Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# బాలా

| బాలా |
| --- |
|  |
| దర్శకత్వం | అమర్ కౌశిక్ |
| రచన | **కథ, స్క్రీన్ ప్లే & డైలాగ్స్:** నిరేన్ భట్ **అడిషనల్ స్క్రీన్ ప్లే:** రవి ముప్పా  **ఒరిజినల్ కథ:** పావెల్ భట్టాచార్జీ |
| నిర్మాత | దినేష్ విజన్ |
| తారాగణం | ఆయుష్మాన్ ఖురానా, యామి గౌతమ్‌, భూమి ఫెడ్నేకర్‌ |
| Narrated by | విజయ్ Raaz |
| ఛాయాగ్రహణం | అనుజ్ రాకేష్ ధావన్ |
| కూర్పు | హేమంతి సర్కార్ |
| సంగీతం | **పాటలు & ఒరిజినల్ స్కోర్ :** సచిన్ -జిగర్ **అతిధి కంపోజర్స్:** జానీ బి ప్రాక్ |
| నిర్మాణ సంస్థలు | మ్యాడ్‌డాక్ ఫిలింస్ జియో స్టూడియోస్ |
| పంపిణీదార్లు | ఏఏ ఫిలిమ్స్ |
| విడుదల తేదీ | 7 నవంబర్ 2019 |
| సినిమా నిడివి | 133 నిమిషాలు |
| దేశం |  భారతదేశం |
| భాష | హిందీ |
| బడ్జెట్ | 25 కోట్లు |
| బాక్సాఫీసు | 171 కోట్లు |

**బాలా** 2019లో విడుదలైన హిందీ సినిమా. మ్యాడ్‌డాక్ ఫిలింస్, జియో స్టూడియోస్ బ్యానర్ల పై దినేష్ విజన్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు అమర్ కౌశిక్ దర్శకత్వం వహించాడు. ఆయుష్మాన్ ఖురానా, యామి గౌతమ్‌, భూమి ఫెడ్నేకర్‌ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా 7 నవంబర్ 2019న విడుదలైంది.

## కథ

బాల్ ముకుంద్ అలియాస్ బాలా (అయుష్మాన్‌ ఖురానా ) కు బట్టతల ఉంటుంది. దీంతో అతన్ని చూసి అంతా నవ్వుతుంటారు. టోపీ పెట్టుకొని తన బట్టతలను కవర్‌ చేస్తుంటాడు. జుట్టు పెరగడానికి మార్కెట్‌లో దొరికే ప్రతి ఆయుర్వేద నూనెలను వాడుతుంటాడు. అయినా జుట్టు పెరగదు. ఇంకా ఊడిపోతూనే ఉంటుంది. దాంతో హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్ చేయించుకోవాలని అనుకుంటాడు. డాక్టర్ వద్దకు వెళ్లి తన సమస్య చెప్పుకుంటాడు. ఈ క్రమంలో పారి మిశ్రా ( యామి గౌతమ్‌) ను ఇష్టపడతాడు. ఆమె ముందు విగ్గు పెట్టుకొని ప్రేమలో పడేస్తాడు. అయితే అతనికి బట్టతల ఉందన్న విషయాన్ని ఆమెకు తెలిస్తే పరిస్థితేంటి ? బట్టతల పోవడానికి అతను ఏన్ని పాట్లు పడ్డాడు ? అన్నదే మిగతా సినిమా కథ.

## నటీనటులు

* ఆయుష్మాన్ ఖురానా - బాల్ ముకుంద్ "బాలా" శుక్ల
* భూమి ఫెడ్నేకర్‌ - లతికా త్రివేది
* యామి గౌతమ్‌ - పారి మిశ్రా
* జావేద్ జాఫ్రి - బచ్చన్ దుబే
* సౌరభ్ శుక్ల - హరి శుక్ల — బాలా తండ్రి
* సీమా పహ్వా - ఆన్ర బాజ్పాయ్
* వరుణ్ శశి రావు - రోహన్ జోషి
* దీపికా చిఖ్లియా - సుశీల మిశ్రా
* సునీతా రాజ్‌వర్ - మంజు బాజ్పాయ్ శుక్ల, బాలా తల్లి
* ఉమేష్ శుక్ల - భువన్ బాజ్పాయ్ , బాలా అమ్మమ్మ
* అభిషేక్ బెనర్జీ- అజయ్ "అజ్జు" సాయిని
* చారు అగ్రవాల్ - శృతి కనోజియా
* ధీరేంద్ర కుమార్ గౌతమ్ - విహాన్ శుక్ల
* సోనమ్ బజ్వా - "నాహ్ గోరీయే" పాటలో
* హార్డీ సంధూ - "నాహ్ గోరీయే" పాటలో
* అపరశక్తి ఖురానా - జయేష్ శర్మ (అతిధి పాత్రలో)
* సచిన్ చౌదరి
* సుమిత్ అరోరా - వివేక్
* జియా అహ్మద్ - అభిరాజ్ మిశ్రా
* రన్జాన్ రాజ్ - సుమిత్ సింగ్
* సానియా తౌకీర్
* రజత్ సింగ్
* సునేహ్రి షా
* సుశీల్ దూబే
* ముష్తాక్ ఖాన్ - నిఖిల్ రైనా
* ముక్తేశ్వర్ - మాధవ్ సైనీ
* ఆనంద్ మిశ్రా - ముకేశ్ మెహతా
* ప్రభాత్ కుమార్ - రుప్పన్ వాలియా
* ఆత్మజా పాండే - వికాస్ త్రిపాఠి
* సావాన్ నిగమ్ - నంద్ కిషోర్ అరోరా
* స్వస్తిక చక్రబోర్తి - కీర్తి జోషి
* శశి వర్మ - హెయిర్ ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్ డాక్టర్
* విజయ్ రాజ్

## మూలాలు
# డ్రీమ్ గర్ల్ 2

**డ్రీమ్ గర్ల్ 2** 2023లో విడుదలైన హింది సినిమా. బాలాజీ మోషన్ పిక్చర్స్ బ్యానర్‌పై ఏక్తా కపూర్, శోభా కపూర్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు రాజ్ శాండిల్య దర్శకత్వం వహించాడు. ఆయుష్మాన్ ఖురానా, అనన్య పాండే, పరేష్ రావల్, సీమా పహ్వా, అన్నూ కపూర్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా టీజర్‌ను ఫిబ్రవరి 14న, ట్రైలర్‌ను ఆగష్టు 1న విడుదల చేసి సినిమాను ఆగస్టు 25న థియేటర్లలో విడుదలై, అక్టోబర్ 20 నుండి నెట్‌ఫ్లిక్స్ లో స్ట్రీమింగ్ ప్రారంభమైంది.

