్రైస్తవులు (0.18%), సిక్కులు (0.13%), బౌద్ధులు (0.04%), జైనులు (0.04%) సమాచారం తెలియనివారు (0.09%) ఉన్నారు. |

అలహాబాద్ హిందువులకు, బౌద్ధులకు పవిత్ర ప్రదేశం. అలహాబాద్‌ను ప్రయాగ అని కూడా పిలుస్తారు. ఇక్కడ గంగా, యమునా, సరస్వతి నదులు సంగమిస్తున్నాయి. దీనిని త్రివేణి సంగమం అంటారు. అలహాబాద్‌లో సంగం అతి ప్రాధాన్యత కలిగిన ప్రదేశం. 2011 గణాంకాల ప్రకారం జిల్లాలో 86.81% హిందువులు, 12.72% ముస్లిములు, 0.18% క్రైస్తవులు, 0.13% సిక్కులు ఉన్నారు. మిగిలిన వారిలో బౌద్ధులు, 0.4% ఏమతానికి చెందని వారు ఉన్నారు.

## వెలుపలి లింకులు

* Official website

## మూలాలు
# అమ్రోహా జిల్లా

| అమ్రోహా జిల్లా
अमरोहा ज़िला ضلع امروہہ |
| --- |
| జిల్లా |
| ఉత్తర ప్రదేశ్ పటంలో అమ్రోహా జిల్లా స్థానం |
| దేశం | భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | ఉత్తర ప్రదేశ్ |
| డివిజను | మొరాదాబాద్ |
| ముఖ్య పట్టణం | అమ్రోహా |
| విస్తీర్ణం |
|  • మొత్తం | 2,321 కి.మీ2 (896 చ. మై) |
| జనాభా  (2001) |
|  • మొత్తం | 14,99,193 |
|  • సాంద్రత | 650/కి.మీ2 (1,700/చ. మై.) |
| జనాభా వివరాలు |
|  • అక్షరాస్యత | 50.21% |
| Website | అధికారిక జాలస్థలి |

అమ్రోహాలో రౌజా హజ్, షా అబ్బాస్ బదర్-ఎ-చిస్తీ
**అమ్రోహా జిల్లా**, ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని జిల్లా. గతంలో దీన్ని " జ్యోతిబా ఫూలే నగర్ జిల్లా" అనేవారు. **అమ్రోహా** పట్టణం, ఈ జిల్లాకు కేంద్రం. 2001 సాంఘిక, ఆర్థిక సూచికలు, అత్యవసర వసతుల సూచికలు ఈ జిల్లాను అల్పసంఖ్యాక ప్రజలు అధికంగా ఉన్న జిల్లాగా గుర్తించింది.

## సరిహద్దులు

జిల్లా ఉత్తర సరిహద్దులో బిజ్నౌర్, తూర్పు సరిహద్దులో మొరాదాబాద్, దక్షిణ సరిహద్దులో బదాయూన్, పశ్చిమ సరిహద్దులో గంగానది తీరంలో బులంద్‌షహర్, ఘజియాబాద్, మీరట్ జిల్లాలు ఉన్నాయి.

## చరిత్ర

జిల్లా ప్రాంతాన్ని పూర్వం మొగలు సామ్రాజ్యానికి సామంతులు అయిన సంబల్ సర్కార్ ఆక్రమించింది. తరువాత ఈ ప్రాంతం అవధ్ అధీనంలోకి వెళ్ళింది. 1801లో ఈ ప్రాంతం మీద అధికారాన్ని అవధ్ నవాబు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి ఇచ్చాడు. 1997 ఏప్రిల్ 24 న మొరాదాబాద్ జిల్లా నుండి అమ్రోహా, ధనోరా, హస్నాపూర్ తాలూకాలను వేరుచేసి ఈ జిల్లాను ఏర్పరచారు. ముందు ఈ జిల్లాకు " అమ్రోహా " అనే పేరు ఉండేది. తరువాత దానిని అమ్రోహా జిల్లాగా మార్చారు..

