Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 2008 ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్

2007లో బిసిసిఐ స్థాపించిన ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ అనే భారత క్రికెట్ సిరీస్ లో మొట్టమొదటిది **2008 ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్.** 18 ఏప్రిల్ 2008న మొదలైన ఈ సీజన్ 1 జూన్ 2008న ముగిసింది. ఈ పోటీ డబుల్ రౌండ్ రాబిన్ గ్రూప్ స్టేజ్ తో మొదలైంది. ఇందులోని 8 టీంలు ఒక హోం మ్యాచ్, ప్రతీ టీంతో ఇంకో మ్యాచ్ ఆడాయి. ఈ మ్యాచ్ లలో గెలిచిన టీంలు రెండు సెమీ-ఫైనల్ మ్యాచ్ లూ, ఒక ఫైనల్ మ్యాచ్ ఆడాయి.

ఫైనల్ మ్యాచ్ లో చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ పై రాజస్తాన్ రాయల్స్ మూడు  వికెట్ల తేడాతో గెలిచి టైటిల్ ను సాధించింది. యూసఫ్ పఠాన్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ద మ్యాచ్ గానూ, షేన్ వాట్సన్ ప్లేయర్ ఆఫ్ ది టోర్నమెంట్ గానూ నిలిచారు. ఎక్కువ వికెట్లు తీసిన ఆటగాడుగా సొహెయిల్ తన్వీర్ పర్పుల్ క్యాప్ ను సొంతం చేసుకున్నారు. అత్యంత ఎక్కువ రన్లు చేసిన ఆటగాడుగా షౌన్ మార్ష్ ఆరెంజ్ క్యాప్ అందుకున్నారు. ఉత్తమ అండర్ 19 ఆటగాడుగా శ్రీవత్స్ గోస్వామి పురస్కారం గెలిచారు. చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ జట్టు క్రీడా స్ఫూర్తితో ఆడిన జట్టుగా ప్రత్యేక పురస్కారం అందుకోవడం విశేషం.

## ఆటగాళ్ళ వేలం

మహేంద్ర సింగ్ ధోనిని 1.5  మిలియన్ డాలర్లతో చెన్నై  సూపర్ కింగ్స్  కొంది.  ఈ టోర్నమెంట్ లో అతి ఖరీదైన ఆటగాడు ధోని.
సచిన్ టెండూల్కర్, సౌరవ్ గంగూలీ, రాహుల్ ద్రవిడ్, యువరాజ్  సింగ్, వీరేంద్ర సెహ్వాగ్ తదితరులు ప్రసిద్ధ క్రీడాకురులుగా  వర్గీకరించారు. వీరు తమ తమ స్వంత రాష్ట్రాలకు  చెందిన  జట్లలో   ఆడతారు కాబట్టీ,  వీరిని వేలం వేయలేదు. ముందుగానే  ప్రసిద్ధ క్రీడాకారులతో  తయారైన జట్లు కాకుండా ఉన్న మిగిలిన జట్లలోకి  ఒక అదనపు మార్క్యూ ఆటగాణ్ణి వేలంలో  తీసుకోవచ్చు  అని నిబంధన విధించారు.  20 ఫిబ్రవరి 2008న వేలం వేశారు. ఈ వేలంలో మహేంద్ర సింగ్ ధోనిని 1.5మిలియన్ డాలర్లతో చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ కొంది. దీంతో ఆ టోర్నమెంట్ లో అతి ఖరీదైన ఆటగానిగా ధోని నిలవడం విశేషం.

## మూలాలు
# లాన్స్ గిబ్స్

లాన్స్ గిబ్స్
1934, సెప్టెంబర్ 29 నాడు గయానాలోని జార్జ్‌టౌన్లో జన్మించిన **లాన్స్ గిబ్స్** (Lancelot Richard Gibbs) వెస్టిండీస్కు చెందిన ప్రముఖ మాజీ క్రికెట్ క్రీడాకారుడు. టెస్ట్ క్రికెట్ చరిత్రలోనే గొప్ప స్పిన్ బౌలర్‌గా పేరుపొందినాడు. టెస్టులలో గిబ్స్ 309 వికెట్లను సాధించి ఫెడ్ ట్రూమన్ తర్వాత 300 వికెట్లను సాధించిన రెండో బౌలర్‌గా, మొదటి స్పిన్నర్‌గా క్రికెట్ చరిత్రలో నిలిచిపోయాడు. టెస్టులలో సగటున ఓవర్‌కు 2 పరుగుల కంటే తకువగా ఇచ్చి అత్యంత పొదుపుగా బౌలింగ్ చేసిన ఘనతను కూడా సాధించాడు. కాని బ్యాంటింగ్‌లో మాత్రం అతని గణాంకాలు దారుణంగా ఉన్నాయి. టెస్టులలో అతని అత్యధిక వ్యక్తిగత స్కోరు 25 పరుగులు దాటలేదు.

1957-58లో భారతపర్యటనకు వచ్చి ఒక టెస్టు ఆడిననూ అతనికి వికెట్లు లభించలేవు. 1962-62 లోలో భారత జట్టు వెస్ట్‌ఇండీస్ పర్యటించినప్పుడు 20.41 సగటుతో 5 టెస్టులలో 24 వికెట్లు పడగొట్టినాడు. అదే సీరీస్ లో బ్రిడ్జ్‌టౌన్లో జరిగిన టెస్టులో ఒక దశలో 149/2 స్కోరుతో ఉన్న భారతజట్టును 187 పరుగులకే ఆలౌట్ చేసిన ఘనత అతనిది. ఆ టెస్టులో 15.3 ఓవర్లలోనే 8 వికెట్లు పడగొట్టినాడు. అతని అత్యుత్తమ బౌలింగ్ విశ్లేషణ 38/8 ఈ టెస్టు ద్వారా సాధించినదే.

