Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# జయప్రద

|  |
| --- |
| జయప్రద |
|
 |
|

---

పార్లమెంటు సభ్యురాలు
 |
|  **పదవీ కాలం** 2004 – 2014
 |
| ముందు
 | బేగం నూర్ బానో
 |
| తరువాత
 | నైపాల్ సింగ్
 |
| నియోజకవర్గం
 | రాంపూర్
 |
|

---

వ్యక్తిగత వివరాలు
 |

---

 |
| జననం
 |  (1962-04-03) 1962 ఏప్రిల్ 3
 |
| రాజకీయ పార్టీ
 | సమాజ్‌వాది పార్టీ
 |
| వృత్తి
 | సినిమా నటి, రాజకీయవేత్త
 |
| మతం
 | హిందూ మతం
 |

తెలుగు సినీరంగంలో **జయప్రద** లేదా జయప్రద నహతాగా పరిచితురాలైన లలితారాణి నటి, పార్లమెంటు సభ్యురాలు. జయప్రద 1962 ఏప్రిల్ 3న ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని రాజమండ్రిలో ఒక మధ్యతరగతి కుటుంబంలో కృష్ణ, నీలవేణి దంపతులకు జన్మించింది.

## సినీ ప్రవేశం

జయప్రదకు బాల్యంలో డాక్టరు అవ్వాలని కోరిక ఉండేది. ఈమె తల్లి ఈమెను ఏడవఏటి నుండే నాట్య సంగీత శిక్షణకు పంపింది. తన తండ్రి, బాబాయిలు సినిమా పెట్టుబడిదారులైనప్పటికీ ఈమెకు సినీరంగ ప్రవేశం వారి ద్వారా లభించలేదు. 14 ఏళ్ల వయసులో పాఠశాలలో ఒక నాట్య ప్రదర్శన చేస్తుండగా సినీ నటుడు ఎం. ప్రభాకరరెడ్డి ఈమెను చూసి *జయప్రద* అని నామకరణం చేసి 1976లో విడుదలైన భూమి కోసం సినిమాలో మూడు నిమిషాలు నిడివికల ఒక పాట ద్వారా ఈమెను చిత్రసీమకు పరిచయం చేశాడు. అలా మొదలైన ఈమె సినీ ప్రస్థానం 2005 వరకు మూడు దశాబ్దాలలో ఆరు భాషలలో (తెలుగు, తమిళం, మలయాళం, కన్నడ, హిందీ, బెంగాలి) 300కు పైగా సినిమాలలో నటించింది.

పాఠశాల తర్వాత ఈమె రాజమండ్రిలోని రాజలక్ష్మి మహిళా కళాశాలలో చదివింది. ఈమె 1986 జూన్ 22న సినీనిర్మాత శ్రీకాంత్ నహతాను వివాహమాడింది.

## రాజకీయ ప్రవేశం

నందమూరి తారక రామారావు ఆహ్వానంతో 1994 అక్టోబర్ 10 న తెలుగుదేశం పార్టీలో చేరి రాజకీయరంగ ప్రవేశం చేసింది. ఆ తర్వాత ఈమె చంద్రబాబు నాయుడు పక్షంలో చేరి తెలుగు దేశం పార్టీ మహిళా విభాగానికి అధ్యక్షురాలైంది. 1996 ఏప్రిల్‌లో తెలుగుదేశం పార్టీ తరఫున రాజ్యసభకు ఎన్నికైంది. ఆ తరువాత పార్టీ నాయకులతో వచ్చిన గొడవల వలన తెలుగు దేశం పార్టీకి రాజీనామా చేసి, జయప్రద ములాయం సింగ్ యాదవ్ సమాజ్‌వాదీ పార్టీలో చేరి *ఆంధ్ర నా జన్మ భూమి కానీ ఉత్తర ప్రదేశ్ నా కర్మభూమి* అన్న నినాదంతో ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని రాంపూర్ నియోజవర్గం నుండి 2004 మే 13న లోక్‌సభకు ఎన్నికైంది.

## జయప్రద నటించిన తెలుగు చిత్రాలు

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * భూమి కోసం
* సీతా కల్యాణం
* శ్రీ రాజేశ్వరి విలాస్ కాఫీ క్లబ్
* మాంగల్యానికి మరో ముడి
* అంతులేని కథ
* సిరి సిరి మువ్వ
* సీతారామ వనవాసం
* ఈనాటి బంధం ఏనాటిదో (1977)
* నాయుడుబావ (1978)
* కురుక్షేత్రం
* చాణక్య - చంద్రగుప్త
* అందమే ఆనందం
* అడవి రాముడు
* యమగోల
* శ్రీ తిరుపతి వేంకటేశ్వర కల్యాణం
 | * కృష్ణ గారడీ (1986)
* రంగూన్ రౌడీ
* దొంగలకు సవాల్
* సూపర్ మేన్
* శ్రీవారి ముచ్చట్లు
* సర్కస్ రాముడు
* చండీ ప్రియ
* ఊరికి మొనగాడు
* అగ్నిపూలు
* 47 రోజులు
* స్వయంవరం
* కృష్ణార్జునులు
* ఏకలవ్య
* దేవత
* సువర్ణ సుందరి (2023)
 | * సాగర సంగమం
* ముందడుగు
* మేఘసందేశం
* అమరజీవి
* అడవి సింహాలు
* పులి - బెబ్బులి
* తాండ్ర పాపారాయుడు
* సింహాసనం
* వేట
* విశ్వనాధ నాయకుడు
* సంసారం
* జీవిత ఖైదీ
* మహారధి
* శరభ (2018)
 |  |

## ఇవి కూడ చూడండి

* వీర్ (1995 సినిమా)
* సింఘసన్

## మూలాలు
# సదా

| సదా |
| --- |
|  |
| జననం | సదాఫ్ మొహమ్మద్ సయీద్  (1984-02-17) 1984 ఫిబ్రవరి 17 రత్నగిరి, మహారాష్ట్ర |
| ఇతర పేర్లు | సదా |
| వృత్తి | నటి |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 2002–ప్రస్తుతం |

**సదా** అని పిలువబడే **సదాఫ్ మొహమ్మద్ సయీద్** (జననం ఫిబ్రవరి 17,1984) భారతీయ సినీ నటి. ఆమె నటించిన ప్రారంభ ప్రముఖ చిత్రాలు జయం, అపరిచితుడు.