## 2001 లో గణాంకాలు

| విషయాలు
 | వివరణలు
 |
| --- | --- |
| జిల్లా జనసంఖ్య .
 | 18,38,771,
 |
| ఇది దాదాపు.
 | కొసొవొ దేశ జనసంఖ్యకు సమానం.
 |
| అమెరికాలోని.
 | నెబ్రాస్కా నగర జనసంఖ్యకు సమం.
 |
| 640 భారతదేశ జిల్లాలలో.
 | 258 వ స్థానంలో ఉంది.
 |
| 1చ.కి.మీ జనసాంద్రత.
 | 818
 |
| 2001-11 కుటుంబ నియంత్రణ శాతం.
 | 22.66%.
 |
| స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి.
 | 907:1000
 |
| జాతియ సరాసరి (928) కంటే.
 | తక్కువ
 |
| అక్షరాస్యత శాతం.
 | 65.7%.
 |
| జాతియ సరాసరి (72%) కంటే.
 | తక్కువ
 |

## బయటి లింకులు

* Official website

## మూలాలు
# బహ్‌రైచ్ జిల్లా

| బహ్‌రైచ్ జిల్లా
बहराइच जिला |
| --- |
| జిల్లా |
| ఉత్తర ప్రదేశ్ పటంలో బహ్‌రైచ్ జిల్లా స్థానం |
| దేశం | భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | ఉత్తర ప్రదేశ్ |
| డివిజను | దేవీపటన్ |
| ముఖ్య పట్టణం | బహ్‌రైచ్ |
| విస్తీర్ణం |
|  • మొత్తం | 4,696.8 కి.మీ2 (1,813.4 చ. మై) |
| జనాభా  (2011) |
|  • మొత్తం | 34,78,257 |
|  • సాంద్రత | 740/కి.మీ2 (1,900/చ. మై.) |
| జనాభా వివరాలు |
|  • అక్షరాస్యత | 51.1 per cent |
| సగటు వార్షిక వర్షపాతం | 1125 మి.మీ. |
| Website | అధికారిక జాలస్థలి |

టాప్: కదమ్-ఎ-రసూల్ దర్గా, బహ్రైచ్ దిగువన: కతర్నియాఘాట్ వన్యప్రాణుల అభయారణ్యంలోని పక్షులు
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **బహ్‌రైచ్** జిల్లా (హిందీ:जनपद बहराइच) (ఉర్దూ: ضلع بہرائچ) ఒకటి. బహ్‌రైచ్ పట్టణం ఈ జిల్లా కేంద్రం. జిల్లా దేవీపటన్ డివిజన్‌లో భాగం.

## చరిత్ర

బహ్‌రైచ్ జిల్లా అవధ్‌ ప్రాంతంలో భాగం. ఈ జిల్లా నాంపరా సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉండేది. అరణ్యప్రాంతంతో కూడిన 100 గ్రామాల కంటే అధికంగా ఉన్న ఈ ప్రాంతం కొంతమంది వంశానుగత రాజుల పాలనలో ఉండేది. దివంగత రాజా సదత్ ఈ ప్రాంతంలో పాఠశాలలు నిర్మించి, విద్యాభివృద్ధికి కృషి చేసాడు.

## భౌగోళికం

బహ్‌రైచ్ జిల్లా వాయవ్య సరిహద్దులో నేపాల్ దేశంలోని బర్దియా జిల్లా, ఈశాన్య సరిహద్దులో నేపాల్ దేశంలోని బంకే జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో లఖింపూర్ ఖేరి, సీతాపూర్ జిల్లాలు, పశ్చిమ సరిహద్దులో సీతాపూర్ జిల్లా, నైరుతీ సరిహద్దులో హర్దోయీ, ఆగ్నేయ సరిహద్దులో గోండా, తూర్పు సరిహద్దులో శ్రావస్తి జిల్లాలు ఉన్నాయి.

## ఆర్ధికం

2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో బహ్‌రైచ్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 32 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## 2001 లో గణాంకాలు

| విషయాలు
 | వివరణలు
 |
| --- | --- |
| జిల్లా జనసంఖ్య .
 | 3,478,257,
 |
| ఇది దాదాపు.
 | దేశ జనసంఖ్యకు సమానం.
 |
| అమెరికాలోని.
 | నగర జనసంఖ్యకు సమం.
 |
| 640 భారతదేశ జిల్లాలలో.
 | 90వ స్థానంలో ఉంది.
 |
| 1చ.కి.మీ జనసాంద్రత.
 | 706
 |
| 2001-11 కుటుంబనియంత్రణ శాతం.
 | 46.08%.
 |
| స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి.
 | 891:1000
 |
| జాతియ సరాసరి (928) కంటే.
 | తక్కువ
 |
| అక్షరాస్యత శాతం.
 | 51.1%.
 |
| జాతియ సరాసరి (72%) కంటే.
 | తక్కువ
 |

### ప్రజలు

జిల్లాలో మొత్తం ప్రజలలో మైనారిటీ ప్రజలు 36% ఉన్నారు. ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఎ వర్గానికి చెందిన జిల్లాలలో బహ్‌రైచ్ జిలా ఒకటి.బహ్‌రైచ్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. 2001 సంఘిక, ఆర్థిక సూచికలు, అత్యవసర వసతుల సూచికలు ఈ జిల్నులా అల్పసంఖ్యాక ప్రజలు అధికంగా కేంద్రీకృతమైన జిల్లాగా గుర్తించింది.

