# రాజకీయాలు

|  |
| --- |
| **భారతదేశం** |
|
ఈ వ్యాసం **భారతదేశం రాజకీయాలు, ప్రభుత్వం**లో ఒక భాగం.

 |
|

---

 |
| **కేంద్ర ప్రభుత్వం** |
| **రాజ్యాంగంభారత రాజ్యాంగం**
	+ అవతారిక
	+ ప్రాథమిక హక్కులు
	+ ప్రాథమిక విధులు
	+ ఆదేశిక సూత్రాలు
 |
| * **కార్యనిర్వాహక వ్యవస్థ**
	+ ప్రభుత్వం
	+ రాష్ట్రపతి
	+ ఉప రాష్ట్రపతి
	+ ప్రధానమంత్రి
	+ కేంద్ర మంత్రిమండలి
 |
| * **శాసన వ్యవస్థ**
	+ పార్లమెంట్
	+ లోక్‌సభ
	+ లోక్‌సభ స్పీకర్
	+ రాజ్యసభ
	+ రాజ్యసభ చైర్మన్
 |
| * **భారత న్యాయ వ్యవస్థ**
	+ సుప్రీం కోర్టు
	+ భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి
	+ హైకోర్టు
	+ జిల్లా కోర్టులు
 |
| * **రాష్టాలు**
	+ శాసనసభ
	+ శాసనమండలి
	+ గవర్నరు
	+ ముఖ్యమంత్రి
	+ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం
 |
| * **స్థానిక స్వపరిపాలన**
	+ పట్టణ స్థానిక సంస్థలు
	+ గ్రామీణ స్థానిక సంస్థలు
	+ జిల్లా పరిషత్
 |
| * **ఎన్నికల వ్యవస్థ**
	+ రాజకీయ పార్టీలు
	+ జాతీయ పార్టీలు
	+ లోక్‌సభ ఎన్నికలు
	+ రాజ్యసభ ఎన్నికలు
	+ భారత రాష్ట్రపతి ఎన్నిక
	+ భారత ఉపరాష్ట్రపతి ఎన్నిక
	+ రాష్ట్ర పార్టీలు
	+ రాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలు
	+ రాష్ట్ర శాసన మండలి ఎన్నికలు
	+ స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు
* **జాతీయ కూటమి పార్టీలు**
	+ లెఫ్ట్ డెమోక్రటిక్ ఫ్రంట్
	+ నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అలయన్స్ (NDA)
	+ యునైటెడ్ ప్రోగ్రెసివ్ అలయన్స్ (UPA)
	+ ఇండియా కూటమి

---

భారత ప్రభుత్వ పోర్టల్

 |
|  |
|

---

* view
* talk
* edit
 |

ఐక్యరాజ్యసమితి సాధారణ సభ 79వ సమావేశం ప్రారంభం
రాజకీయాలు అనేది వ్యవస్థీకృత సమాజం వ్యవహారాలను పరిష్కరించే చర్యలలో ఒక భాగం. Poరాజకీయాలు సాధారణంగా ప్రభుత్వం ద్వారా సమాజంలోని సమస్యలను పరిష్కరించడానికి సంబంధించినవి. రాజకీయ నాయకులు అంటే రాజకీయ కార్యకలాపాల్లో నిమగ్నమైన వ్యక్తులు. రాజకీయాలు, ప్రభుత్వాన్ని అధ్యయనం చేసే సాంఘిక శాస్త్రం శాఖను రాజకీయ శాస్త్రం అని పిలుస్తారు.

రాజకీయాలలో అనేక రకాల పద్ధతులు ఉపయోగించబడతాయి, వాటిలో ప్రజలలో తమ సొంత రాజకీయ అభిప్రాయాలను ప్రచారం చేయడం, ఇతర రాజకీయ వర్గాలతో సంప్రదింపులు జరపడం, చట్టాలు చేయడం, శత్రువులపై యుద్ధంతో సహా అంతర్గత, బాహ్య బలప్రయోగం చేయడం వంటివి ఉన్నాయి.. రాజకీయాలు సాంప్రదాయ సమాజాల వంశాలు, తెగల నుండి, ఆధునిక స్థానిక ప్రభుత్వాలు, కంపెనీలు, సంస్థల ద్వారా సార్వభౌమ రాజ్యాల వరకు, అంతర్జాతీయ స్థాయి వరకు విస్తృత శ్రేణి సామాజిక స్థాయిలలో అమలు చేయబడతాయి.