## వ్యక్తిగత జీవితం

సదా మహారాష్ట్రలోని రత్నగిరి లో ఒక ముస్లిం కుటుంబంలో జన్మించింది. ఆమె తండ్రి ఒక వైద్యుడు. తల్లి బ్యాంకు ఉద్యోగి. ఆమె రత్నగిరి లో *సేక్రెడ్ హార్ట్స్ కాన్వెంట్ హైస్కూలు* లో చదివింది. తరువాత ముంబై కి మారింది. అక్కడ ఆమెను చూసిన తేజ తను రూపొందిస్తున్న ప్రేమకథా చిత్రం జయం లో అవకాశం ఇచ్చాడు. ఈ చిత్రం ఘన విజయం సాధించింది. ప్రస్తుతం సదా ముంబై లో నివసిస్తుంది. హైదరాబాదులో ఒక ఇల్లుంది.

## కెరీర్

జయం సినిమా తో మంచి ఎంట్రీ ఇచ్చిన సదా తరువాత విక్రం సరసన శంకర్ దర్శకత్వంలో తెలుగు, తమిళ ద్విభాషా చిత్రం అపరిచితుడు సినిమాలో నటించింది. ఈ సినిమా కూడా ఘన విజయం సాధించింది. ఆ తరువాత ఆమె తెలుగులోనే కాక, తమిళ కన్నడ, హిందీ చిత్రాలలో కూడా నటించింది.

## సదా నటించిన తెలుగు చిత్రాలు

* జయం
* నాగ
* లీలామహల్ సెంటర్
* దొంగ - దొంగది
* ఔనన్నా కాదన్నా
* చుక్కల్లో చంద్రుడు
* వీరభద్ర
* క్లాస్ మేట్స్
* శంకర్ దాదా జిందాబాద్ (ప్రత్యేక నృత్యం)
* టక్కరి
* అపరిచితుడు
* అ ఆ ఇ ఈ (2009)
* యమలీల 2 (2014)
* అహింస

## వెబ్‌ సిరీస్‌

| సంవత్సరం | సిరీస్‌ | పాత్ర | భాష | ఇతర వివరాలు
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2022 | హలో వరల్డ్ | ప్రార్ధన | తెలుగు |  |

## మూలాలు

## ఇతర లింకులు
# త్రిష కృష్ణన్

| త్రిష కృష్ణన్ |
| --- |
|  |
| జననం |  (1983-05-04) 1983 మే 4 చెన్నై, తమిళనాడు, భారతదేశం |
| వృత్తి | నటీమణి, మోడల్ |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1999–ప్రస్తుతం |
| వెబ్‌సైటు | జాలస్థలం |

**త్రిష కృష్ణన్** తెలుగు, తమిళ్ సినిమా నటీమణి. ఆమెకు ఇప్పటివరకు 3 దక్షిణఫిల్మ్ ఫేర్ పురస్కారాలు లభించాయి. ఆమె మొదటి తెలుగు చిత్రం
వర్షం. త్రిష హీరోయిన్ గా నటించడానికి ముందే సైడ్ క్యారెక్టర్స్ కూడా చేసారు ప్రశాంత్ నటించిన జోడి సినిమాలో సిమ్రాన్ పక్కన కనబడ్డారు.

## నేపధ్యము

చెన్నై మహానరంలో కృష్ణన్, ఉమా దంపతులకు 1983లో జన్మించింది. అందాల పోటీలలో మిస్ చెన్నైగా ఎంపికై తర్వాత మిస్ ఇండియా అందాల పోటీలలో పాల్గొంది. మిస్ బ్యూటిఫుల్ స్మైల్ గా ఎంపికైంది.

## వ్యక్తిగత జీవితము

చెన్నైలో తన తల్లిదండ్రులు, బామ్మతో కలిసి నివసిస్తున్నది. ఈమె మాతృభాష తమిళం.

## త్రిష నటించిన చిత్రాలు

### తెలుగు

* లయన్ (2015)
* చీకటి రాజ్యం (2015)
* నమో వెంకటేశ
* నాయకి
* నీ మనసు నాకు తెలుసు
* అతడు
* సైనికుడు
* ఆడవారి మాటలకు అర్ధాలు వేరులే
* స్టాలిన్
* వర్షం
* నువ్వొస్తానంటే నేనొద్దంటానా
* పౌర్ణమి
* బుజ్జిగాడు మేడిన్ చెన్నై
* కృష్ణ

### హిందీ

* ఖట్టా మీఠా

### కన్నడ

* పవర్

### మలయాళం

* వైట్
* హే జూడ్
* ఐడెంటిటీ

### తమిళం

* ఆరు
* ది రోడ్
* గుడ్ బ్యాడ్ అగ్లీ (2025)

## వెబ్ సిరీస్

* బృంద (2024)