## నటీనటులు

* ఆయుష్మాన్ ఖురానా -పూజ / కరమ్‌వీర్ "కరమ్" సింగ్, జగ్జీత్ కొడుకు
* అనన్య పాండే - పరి శ్రీవాస్తవ, కరమ్ ప్రియురాలు
* పరేష్ రావల్ - అబూ సలీమ్‌, షారుఖ్ తండ్రి
* అన్నూ కపూర్ - జగ్జీత్ సింగ్, కరమ్ తండ్రి
* విజయ్ రాజ్ - సాజన్ తివారీ అలియాస్ సోనా భాయ్
* రాజ్‌పాల్ యాదవ్ - శౌకియా, అబు యొక్క సవతి కొడుకు
* అస్రానీ - యూసుఫ్ అలీ సలీం ఖాన్‌, అబు తండ్రి
* మనోజ్ జోషి జైపాల్ శ్రీవాస్తవ, పారి తండ్రి
* సీమా పహ్వా - జుమానీ, అబు సోదరిగా
* మంజోత్ సింగ్ - స్మైలీ సింగ్ ధిల్లాన్‌
* అభిషేక్ బెనర్జీ - షారూఖ్ సలీమ్, అబూ కొడుకు
* సుదేశ్ లెహ్రీ - బేబీ బాబా
* అనూషా మిశ్రా - సకీనా
* ఆకర్ష్ దత్ చతుర్వేది - నవీన్ శ్రీవాస్తవ్, ప్యారిస్ సోదరుడు
* రంజన్ రాజ్ - టైగర్ పాండే
* డాలీ సింగ్ - టైగర్ పాండే, సోదరి
* రీతూ సింగ్ - టైగర్ పాండే తల్లి
* రాజ్ శర్మ - కుక్కి ధిల్లాన్‌
* రజత్ పొద్దార్ - డాక్టర్‌
* జావేద్ హైదర్ - ఇన్‌స్పెక్టర్ గోపాల్ దాస్
* రాజ్ కుషాల్ - అలీ
* రాజ్ బన్సాలీ - కులీ
* సప్నా శాండ్ - ప్రిన్సిపాల్‌

## కథ

ఓ మధ్య తరగతి కుటుంబానికి చెందిన యువకుడు కరమ్ (ఆయుష్మాన్ ఖురానా) తండ్రి జగ్జీత్ సింగ్ (అన్నూ కపూర్) చేసిన అప్పులతో సతమతమవుతుంటాడు. అదే సమయంలో తన స్నేహితురాలు పరితో (అనన్య పాండే) ప్రేమలో పడతాడు. వీరిద్దరి పెళ్లికి పరి తండ్రి జైపాల్ శ్రీవాస్తవ (మనోజ్ జోషి) అడ్డుపడతాడు. తన కూతురితో వివాహం జరిపించాలంటే ఆరు నెలల్లో రూ.25 లక్షలు సంపాదించాలని కరమ్ కు కండిషన్ పెడతాడు. అందుకు అంగీకరించిన ఆ యువకుడు ఏం చేశాడు? ఆరు నెలల్లో ఎలా డబ్బు సంపాదించాడు? ఆ తర్వాత ఏం జరిగింది? అనేదే మిగతా సినిమా కథ.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో *డ్రీమ్ గర్ల్ 2*
# బధాయి హో

| బధాయి హో |
| --- |
| దర్శకత్వం | అమిత్ శర్మ |
| రచన | అక్షత్ గిల్డియాల్ శంతను శ్రీవాస్తవ |
| కథ | అక్షత్ గిల్డియల్ |
| నిర్మాత | వినీత్ జైన్ హేమంత్ భండారి అలేయా సేన్ అమిత్ రవీందర్నాథ్ శర్మ సుశీల్ చౌదరి |
| తారాగణం | ఆయుష్మాన్ ఖురానా నీనా గుప్తా గజరాజ్ రావు సురేఖ సిక్రి |
| ఛాయాగ్రహణం | సాను వర్గీస్ |
| కూర్పు | ఆర్తి బజాజ్ |
| నిర్మాణ సంస్థలు | జంగిల్ పిక్చర్స్ క్రోమ్ పిక్చర్స్ |
| పంపిణీదార్లు | ఏఏ ఫిల్మ్స్ |
| విడుదల తేదీ | 2018 అక్టోబరు 18 (2018-10-18) |
| సినిమా నిడివి | 123 నిముషాలు |
| దేశం | ఇండియా |
| భాష | హిందీ |
| బడ్జెట్ | ₹29 కోట్లు  |
| బాక్సాఫీసు | ₹219.5కోట్లు  |

**బధాయి హో** 2018లో విడుదలైన హిందీ సినిమా. క్రోమ్ పిక్చర్స్, జంగిల్ పిక్చర్స్ బ్యానర్ పై  శర్మ, అలేయా సేన్, హేమంత్ భండారి నిర్మించిన ఈ చిత్రానికి అమిత్ రవీందర్నాథ్ శర్మ దర్శకత్వం వహించాడు. ఈ సినిమాలో ఆయుష్మాన్ ఖురానా, నీనా గుప్తా, గజరాజ్ రావు నటించారు.