1973లో 39 సంవత్సరాల వయస్సులో గిబ్స్ లీడ్స్లో ఇంగ్లాండుపై తొలి వన్డే ఆడినాడు. ఆ తర్వాత మరో వన్డేలలో మాత్రమే ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. 1975 ప్రపంచ కప్ లో ఒకే ఒక్క వన్డే శ్రీలంకపై ఆడి 4 ఓవర్లు బౌలింగ్ చేసిననూ ఫలితం దక్కలేదు.

## బయటి లింకులు

* CricketArchive statistical summary
# డెబ్బీ హాక్లీ

డెబ్బీ హాక్లీ| హాక్లీ (2021) |
| వ్యక్తిగత సమాచారం |
| పూర్తి పేరు | డెబోరా ఆన్ హాక్లీ |
| పుట్టిన తేదీ |  (1962-11-07) 1962 నవంబరు 7 క్రైస్ట్‌చర్చ్, న్యూజీలాండ్ |
| బ్యాటింగు | కుడిచేతి వాటం |
| బౌలింగు | కుడిచేతి మీడియం |
| పాత్ర | ఆల్ రౌండర్ |
| అంతర్జాతీయ జట్టు సమాచారం
 |
| జాతీయ జట్టు | * న్యూజీలాండ్ (1979–2000)
 |
| తొలి టెస్టు (క్యాప్ 74) | 1979 జనవరి 26 - ఆస్ట్రేలియా తో |
| చివరి టెస్టు | 1996 జూలై 12 - ఇంగ్లాండ్ తో |
| తొలి వన్‌డే (క్యాప్ 27) | 1982 జనవరి 10 - ఇంగ్లాండ్ తో |
| చివరి వన్‌డే | 2000 డిసెంబరు 23 - ఆస్ట్రేలియా తో |
|  |
| దేశీయ జట్టు సమాచారం
 |
| Years | Team |
| 1977/78–1984/85 | కాంటర్బరీ మెజీషియన్స్ |
| 1985/86–1989/90 | North Shore |
| 1990/91–1999/00 | కాంటర్బరీ మెజీషియన్స్ |
|  |
| కెరీర్ గణాంకాలు |
|

| పోటీ | మటె | మవన్‌డే | మఫక్లా | మలిఎ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| మ్యాచ్‌లు | 19 | 118 | 89 | 214 |
| చేసిన పరుగులు | 1,301 | 4,066 | 5,105 | 8,225 |
| బ్యాటింగు సగటు | 52.04 | 41.91 | 51.05 | 49.54 |
| 100లు/50లు | 4/7 | 4/34 | 12/23 | 11/66 |
| అత్యుత్తమ స్కోరు | 126\* | 117 | 164\* | 141 |
| వేసిన బంతులు | 492 | 1,521 | 1,596 | 3,497 |
| వికెట్లు | 5 | 20 | 29 | 94 |
| బౌలింగు సగటు | 29.20 | 42.65 | 21.75 | 19.72 |
| ఒక ఇన్నింగ్సులో 5 వికెట్లు | 0 | 0 | 0 | 1 |
| ఒక మ్యాచ్‌లో 10 వికెట్లు | 0 | 0 | 0 | 0 |
| అత్యుత్తమ బౌలింగు | 2/9 | 3/49 | 4/26 | 5/18 |
| క్యాచ్‌లు/స్టంపింగులు | 9/– | 41/– | 54/– | 75/– |

 |
|  |
| మూలం: CricketArchive, 2021 ఆగస్టు 3 |

**డెబోరా ఆన్ హాక్లీ** (జననం 1962, నవంబరు 7) న్యూజీలాండ్ మాజీ క్రికెటర్. కుడిచేతి వాటం బ్యాటర్ గా, కుడిచేతి మీడియం బౌలర్‌గా రాణించింది. న్యూజీలాండ్ క్రికెట్ ప్రెసిడెంట్ అయిన మొదటి మహిళ హాక్లీగా నిలిచింది.

## దేశీయ క్రికెట్

హాక్లీ కాంటర్‌బరీ, నార్త్ షోర్ కోసం దేశీయ క్రికెట్ ఆడిది.

## అంతర్జాతీయ క్రికెట్

హాక్లీ న్యూజీలాండ్ తరపున 19 టెస్టు మ్యాచ్‌లలో ఆడింది. 126 నాటౌట్ అత్యధిక పరుగులతో 52.04 సగటుతో బ్యాటింగ్ చేసింది. హాక్లీ ఆరు టెస్టుల్లో న్యూజిలాండ్‌కు కెప్టెన్‌గా వ్యవహరించి అన్నింటినీ డ్రాగా ముగించింది. న్యూజిలాండ్ కోసం 118 వన్డే ఇంటర్నేషనల్స్‌లో సగటు 41.89 బ్యాటింగ్ తో ఆడింది. 27 మ్యాచ్ లకు కెప్టెన్‌గా వ్యవహరించింది. అందులో 12 గెలిచింది, 15 ఓడిపోయింది. 1997లో భారతదేశంలో జరిగిన ప్రపంచ కప్ ఫైనల్‌లో ప్లేయర్ ఆఫ్ ది మ్యాచ్‌గా నిలిచింది. ఐసిసి మహిళల క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ (1501), ఐదు ప్రపంచ కప్‌లలో ఆడిన ఏ మహిళగానూ అత్యధిక పరుగులు చేసిన రికార్డును కలిగి ఉంది.