ఆధునిక రాష్ట్రాలలో, ప్రజలు తమ ఆలోచనలను ప్రతినిధ్యం చేయడానికి సాధారణంగా రాజకీయ పార్టీలను ఏర్పాటు చేస్తారు. ఒక పార్టీకి చెందిన సభ్యులు అనేక అంశాలపై ఒకే విధమైన అభిప్రాయాన్ని కలిగి ఉండటం, ఒకే విధమైన చట్ట మార్పులను, ఒకే నాయకులను మద్దతు ఇవ్వడం సాధారణం. ఎన్నికలు సాధారణంగా వేర్వేరు పార్టీల మధ్య జరిగే పోటీగా ఉంటాయి.

రాజకీయ వ్యవస్థ అనేది సమాజంలో ఆమోదయోగ్యమైన రాజకీయ విధానాలను నిర్వచించే ఒక రూపకల్పన. రాజకీయ ఆలోచనల చరిత్ర ప్రాచీన కాలం వరకు వెనక్కి వెళ్లుతుంది. ఈ రంగంలో ప్రముఖ రచనలు ప్లేటో ''రిపబ్లిక్'', అరిస్టాటిల్ ''పాలిటిక్స్'', కన్ఫ్యూషియస్ రాజకీయ రచనలు, చాణక్యుని ''అర్థశాస్త్రం'' ఉన్నాయి..

*రాజకీయాలు* అనే పదాన్ని కొన్నిసార్లు సానుకూల అర్థంలో ఉపయోగిస్తారు, ఉదాహరణకు "రాజకీయ పరిష్కారం" (సమస్యను రాజీ ద్వారా, హింస లేకుండా పరిష్కరించడం). అలాగే దీనిని "పాలన యొక్క కళ లేదా శాస్త్రం" అని వివరణాత్మకంగా కూడా ఉపయోగిస్తారు. అయితే ఈ పదానికి తరచుగా ప్రతికూల భావన కూడా ఉంటుంది.

ఆంగ్ల పదం పాలిటిక్స్ దాని మూలాలను గ్రీకు పదం పోలిస్ (లేదా పోలిసా) లో కలిగి ఉంది, దీని అర్థం "నగరం". అరిస్టాటిల్ ప్రామాణిక రచన, పొలిటిక, ప్రాచీన గ్రీకు పదం పాలిటికా (Πολιτικά, '') ను ఉపయోగించింది. 15వ శతాబ్దం మధ్యకాలంలో, అరిస్టాటిల్ రచన ప్రారంభ ఆధునిక ఆంగ్లం పొలెటిక్స్ , గా అనువదించబడింది, ఇది ఆధునిక ఆంగ్లంలో పాలిటిక్స్‌గా మారింది.

ఏకవచన రూపమైన *పాలిటిక్* అనే పదం ఆంగ్లంలో మొదటగా 1430లో కనిపించింది. ఇది మధ్య ఫ్రెంచ్ *politique* నుండి వచ్చింది. ఆ పదం లాటిన్ *politicus* నుండి ఉద్భవించింది. *politicus* అనేది గ్రీకు πολιτικός (*politikos*) నుండి వచ్చింది. ఈ పదం πολίτης (*polites*, 'పౌరుడు'), πόλις (*polis*, 'నగరం') అనే పదాల నుండి ఉద్భవించింది..

## విధానాలు

### విస్తృతమైన, పరిమితమైన

రాజకీయాలు అంటే ఏమిటి అనే విషయంలో వేర్వేరు అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. ఏడ్రియన్ లెఫ్ట్విచ్ ప్రకారం, రాజకీయాలను చూసే విధానం రెండు రకాలుగా ఉంటుంది.