## నటవర్గం

* ఆయుష్మాన్ ఖురానా
* నీనా గుప్తా
* గజరాజ్ రావు
* సురేఖ సిక్రి
* షీబా చద్దా
* సన్యా మల్హోత్రా
* అల్కా అమీన్
* అల్కా కౌశల్

## పాటలు

| సంఖ్య
 | శీర్షిక
 | గాయకులు
 | నిడివి
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1
 | బాధయ్యన్ తేను
 | బ్రిజేష్ శాండిల్య, రోమి, జోర్డాన్
 | 2:19
 |
| 2
 | మోర్ని బాంకే
 | గురు రంధవా, నేహా కక్కర్
 | 3:18
 |
| 3
 | నైన్ నా జోడీన్
 | ఆయుష్మాన్ ఖురానా, నేహా కక్కర్
 | 4:34
 |
| 4
 | సాజన్ బడే సెంటి
 | దేవ్ నేగి, హర్జోత్ కౌర్
 | 2:32
 |
| 5
 | జగ్ జగ్ జీవే
 | శుభా ముద్గల్
 | 4:46
 |

## మూలాలు
# యాన్ యాక్షన్ హీరో

| యాన్ యాక్షన్ హీరో |
| --- |
| దర్శకత్వం | అనిరుద్ అయ్యర్ |
| రచన | నీరజ్ యాదవ్ |
| కథ | అనిరుద్ అయ్యర్ |
| నిర్మాత | భూషణ్ కుమార్, క్రిషన్ కుమార్, ఆనంద్ ఎల్. రాయ్ |
| తారాగణం | * ఆయుష్మాన్ ఖురానా
* జైదీప్ ఆహ్లావత్
* జితేందర్ హూడా
 |
| ఛాయాగ్రహణం | కౌశల్ షా |
| కూర్పు | నినాద్ ఖణోల్కర్ |
| సంగీతం | **బ్యాక్‌గ్రౌండ్ స్కోర్:** పరాగ్ చాబ్రా సన్నీ ఎం. ఆర్ **పాటలు:** తనిష్క్ బాఘ్చి బిద్దు పరాగ్ చాబ్రా అమర్ జలాల్ |
| నిర్మాణ సంస్థలు | టీ -సిరీస్ కలర్ యెల్లో ప్రొడక్షన్స్ |
| పంపిణీదార్లు | ఎఎ ఫిలింస్ |
| విడుదల తేదీ | 2022 డిసెంబరు 2 (2022-12-02) |
| సినిమా నిడివి | 130 నిముషాలు |
| దేశం | భారతదేశం |
| భాష | హిందీ |
| బడ్జెట్ | 30 కోట్లు |
| బాక్సాఫీసు | 16.85 కోట్లు |

*యాన్ యాక్షన్ హీరో'* 2022లో విడుదలైన హిందీ సినిమా. టీ -సిరీస్, కలర్ యెల్లో ప్రొడక్షన్స్ బ్యానర్‌లపై భూషణ్ కుమార్, క్రిషన్ కుమార్, ఆనంద్ ఎల్. రాయ్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు అనిరుద్ అయ్యర్ దర్శకత్వం వహించాడు. ఆయుష్మాన్ ఖురానా, జైదీప్ ఆహ్లావత్, జితేందర్ హూడా, నీరజ్ మాధవ్ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమా 2022 డిసెంబర్ 2న థియేటర్లలో విడుదలైంది.

## నటీనటులు

* ఆయుష్మాన్ ఖురానా - మానవ్ ఖురాన్నా
* జైదీప్ అహ్లావత్ - భూరా సింగ్ సోలంకి
* జితేందర్ హుడా - రూప్ కుమార్, పోలీస్ ఇన్‌స్పెక్టర్‌
* నీరజ్ మాధవ్ - సాయి
* హర్ష్ ఛాయా - రోషన్, మానవ్ అసిస్టెంట్‌
* గౌతమ్ జోగ్లేకర్ - మసూద్ అబ్రహం కట్కర్‌
* మలైకా అరోరా - "ఆప్ జైసా కోయి" పాటలో
* నోరా ఫతేహి - "జెహదా నాషా" పాటలో
* అక్షయ్ కుమార్ ( అతిధి పాత్ర )

## మూలాలు
# ఫజల్ అలీ

| ఫజల్ అలీ |
| --- |
|  |
| ఒడిశా 3వ గవర్నర్ |
| **In office** 1952 జూన్ 7 – 1954 ఫిబ్రవరి 9 |
| అంతకు ముందు వారు | ఫజల్ అలీ |
| తరువాత వారు | పి.ఎస్. కుమారస్వామి రాజా |
| సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తి |
| **In office** 1950 జనవరి 26 – 1 1951 సెప్టెంబరు 18 |
| Appointed by | అధ్యక్షుడు |
| పాట్నా హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి |
| **In office** 1943 జనవరి 19 – 1946 అక్టోబరg 14 |
|  |
| వ్యక్తిగత వివరాలు |
| జననం | 1886 సెప్టంబరు 19 |
| మరణం | 1959 ఆగస్టు 22(1959-08-22) (వయసు: 72) |
| తల్లిదండ్రులు | సయ్యద్ నజీర్ అలీ (తండ్రి) కుబ్రా బేగం (తల్లి) |

**సర్ సయ్యద్ ఫజల్ అలీ** ఒబిఇ (సెప్టెంబర్ 19, 1886 - ఆగష్టు 22, 1959) ఒక భారతీయ న్యాయమూర్తి, రెండు భారతీయ రాష్ట్రాలకు (అస్సాం, ఒడిషా) గవర్నరు, 1953 డిసెంబరులో అనేక భారతీయ రాష్ట్రాల సరిహద్దులను నిర్ణయించిన రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్ అధిపతి.

## కెరీర్

ఫజల్ బీహార్ రాష్ట్రానికి చెందిన కులీన సయ్యద్ జమీందార్ కుటుంబానికి చెందినవాడు. న్యాయశాస్త్రం చదివి ప్రాక్టీస్ మొదలుపెట్టాడు. చివరకు న్యాయవ్యవస్థకు ఎదిగారు. సర్ ఫజల్ అలీకి మొదట ఖాన్ సాహిబ్, తరువాత ఖాన్ బహదూర్ అనే బిరుదులు ఇవ్వబడ్డాయి. 1918లో ఆఫీసర్ ఆఫ్ ది ఆర్డర్ ఆఫ్ ది బ్రిటీష్ ఎంపైర్ (ఓబీఈ)గా నియమితులయ్యారు. 1941 నూతన సంవత్సరపు ఆనర్స్ జాబితాలో స్థానం పొందాడు, 1942 మే 1 న వైస్రాయ్ లార్డ్ లిన్లిత్గో చేత తన నైట్హుడ్తో పెట్టుబడి పెట్టాడు.