4000 వన్డే పరుగులు, 100 వన్డేలు ఆడిన మొదటి మహిళగా నిలిచింది. న్యూజీలాండ్ తరఫున వన్డేల్లో 1,000 పరుగులు చేసిన తొలి మహిళగా నిలిచింది. ఆఅంతర్జాతీయ కెరీర్ 1979 నుండి 2000 వరకు కొనసాగింది.

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* డెబ్బీ హాక్లీ at ESPNcricinfo
# హర్షవర్ధన్ బహుగుణ

|  |
| --- |
| జననం | 1939 |
| మరణం | 1971 ఏప్రిల్ 18(1971-04-18) (వయసు: 31–32) మౌంట్ ఎవరెస్ట్ |
| మరణ కారణం | ప్రమాదం |
| జాతీయత | భారతీయుడు |
| వృత్తి | పర్వతారోహకుడు |

మేజర్ హర్ష్ వర్ధన్ బహుగుణ (1939-1971 ఏప్రిల్ 18) భారతదేశంలోని ప్రముఖ పర్వతారోహకుడు, సైనిక అధికారి. అతను గుల్మార్గ్ హై ఆల్టిట్యూడ్ వార్ఫేర్ స్కూల్ స్కీయింగ్, పర్వతారోహణ బోధకుడిగా పనిచేసి, అనేక పర్వతాలను విజయవంతంగా అధిరోహించాడు.

## మరణం

1971 ఏప్రిల్ 18న ఎవరెస్ట్ పర్వతం మీద అంతర్జాతీయ యాత్రలో భాగంగా అతను మరణించాడు. ఇది అతని రెండవ ప్రయత్నం. అతను 1965లో శిఖరాగ్రానికి కేవలం 400 అడుగుల దూరంలో తన మొదటి యాత్రను రద్దు చేయాల్సి వచ్చింది. పద్నాలుగు సంవత్సరాల తరువాత, అక్టోబర్ 1985లో అతని తమ్ముడు మేజర్ జైవర్ధన్ బహుగుణ కూడా మరో నలుగురు సైనిక అధికారులతో పాటు భారత సైన్యం ఎవరెస్ట్ పర్వతం మీద జరిపిన సాహసయాత్రలో ప్రాణాలు కోల్పోయారు. సోదరులు ఎవరూ ఎవరెస్ట్ పర్వతం పైకి ఎక్కలేదు. వారి రెండవ ప్రయత్నంలో ఇద్దరూ ఒకే ప్రాంతానికి సమీపంలో మరణించారు.

## పురస్కారాలు

1972లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు మరణానంతరం పద్మశ్రీ అవార్డును ప్రదానం చేసింది.

## మూలాలు
# గీతా జుట్సి

గీతా జుట్సి| పతకాల రికార్డు
 |
| --- |
| మహిళల అథ్లెటిక్స్
 |
| **Competitor for  భారతదేశం** |
| ఆసియా అథ్లెటిక్స్ ఛాంపియన్‌షిప్స్
 |
|  | 1981 ఆసియా అథ్లెటిక్స్ ఛాంపియన్‌షిప్స్, టోక్యో | 800 m
 |
|  | 1981 టోక్యో | 1500 m
 |

**గీతా జుట్సి** (జననం 1956 డిసెంబరు 2) ఒక మాజీ భారతీయ ట్రాక్ అండ్ ఫీల్డ్ అథ్లెట్. ఆమె 800 మీటర్లు, 1500 మీటర్ల ఈవెంట్లలో అనేక జాతీయ, ఆసియా రికార్డులను నెలకొల్పింది.

గీతా జుట్సి 1982లో 800 మీటర్ల విభాగంలో మహిళల రజత పతకాలను గెలుచుకుంది. ఆమె 1978, 1982 రెండింటిలోనూ 1500 మీటర్ల విభాగంలో పాల్గొన్నది. న్యూఢిల్లీలో జరిగిన 1982 ఆసియా క్రీడలలో అగ్రశ్రేణి భారతీయ మహిళా అథ్లెట్గా, ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమంలో పోటీదారుల తరపున ఆమె ప్రమాణ స్వీకారం చేసింది. ఆమె సాధించిన విజయాలకు గాను ఆమెకు భారత అత్యుత్తమ పురస్కారాలు అర్జున అవార్డు, పద్మశ్రీ లభించాయి.

ఎవరెస్ట్ పర్వతం విజయవంతంగా అధిరోహించిన మొదటి భారతీయ మహిళ బచేంద్రీ పాల్ వంటి భారతీయ మహిళలకు ఆమె ప్రేరణనిచ్చింది. చిన్నతనంలో, పాల్ ప్రధానమంత్రి ఇందిరా గాంధీతో కలిసి గీతా జుట్సి వార్తాపత్రిక ఛాయాచిత్రాన్ని చూసిన తరువాత జాతీయ కీర్తిని పొందాలని ఆకాంక్షించడం ప్రారంభించింది.

ఆమెకు మహ్మద్ ఇలియాస్ బాబర్ శిక్షణ ఇచ్చాడు. అమెరికాలో 17 సంవత్సరాల తరువాత, ఆమె జూలై 2002లో భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చి, భారత జూనియర్ అథ్లెటిక్స్ జట్టుకు (800 మీ, 1500 మీ) కోచ్ గా బాధ్యతలు స్వీకరించింది.