## పురస్కారాలు

* 2005 - నంది ఉత్తమ నటీమణులు

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో త్రిష కృష్ణన్ పేజీ
# కలర్స్ స్వాతి

| స్వాతి |
| --- |
| 2010 లో ఓ ప్రచార కార్యక్రమంలో స్వాతి |
| జననం | స్వెత్లానా  (1987-04-19) 1987 ఏప్రిల్ 19 రష్యా |
| వృత్తి | నటి, వ్యాఖ్యాత, గాయకురాలు, డబ్బింగ్ కళాకారిణి |
| భాగస్వామి | వికాస్ వాసు |
| తల్లిదండ్రులు | * శివరామకృష్ణ (తండ్రి)
* ఇందిరా దేవి (తల్లి)
 |
| బంధువులు | సిద్ధార్థ్ (సోదరుడు) |

**స్వాతి** ఒక ప్రముఖ నటి, వ్యాఖ్యాత, గాయకురాలు, డబ్బింగ్ కళాకారిణి. ఈమె మాటీవీలో ప్రసారమైన *కలర్స్* అనే కార్యక్రమం ద్వారా వ్యాఖ్యాత గా మంచి గుర్తింపు తెచ్చుకుంది. ఆ తరువాత మరికొన్ని తెలుగు, తమిళ, మలయాళ చిత్రాలలో నటించి ప్రజల మన్నలను అందుకుంది. నటిగా స్వాతి మొదటి చిత్రం కృష్ణవంశీ దర్శకత్వంలో వచ్చిన డేంజర్. 2008లో ఆమె నటించిన అష్టా చెమ్మా చిత్రం విజయవంతం అవడం వలన ఆమెకు మంచి నటిగా పేరు రావడం, తరువాత అనేక అవకాశాలు రావడం జరిగింది. 2008 లో ఈ సినిమాకు ఆమెకు నంది పురస్కారం లభించింది. స్వాతి వివాహం ఆగస్టు 30, 2018లో వికాస్‌ తో జరిగింది.

## జీవిత విశేషాలు

స్వాతి తండ్రి నేవీలో ఉద్యోగి. తల్లి కూడా ఉన్నత విద్యావంతురాలే. తండ్రి ఉద్యోగ రీత్యా రష్యాలో ఉండగా స్వాతి అక్కడే జన్మించింది. పుట్టినపుడు ఈమెకు స్వెత్లానా అని నామకరణం చేసారు. తర్వాత స్వాతిగా మార్చారు. వీరి మకాం రష్యా నుంచి మొదటగా ముంబై కి తర్వాత విశాఖపట్నంకి మారింది. స్వాతి చిన్నతనంలో ఎక్కువభాగం విశాఖపట్నంలోనే గడిచింది. విద్యార్థి దశలో వక్తృత్వపు పోటీలు డిబేట్లు, ఆటల పోటీల్లో చురుగ్గా పాల్గొనేది. ఇంటర్మీడియట్ మొదటి సంవత్సరంలో ఉండగా ఈమె హైదరాబాదుకు వెళ్ళింది. ఎంసెట్ లో మంచి ర్యాంకు సాధించి ఎం. బి. బి. ఎస్ సీటు తెచ్చుకుంది. కానీ తర్వాత బి. ఎస్. సి బయోటెక్నాలజీ చదివింది. తర్వాత ఫోరెన్సిక్ లో పి. జి. చేసింది. ఆమెకు ఒక అన్నయ్య. పేరు సిద్ధార్థ్. అలాగే ఓక పెద్ద అభిమాని సాయికృష్ణ అరుకాల.

## కెరీర్

16 ఏళ్ళ వయసులో కలర్స్ అనే టీవీ కార్యక్రమానికి వ్యాఖ్యాతగా వ్యవహరించి ప్రేక్షకులకు బాగా చేరువైంది. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా నాగార్జున, ఉదయ్ కిరణ్ లాంటి నటులను ఇంటర్వ్యూ చేసే అవకాశం వచ్చింది. అప్పటి నుంచే సినిమా అవకాశాలు రావడం మొదలైంది. ఆమె మొదటి సినిమా కృష్ణవంశీ దర్శకత్వంలో వచ్చిన డేంజర్. తర్వాత వెంకటేష్ కథానాయకుడిగా వచ్చిన ఆడవారి మాటలకు అర్థాలే వేరులే సినిమాలో సహాయ పాత్రలో నటించింది. మూడో సినిమా తెలుగు తమిళ ద్విభాషా చిత్రం అనంతపురం (తమిళంలో సుబ్రహ్మణ్య పురం). తర్వాత వచ్చిన అష్టాచమ్మాతో ఆమెకు మంచి గుర్తింపు లభించింది. ఈ చిత్రంలో నటనకు గాను 2008లో ఆమెకు ఉత్తమ నటిగా నంది పురస్కారం లభించింది.

2008 లో పవన్ కళ్యాణ్ కథానాయకుడిగా వచ్చిన జల్సా సినిమాలో కథానాయిక ఇలియానాకు డబ్బింగ్ చెప్పింది. స్వాతి వివాహం జరిగిన తర్వాత సినిమాలకు దూరంగా ఉంది, 2021లో పంచతంత్రం సినిమా ద్వారా సినిమాల్లో తిరిగి నటిస్తుంది.