భారతదేశానికి 1947లో స్వాతంత్ర్యం వచ్చింది. కొత్త ప్రభుత్వంలో ఫజల్ అలీ 1952 నుంచి 1954 వరకు ఒడిశాకు, 1956 నుంచి 1959 వరకు అస్సాం గవర్నర్ గా పనిచేశారు. అస్సాం గవర్నర్ గా పనిచేస్తుండగా ఆయన కన్నుమూశారు. అస్సాంలో ఉన్నప్పుడు అసంతృప్తులైన నాగా గిరిజనులను సమాజంలో ప్రధాన స్రవంతిలోకి తీసుకురావడానికి ఆయన విశ్వప్రయత్నాలు చేశారు. ఆయన గౌరవార్థం నాగా ప్రాంతంలో మొకోక్ చుంగ్ లో మొదటి కళాశాలను ప్రారంభించారు, దీనిని నేడు 'ఫజల్ అలీ కాలేజ్' అని పిలుస్తారు. ఈ కళాశాల 2010 లో తన 50 వ వార్షికోత్సవాన్ని జరుపుకుంది.

భారతదేశ రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ గురించి సిఫార్సులు చేసిన రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ కమిషన్ కు ఫజల్ అలీ నేతృత్వం వహించాడు. భారతదేశానికి ఆయన చేసిన సేవలకు గాను, 1956 లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనను దేశ రెండవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మ విభూషణ్ తో సత్కరించింది.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* లోక్షాబ  పేజీ 52
*
# షిల్లాంగ్

| షిల్లాంగ్ |
| --- |
| రాజధాని |
| షిల్లాంగ్ పట్టణ విహంగ వీక్షణం |
| Nickname: స్కాట్లాండ్ ఆఫ్ ది ఈస్ట్ |
| Country | India |
| రాష్ట్రం | మేఘాలయ |
| భారతదేశ జిల్లా | తూర్పు కాశీ కొండలు |
| విస్తీర్ణం |
|  • రాజధాని | 64.36 కి.మీ2 (24.85 చ. మై) |
| ఎత్తు | 1,525 మీ (5,003 అ.) |
| జనాభా  (2011) |
|  • రాజధాని | 1,43,007 |
|  • సాంద్రత | 234/కి.మీ2 (610/చ. మై.) |
|  • Metro | 3,54,325 |
| భాషలు |
|  • అధికారిక | ఆంగ్లం |
| కాల మండలం | UTC+05:30 (IST) |
| పిన్‌కోడ్ | 793 001 – 793 100 |
| టెలిఫోన్ కోడ్ | 0364 |
| Vehicle registration | ML-05 |

**షిల్లాంగ్**  ఈశాన్యభారతదేశంలోని మేఘాలయ రాష్ట్ర రాజధాని నగరం, అదే పేరుగల జిల్లా కేంద్రం. ఇది ఒక పర్వతప్రాంత పట్టణం. తక్కువ ఎత్తులో ఉన్న కొండల వరుసపై విస్తరించి ఉన్న ఈ పట్టణాన్ని చూస్తే యూరోపియన్లు స్థిరపడిన స్కాట్లాండ్ ప్రాంతం గుర్తుకు వస్తుంది కాబట్టి ఈ ప్రదేశాన్ని *స్కాట్లాండ్ ఆఫ్ ది ఈస్ట్* అని అనడం కద్దు.

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

* షిల్లాంగ్ travel guide from Wikivoyage
* ఈస్టర్న్ పనోరమా - ఈశాన్య భారత మొదటి అత్యంత పురాతన వార్తాపత్రిక
* మేఘాలయ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పోర్టల్
* షిల్లాంగ్.కామ్
* షిల్లాంగ్ ఆన్‌లైన్
* ది షిల్లాంగ్ టైమ్స్ - ఈశాన్య భారత రెండవ అత్యంత పురాతన వార్తాపత్రిక
* ఖాసీ ఆన్‌లైన్ వార్తలు
# నాగాలాండ్

|  |
| --- |
| **నాగాలాండ్** |
| Map of India with the location of నాగాలాండ్ highlighted. |
| **రాజధాని**  - అక్షాంశరేఖాంశాలు
 | కోహిమా  - ﻿ / ﻿ |
| **పెద్ద నగరం** | దీమాపూర్
 |
| **జనాభా** (2001)  - జనసాంద్రత
 | 1,988,636 (24వది)  - 120/చ.కి.మీ
 |
| **విస్తీర్ణం**  - జిల్లాలు
 | 16,579 చ.కి.మీ (25వది)  - 11
 |
| **సమయ ప్రాంతం** | IST (UTC యుటిసి+5:30)
 |
| **అవతరణ**  - [[నాగాలాండ్ |గవర్నరు  - [[నాగాలాండ్ |ముఖ్యమంత్రి  - చట్టసభలు (సీట్లు)
 | 1963-12-01  - కె.శంకరనారాయణన్  - నిఫూరియో  - Unicameral (60)
 |
| **అధికార బాష (లు)** | ఇంగ్లీషు
 |
| **పొడిపదం** (ISO)
 | IN-NL
 |
| **వెబ్‌సైటు**: nagaland.nic.in
 |
| దస్త్రం:Nagalandseal.png నాగాలాండ్ రాజముద్ర
 |

**నాగాలాండ్**, ఈశాన్య భారత దేశములోని ఒక రాష్ట్రము. రాష్ట్రానికి అస్సాం, అరుణాచల్ ప్రదేశ్, మణిపూర్ రాష్ట్రాలు, మయన్మార్ దేశము సరిహద్దులుగా ఉన్నాయి. రాష్ట్ర రాజధాని కోహిమా. నాగాలాండ్ 7 జిల్లాలుగా విభజించబడింది. జనాభాలో దాదాపు 84 శాతము ప్రజలు 16 నాగా తెగలకు చెందినవారే. నాగాలు ఇండో-మంగోలాయిడ్ జాతికి చెందిన వారు. ఇతర అల్పకసంఖ్యాక తెగలలో చిన్ ప్రజలు 40,000 దాకా ఉన్నారు. వీరితోపాటూ 220,000 అస్సామీలు, 14,000 బెంగాళీ ముస్లింలు ఉన్నారు. జనాభాలో 85% పైగా క్రైస్తవ మతస్థులు ముఖ్యముగా బాప్టిస్టులు. హిందూ ఆధిక్య భారతదేశములో నాగాలాండ్ ఈ క్రైస్తవ వారసత్వాన్ని పక్కనున్న మిజోరాం, మేఘాలయ రాష్ట్రాలతో పంచుకొంటున్నది.