## అంతర్జాతీయ పోటీలు

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| సంవత్సరం
 | కాంపిటేషన్
 | వెన్యూ
 | ఫలితం
 | గమనిక
 |
| 1978
 | 1978 ఆసియా క్రీడలలో అథ్లెటిక్స్
 | బ్యాంకాక్, థాయిలాండ్
 | ప్రథమ
 | 800 m
 |
| ద్వితీయ
 | 1500 m
 |
| 1981
 | 1981 ఆసియా అథ్లెటిక్స్ ఛాంపియన్‌షిప్స్
 | టోక్యో, జపాన్
 | ప్రథమ
 | 800 m
 |
| ద్వితీయ
 | 1500 m
 |
| 1982
 | 1982 ఆసియా క్రీడలలో అథ్లెటిక్స్
 | న్యూ ఢిల్లీ, భారతదేశం
 | ద్వితీయ
 | 800 m
 |
| ద్వితీయ
 | 1500 m
 |

## ఇవి కూడా చూడండి

* భారతీయ మహిళా క్రీడాకారుల జాబితా

## మూలాలు
# కరణం మల్లేశ్వరి

| కరణం మల్లేశ్వరి |
| --- |
| కరణం మల్లేశ్వరి |
| జననం | కరణం మల్లేశ్వరి  (1975-06-01) 1975 జూన్ 1/ 1975, జూన్ 1 శ్రీకాకుళం,ఆంధ్ర ప్రదేశ్ |
| వృత్తి | క్రీడాకారిణి |
| పేరుపడ్డది |  India ఒలింపిక్ వెయిట్ లిప్టింగ్ |

కరణం మల్లేశ్వరి| పతకాల రికార్డు
 |
| --- |
| మహిళ వెయిట్‌ లిఫ్టింగ్‌
 |
| Representing  భారతదేశం |
| ఒలంపిక్స్ గేమ్స్
 |
|  |  2000 సిడ్నీ  | – 69 కేజీలు
 |
| ఏషియన్ గేమ్స్
 |
|  |  1998 బ్యాంకాక్  | – 63 కేజీలు
 |

**కరణం మల్లేశ్వరి** భారతీయ క్రీడాకారిణి. శ్రీకాకుళానికి చెందిన వెయిట్‌ లిఫ్టింగ్‌ క్రీడాకారిణి. ఆమె 2000 సిడ్నీ ఒలింపిక్ పతకం సాధించి ప్రసిద్ధురాలయ్యింది. 2000 సంవత్సరంలో జరిగిన సిడ్నీ ఒలంపిక్స్ లో ఈమె వెయిట్ లిఫ్టింగ్ విభాగంలో భారతదేశం తరపున కాంస్య పతకం సాధించింది.

బీబీసీ శతవసంతాల ఏడాది సందర్భంగా 2022 మార్చి మాసంలో కరణం మల్లీశ్వరికి ‘బీబీసీ లైఫ్‌ టైమ్‌ అచీవ్‌మెంట్‌ (జీవన సాఫల్యం)’ అవార్డు ప్రకటించారు.

## బాల్యం

ఈమె 1975 జూన్ 1 న జన్మించింది. చిత్తూరు జిల్లాకు చెందిన తవణంపల్లి గ్రామములో పుట్టిన మల్లీశ్వరి తండ్రి ఉద్యోగరీత్యా ఆమదాలవలసకు వచ్చి అక్కడే స్థిరపడ్డారు.

## విద్య, ఉద్యోగం

ఢిల్లీ క్రీడా విశ్వవిద్యాలయం వైస్‌ చాన్స్‌లర్‌ (వీసీ)గా కరణం మల్లీశ్వరి నియమిస్తూ 22 జూన్ 2021న ఉత్తర్వులు జారీ చేసిన ఢిల్లీ ఉన్నత విద్యాశాఖ సంచాలకులు అజ్మిల్‌ హఖ్‌. ఆమె ప్రస్తుతం హరియాణాలోని భారత ఆహార గిడ్డంగుల శాఖ(ఎఫ్.సి.ఐ) లో చీఫ్‌ జనరల్‌ మేనేజర్‌గా విధులు నిర్వర్తిస్తోంది.

## క్రీడా జీవితం

మల్లీశ్వరి అక్క నరసమ్మకు జాతీయ వెయిట్ లిఫ్టింగ్ మాజీ కోచ్ నీలంశెట్టి అప్పన్న శిక్షణ ఇచ్చేవారు. అక్క విజయాలను చూచిన మల్లీశ్వరి కూడా ఈ రంగం పై ఆసక్తి పెంచుకున్నారు. చివరకు అంతర్జాతీయ గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు. చైనా దేశం లోని గ్యాంగ్ ఝూలో జరిగిన ప్రపంచ వెయిట్ లిఫ్టింగ్ పోటీల్లో 54 కిలోల విభాగంలో దేశానికి మూడు స్వర్ణపతకాలు తెచ్చారు. ఆ తరువాత టర్కీ రాజధాని ఇస్తాంహుల్ లో జరిగిన పోటీల్లో తన ప్రత్యర్థి చైనా క్రీడాకారిణి డ్రగ్స్ తీసుకున్నట్లు రుజువుకావడంతో ఆ టైటిల్ ను మల్లీశ్వరికి ప్రధానము చేసారు. 1995 చైనాలో జరిగిన పోటీల్లో వరుసగా 105,110, 113, కిలోల బరువులు ఎత్తి చైనా వెయిట్ లిఫ్టర్ - లాంగ్ యాపింగ్ పేరున ఉన్న ప్రపంచ రికార్డును బద్దలు కొటారు.