## సినిమాలు

1. డేంజర్
2. ఆడవారి మాటలకు అర్ధాలే వేరులే
3. అనంతపురం (1980)
4. అష్టా చెమ్మా
5. త్రిపుర (2005)
6. కలవరమాయే మదిలో (2009)
7. కథ స్క్రీన్ ప్లే దర్శకత్వం అప్పల్రాజు
8. సంఘర్షణ (2011)
9. మిరపకాయ్ (2011)
10. స్వామిరారా (2013)
11. కార్తికేయ (సినిమా) (2014)
12. లండన్ బాబులు (2017)
13. మంత్ ఆఫ్ మధు (2023)

## మూలాలు
# భారత ప్రభుత్వం

|  |
| --- |
| **భారతదేశం** |
|
ఈ వ్యాసం **భారతదేశం రాజకీయాలు, ప్రభుత్వం**లో ఒక భాగం.

 |
|

---

 |
| **కేంద్ర ప్రభుత్వం** |
| **రాజ్యాంగంభారత రాజ్యాంగం**
	+ అవతారిక
	+ ప్రాథమిక హక్కులు
	+ ప్రాథమిక విధులు
	+ ఆదేశిక సూత్రాలు
 |
| * **కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ**
	+ ప్రభుత్వం
	+ రాష్ట్రపతి
	+ ఉప రాష్ట్రపతి
	+ ప్రధానమంత్రి
	+ కేంద్ర మంత్రిమండలి
 |
| * **శాసన వ్యవస్థ**
	+ పార్లమెంట్
	+ లోక్‌సభ
	+ లోక్‌సభ స్పీకర్
	+ రాజ్యసభ
	+ రాజ్యసభ చైర్మన్
 |
| * **భారత న్యాయ వ్యవస్థ**
	+ సుప్రీం కోర్టు
	+ భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి
	+ హైకోర్టు
	+ జిల్లా కోర్టులు
 |
| * **రాష్టాలు**
	+ శాసనసభ
	+ శాసనమండలి
	+ గవర్నరు
	+ ముఖ్యమంత్రి
	+ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం
 |
| * **స్థానిక స్వపరిపాలన**
	+ పట్టణ స్థానిక సంస్థలు
	+ గ్రామీణ స్థానిక సంస్థలు
	+ జిల్లా పరిషత్
 |
| * **ఎన్నికల వ్యవస్థ**
	+ రాజకీయ పార్టీలు
	+ జాతీయ పార్టీలు
	+ లోక్‌సభ ఎన్నికలు
	+ రాజ్యసభ ఎన్నికలు
	+ భారత రాష్ట్రపతి ఎన్నిక
	+ భారత ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నిక
	+ రాష్ట్ర పార్టీలు
	+ రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలు
	+ రాష్ట్ర శాసన మండలి ఎన్నికలు
	+ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు
* **జాతీయ కూటమి పార్టీలు**
	+ లెఫ్ట్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్
	+ నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ (NDA)
	+ యునైటెడ్ ప్రోగ్రెసివ్ అలయన్స్ (UPA)
	+ ఇండియా కూటమి

---

భారత ప్రభుత్వ పోర్టల్

 |
|  |
|

---

* view
* talk
* edit
 |

**భారత ప్రభుత్వం,** లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వం, భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం ఏర్పాటు చేయబడింది. దీనికి దేశంలో గల 28 రాష్ట్రాలు, 8 కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల మీద అధికారం ఉంటుంది. భారత రాజధాని ఢిల్లీలో ఇది కేంద్రీకృతమైంది.

ప్రభుత్వానికి భారత రాష్ట్రపతి (2022 జూలై 25 నుండి ద్రౌపది ముర్ము) నాయకత్వం వహిస్తారు, వీరు అత్యధిక కార్యనిర్వాహక అధికారాన్ని వినియోగించి, సహాయం, సలహా కోసం భారత ప్రధానమంత్రి ఇతర మంత్రులను ఎంపిక చేస్తారు. 2014 నుండి దేశం నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ నేతృత్వంలోని శాసనసభ ద్వారా చట్టాలను రూపొందిస్తోంది. ప్రధానమంత్రి, సీనియర్ మంత్రులతో భారత కేంద్ర మంత్రిమండలి తయారవుతుంది.

**నూతన పార్లమెంటు భవనం, న్యూఢిల్లీ.**
భారత ప్రభుత్వ యంత్రాంగం మూడు స్వతంత్ర విభాగాలుగా ఏర్పడి ఉంది.  **కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ, శాసన వ్యవస్థ, న్యాయ వ్యవస్థ**. కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ రాష్ట్రపతి ఆద్వర్యంలో నడుస్తుంది. శాసన వ్యవస్థలో (పార్లమెంటు) ఎగువసభగా పిలిచే రాజ్యసభ, దిగువసభగా పిలిచే లోక్‌సభ, రాష్ట్రపతి ఉంటాయి. న్యాయ వ్యవస్థ శీర్షమున అత్యున్నత న్యాయస్థానమును (సుప్రీమ్ కోర్టు), 21 ఉన్నత న్యాయస్థానాలనూ (హై కోర్టు), ఇంకా జిల్లా స్థాయిలో పౌర (సివిల్), నేర (క్రిమినల్), కుటుంబ (ఫామిలీ) న్యాయస్థానాలుంటాయి. భారత పౌరులకు దిశా నిర్దేశము చేయు పౌర విధాన స్మృతి, భారతీయ శిక్షా స్మృతి, నేర విధాన స్మృతి వంటి సాధారణ న్యాయ సూత్రాలను కేంద్ర శాసన వ్యవస్థ రూపొందిస్తుంది.

కేంద్ర ప్రభుత్వము వలెనే ప్రతీ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం లోను కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ, శాసన వ్యవస్థ, న్యాయవ్యవస్థ లుంటాయి. కేంద్రానికి, రాష్ట్రాలకి వర్తించు న్యాయ వ్యవస్థ ఇంగ్లీష్ కామన్, స్టాట్యుటరీ లా ఆధారంగా తయారు చెయ్యబడింది. భారతదేశము కొన్ని సౌలభ్యములతో అంతర్జాతీయ న్యాయ స్థానము (ఇంటర్‌నేషనల్ కోర్ట్ ఆఫ్ జస్టిస్) ను అంగీకరిస్తోంది. ప్రాంతీయ పరిపాలన కొరకు, అధికార వికేంద్రీకరణకు ఉపకరంచిన **పంచాయతీ రాజ్** వ్యవస్థ రాజ్యాంగములోని 73వ, 74వ సవరణల ద్వారా పంచాయతీ రాజ్ వ్యవస్థ అమలులోకి వచ్చింది.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
# ఆంధ్రపత్రిక