## ఇటీవలి చరిత్ర

కేంద్ర ప్రభుత్వానికి, నాగా పీపుల్స్ కన్వెన్షనుకు మధ్య జరిగిన చర్చల ఫలితంగా ఈ రెండు పక్షాల మధ్య 16 అంశాల ఒప్పందం కుదిరింది. దాని మేరకు 1963 డిసెంబరు 1 న నాగాలాండ్ రాష్ట్రం ఏర్పాటైంది. 1956 నుండి భారత దేశములో అంతర్భాగముగా, దీనికి మునుపు స్వంతంత్ర భుభాగముగా దీని స్థాయి వివాదాస్పదమైనది. కొన్ని వర్గాలు దీన్ని ఆసరాగ తీసుకొని స్వతంత్ర ప్రతిపత్తికై ఆందోళన చేస్తున్నారు.

2004, అక్టోబర్ 2న జరిగిన దాడులలో, అస్సాం, నాగాలాండ్ రాష్ట్రాలలో జరిగిన రెండు బాంబు ప్రేళుల్లలో 57 మంది ప్రజలు మరణించగా, 100 మందికి పైగా గాయపడ్డారు. అధికారులు రెండు వేర్పాటువాద తిరుగుబాటుదారు గ్రూపులు యునైటెడ్ లిబరేషన్ ఫ్రంట్ ఆఫ్ అసోం, నేషనల్ డెమొక్రాటిక్ ఫ్రంట్ ఆఫ్ బోడోలాండ్ ఈ చర్యలకు బాధ్యులని భావిస్తున్నారు.

నాగాలాండ్‌లోని లాంగ్వా గ్రామంలో హెడ్‌హంటర్
## ప్రజలు

* జానాభా: 15.5 లక్షలు (2000)
	+ జాతి వర్గాలు:
		- నాగా (16 తెగలు) : 83.6%
		- అస్సామీలు: 11.5%
		- చిన్: 2.5%
		- బెంగాళీ: 0.8%
		- ఇతరులు: 1.6%
	+ మతము:
		- క్రైస్తవులు: 87.5% (60%+ బాప్టిస్టులు)
		- హిందూ: 10.1%
		- ముస్లింలు: 1.7%
* రాజధాని: కోహిమా (జనాభా. 63,000)

## చిత్రమాలిక

* ఇది నాగాలాండ్‌లోని కోహిమా పట్టణానికి ప్రవేశ ద్వారం
* నాగాలాండ్‌లోని ఫేక్ జిల్లాలోని కపామోడ్జులోని చిన్న లోయ
* హార్న్‌బిల్ ఫెస్టివల్ గ్రౌండ్‌లో నాగ తెగ వారి సంప్రదాయ నృత్యం
* నాగాలాండ్‌లో నాగా ప్రజలతో ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ, డిసెంబర్ 2014
* పంగ్టి గ్రామం, డోయాంగ్ డ్యామ్ ప్రాంతం
* గ్రేట్ హార్న్‌బిల్, బుసెరోస్ బైకార్నిస్

## మూలాలు

## ఇవి కూడా చూడండి

* నాగాలాండ్ జిల్లాల జాబితా

* నాగాలాండ్ ముఖ్యమంత్రులు
* రాష్ట్రాల పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 1956
* 2015 లో కుదిరిన నాగా శాంతి ఒప్పందం

## బయటి లింకులు

* నాగాలాండ్ ప్రభుత్వ అధికారిక వెబ్‌సైటు
# మేఘాలయ

|  |
| --- |
| **మేఘాలయ** |
| Map of India with the location of మేఘాలయ highlighted. |
| **రాజధాని**  - అక్షాంశరేఖాంశాలు
 | షిల్లాంగ్  - ﻿ / ﻿ |
| **పెద్ద నగరం** | షిల్లాంగ్
 |
| **జనాభా** (2001)  - జనసాంద్రత
 | 2,306,069 (23rd)  - 103/చ.కి.మీ
 |
| **విస్తీర్ణం**  - జిల్లాలు
 | 22,429 చ.కి.మీ (22nd)  - 7
 |
| **సమయ ప్రాంతం** | IST (UTC యుటిసి+5:30)
 |
| **అవతరణ**  - [[మేఘాలయ |గవర్నరు  - [[మేఘాలయ |ముఖ్యమంత్రి  - చట్టసభలు (సీట్లు)
 | 1971-01-25  - ఎం.ఎం. జేకబ్  - ముకుల్ సంగ్మా  - Unicameral (60)
 |
| **అధికార బాష (లు)** | గారో, ఖాసీ, ఆంగ్లము
 |
| **పొడిపదం** (ISO)
 | IN-ML
 |
| **వెబ్‌సైటు**: meghalaya.nic.in
 |
| దస్త్రం:Meghalayaseal.png మేఘాలయ రాజముద్ర
 |

**మేఘాలయ (मेघालय)** భారతదేశపు ఈశాన్యప్రాంతంలో ఒక చిన్న రాష్ట్రము. ఇది 300 కి.మీ. పొడవు, 100 కి.మీ. వెడల్పు ఉన్న పర్వతమయ రాష్ట్రము. వైశాల్యం 22,429 చ.కి.మీ. మొత్తం జనాభా 21,75,000 (2000 సం. జనాభా లెక్కలు). మేఘాలయయకు ఉత్తరాన అస్సాం రాష్ట్రం హద్దుగా బ్రహ్మపుత్ర నది ఉంది. దక్షిణాన షిల్లాంగ్ ఉంది. మేఘాలయ రాజధాని షిల్లాంగ్ జనాభా 2,60,000.

1972 కు ముందు ఇది అస్సాం రాష్ట్రంలో ఒక భాగం. 1972 జనవరి 21న మేఘాలయ ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా విభజింపబడింది.

## వాతావరణం

చిరపుంజి సైన్ బోర్డు
మేఘాలయ వాతావరణం మరీ వేడికాదు. మరీ చల్లన కాదు. కానీ వర్షాలు మాత్రం భారతదేశంలోనే అత్యధికం. కొన్ని ప్రాంతాలలో 1200 సెంటీమటర్ల వరకు వర్షపాతం నమోదవుతున్నది. షిల్లాంగ్ దక్షిణాన ఉన్న చెర్రపుంజీ పట్టణానికి ఒక నెలలో అత్యధిక వర్షపాతానికి సంబంధించి ప్రపంచరికార్డు ఉంది. ఆ దగ్గరలోని మాసిన్రామ్ ఊరు ఒక సంవత్సరంలో అత్యధిక వర్షపాతం నమోదైన ఊరిగా ప్రపంచ రికార్డు కలిగిఉన్నది.