సిడ్నీలో జరిగిన 2000 ఒలింపిక్ క్రీడలలో వెయిట్ లిఫ్టింగ్ పోటీలో కాంస్య పతకం సాధించింది. ఆ విధంగా ఒలింపిక్ ఆటలలో పతకం సాధించిన మొదటి భారతీయ మహిళ అయ్యింది, మూడవ భారతీయ వ్యక్తి. (అంతకుముందు పతకాలు సాధించిన భారతీయులు - 1952 హెల్సింకీలో bantamweightwrestler ఖషబా జాదవ్, 1996 అట్లాంటాలో టెన్నిస్ క్రీడాకారుడు లియాండర్ పేస్)

## వివాహం, సంతానం

మల్లీశ్వరి 1997లో హరియాణాకు చెందిన వెయిట్‌ లిఫ్టర్‌ రాజేష్‌ త్యాగిని వివాహం చేసుకుంది.

## పతకాలు, పురస్కారాలు

* 2000 - ఒలింపిక్ క్రీడలు - కాంస్య పతకం - 69 కిలోగ్రాముల విభాగంలో
* 1994 - ఇస్తాంబుల్ ప్రపంచ ఛాంపియన్‌షిప్ పోటీలు - బంగారు పతకం
* 1995 - పూసాన్, కొరియా - ఆసియా ఛాంపియన్‌షిప్ పోటీలు
* 1995 - ఘుంగ్‌జౌ, చైనా - 54 కిలోల విభాగంలో మూడు బంగారు పతకాలు
* భారత ప్రభుత్వం అర్జున అవార్డు
* 1995 - రాజీవ్ గాంధీ ఖేల్ రత్న బహుమతి
* 1999- పద్మశ్రీ పురస్కారం

ఒక సందర్భంలో ఆమె ఇలా అంది -

భారత దేశానికి పతకాలు ఎందుకు రావని అడుగుతుంటారు. అది ఎయిర్-కండిషన్డ్ గదులలో కూర్చుని మాట్లాడినంత సులభం కాదు. ఆ ప్రయత్నంలో ఉన్న శ్రమ, వేదన మాకు తెలుస్తాయి.
## ఇవి కూడా చూడండి

* అచింత షూలి - 2022 కామన్‌వెల్త్ పోటీల్లో పురుషుల వెయిట్ లిఫ్టింగులో స్వర్ణపతక విజేత

## బయటి లింకులు

* Bio at the Athens2004 website Archived 2004-11-25 at the Wayback Machine

## మూలాలు
# శీతల్ మహాజన్

**శీతల్ మహాజన్ రాణే** భారతీయ ఎక్స్‌ట్రీమ్ క్రీడాకారిణి, స్కైడైవర్, ఈ క్రీడలో ఎనిమిది ప్రపంచ రికార్డులను కలిగి ఉన్నారు. ఆమె 10,000 అడుగుల ఎత్తు నుండి అంటార్కిటికాపై వేగవంతమైన ఫ్రీ ఫాల్ జంప్ చేసిన మొదటి మహిళగా, ఉత్తర, దక్షిణ ధ్రువాల రెండింటినీ దూకిన అతి పిన్న వయస్కురాలిగా, ట్రయల్స్ లేకుండా దానిని ప్రదర్శించిన మొదటి మహిళా జంపర్‌గా ప్రసిద్ధి చెందింది. భారత ప్రభుత్వం 2011 లో మహాజన్‌ను నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.

## జీవిత చరిత్ర

శీతల్ మహాజన్ 1982 సెప్టెంబరు 19న పశ్చిమ భారత రాష్ట్రమైన మహారాష్ట్రలోని జల్గావ్‌లో మమతా మహాజన్, టాటా మోటార్స్‌లో పనిచేసే ఇంజనీర్ కమలాకర్ మహాజన్ దంపతులకు జన్మించారు. ఆమె విద్య పూణేలోని ఫెర్గూసన్ కళాశాలలో జరిగింది, అక్కడ ఆమె భూగర్భ శాస్త్రంలో (BSc) పట్టా పొందింది. ఆమె మొదటి తొలి జంప్ 2004 ఏప్రిల్ 18న ఎటువంటి శిక్షణ లేకుండానే ఉత్తర ధ్రువంపై జరిగింది. జనవరి 2022 వరకు ఆమె 766 జంప్‌లు పూర్తి చేసింది.

శీతల్ ఫిన్లాండ్‌లో పనిచేస్తున్న సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజనీర్ వైభవ్ రాణేను వివాహం చేసుకుంది. వివాహం యొక్క గంభీరమైన వేడుకను భూమి నుండి 600 అడుగుల ఎత్తులో వేడి గాలి బెలూన్‌లో 19 ఏప్రిల్ 2008న నిర్వహించారు, ఈ ఘనత లిమ్కా బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్‌లో నమోదు చేయబడింది. ఆ దంపతులకు కవల కుమారులు ఉన్నారు.

శీతల్ మహాజన్ పూణేలో ఉన్న స్కైడైవింగ్ శిక్షణా కేంద్రమైన *ఫీనిక్స్ స్కైడైవింగ్ అకాడమీ* వ్యవస్థాపకురాలు. 2012 లో స్థాపించబడిన ఈ అకాడమీ, ఆశావహులైన విద్యార్థులకు శిక్షణా సౌకర్యాలను అందిస్తుంది, ప్రపంచవ్యాప్తంగా స్కైడైవింగ్ పోటీలకు విద్యార్థులను సిద్ధం చేస్తుంది.