## విద్య

* ఎస్.టి. పీటర్ ఇంటర్ కాలేజ్ (నంపద)

## బయటి లింకులు

* Official website

## మూలాలు
# బల్లియా జిల్లా

| బలియా జిల్లా
बलिया ज़िला بالیا ضلع |
| --- |
| జిల్లా |
| ఉత్తర ప్రదేశ్ పటంలో బలియా జిల్లా స్థానం |
| దేశం | భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | ఉత్తర ప్రదేశ్ |
| డివిజను | ఆజంగఢ్ |
| ముఖ్య పట్టణం | బలియా |
| విస్తీర్ణం |
|  • మొత్తం | 1,981 కి.మీ2 (765 చ. మై) |
| జనాభా  (2011) |
|  • మొత్తం | 32,23,642 |
|  • సాంద్రత | 1,600/కి.మీ2 (4,200/చ. మై.) |
| జనాభా వివరాలు |
|  • అక్షరాస్యత | 73.82 per cent |
| Website | అధికారిక జాలస్థలి |

జిల్లాలోని మనియార్ పట్టణం
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో బలియా జిల్లా (హిందీ:बलिया ज़िला) (ఉర్దు:بالیا ضلع) ఒకటి. బలియా ఈ జిల్లాకు కేంద్రం. బలియా జిల్లా అజంగఢ్ డివిజన్‌లో భాగం.

జిల్లాప్రజల ప్రధాన వృత్తి వ్యవసాయం. బలియా పట్టణం వ్యవసాయ ఉత్పత్తులకు ప్రధాన వ్యాపార కూడలిగా ఉంది. జిల్లాలో బలియా, బన్స్దిహ్, రస్ర, బైరియా, సికందర్పూర్, బెల్థారా అనే 6 తాలూకాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో ఒక చక్కెర మిల్లు. ఒక పత్తి మిల్లు, పలు చిన్నతరహా పరిశ్రమలు ఉన్నాయి. మనియర్‌లో పెద్ద ఎత్తున బిందీ తయారు చేస్తారు.

## 2001 లో గణాంకాలు

| విషయాలు
 | వివరణలు
 |
| --- | --- |
| జిల్లా జనసంఖ్య .
 | 3,223,642,
 |
| ఇది దాదాపు.
 | మౌరిటానియా దేశ జనసంఖ్యకు సమానం.
 |
| అమెరికాలోని.
 | లోవా నగర జనసంఖ్యకు సమం.
 |
| 640 భారతదేశ జిల్లాలలో.
 | 108 వ స్థానంలో ఉంది.
 |
| 1చ.కి.మీ జనసాంద్రత.
 | 1081:1000
 |
| 2001-11 కుటుంబనియంత్రణ శాతం.
 | 16.73%.
 |
| స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి.
 | 933:1000
 |
| జాతియ సరాసరి (928) కంటే.
 | అధికం
 |
| అక్షరాస్యత శాతం.
 | 73.82%.
 |
| జాతియ సరాసరి (72%) కంటే.
 | అధికం
 |

### భాషలు

జిల్లాలో సాధారణ ప్రజలలో భోజ్పురి (bhojpuri language) భాష వాడుకలో ఉంది. ఆంగ్లం కూడా నాగరికులలో వాడుకలో ఉంది. ముస్లిములలో ఉర్దూ భాష వాడుకలో ఉంది.

## సంస్కృతి

ప్రముఖ హిందీ సాహిత్యకారులు అనేక మంది బలియాలో జన్మించారు. వీరిలో హజారీ ప్రసాద్ ద్వివేది, పరశురాం చతుర్వేది, అమర్‌కాంత్ మొదలైన వారు ప్రముఖులు. ఈ జిల్లా గంగానది రెండు ప్రధాన నదులు గంగా, ఘఘ్రా (సరయు) మధ్యలో ఉంది. ఇవి ఈ భూమిని అధికంగా సారవంతం చేస్తున్నాయి. బలియా హిందూ పవిత్ర నగరాలలో ఒకటిగా భావించబడుతుంది. భృగు ఆలయం ఉన్న ప్రదేశంలో భృగు మహర్షి నివసించాడని భావిస్తున్నారు. భృగు ఆశ్రమం ముందు గంగానది ప్రవహిస్తుంది. శీతాకాలంలో ఒక మాసకాలం ఉత్సవం నిర్వవహించబడుతుంది. ఈ ఉత్సవానికి
పరిసర గ్రామాల నుండి వస్తుంటారు. ప్రతి సంవత్సరం ఫిబ్రవరి 15 నాడు జరిగే బలియా సోనాదిహ్ మేళాకి కూడా ప్రత్యేక గుర్తింపు ఉంది.