ఆంధ్రపత్రిక|  |
|  |
| రకం | ప్రతి దినం దిన పత్రిక |
| రూపం తీరు | బ్రాడ్ షీట్ |
| సంపాదకులు | కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు పంతులు |
| స్థాపించినది | 1908-09-09(వారపత్రిక), 1914-04-01 (దినపత్రిక) |
| ముద్రణ నిలిపివేసినది | 1991 |
| కేంద్రం | ముంబై(వారపత్రిక), చెన్నై(దినపత్రిక) |

**ఆంధ్రపత్రిక** స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో కీలకపాత్ర వహించిన పత్రిక. 1908 సంవత్సరం సెప్టెంబరు 9 తేదీన, తెలుగు కాలమానంలో కీలక నామ సంవత్సరం భాద్రపద శుద్ధ చతుర్థి హిందువులకు పండుగ దినమైన వినాయక చవితి నాడు కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు పంతులు ఆంధ్రపత్రికను వారపత్రికగా ప్రారంభించారు. ఇది బొంబాయి లోని తత్వవివేచక ముద్రాక్షరశాలలో ముద్రించబడేది.

1910 నుండి ఆంధ్రపత్రిక 'ఉగాది సంచిక'లను ప్రచురించడం మొదలుపెట్టింది. ఈ సంవత్సరాది సంచికలు ఎక్కువ పేజీలతో ప్రత్యేక వ్యాసాలు, ఇతర రచనలతో విలక్షణంగా ఎప్పటికీ దాచుకొనేవిగా ఉండేవి. మొదటి ఉగాది సంచికలో 248 పేజీలు 126 చిత్రపటాలు ఉన్నాయి. కేవలం ముద్రణకే రెండు నెలలు పట్టేదట. అప్పటి ప్రసిద్ధ రచయితలు, పరిశోధకులు, కవులు ఇందులో రచనలు చేశేవారు. సంవత్సరం మొత్తంలో జరిగిన రాజకీయ, సాంఘిక, సాంస్కృతిక సంఘటనలను ఇందులో ప్రస్తావించేవారు.

1914 సంవత్సరంలో పత్రికను మద్రాసుకు తరలించారు. అదే సంవత్సరం ఆంధ్రపత్రిక దినపత్రికగా ఏప్రిల్ 1 వ తేదీన ప్రచురణ ప్రారంభమైంది. తెలుగు పంచాంగం ప్రకారం ఆనంద నామ సంవత్సరం చైత్ర శుద్ధ షష్ఠి నాడు ఆంధ్రదినపత్రిక జన్మించింది.

నాగేశ్వరరావు తరువాత శివలెంక శంభుప్రసాద్ ఆంధ్రపత్రిక దిన, వార పత్రికలకు, భారతికి సంపాదకులైనారు.అతని కాలంలోనే హైదరాబాదు, విజయవాడ లలో ఆంధ్రపత్రిక ఎడిషన్లు ప్రారంభమయ్యాయి..

2017లో ఆంధ్రపత్రికను రేపల్లె నాగభూషణం అలియాస్‌ పాంచజన్య అనే సీనియర్ జర్నలిస్టు ఆధ్వర్యంలో నడిపించారు. దాదాపు ఏడాదిన్నర తర్వాత పాంచజన్య మరణించడంతో పత్రిక నిలిచిపోయింది.తరువాత పత్రికా ప్రారంభోత్సవానికి భారత ఉపరాష్ట్రపతి శ్రీ ముప్పవరపు వెంకయ్య నాయుడు హాజరై పత్రికా పున:ప్రస్థానంలో భాగస్వాములయ్యారు.

## చారిత్రిక పాత్ర

కాశీనాథుని నాగేశ్వరరావు పంతులు
ఆంధ్రపత్రిక బ్రిటీష్ పాలనలో దేశం ఉన్న స్థితిలో తెలుగువారిలో రాజకీయ చైతన్యం తీసుకురావడానికి ఉపకరించింది. భారత జాతీయోద్యమాన్ని పత్రిక సూత్రప్రాయంగా సమర్థించడమే కాక, తొలినాళ్ళ నుంచీ గాంధేయ వాదానికి మద్దతుగా నిలిచింది. 1936 కాలంలో తెలుగునాట కమ్యూనిస్టులు పల్లెల్లోకి కమ్యూనిస్టు, సోషలిస్టు సాహిత్యం తీసుకువెళ్ళినప్పుడు ముందు ఆ ఊరిలో ఆంధ్రపత్రిక తెప్పించేవారెవరనేది కనుక్కునేవారు. ఆంధ్రపత్రిక తెప్పించేవారు కనీసం రాజకీయ, సాంఘిక విషయాల పట్ల కొంత అవగాహన అయినా కలిగివుంటారన్నది వారి అంచనా.

## పుస్తకాలు

* ఆంధ్రపత్రిక చరిత్ర - సివిరాజగోపాలరావు (2004).