## విజయాలు

శీతల్ మహాజన్ దక్షిణ ధ్రువంపై ఫ్రీ ఫాల్ జంప్ చేసిన మొదటి మహిళ, ఇది డిసెంబరు 15, 2006న పూర్తయింది. ఆమె దక్షిణ ధ్రువంపై తన జంప్‌ను పూర్తి చేసినప్పుడు, ట్రయల్స్ లేకుండానే ఉత్తర, దక్షిణ ధ్రువాలపై విజయవంతంగా జంప్‌లు చేసిన మొదటి మహిళగా కూడా నిలిచింది. ఈ ప్రయత్నం ఆమె 24 సంవత్సరాల వయస్సులో ఈ ఘనత సాధించిన అతి పిన్న వయస్కురాలిగా నిలిచింది. వింగ్సూట్ జంప్ చేసిన తొలి భారతీయ మహిళ మహాజన్, US సర్టిఫైడ్ కోచ్.

అంటార్కిటికాపై ఫ్రీ ఫాల్ పారాచూట్ జంప్ చేసిన మొదటి జట్టుగా ప్రపంచ రికార్డు సృష్టించిన జట్టులో మహాజన్ ఒకరు. ఆమె 85 మంది భారతీయ స్కైడైవర్ల బృందానికి నాయకత్వం వహించి, ఒక గంటలో గరిష్టంగా టెన్డం జంప్‌లు చేసిన రికార్డును సాధించింది, ఈ జంప్‌లు 25 ఆగస్టు 2014న స్పెయిన్‌లో ప్రదర్శించబడ్డాయి. 2009 ఏప్రిల్ 19న ఆమె 13000 అడుగుల ఎత్తు నుండి దూకడం కూడా మహిళల విభాగంలో ఎత్తుకు రికార్డు. ఆమె 5800 అడుగుల ఎత్తులో హాట్ ఎయిర్ బ్యాలన్ నుండి ఫ్రీ ఫాల్ జంప్, 24000 అడుగుల ఎత్తులో జంప్ చేసిన ఘనత కూడా పొందింది.

ఈమెతో పాటు అర్చన సర్దానా, రాచెల్ థామస్, శ్వేతా పర్మార్ ఈ నలుగురు స్కైడైవర్లు మాత్రమే లైసెన్స్ పొందిన భారతీయ మహిళలు.

## అవార్డులు, గుర్తింపులు

శీతల్ మహాజన్‌కు 2005లో గోదావరి గౌరవ్ పురస్కారం లభించింది. అదే సంవత్సరం, ఆమె శివ ఛత్రపతి మహారాష్ట్ర రాష్ట్ర క్రీడా ప్రత్యేక అవార్డు అందుకుంది, ఆ తరువాత వేణుతై చవాన్ యువ పురస్కార్ కూడా లభించింది. 2004లో, 2004లో ఉత్తర ధ్రువంపై విజయవంతంగా దూకిన తర్వాత, మహాజన్‌కు టెన్సింగ్ నార్గే నేషనల్ అడ్వెంచర్ అవార్డు లభించింది, దీనితో ఆమె ఈ అవార్డును అందుకున్న మొదటి పౌరురాలిగా నిలిచింది. 2001లో, మహాజన్ నాల్గవ అత్యున్నత భారతీయ పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీకి గణతంత్ర దినోత్సవ గౌరవాల జాబితాలో చేర్చబడ్డాడు.

## ఇది కూడ చూడు

* లిమ్కా బుక్ ఆఫ్ వరల్డ్ రికార్డ్స్

## మూలాలు
# లింబారాం

లింబారాం|  |

**లింబారాం** లేదా **లింబా రామ్** (Limba Ram) భారతదేశానికి చెందిన ప్రముఖ ఆర్చెరీ క్రీడాకారుడు. భారతదేశం తరఫున ఇతడు 3 ఒలింపిక్ క్రీడలలో ప్రాతినిధ్యం వహించాడు. బార్సిలోనా ఒలింపిక్స్‌లో 70 మీటర్ల సెగ్మెంట్‌లోూక్క పాయింటుతో పతకం సాధించే అవకాశం జారవిడుకుకున్నాడు. 1990 బీజింగ్ ఆసియా క్రీడలలో భారత్ 4 వ స్థానం రావడానికి దోహదపడ్డాడు. 1992 బీజింగ్ ఆసియన్ చాంపియన్‌షిప్ లో 30 మీటర్ల ఈవెంట్‌లో ప్రపంచ రికార్డును సమం చేసి స్వర్ణపతకం సాధించాడు.

భారత ప్రభుత్వం 1991లో ఇతడికి అర్జున అవార్డుతో సత్కరించింది. ఇతడు రాజస్థాన్కు గిరిజన కుటుంబానికి చెందినవాడు. ప్రస్తుతం పంజాబ్ నేషనల్ బ్యాంక్లో పనిచేస్తున్నాడు. 2008లో బీజింగ్లో జర్గబోయే ఒలింపిక్ క్రీడలపై అతని దృష్టి ఉంది.
# లవ్ రాజ్ సింగ్ ధర్మ్‌శక్తు

లవ్ రాజ్ సింగ్ ధర్మ్‌శక్తు
**లవ్ రాజ్ సింగ్ ధర్మ్‌షక్తు** భారతీయ పర్వతారోహకుడు. ఈయన ఎవరెస్టు శిఖరాన్ని ఐదు సార్లు అధిరోహించారు.