### రాజకీయం

బలియా స్వాతంత్ర్యసమరవీరులు ఉన్నారు. చిట్టూ పాండే నాయకత్వంలో సాగించిన ఉద్యమంలో బలియాలో 1942 ఆగస్టు 19 నుండి కొన్ని రాజులపాటు బ్రిటిష్ రాజ్‌ రద్దు చేయడంలో సఫలమైయ్యారు. స్వాతంత్ర్యసమరవీరుడు ప్రఖ్యాత మంగల్ పాండే ఈ జిల్లాలో జన్మించాడు. బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా తుపాకిని నిలిపిన మొదటి వ్యక్తిగా మంగల్ పాండేకు ప్రత్యేక గురింపు ఉంది. చిటు పాండే, మురలి మనోహర్, తారకేశ్వర్ పాండే, గౌరి శంకర్ రాయ్, వందలాది ప్రజలు ఈ జిల్లా నుండి స్వతంత్ర సమరంలో పోరాడారు. మురలి మనోహర్, తారకేశ్వర్ పాండే, గౌరి శంకర్ రాయ్ పార్లమెంటు సభ్యులుగా ఎన్నికచేయబడ్డారు. గౌరి శంకర్ రాయ్ యు.పి శాసనసభ్యుడుగా, యు.పి కౌన్సిల్, ఇండియన్ పార్లమెంటు పార్లమెంటు సభ్యుడు ఆయన ఐక్యరాజ్య సమితికి అద్యక్షత వహించాడు. ఐక్యరాజ్యసమితిలో హిందీలో మాట్లాడిన మొదటి సభ్యుడుగా ఆయనకు ప్రత్యేకత ఉంది.

## మూలాలు
# బులంద్‌షహర్ జిల్లా

| బులంద్‌షహర్ జిల్లా
बुलन्दशहर ज़िला بلند شہر ضلع |
| --- |
| జిల్లా |
| ఉత్తర ప్రదేశ్ పటంలో బులంద్‌షహర్ జిల్లా స్థానం |
| దేశం | భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | ఉత్తర ప్రదేశ్ |
| డివిజను | మీరట్ |
| ముఖ్య పట్టణం | బులంద్‌షహర్ |
| విస్తీర్ణం |
|  • మొత్తం | 3,719 కి.మీ2 (1,436 చ. మై) |
| జనాభా  (2011) |
|  • మొత్తం | 34,98,507 |
|  • సాంద్రత | 940/కి.మీ2 (2,400/చ. మై.) |
| జనాభా వివరాలు |
|  • అక్షరాస్యత | 70.19% |
| Website | అధికారిక జాలస్థలి |

అనుప్‌షహర్ వద్ద గంగా నది
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాల్లో **బులంద్‌షహర్** జిల్లా (హిందీ:बुलन्दशहर ज़िला) (ఉర్దూ:بلند شہر ضلع) ఒకటి. బులంద్‌షహర్ పట్టణం జిల్లా కేంద్రంగా ఉంది.

## భౌగోళికం

బులంద్‌షహర్ జిల్లా మీరట్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది. ఇది గంగా యమునా నదుల మద్య ఉంది. జిల్లా 28.4 0 నుండి 28.0 0 డిగ్రీల ఉత్తర అక్షాంశాలు, 77.0 0 నుండి 78.0 0 తూర్పు రేఖాంశాల మధ్య ఉంది. జిల్లా 84 కి.మీ పొడవు 62 కి.మీ వెడల్పు ఉంది. సముద్రమట్టం నుండి ఇది సగటున 237.44 అడుగుల ఎత్తున ఉంది. బులంద్‌షహర్ పట్టణం జిల్లా కేంద్రంగా ఉంది. జిల్లాలో దిబై, షికార్పూర్, సియన, బుగ్రసి, అనూప్షహ్ర్, జహంగీరాబాద్, ఖుర్జ, బులంద్షహర్ వంటి ప్రధాన పట్టణాలు ఉన్నాయి.