షిల్లాంగ్ సమీపాన ఉన్న ఉమియం సరస్సు
మేఘాలయ రాష్ట్రంలో మూడోవంతు అటవీమయం. పశ్చిమాన 'గారో' పర్వత శ్రేణులు, తూర్పున 'ఖాసి', 'జైంతియా' పర్వతశ్రేణులు ఉన్నాయి కాని ఇవి మరీ ఎత్తైనవి కావు. 'షిల్లాంగ్ శిఖరం' అన్నింటికంటే ఎత్తైనది (1,965 మీటర్లు). పర్వతాలలో చాలా గుహలలో విలక్షణమైన 'స్టేలక్టైటు', 'స్టేలగ్మైటు' సున్నపురాయి ఆకృతులున్నాయి.

## ప్రజలు

మేఘాలయలో 85% ప్రజలు కొండ, అటవీజాతులకు చెందినవారు. ఖాసీ, గారో తెగలవారు జనాభాలో ఎక్కువగా ఉన్నారు. ఇంక జైంతియా, హాజోంగ్ తెగలవారు 40,000 వరకు ఉన్నారు. రాష్ట్రంలో 15% జనులు కొండజాతులువారుకారు. వీరిలో 54,00 మంది బెంగాలీలు, 49,000 మంది షైక్లు. పొరుగు రాష్ట్రాలైన నాగాలాండ్, మిజోరామ్‌ల లాగా మేఘాలయలో కూడా క్రైస్తవులు ఎక్కువ. ఇంకా 16% వరకు జనులు పురాతన అటవీ సంప్రదాయాలు (Animism) ఆచరిస్తారు.

రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పర్యాటకులను ఆకర్షించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నది. కాని, 'ఉల్ఫా' (ULFA, NDFB) వంటి తీవ్రవాదుల ప్రభావం వల్ల దీనికి అనేక అవరోధాలున్నాయి. కొండలు, పర్వతాలతో నిండిన భూభాగమూ, బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దూ తీవ్రవాదులకు మంచి ఆశ్రయమిచ్చే స్థావరాలు.

## జిల్లాలు

## గణాంకాలు

జైంతియా కొండలలో ఒక బొగ్గగని బయట పనిచేస్తున్న కార్మికులు
* విస్తీర్ణము: 22,429 కి.మీ²
* జనాభా: 2,175,000 (2000)
	+ జాతి వర్గాలు:
		- ఖాసీ: 49%
		- గారో: 34%
		- బెంగాళీ: 2.5%
		- షేక్: 2.3%
		- హాజోంగ్: 1.8%
		- ఇతరులు: 10.4%
	+ మతములు:
		- క్రైస్తవులు: 64.6%
		- ఆనిమిస్టులు: 16.7%
		- హిందువులు: 14.7%
		- ముస్లింలు: 4%
* రాజధాని: షిల్లాంగ్ (జనాభా 260,000)

## రాజకీయ పార్టీలు

*ప్రధాన వ్యాసం: మేఘాలయలోని రాజకీయ పార్టీలు*
మేఘాలయ రాష్ట్రంలో ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్, భారతీయ జనతా పార్టీ ప్రధాన జాతీయ రాజకీయ పార్టీలుగా ఉన్నాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి

* డాకి

## బయటి లింకులు

* మేఘాలయ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ వెబ్‌సైటు
* ఖాసీల గురించిన నివేదిక
# గ్రహశకలం

ఆస్టెరాయిడ్
**గ్రహశకలాలు** అనగా స్వల్ప గ్రహాలు, ప్రత్యేకించి అంతర్గత సౌర వ్యవస్థ లోనివి. పెద్దవి ప్లానిటోయిడ్స్ అని కూడా పిలవబడుతున్నవి. ఈ పదాలు చారిత్రకంగా ఒక గ్రహం డిస్కుగా చూపని సూర్యుని కక్ష్యలోని ఏ ఖగోళ వస్తువుకైనా వర్తించబడుతున్నాయి, చురుకైన తోకచుక్క లక్షణాలు గమనింపబడవు, కానీ బాహ్య సౌర వ్యవస్థలోను స్వల్ప గ్రహాలు కనుగొనబడ్డాయి, అయితే వాటి అస్థిర ఆధారిత ఉపరితలాలు తోకచుక్కలను తలపించేలా నిర్మితమయివుంటాయి, అందువలన తరచుగా సంప్రదాయ గ్రహశకలాలు నుండి అవి వేరు చేయబడ్డాయి. గ్రహశకలాలను ఆంగ్లంలో **ఆస్టరాయిడ్స్** అంటారు. ప్రతి సంవత్సరం జూన్ 30న అంతర్జాతీయ గ్రహశకల దినోత్సవం జరుపుకుంటారు.

ఆస్టెరాయిడ్ అనగా సౌరవ్యవస్థలో సూర్యుని చుట్టూ ప్రయాణించే ఒక చిన్న వస్తువు. ఇది ఒక గ్రహం వంటిది, కానీ చాలా చిన్నది. పురాతన గ్రీకు భాషలో ఆస్టెరాయిడ్ అనే పేరు యొక్క అర్ధం "నక్షత్రం వంటిది" అని. గ్రహశకలాలు ఆకాశంలో చిన్న నక్షత్రాలుగా ఉండవచ్చు, కానీ అవి నిజంగా సూర్యుని చుట్టూ తరలుతుంటాయి, అయితే నక్షత్రాలూ కదులుతున్నట్టు కనిపిస్తాయి ఎందుకంటే భూమి తన చుట్టూ తాను తిరుగుతున్నందున. గ్రహాల వలె గ్రహశకలాలు వాటి నుండి సొంత కాంతిని తయారు చేయలేవు.

## ఆస్టెరాయిడ్ పట్టీ

* ప్రధాన వ్యాసం ఆస్టెరాయిడ్ పట్టీ

ఆస్టెరాయిడ్ పట్టీ (ఆంగ్లం : Asteroid Belt), సౌరమండలము (సౌరకుటుంబం) లో ఒక ప్రాంతం, ఈ ప్రాంతం, అంగారకుడు, బృహస్పతి గ్రహాల మధ్య నున్నది. ఈ ప్రాంతం, లెక్కకుమించిన అనాకార శరీరాలతో నింపబడి వుంటుంది, వీటిని ఆస్టెరాయిడ్లు లేదా సూక్ష్మ గ్రహాలు అంటారు.