## మూలాలు

## బయటిలింకులు

* ఆంధ్రపత్రిక స్వర్ణోత్సవ సంచిక 1964-65 Archived 2013-10-31 at the Wayback Machine
* ప్రెస్ అకాడమీ జాలస్థలిలోని పాతనిల్వలలో పత్రిక స్కాన్లు
* ఆంధ్రపత్రిక సంవత్సరాది సంచిక
# తానా

హిల్లరీ క్లింటన్ తో తానా వ్యవస్థాపక అధ్యక్షుడు దుర్వాసుల శాస్త్రి
**తానా** లేదా **ఉత్తర అమెరికా తెలుగు సంఘం** (TANA లేదా Telugu Association of North America) అనేది ఉత్తర అమెరికాలో నివసిస్తున్న తెలుగు ప్రజల సంఘం. తెలుగు సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని పరిరక్షించడానికి, పరివ్యాప్తం చేయడానికి, తెలుగు ప్రజల, వారి సంతతి యొక్క గుర్తింపుని కాపాడడానికి, తెలుగు సాహిత్య, సాంస్కృతిక, విద్యా, సాంఘిక, సేవా చర్చలకు ఓ వేదికగా నిలవడానికి ఈ సంఘం ఏర్పాటైంది.

తానా మొదటి జాతీయ సమావేశం 1977 లో జరిగింది. లాభాపేక్షలేని సంస్థగా 1978లో అధికారికంగా ఏర్పాటైంది. ముప్పైవేలకు పైగా సభ్యులుకల తానా అతి పెద్ద ఇండో-అమెరికా సంఘాల్లో ఒకటి.

## కార్యకలాపాలు

### సేవాకార్యక్రమాలు

### సాంస్కృతిక, సాహిత్య కార్యక్రమాలు

### సన్మానాలు సత్కారాలు

ఈ సంస్థ ఉత్తర అమెరికాలో ఉన్న తెలుగు ప్రజలలో వివిధరంగాలలో రాణిస్తున్నవారిని గుర్తించి వారిని పురస్కారాలతో సత్కరిస్తున్నది.

* 2003లో న్యాయ రంగంలో విశేష ప్రతిభను కనబరచిన ఆశారెడ్డిని విశిష్ట ప్రతిభా పురస్కారంతో సత్కరించింది.

## తానా అధ్యక్షులు

* **కోమటి జయరాం** .జన్మస్థలం కృష్ణాజిల్లా మైలవరం దగ్గరి వెల్వడం.నాన్న భాస్కరరావు మైలవరం సమితి ప్రెసిడెంట్‌గా 17ఏళ్లు పనిచేశారు. 1989 నుంచి 1994దాకా ఎమ్మెల్యేగా కూడా చేశారు.అమ్మ పేరు కమలమ్మ. నలుగురు సంతానంలో పెద్దవాడు.పదవ తరగతి దాకా మైలవరంలో.విజయవాడ లయోలా కాలేజీలో . సి.ఇ.సి..భోపాల్ పక్కనే ఉన్న విదీశ పట్టణంలోని ఎస్.ఎస్.ఎల్.జైన్ కాలేజీలో ఎం.కామ్‌. కాలిఫోర్నియాలోని ఆర్మ్ర్‌స్టాంగ్ యూనివర్శిటీలో ఎంబిఎ.స్వాగత్ ఇండియన్ క్యూజిన్' పేరిట అమెరికాలో మొత్తం తొమ్మిది చైన్ రెస్టారెంట్లు ఉన్నాయి. అమెరికాలో తానా ఆటా కార్యక్రమాలకు భోజనాలను ఏర్పాటు చేసేవాడు.గత ఐదేళ్ల నుంచి 'తెలుగు టైమ్స్' అనే పక్ష పత్రికను కూడా ప్రచురిస్తున్నాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* తానా వెబ్ సైటు
# వంశీ

*ఇతర వాడుకల కొరకు, వంశీ (అయోమయ నివృత్తి) చూడండి.*

| వంశీ |
| --- |
|  |
| జననం | నల్లమిల్లి భామిరెడ్డి  (1956-11-20) 1956 నవంబరు 20 పసలపూడి |
| వృత్తి | దర్శకుడు రచయిత స్క్రీన్‌ప్లే రచయిత సంగీతదర్శకుడు |

**వంశీ** తెలుగు సినిమా దర్శకుడు, రచయిత. అసలు పేరు నల్లమిల్లి భామిరెడ్డి .ఈయన సినిమాల కథలు సహజంగా ఉంటూ పల్లె అందాలను ఆవిష్కరిస్తుంటాయి.

## బాల్యం

వంశీ తూర్పు గోదావరి జిల్లా, రామచంద్రపురం దగ్గరలో ఉన్న పసలపూడి అనే గ్రామంలో 1956, నవంబరు 20 న పుట్టి అక్కడే పెరిగాడు. ప్రాథమిక విద్యను అక్కడే పూర్తి చేశాడు.

## కెరీర్

తెలుగు సినీ చరిత్రలో ఆణిముత్యమైన శంకరాభరణం సినిమాకు వంశీ సహాయ దర్శకుడిగా వ్యవహరించాడు. దర్శకుడిగా ఆయన మొదటి సినిమా 1982లో చిరంజీవి, సుహాసిని, రాజేంద్ర ప్రసాద్ ప్రధాన పాత్రధారులుగా నటించిన మంచు పల్లకి అనే సినిమా. ఈ సినిమాకు యండమూరి వీరేంద్రనాథ్ రచయిత. యండమూరి, చిరంజీవి కలయికలో వచ్చిన తొలి చిత్రం ఇదే కావడం విశేషం.

1984లో ఆయన రూపొందించిన సితార సినిమా విమర్శకుల మన్ననలనందుకుంది. ఇదే సినిమాతో భానుప్రియ తెలుగు సినిమాకు కథానాయికగా పరిచయమైంది. ఆయన రూపొందించిన చాలా సినిమాలకు ఇళయరాజా సంగీత దర్శకత్వం వహించాడు.

వంశీ దర్శకత్వం వహించిన అనేక తెలుగు సినిమాలలో ప్రస్ఫుటంగా కనిపించే అంశములు కామెడీ, తెలుగువారి వ్యావహారిక పద్ధతులు. గోదావరి పట్ల వంశీకి వున్న ప్రేమ అంతా ఇంతా కానిది. ఆయన ప్రతి సినిమాలో ఏదో ఒక పాత్ర గోదావరి జిల్లాతో సంబంధముండి వుంటుంది.