## సరిహద్దులు

జిల్లా తూర్పు సరిహద్దులో అమ్రోహా, బదాయూన్ జిల్లాలు, దక్షిణ సరిహద్దులో అలీగఢ్ జిల్లా, పశ్చిమ సరిహద్దులో గౌతమ బుద్ధ నగర్ జిల్లా జిల్లా, ఉత్తర సరిహద్దులో ఘాజియాబాద్ జిల్లా ఉన్నాయి.

## చరిత్ర

సా.శ. 1018కు ముందు బులంద్‌షహర్ ప్రాంతం గురించిన చరిత్ర స్పష్టంగా లభించడం లేదు. 1018 లో మహమ్మద్ గజని బరన్ ముందు నిలిచి హిందూ రాజును లొంగదీసుకున్నాడు. 1193లో ఈ నగరాన్ని కుతుబుద్దీన్ స్వాధీనపరచుకున్నాడు. 14వశతాబ్దంలో ఈ నగరం రాజపుత్రులు, మంగోల్ దండయాత్రలకు ఈ నగరం వేదికగా నిలిచింది. తరువాత ఈ ప్రాంతం
ముగల్ సామ్రాజ్యంలో భాగం అయింది. ఔరంగజేబు తరువాత ముగల్ సంరాజ్యం పతనం ప్రారంభం అయింది. పొరుగున ఉన్న జాట్, గుజార్ వంటి పలువురు రాజప్రతినిధులు చిన్న చిన్న రాజ్యాలను ఏర్పరచుకున్నారు. ఈ సమయంలో బరన్‌కు ప్రత్యేక చరిత్ర ఏదీ లేదు. అయినప్పటికీ ఇది కొయిల్ మీద ఆధారపడుతూ మరాఠీ ప్రభువుల ఆధీనంలో ఉంది. కొయిల్, అలిగఢ్ కోట 1803లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వానికి స్వాధీనం అయింది. తరువాత బులంద్‌షహర్, పరిసరప్రాంతం 1805లో కొత్తగా ఏర్పాటు చేయబడిన అలిగఢ్ జిల్లాలో భాగం అయింది.1901లో జిల్లా జనసంఖ్య 11,38,101.

## 2001 లో గణాంకాలు

| విషయాలు
 | వివరణలు
 |
| --- | --- |
| జిల్లా జనసంఖ్య .
 | 34,98,507,
 |
| ఇది దాదాపు.
 | లితుయానియా దేశ జనసంఖ్యకు సమానం.
 |
| అమెరికాలోని.
 | కనెక్టికట్ నగర జనసంఖ్యకు సమం.
 |
| 640 భారతదేశ జిల్లాలలో.
 | 85 వ స్థానంలో ఉంది.
 |
| 1చ.కి.మీ జనసాంద్రత.
 | 788 .
 |
| 2001-11 కుటుంబనియంత్రణ శాతం.
 | 20.09%.
 |
| స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి.
 | 892:1000
 |
| జాతియ సరాసరి (928) కంటే.
 | తక్కువ
 |
| అక్షరాస్యత శాతం.
 | 76.23%.
 |
| జాతియ సరాసరి (72%) కంటే.
 | అఫ్హికం
 |

## బయటి లింకులు

* Official site

## మూలాలు
# చిత్రకూట్ జిల్లా

| చిత్రకూట్ జిల్లా
चित्रकूट |
| --- |
| జిల్లా |
| ఉత్తర ప్రదేశ్ పటంలో చిత్రకూట్ జిల్లా స్థానం |
| దేశం | భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | ఉత్తర ప్రదేశ్ |
| డివిజను | చిత్రకూట్ |
| ముఖ్య పట్టణం | చిత్రకూట్ |
| విస్తీర్ణం |
|  • మొత్తం | 3,45,291 కి.మీ2 (1,33,318 చ. మై) |
| జనాభా  (2011) |
|  • మొత్తం | 9,90,626 |
|  • సాంద్రత | 2.9/కి.మీ2 (7.4/చ. మై.) |
| జనాభా వివరాలు |
|  • అక్షరాస్యత | 66.52 |
|  • లింగ నిష్పత్తి | 879 |
| Website | అధికారిక జాలస్థలి |

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **చిత్రకూట్** జిల్లా (హిందీ:चित्रकूट जिला) ఒకటి. చిత్రకూట్ పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. చిత్రకూట్ జిల్లా చిత్రకూట్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది. జిల్లావైశాల్యం 3,45,291 చ.కి.మీ.2011 గణాంకాల ప్రకారం జిల్లా జనసంఖ్య 990,626.