## ఇవి కూడ చుడండి

46 హెస్టియా

## మూలాలు
# భారతదేశ పౌరుడు

| The Citizenship Act, 1955 |
| --- |
| భారత త్రివర్ణ పతాకం. |
| An Act to provide for acquisition and determination of Indian citizenship. |
| Citation | Act No 57 of 1955 |
| అమలయ్యే ప్రాంతం | India |
| Enacted by | Parliament of India |
| Date enacted | 30 December 1955 |
| అమలు లోకి వచ్చిన తేదీ | 30 December 1955 |
| Related legislation |
| The Foreigners Act, 1946 |
| **స్థితి:** గణనీయంగా మారింది |

**భారతదేశ పౌరుడు** (ఆంగ్లం: **Indian citizen**: భారత రాజ్యాంగం, ప్రతి భారత పౌరునికి ఏక పౌరసత్వం ప్రసాదిస్తుంది. ఈ పౌరసత్వం యావత్‌భారతదేశానికి అన్వయిస్తుంది. భారత రాజ్యాంగంలోని రెండవభాగంలోని అధికరణ 5 నుండి 11 ఈ విషయాలన్నీ చట్టరూపంగా పొందుపరచబడినవి. పౌరసత్వ-చట్టం 1955, 1986, 1992 సవరణల చట్టాల ప్రకారం ఈ ప్రకటనలు ఇవ్వ బడినవి. పౌరసత్వ సవరణ చట్టం 2003, సవరణ ఆర్డినెన్స్ 2005. పౌరసత్వ సవరణా చట్టం 2003, జనవరి 7న భారత రాష్ట్రపతి చే ఆమోదింపబడి, డిసెంబరు 3 2004 నుండి అమలులోకి వచ్చింది. పౌరసత్వ సవరణ ఆర్డినెన్స్ 2005, భారత రాష్ట్రపతిచే అధికారికంగా ప్రకటింపబడి, జూన్ 28 2005 నుండి అమలులోకి వచ్చింది.పై సంస్కరణల ద్వారా, భారత పౌరసత్వ చట్టాలు "రక్త సంబంధ పౌరసత్వ హక్కు"గా పరిగణింప బడుతూ వస్తుంది.

## చట్టాలు

### జన్మరీత్యా పౌరసత్వం

ఎవరైనా ఒక వ్యక్తి, జనవరి 26 1950 తరువాత,, 1986 చట్టం జూలై 1 1987 అమలులోకి రాక మునుపు జన్మించిన ఎడల అతనికి జన్మత॰ భారత పౌరునిగా గుర్తిస్తారు. జూలై 1 1987 తరువాత జన్మించిన వ్యక్తి, అతని తల్లిదండ్రులలో ఎవరైనా ఒకరు భారత పౌరసత్వం కలిగివుంటే, అతనిని భారత పౌరునిగా గుర్తిస్తారు. డిసెంబరు 3 2004 రోజుగాని, ఆతరువాత జన్మించిన వ్యక్తి యొక్క తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ భారతపౌరులుగా వుండాలి, లేదా తల్లిదండ్రులలో ఒకరు భారతపౌరులైయుండి, ఇంకొకరు చట్టం దృష్టిలో చొరబాటుదారులు గాకుండా వుండాలి, అపుడే ఆవ్యక్తిని భారత పౌరునిగా గుర్తిస్తారు.

### వంశపారపర్యంగా పౌరసత్వం

ఒక వ్యక్తి, 1950 జనవరి 26 రోజుగాని ఆతరువాత నుండి 1952 డిసెంబరు 10 మధ్యన భారతదేశం బయట, భారతపౌరులకు జన్మించిఉంటే, వారిని భారత పౌరులుగా గుర్తిస్తారు.

1952 డిసెంబర్ 10 రోజున లేదా తరువాత భారతదేశం బయట, తల్లిదండ్రులలో ఎవరైనా ఒకరు భారత పౌరులుగా వుంటే, అలాంటి వారికి ఆవ్యక్తి జన్మించియుంటే అతనిని భారత పౌరునిగా పరిగణిస్తారు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* Extracts from the Citizenship Act 1955 - Indian Ministry of Home Affairs
* Constitutional provisions - Indian Citizenship
* India Visa Information
* Pdf versions of the Citizenship Act 1955 and Citizenship Rules 1956
* OCI Card
* Dual Citizenship - Benefits and Privileges
* Dual Nationality - US Embassy, New Delhi

## ఇవీ చూడండి

* భారత రాజ్యాంగం
# స్మైలింగ్ బుద్ధ

**స్మైలింగ్ బుద్ధ** (పోఖ్రాన్-1) అనేది భారత ప్రభుత్వం 1974 మే 18న రహస్యంగా చేపట్టిన అణ్వస్త్ర పరీక్ష. ఇది రాజస్థాన్ లోని పోఖ్రాన్ అనే ప్రాంతంలో భారత సైన్యం పరిధిలో ఒక పరమాణు విచ్ఛిత్తి ద్వారా పేలే అణుబాంబును ప్రయోగాత్మకంగా పేల్చారు. అమెరికా రక్షణశాఖ ఇంటెలిజెన్స్ ప్రకారం ఈ పరీక్ష పేరు *హ్యాపీ కృష్ణ*. దీనిని భారత విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ శాంతియుతమైన అణుపరీక్షగా అభివర్ణించింది.

ఈ బాంబును భాభా అణు పరిశోధనా కేంద్రం కు చెందిన రాజారామన్న నేతృత్వంలోని శాస్త్రవేత్తలు, బి.డి నాగ్ చౌదరి ఆధ్వర్యంలోని డిఆర్‌డివో కలిసి సంయుక్తంగా అభివృద్ధి చేశారు. కెనడా దేశం ఇచ్చిన సిరస్ అణురియాక్టరు, న్యూట్రాన్ మోడరేటరుగా వాడేందుకు అమెరికా ఇచ్చిన భారజలాన్ని వాడి బాంబుకు కావలసిన అణుపదార్థాన్ని తయారు చేశారు. ఈ పరీక్షకు సన్నాహాలు, పేల్చడం వంటివి అత్యంత రహస్యంగా జరిగాయి. ఈ కార్యక్రమాన్ని సాక్షాత్తూ భారత ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ, ఇందులో పనిచేసిన శాస్త్రవేత్తలు, బయటివారు చాలా కొద్దిమందికి మాత్రమే తెలిసేలా జాగ్రత్త పడ్డారు.