ఈయనకు భాతర దేశ అత్యున్నత పురస్కారం అయిన పద్మశ్రీ 2014 లో లభించింది.

## ప్రారంభ జీవితం

**లవ్ రాజ్ సింగ్ ధర్మ్‌షక్తు** కుమాన్ హిమాలయా లోని బోనా గ్రామానికి చెందినవారు. ఆయన ఉత్తర ప్రదేశ్ లోని పర్యాటక కార్యాలయంలో ప్రత్యేక విధిపై పనిచేశారు. అచట సాహస కోర్సులో శిక్షణ పొందారు. తర్వాత ఆయన 1990 లో నెహ్రూ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ మౌంటెనీరింగ్(NIM) నందు పర్వతారోహణ పై శిక్షణను పూర్తి చేశారు. ఆయన పర్వతారోహకునిగా శోధన, రక్షించుటలో ప్రత్యేకీకరణ సంపాదించారు.

## కుటుంబ జీవితం

ఆయన భార్య రీనా కౌశల్ ధర్మ్‌శక్తు కూడా ఢిల్లీ కి చెందిన పర్వతారోహకురాలు. ఈమె 2009 లో దక్షిణ ధృవం నకు వెళ్ళిన మొదటి భారతీయ మహిళగా రికార్డు సృష్టించారు

## పర్వాతారోహక అనుభవాలు

1989 లో ధర్మషక్తు నంద కోట్ (1861 మీటర్లు) పర్వతాన్ని అధిరోహించారు. ఈ అధిరోహణ లక్నో లోని పర్వతారోహక బృందంతో కలసి చెశాడు. ఆయన శిఖరాన్ని అధిరోహించాడు. ఈయన 1989లో గల పర్వతారోహక బృందాలలో ఒక భాగమై నిలిచి లడక్ లోణి మామోస్టంగ్ కాంగ్రి (7516 మీటర్లు) పర్వతమును,1992 లో నందా భానెర్ (6236 మీటర్లు) పర్వతాన్ని అధిరోహించాడు. ఈయన 1997 లో బ్రిటిష్ పర్వతారోహక బృందంలో అనుసంధాన అధికారిగా పనిచేసి నందా ఘుంతి (6309 మీటర్లు) ను అధిరోహించాడు. 2008 లో భారత సరిహద్దు రక్షణ దళం (బి.ఎస్.ఎఫ్) తో కలసి కాంచనగంగ (8586 మీటర్లు) ను అధిరోహించారు. As of June 2012, he has climbed about 38 peaks.

### ఎవరెస్టు శిఖరం అధిరోహణలు

* 1998 లో తన మొదటి భారతీయ పౌర యాత్ర భాగంగా ఎవరెస్టు శిఖరాన్ని అధిరోహించాడు.
* 2006 లో భారత సరిహద్దు రక్షణ దళంతోకలసి రెండవసారి ఎవరెస్టు శిఖరాన్ని అధిరోహించాడు.
* 2009 లో ఎవరెస్టుకు వెళ్ళే నిమ్‌ బృందానికి నాయకత్వం వహించి మూడవసారి అధిరోహించాడు.
* 2012 లో ఎవరెస్టు శిఖరాన్ని శుభ్రపరచే కార్యక్రమం నిర్వహించిన ఎకో ఎవరెస్టు ఎక్స్‌పెడిషన్ లో సభ్యునిగా చేరి శిఖరాన్ని అధిరోహించాడు.
* మే 21 2013 లో ఐదవసారి శిఖరాన్ని అధిరోహించాడు.

## గుర్తింపు

పద్మశ్రీపురస్కారం
* 2003 – టెన్సింగ్ నార్కే నేషనల్ అవార్డు
* 2014: భారత ప్రభుత్వం చే పద్మశ్రీ అవార్డు

## మూలాలు
# శేఖర్ నాయక్

శేఖర్ నాయక్| 2017 మార్చి 30న న్యూఢిల్లీలోని రాష్ట్రపతి భవన్‌లో జరిగిన కార్యక్రమంలో శేఖర్ నాయక్ కు పద్మ అవార్డును ప్రదానం చేస్తున్న రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ |
| వ్యక్తిగత సమాచారం |
| పూర్తి పేరు | లచ్మ శేఖర్ నాయక్ |
| పుట్టిన తేదీ |  (1986-07-04) 1986 జులై 4 షిమోగా, కర్ణాటక, భారతదేశం |
| బ్యాటింగు | కుడిచేతి వాటం |
| పాత్ర | వికెట్ కీపర్ |
| మూలం: ESPNcricinfo,  25 జనవరి 2017 |

**శేఖర్ నాయక్** (జననం 1986 ఏప్రిల్ 7), ఒక భారత జాతీయ అంధ క్రికెటర్, భారత జాతీయ అంధ క్రికెట్ జట్టుకు మాజీ కెప్టెన్. 2012లో టి20 బ్లైండ్ క్రికెట్ ప్రపంచ కప్, 2014లో బ్లైండ్ క్రికేట్ ప్రపంచ కప్ లలో విజయాలు సాధించిన భారత జట్టుకు ఆయన నాయకత్వం వహించాడు. 2017లో భారత ప్రభుత్వం శేఖర్ నాయక్ కు దేశంలోని నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది. ఆయన కుడిచేతి వాటం బ్యాట్స్‌మెన్, వికెట్ కీపర్ కూడా.