బార్‌గర్‌లోని కళాశాల
2011 గణాంకాల ప్రకారం ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర జిల్లాలలో జనసంఖ్యాపరంగా చిత్రకూట్ జిల్లా అత్యల్ప జనసంఖ్య కలిగిన జిల్లాలలో రెండవదిగా గుర్తించబడింది.మొదటి స్థానంలో మహోబా జిల్లా ఉంది..

## చరిత్ర

1997 మే 6 న బంద జిల్లా నుండి కర్వి, మౌ తాలూకాలు వేరుచేసి ఈ జిల్లా రూపొందించబడింది. గతంలో జిల్లాకు " ఛత్రపతి షాహూజీ నగర్ " జిల్లా అని ఉండేది. తరువాత 1998 సెప్టెంబరు 4 న జిల్లా పేరును చిత్రకూట్ అని మార్చారు.

## ఆర్ధికం

2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో చిత్రకూట్ జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 36 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి. భరతదేశ సుదూర ప్రాంతాలలో ఒకటైన ఈ జిల్లాలో
అభివృద్ధిపనులు జరగడంలో జాప్యం జరుగుతూనే ఉంది. .

## 2001 లో గణాంకాలు

| విషయాలు
 | వివరణలు
 |
| --- | --- |
| జిల్లా జనసంఖ్య .
 | 990,626,
 |
| ఇది దాదాపు.
 | ఫిజి దేశ జనసంఖ్యకు సమానం.
 |
| అమెరికాలోని.
 | మొంటానా నగర జనసంఖ్యకు సమం.
 |
| 640 భారతదేశ జిల్లాలలో.
 | 448 వ స్థానంలో ఉంది.
 |
| 1చ.కి.మీ జనసాంద్రత.
 | 315
 |
| 2001-11 కుటుంబనియంత్రణ శాతం.
 | 29.29%.
 |
| స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి.
 | 879: 1000
 |
| జాతియ సరాసరి (928) కంటే.
 | తక్కువ
 |
| అక్షరాస్యత శాతం.
 | 66.52%.
 |
| జాతియ సరాసరి (72%) కంటే.
 | తక్కువ
 |

## బయటి లింకులు

* Official website

## మూలాలు
# చందౌలీ జిల్లా

| చందౌలీ జిల్లా
चंदौली ज़िला |
| --- |
| జిల్లా |
| ఉత్తర ప్రదేశ్ పటంలో చందౌలీ జిల్లా స్థానం |
| దేశం | భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | ఉత్తర ప్రదేశ్ |
| డివిజను | వారణాసి |
| ముఖ్య పట్టణం | చందౌలీ |
| విస్తీర్ణం |
|  • మొత్తం | 2,484.70 కి.మీ2 (959.35 చ. మై) |
| జనాభా  (1991) |
|  • మొత్తం | 11,48,732 |
|  • సాంద్రత | 460/కి.మీ2 (1,200/చ. మై.) |
| Website | అధికారిక జాలస్థలి |

రాజదారి జలపాతాలు
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **చందౌలి** జిల్లా (హిందీ:चंदौली ज़िला) (ఉర్దూ: چندولی ضلع) ఒకటి. చందౌలి పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది.
చందౌలి జిల్లా వారణాసి డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది. 1997 మే మాసంలో ఈ జిల్లా రూపొందించబడింది. 2004 జనవరిలో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి మాయావతి చేత ఇది రద్దుచేయబడి వారణాసిలో విలీనం చేయబడింది. ఈ నిర్ణయం సవాళ్ళను ఎదుర్కొన్నందున 204 జూన్ 17న ఈ నిర్ణయం రద్దుచేయబడింది.

## ప్రత్యేకతలు

జిల్లాలోని ముగల్ సరాయ్ నగరంలోని రైల్వే స్టేషను తూర్పు భారతదేశంలో రద్ది అయిన స్టేషను. జిల్లాలో సుంఫరమైన " చంద్రప్రభా శాంక్చ్యురీ " ఉంది. జిల్లాలో దేవ్‌దారి, రాజ్‌దారి జలపాతాలు ఉన్నాయి. జిల్లాలో వరి, గోధుమ, వంటి ధాన్యాలు పండించబడుతున్నాయి. జిల్లా " ధాన్ కా కటోరా ఆఫ్ ఉత్తర ప్రదేశ్ " (ఉత్తర ప్రదేశ్ ధాన్యాగారం) గా గుర్తించబడుతుంది. జిల్లాలో అత్యధికంగా గంగామైదానం ఉండడమే ఇందుకు కారణం. భారతస్వాతంత్ర్య సమరంలో చైందౌలి జిల్లా ప్రధానపాత్ర వహించింది. చందౌలీ జిల్లాలో అభివృద్ధి తగినంత జరగలేదు. జిల్లాలో మౌలిక సౌకర్యాలు, విద్యావసతుల కొరత అధికంగా ఉంది. ప్రస్తుతం ప్రజలలో చౌతన్యం వచ్చింది. జిల్లాలో అభివృద్ధి పనులు కొనసాగుతున్నాయి. జిల్లాలో ఖఖారా గ్రామానికి స్వాతంత్ర్య సమరంలో ప్రధాన పాత్ర వహించిన ప్రత్యేకత ఉంది. జిల్లా ప్రస్తుతం రెడ్ కార్పెట్‌లో భాగంగా ఉంది.