* **విస్తృతమైన దృక్పథం** – మనుషుల మధ్య ఉన్న అన్ని సామాజిక సంబంధాలలో రాజకీయాలు ఉంటాయని భావిస్తుంది.
* **పరిమితమైన దృక్పథం** – రాజకీయాలు ప్రధానంగా ప్రభుత్వం, పరిపాలన వంటి విషయాలకు మాత్రమే సంబంధించినవిగా చూస్తుంది.

ఉదాహరణకు,కొందరు రాజకీయాలను కేవలం పాలనతో మాత్రమే సంబంధం ఉన్న అంశంగా చూస్తారు. అయితే స్త్రీవాద దృక్పథం ప్రకారం, కుటుంబం, వ్యక్తిగత జీవితం వంటి సాధారణంగా రాజకీయేతరంగా భావించే అంశాలు కూడా రాజకీయాల పరిధిలోకే వస్తాయి. ఈ ఆలోచనను “వ్యక్తిగతమే రాజకీయం” అనే నినాదం సూచిస్తుంది. అంటే వ్యక్తిగత సమస్యలు, సామాజిక సమస్యలు ఒకదానితో ఒకటి సంబంధం కలిగి ఉంటాయని భావించడం. రాజకీయాలను అధికార వినియోగంగా కూడా కొందరు నిర్వచించారు. రాబర్ట్ ఎ. డాల్ ప్రకారం, ఇతరులపై ప్రభావం చూపడం, అధికారాన్ని ఉపయోగించడం రాజకీయాలలో ముఖ్యమైన భాగం.

### నైతికవాదం, వాస్తవికవాదం

రాజకీయాలపై మరో ముఖ్యమైన భేదం నైతికవాదం, వాస్తవికవాదం మధ్య కనిపిస్తుంది.

* **నైతికవాదం** – రాజకీయాలు నైతిక విలువల ఆధారంగా ఉండాలని భావిస్తుంది.
* **వాస్తవికవాదం** – రాజకీయాలలో అధికారం, స్వప్రయోజనం ముఖ్యమని భావిస్తుంది.

హన్నా అరెంట్ ప్రకారం, అరిస్టాటిల్ రాజకీయాలను చర్చ, ఒప్పించడం ద్వారా సమస్యలను పరిష్కరించే ప్రక్రియగా చూశాడు*.* బెర్నార్డ్ క్రిక్ ప్రకారం, స్వేచ్ఛా సమాజాలలో పాలన జరిగే విధానమే రాజకీయాలు. దీనికి విరుద్ధంగా, నికోలో మాకియవెల్లి, థామస్ హాబ్స్ వంటి వాస్తవికవాదులు రాజకీయాలను అధికారం కోసం జరిగే పోరాటంగా వివరించారు.

### సంఘర్షణ, సహకారం

కొంతమంది ఆలోచనాపరుల ప్రకారం రాజకీయాలలో సంఘర్షణ ముఖ్యమైన భాగం. వేర్వేరు ప్రయోజనాలు, అభిప్రాయాలు ఉన్నప్పుడు విభేదాలు వస్తాయని వారు భావించారు. ఎల్మర్ షాట్‌ష్నైడర్ ప్రకారం, అన్ని రాజకీయాల కేంద్రంలో సంఘర్షణ ఉంటుంది. కార్ల్ ష్మిట్ రాజకీయాలను “స్నేహితుడు”, “శత్రువు” మధ్య తేడాగా వివరించాడు. ఇంకొంతమంది రాజకీయాలలో సహకారం కూడా ముఖ్యమని చెప్పారు. అరిస్టాటిల్, బెర్నార్డ్ క్రిక్ వంటి వారు రాజకీయాలను కలిసి జీవించే ప్రక్రియగా చూశారు. మైఖేల్ లేవర్ ప్రకారం, రాజకీయాలు సంఘర్షణ, సహకారం రెండింటి కలయిక. ఆయన అభిప్రాయం ప్రకారం:

> రాజకీయాలు అనేవి సంఘర్షణ, సహకారం కలిసి కనిపించే మానవ సంబంధాల భాగం. పూర్తిగా సంఘర్షణ ఉంటే అది యుద్ధం, పూర్తిగా సహకారం ఉంటే అది ప్రేమ. రాజకీయాలు ఈ రెండింటి మధ్య ఉంటాయి.
>
>

## మూలాలు

## ఇతర మూలాలు