## అవార్డుల సినిమాలు

* సితార
* మంచుపల్లకీ

## వంశీ సినిమాల జాబితా

1. మంచు పల్లకి
2. ఆలాపన
3. అన్వేషణ
4. సితార
5. లేడీస్ టైలర్
6. ప్రేమించు పెళ్ళాడు
7. డిటెక్టివ్ నారద
8. లాయర్ సుహాసిని
9. మహర్షి
10. చెట్టుకింద ప్లీడరు
11. స్వర కల్పన
12. శ్రీ కనకమహలక్ష్మి రికార్డింగ్ డాన్స్ ట్రూప్
13. ఏప్రిల్ 1 విడుదల
14. లింగబాబు లవ్ స్టోరి
15. జోకర్
16. నీకు 16 నాకు 18
17. ప్రేమ ‍‍& కో
18. వైఫ్ ఆఫ్ వి.వరప్రసాద్
19. అవును వాళ్ళిద్దరు ఇష్టపడ్డారు
20. దొంగ రాముడు అండ్ పార్టి
21. కొంచెం టచ్ లో ఉంటే చెబుతాను
22. అనుమానాస్పదం
23. గోపి గోపిక గోదావరి
24. సరదాగా కాసేపు
25. తను మొన్నే వెళ్లిపోయింది (2013)
26. ఫ్యాషన్ డిజైనర్ సన్ ఆఫ్ లేడీస్ టైలర్ (2017)

## రచనలు

* మా పసలపూడి కథలు
* రవ్వలకొండ
* గాలికొండాపురం రైల్వే గేట్
* మా దిగువ గోదావరి కథలు
* ఆకుపచ్చని జ్ఞాపకం
* వంశీకి నచ్చిన కథలు
* ఆనాటి వాన చినుకులు
* గోకులంలో రాధ
* మంచు పల్లకి
* వెన్నెల బొమ్మ
* వెండితెర నవలలు

## ప్రభావాలు

వంశీపై తెలుగు, తమిళ సినీదర్శకులు, సాంకేతిక నిపుణులు బాపు, భారతీరాజా, విశ్వనాథ్, బాలచందర్, పుట్టణ్ణకణగాళ్, ఇళయరాజాల ప్రభావం ఉంది. తాను దర్శకుణ్ణి కావడానికి వీరి ప్రభావమే కారణమని, వీరు తనకు గురువులని పేర్కొంటారు. ఆయన మిస్టరీ సినిమాలపై సుప్రసిద్ధ ఆంగ్ల దర్శకుడు, మాస్టర్ ఆఫ్ సస్పెన్స్‌గా పేరుపొందిన ఆల్‍ఫ్రెడ్ హిచ్‌కాక్ ప్రభావం ఉంది.

## మూలాలు
# తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము - విశిష్ట పురస్కారాలు

|  |
| --- |
| విశిష్ట పురస్కారాలు
 |
|  |
| పురస్కారం గురించి
 |
| **విభాగం** | తెలుగు భాషా సాహిత్యం, లలిత కళలు, సాంస్కృతిక రంగాలు
 |
| **వ్యవస్థాపిత** | 1991
 |
| **మొదటి బహూకరణ** | 1991
 |
| **క్రితం బహూకరణ** | 2017
 |
| **బహూకరించేవారు** | తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం
 |
| **నగదు బహుమతి** | ₹ 1,00,000
 |

పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయము భారతదేశంలోని భాష ప్రాతిపదిక మీద స్థాపించబడిన విశ్వవిద్యాలయం. ఈ విశ్వవిద్యాలయం 1985, డిసెంబరు 2న హైదరాబాదులో స్థాపించబడింది. తెలుగు భాషా సాహిత్యం, లలిత కళలు, సాంస్కృతిక రంగాల్లో ఏటా ఒక రంగం నుంచి విశిష్ట వ్యక్తికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం విశిష్ట పురస్కారం అందజేస్తుంది.

సుమారు మూడున్నర దశాబ్దాల కృషి ఉన్న విశిష్ట వ్యక్తులను ఈ పురస్కారానికి ఎంపిక చేస్తారు. 1991 నుండి ప్రారంభమైన ఈ పురస్కారంలో రూ.5116 నగదు, శాలువా, పురస్కారపత్రంతో ఘనంగా సత్కరించడం జరుగుతుంది.