## భౌగోళికం

జిల్లా 25,27 ° ఉత్తర అక్షాంశం, 83,27 ° తూర్పు రేఖాంశంలో ఉంది. జిల్లా ఎత్తు సముద్రమట్టానికి 70 మీ ఎత్తులో ఉంది.

* తాలుకాలు సంఖ్య: 3: చందౌలి, సకల్దీహ, చకీ
* మండలాల సంఖ్య: 9: బరహని, చందౌలీ, నియంతబద్, చహనియ, సకల్దీహ, ధనపుర్ చకియ, షహబ్గంజ్, నౌఘర్.
* థనస్: 12: మొఘల్సరాయ్, అలినగర్, బలూ, చకియ, చందౌలీ, సైయ్యద్రజ, సకల్దీహ, షహబ్గంజ్, బబురి, ధీన, ధనపుర్, నౌఘర్.
* గ్రామాల సంఖ్య: 1651;
* నదులు: గంగ, ఖర్మనష, ఛంద్రప్రభ, ఇతరులు.
* ఆనకట్టలు: నౌఘర్, ంఉషఖర్ద్, ఛంద్రప్రభ, ళతిఫ్షహ్, భైసొద.
* పెద్ద కాలువలు: ఛంద్రప్రభ, ంఉషఖద్, నారాయణపూర్ కెనాల్ ఎత్తండి.
* జలపాతాలు: రాజ్ దారి, దేవదారి, ఆఉర్వతర్ద్, ఖర్మనష జలపాతం, ఇతరులు.
* లేక్స్: ఛంద్రప్రభ, భైసొద, నౌఘర్, ంఉషఖర్ద్, ళతిఫ్షహ్, ఇతరులు.
* పంటలు: వరి, గోధుమ.

## ఆర్ధికం

2006 గణాంకాల ప్రకారం పచాయితీ రాజ్ మంత్రిత్వశాఖ భారతదేశ జిల్లాలు (640) లో వెనుకబడిన 250 జిల్లాలలో చందౌలి జిల్లా ఒకటి అని గుర్తించింది. . బ్యాక్‌వర్డ్ రీజన్ గ్రాంటు ఫండు నుండి నిధులను అందుకుంటున్న ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర 34 జిల్లాలలో ఈ జిల్లా ఒకటి.

## 2001 లో గణాంకాలు

| విషయాలు
 | వివరణలు
 |
| --- | --- |
| జిల్లా జనసంఖ్య .
 | 1,952,713,
 |
| ఇది దాదాపు.
 | లెసొతొ దేశ జనసంఖ్యకు సమానం.
 |
| అమెరికాలోని.
 | న్యూమెక్సికో నగర జనసంఖ్యకు సమం.
 |
| 640 భారతదేశ జిల్లాలలో.
 | 238 వ స్థానంలో ఉంది.
 |
| 1చ.కి.మీ జనసాంద్రత.
 | 738 .
 |
| 2001-11 కుటుంబనియంత్రణ శాతం.
 | 18.83%.
 |
| స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి.
 | 913:1000
 |
| జాతియ సరాసరి (928) కంటే.
 | తక్కువ
 |
| అక్షరాస్యత శాతం.
 | 73.86%.
 |
| జాతియ సరాసరి (72%) కంటే.
 | అధికం
 |

## ఇవికూడా చూడండి

* పార్సి కలన్

## బయటి లింకులు

* Official website

## మూలాలు
# ఎటావా జిల్లా

| ఎటావా జిల్లా |
| --- |
| జిల్లా |
| ఇటావా సమీపంలోని లోయలు |
| ఉత్తర ప్రదేశ్ పటంలో జిల్లా స్థానం |
| దేశం | భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | ఉత్తర ప్రదేశ్ |
| డివిజను | కాన్పూర్ |
| విస్తీర్ణం |
|  • Total | 2,311 కి.మీ2 (892 చ. మై) |
| జనాభా  (2011) |
|  • Total | 15,81,810 |
| కాల మండలం | UTC+05:30 (IST) |
| Website |  |

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **ఎటావా** జిల్లా (హిందీ:एटा ज़िला) (ఉర్దు:یٹا ضلع) ఒకటి. ఎటావా పట్టణం జిల్లాకేంద్రంగా ఉంది. జిల్లా కాన్పూర్ డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది.