## నేపథ్యం

1945లో హోమీ భాభా టాటా గ్రూప్ సహాయంతో *టాటా ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఫండమెంటల్ రీసెర్చ్* అనే శాస్త్రపరిశోధనా సంస్థను నెలకొల్పాడు. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత 1948, ఏప్రిల్ 15 న అణుశక్తి కార్యక్రమాల కోసం ఒక చట్టాన్ని తయారు చేశారు. ఇందులో భాగంగా *ఇండియన్ అటామిక్ ఎనర్జీ కమీషన్* అనే సంస్థ ఏర్పాటయింది.

## మూలాలు
# పోఖ్రాన్-II

| *పోఖ్రాన్-II* *ఆపరేషన్ శక్తి* |
| --- |
| స్థూపాకార అణు బాంబు, దీనికంటే ముందు "శక్తి 1" ప్రయోగించారు. |
| సమాచారం |
| దేశము | భారత దేశము |
| పరీక్షా ప్రదేశం | పోఖ్రాన్ పరీక్షా రేంజ్, రాజస్థాన్, భారతదేశము |
| పరీక్షా కాలం | 11–13 మే 1998 |
| పరీక్షల సంఖ్య | 5 |
| పరీక్షా రకం | అండర్ గ్రౌండ్ టెస్టు |
| పరికర రకం | విఛ్ఛిత్తి/సంలీనం |
| Max. yield | 60 kilotons of TNT (250 TJ) (Claimed by BARC) Disputed Yields: See below |
| గమనాగమనము నేవిగేషన్ |
| అంతకు ముందు పరీక్ష | Pokhran-I (*Operation Smiling Buddha*) |

**పోఖ్రాన్-II** పరీక్షలు అన్నది భారతదేశం భారత సైన్యానికి చెందిన పోఖ్రాన్ పరీక్షా రేంజిలో 1998 మేలో నిర్వహించిన ఐదు న్యూక్లియర్ బాంబుల విస్ఫోటనాల పరీక్షలు. భారతదేశం నిర్వహించిన రెండవ అణు పరీక్షలు ఇవి; మొదట 1974 మే నెలలో *స్మైలింగ్ బుద్ధ* అన్న సంకేత నామంతో తొలి పరీక్ష నిర్వహించారు.

200 కిలోటన్నుల శక్తిని ఉత్పత్తి చేసి బయటకు విడువగల థర్మోన్యూక్లియర్ ఆయుధాలనూ, అణువిచ్ఛిత్తినీ తయారుచేయగల సామర్థ్యాన్ని భారతదేశానికి అందించడం వీటి ప్రధాన లక్ష్యం. పరీక్షలు ఆ ప్రధాన లక్ష్యాన్ని అందుకున్నాయి. అప్పటి భారత అణుశక్తి కమిషన్ రాజగోపాల చిదంబరం పోఖ్రాన్-II పేలుళ్ళలో ఒకదాన్ని "ఇతర అణ్వస్త్ర దేశాలు దశాబ్దాల పాటు చేసిన వివిధ పరీక్షలకు సమానమైనదని" అభివర్ణించాడు. భారతదేశం తర్వాత, పరీక్షలో ఉపయోగించిన పేలుడు పదార్థాల డిజైన్‌ను పోలిన డిజైన్ కలిగిన ఇతర న్యూక్లియర్ పేలుళ్ళ నుంచి వచ్చే శక్తిని ముందుగానే అంచనా కట్టగల కంప్యూటర్ స్టిమ్యులేషన్ సామర్థ్యాన్ని తాను సాధించిన విషయమూ నిరూపించింది.

*పోఖ్రాన్-II* పరీక్షల్లో ఐదు విస్ఫోటనాలు జరిగాయి, మొదటిది ఫ్యూజన్ బాంబు కాగా మిగిలినవన్నీ ఫిషన్ బాంబులు (అణువిచ్ఛిత్తి బాంబులు). *ఆపరేషన్ శక్తి* పేరిట ఒక ప్యూజన్ బాంబు, రెండు ఫిషన్ బాంబుల విస్ఫోటనంతో పరీక్షలు 1998 మే 11న ప్రారంభమయ్యాయి. 1998 మే 13న అదనంగా మరో రెండు ఫిషన్ బాంబులు కూడా విస్ఫోటనం చేశారు. ఇది జరిగిన కొద్దిసేపటికి ఆనాటి భారత ప్రధానమంత్రి అటల్ బిహారీ వాజపేయి ఆధ్వర్యంలోని భారత ప్రభుత్వం ఒక పత్రికా సమావేశం నిర్వహించి భారతదేశం పూర్తి-స్థాయి అణ్వస్త్ర దేశమని ప్రకటించింది. ఈ పరీక్షల కారణంగా తర్వాత జపాన్, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు సహా పలు ప్రధాన దేశాలు భారతదేశంపై రకరకాల ఆంక్షలు విధించాయి.

ఈ పరీక్షలకు అనేక పేర్లు పెట్టారు. మొదట ఈ పరీక్షలను ఉమ్మడిగా *ఆపరేషన్ శక్తి-98* అని పిలిచారు, ఐదు న్యూక్లియర్ బాంబులకు *శక్తి-I* నుంచి *శక్తి-V* వరకూ వరుసగా పేర్లు పెట్టారు. ఇటీవలి కాలంలో, ఆపరేషన్ మొత్తాన్ని కలిపి *పోఖ్రాన్-II* గానూ, 1974 నాటి విస్ఫోటనాన్ని *పోఖ్రాన్-I* గానూ వ్యవహరిస్తున్నారు. భారత ప్రభుత్వం ఈ పరీక్షల్లో మొదటిది జరిగిన మే 11 తేదీని పోఖ్రాన్ II పరీక్షల జ్ఞాపకార్థం అధికారికంగా జాతీయ సాంకేతిక విజ్ఞాన దినోత్సవంగా ప్రకటిచింది. ఈరోజున ప్రతీ సంవత్సరం భారత ప్రభుత్వం శాస్త్ర సాంకేతిక రంగాల్లో కృషిచేసిన వివిధ వ్యక్తులు, పరిశ్రమలుకు పురస్కారాలు అందిస్తుంది.

## మూలాలు