## పురస్కార గ్రహీతలు

1. 1991 - డా. బోయి భీమన్న (సాహిత్యం)
2. 1992 - డా. కాపు రాజయ్య (లలిత కళలు - చిత్రలేఖనం)
3. 1993 - డా. తిరుమల రామచంద్ర (సాంస్కృతిక రంగం)
4. 1994 - డా. వాసిరెడ్డి సీతాదేవి (సాహిత్యం)
5. 1995 - డా. పీసపాటి నరసింహమూర్తి (లలిత కళలు - నాటకరంగం)
6. 1996 - బి.ఎన్. శాస్త్రి (సాంస్కృతిక రంగం)
7. 1997 - డా. రావూరి భరద్వాజ (సాహిత్యం)
8. 1998 - డా. నటరాజ రామకృష్ణ (లలితకళలు - నృత్యం)
9. 1999 - డా. మిక్కిలినేని రాధాకృష్ణమూర్తి (సాంస్కృతిక రంగం)
10. 2000 - డా. దాశరథి రంగాచార్య (సాహిత్యం)
11. 2001 - డా. మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ (లలితకళలు - సంగీతం)
12. 2002 - డా. బాపు (సాంస్కృతిక రంగం)
13. 2003 - ఉత్పల సత్యనారాయణాచార్య (సాహిత్యం)
14. 2004 - డా. వెంపటి చినసత్యం (లలితకళలు - నృత్యం)
15. 2005 - డా. నేరెళ్ళ వేణుమాధవ్ (సాంస్కృతిక రంగం)
16. 2006 - ఆచార్య బిరుదురాజు రామరాజు (సాహిత్యం)
17. 2007 - సి.ఎస్.ఎన్. పట్నాయక్ (లలితకళలు - శిల్పం, చిత్రలేఖనం)
18. 2008 - డా. బాలాంత్రపు రజనీకాంత రావు (సాంస్కృతిక రంగం)
19. 2009 - డా. జె. బాపురెడ్డి (సాహిత్యం)
20. 2010 - రావు బాలసరస్వతీ దేవి (లలితకళలు - సంగీతం)
21. 2011 - డా. సి. నారాయణరెడ్డి (సాంస్కృతిక రంగం)
22. 2012 - ఆచార్య కొలకలూరి ఇనాక్ (సాహిత్యం)
23. 2013 - డా. చుక్కా సత్తయ్య (లలితకళలు - ఒగ్గుకథ)
24. 2014 - బి. నర్సింగరావు (సాంస్కృతిక రంగం)
25. 2015 - నందిని సిధారెడ్డి (సాహిత్యం)
26. 2016 - భరత్‌భూషణ్‌ (లలితకళలు - ఫోటోగ్రఫీ, చిత్రలేఖనం)
27. 2018 - కూరెళ్ల విఠలాచార్య (సాహిత్యం)
28. 2019 - కళాకృష్ణ (లలితకళలు - నృత్యం)
29. 2020 - డాక్ట‌ర్ ముదిగంటి సుజాతారెడ్డి
30. 2021 - వీఏకే రంగారావు

## మూలాలు
# బాలరాజు కథ

|  |  |
| --- | --- |
|  | తెలుగు సినిమా\*వేదిక |

|  |
| --- |
| **బాలరాజు కథ** (1970 తెలుగు సినిమా) |
|  |
| దర్శకత్వం | బాపు  |
| తారాగణం | మాస్టర్ ప్రభాకర్, నాగభూషణం |
| సంగీతం | కె.వి.మహదేవన్ |
| నిర్మాణ సంస్థ | లక్ష్మి ఎంటర్‌ప్రైజెస్  |
| భాష | తెలుగు |

**బాలరాజు కథ** 1970, సెప్టెంబర్ 4న విడుదలైన తెలుగు సినిమా. బాపు దర్శకత్వంలో, ముళ్లపూడి వెంకటరమణ రచనలో, వచ్చిన ఈ చిత్రం లో మాస్టర్ ప్రభాకర్, బేబీ సుమతి, నాగభూషణం, ముఖ్య పాత్రలు పోషించారు. ఈ చిత్రానికి సంగీతం కె వి మహదేవన్ అందించారు.

## నటీనటులు

* మాస్టర్ ప్రభాకర్
* బేబీ సుమతి
* నాగభూషణం
* సూర్యకాంతం
* పుష్పకుమారి
* సాక్షిరంగారావు
* మిక్కిలినేని
* హేమలత
* అల్లు రామలింగయ్య
* ధూళిపాళ
* రామచంద్రరావు
* రావి కొండలరావు
* లక్ష్మీకాంతం
* సంధ్యారాణి

## సాంకేతిక సహకారం

* నిర్మాత: నిడమర్తి పద్మాక్షి
* దర్శకత్వం: బాపు
* కథ: ఎ.పి.నాగరాజన్
* మాటలు: ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ
* పాటలు: ఆరుద్ర, కొసరాజు
* సంగీతం:కె.వి.మహదేవన్
* నేపథ్య గాయకులు: ఘంటసాల, పి.సుశీల, స్వర్ణలత, రఘురాం
* నిర్మాణ సంస్థ: లక్ష్మి ఎంటర్ ప్రైజెస్
* విడుదల:04:09:1970.

## పాటలు

1. అడిగానని అనుకోవద్దు. చెప్పకుండ దాటేయోద్దు. ఏమిటీ విచిత్రం-ఘంటసాల, పి.సుశీల . రచన: కొసరాజు
2. ఒకటి రెండు మూడైతే ముద్దు ముద్దు - సుశీల, స్వర్ణలత, రఘురాం బృందం - రచన: కొసరాజు
3. చూడు చూడు తమషా బలే తమాషా వేడుకైన తమాషా - సుశీల - రచన: ఆరుద్ర
4. చెప్పో చెప్పోర్ భాయి చెప్పు చెప్పు జరిగేది విప్పిచెప్పు లోకమ్ము కళ్ళు - సుశీల - రచన: కొసరాజు
5. శుక్లాంభరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్‌భుజం (సాంప్రదాయ శ్లోకం) - పి.సుశీల
6. మహాబలిపురం! మహాబలిపురం! మహాబలిపురం
భారతీయ కళాజగతికిది గొప్ప గోపురం
కట్టించాడు ఈ ఊరి పల్లవరాజు
ఆ కథ చెప్పగ వచ్చాడు బాలరాజు - పి.సుశీల , రచన: ఆరుద్ర
7. హిప్పీహిప్పీహిప్పీ ఆడపిల్లలు-పి.సుశీల, రచన: ఆరుద్ర.
8. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తృతీయ ఉత్తమ చిత్రంగా ఎంపిక చేసి కాంస్య నంది అవార్డు ప్రకటించింది.

## మూలాలు

* డి.వి.వి.ఎస్.నారాయణ సంకలనం చేసిన మధుర గాయని పి.సుశీల మధుర గీతాలు, జె.పి.పబ్లికేషన్స్, విజయవాడ, 2007.