## 2001 లో గణాంకాలు

| విషయాలు
 | వివరణలు
 |
| --- | --- |
| జిల్లా జనసంఖ్య .
 | 15,81,810,
 |
| 640 భారతదేశ జిల్లాలలో.
 | 316 వ స్థానంలో ఉంది.
 |
| 1చ.కి.మీ జనసాంద్రత.
 | 157
 |
| 2001-11 కుటుంబనియంత్రణ శాతం.
 | 12.77%.
 |
| స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి.
 | 970:1000
 |
| జాతియ సరాసరి (928) కంటే.
 | ఎక్కువ
 |
| అక్షరాస్యత శాతం.
 | 70.14%.
 |
| జాతీయ సరాసరి (72%) కంటే.
 | తక్కువ
 |

## మూలాలు
# అయోధ్య జిల్లా

| అయోధ్య జిల్లా |
| --- |
| ఎడమ నుండి సవ్యదిశలో: రామ్ కి పైడి వద్ద దీపావళి, బహు బేగం కా మక్బారా, అమ్సిన్ బజార్, అయోధ్య సమీపంలోని సరయూ నది, గులాబ్ బారి |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |

| ఫైజాబాద్ జిల్లా
फ़ैज़ाबाद ज़िला ضلع فیض آباد |
| --- |
| జిల్లా |
| ఉత్తర ప్రదేశ్ పటంలో ఫైజాబాద్ జిల్లా స్థానం |
| దేశం | భారతదేశం |
| రాష్ట్రం | ఉత్తర ప్రదేశ్ |
| డివిజను | ఫైజాబాద్ |
| ముఖ్య పట్టణం | ఫైజాబాద్ |
| విస్తీర్ణం |
|  • మొత్తం | 2,799 కి.మీ2 (1,081 చ. మై) |
| జనాభా  (2011) |
|  • మొత్తం | 24,68,371 |
|  • సాంద్రత | 880/కి.మీ2 (2,300/చ. మై.) |
| జనాభా వివరాలు |
|  • అక్షరాస్యత | 69.57 per cent |
|  • లింగ నిష్పత్తి | 961 |
| Website | అధికారిక జాలస్థలి |

ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో **ఫైజాబాద్** జిల్లా (హిందీ:फ़ैज़ाबाद ज़िला) (ఉర్దు:ضلع فیض آباد) ఒకటి. ఫైజాబాద్ పట్టణం ఈ జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. జిల్లా వైశాల్యం 2,764 చ.కి.మీ. 2011 గణాంకాల ప్రకారం జిల్లా జనసంఖ్య 24,68,371.

### 2001 లో గణాంకాలు

| విషయాలు
 | వివరణలు
 |
| --- | --- |
| జిల్లా జనసంఖ్య .
 | 2,468,371,
 |
| ఇది దాదాపు.
 | కువైత్ దేశ జనసంఖ్యకు సమానం.
 |
| అమెరికాలోని.
 | నగర జనసంఖ్యకు సమం.
 |
| 640 భారతదేశ జిల్లాలలో.
 | 178వ స్థానంలో ఉంది.
 |
| 1చ.కి.మీ జనసాంద్రత.
 | 1054
 |
| 2001-11 కుటుంబనియంత్రణ శాతం.
 | 18.16%.
 |
| స్త్రీ పురుష నిష్పత్తి.
 | 961:1000
 |
| జాతియ సరాసరి (928) కంటే.
 | అధికం
 |
| అక్షరాస్యత శాతం.
 | 70.63%.
 |
| జాతియ సరాసరి (72%) కంటే.
 | తక్కువ
 |

## విద్య

1975లో లోహియా అవధ్ విశ్వవిద్యాలయం (రాష్ట్ర అగ్రికల్చరల్ విశ్వవిద్యాలయం) స్థాపించబడింది. దానికి తరువాత డాక్టర్ రాం మనోహర్ లోహియా అవధ్ విశ్వవిద్యాలయం అని పేరు మార్చబడింది.

## బయటి లింకులు

* Faizabad city website
* Official website

## మూలాలు