## వ్యక్తిగత జీవితం

శేఖర్ నాయక్ దక్షిణ కర్ణాటక అరకేరేలో సంచార బంజారా కుటుంబంలో ఒక రైతు కుమారుడిగా జన్మించాడు. ఆయన పూర్తిగా అంధుడిగా జన్మించాడు, అతని తల్లి, అతని కుటుంబంలోని 15 మంది సభ్యులకు కూడా దృష్టి లోపం ఉంది. నాయక్ ఏడు సంవత్సరాల వయసులో నది ఒడ్డున పడి తలకు గాయమైంది. అతన్ని సమీపంలోని ఆరోగ్య శిబిరానికి తీసుకెళ్లారు, చికిత్స సమయంలో అతని కుడి కంటిలో దృష్టిని పునరుద్ధరించే అవకాశాన్ని వైద్యులు గ్రహించారు. తరువాత బెంగళూరులో ఆయనకు శస్త్రచికిత్స చేయించి, తన కుడి కంటిలో 60% దృష్టిని పొందగలిగారు.

ఆ తరువాత వెంటనే అతని తండ్రి మరణించాడు, అతన్ని షిమోగా శ్రీ శారదా దేవి స్కూల్ ఫర్ ది బ్లైండ్ కు పంపారు. పాఠశాలలో ఉన్నప్పుడు క్రికెట్ ఆడటం నేర్చుకున్నాడు. ఆయన తన క్రికెట్ ఆశయాలకు నిధులు సమకూర్చడానికి వేసవి సెలవుల్లో పొలాల్లో పనిచేసాడు. ఆయన 12 ఏళ్ల వయసులో ఉన్నప్పుడు తల్లి చనిపోయింది. ఆయన భారతదేశంలో క్రికెట్ అసోసియేషన్ ఫర్ ది బ్లైండ్ కు నిధులు సమకూర్చే సమర్థనం అనే ఎన్జీఓకు క్రీడా సమన్వయకర్తగా ఆయన పనిచేస్తాడు.

ఆయనకు ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు.

కెరీర్

2000లో 46 బంతుల్లో 136 పరుగులు చేసిన తరువాత కర్ణాటక జట్టులోకి చేరాడు. 2002లో భారత జాతీయ అంధ క్రికెట్ జట్టులోకి పిలువబడ్డాడు, 2010లో జట్టుకు కెప్టెన్ గా వ్యవహరించాడు. ప్రతి జట్టులో 4 బి1 ఆటగాళ్ళు (పూర్తిగా అంధులు) 3 బి2 ఆటగాళ్ళు (పాక్షికంగా అంధులు), 4 బి3 ఆటగాళ్ళు (పాక్షికంగా దృష్టిగలవారు) ఉంటారు. నాయక్ బి2 ఆటగాళ్లలో ఒకడు. 2006 ప్రపంచ కప్ లో మ్యాన్ ఆఫ్ ది టోర్నమెంట్ గా నిలిచాడు. ఫైనల్లో ఇంగ్లాండ్ పై 58 బంతుల్లో 134 పరుగులు చేసి, 2012లో ప్రారంభ టి20 ప్రపంచ కప్ ను గెలుచుకోవడంలో జట్టుకు సహాయపడ్డాడు. దక్షిణాఫ్రికాలో జరిగిన 2014 క్రికెట్ ప్రపంచ కప్ లో కూడా ఆయన జట్టును విజయానికి సహకరించాడు. 2017లో పద్మవిభూషణ్ అవార్డు అందుకున్న తొలి అంధ క్రికెటర్ గా నిలిచాడు.

## మూలాలు
# సాయిఖోమ్ మీరాబాయి చాను

సైఖోమ్ మీరాబాయి చాను|  |
| Personal information |
| Nationality |  భారతదేశం |
| Born |  (1994-08-08) 1994 ఆగస్టు 8 |
| Height | 1.50 m (4 ft 11 in) |
| Weight | 49 kg (108 lb) |
| Sport |
| Country | భారత్ |
| Sport | వెయిట్‌లిఫ్టింగ్‌ |
| Event | 49 kg |
| Coached by | విజయ్ శర్మ |
|
Medal record

|  |
| --- |
|  |
| Women's weightlifting
 |
| Representing  భారతదేశం |
| Olympic Games
 |
|  | 2020 Tokyo | 49 kg
 |
| World Championships
 |
|  | 2017 Anaheim | 48 kg
 |
| Asian Championships
 |
|  | 2020 Tashkent | 49 kg
 |
| Commonwealth Games
 |
|  | 2014 Glasgow | 48 kg
 |
|  | 2018 Gold Coast | 48 kg
 |

 |

**సైఖోమ్ మీరాబాయి చాను** (జననం 1994 ఆగస్టు 8) ఒక భారతీయ క్రీడాకారిణి. గ్లాస్గోలో జరిగిన 2014 కామన్వెల్త్ వెయిట్ లిఫ్టింగ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో 48 కిలోల విభాగంలో రజత పతకం సాధించింది.

బీబీసీ శతవసంతాల ఏడాది సందర్భంగా 2022 మార్చిలో ‘బీబీసీ ఇండియన్‌ స్పోర్ట్స్‌ ఉమెన్‌ ఆఫ్‌ ది ఇయర్‌’ అవార్డు మీరాబాయి చానుకి ప్రకటించారు. కాగా బీబీసీ ఇండియన్‌ స్పోర్ట్స్‌ ఉమెన్‌ ఆఫ్‌ ది ఇయర్‌ అవార్డ్ ను 2021లో కోనేరు హంపి (చదరంగం), 2020లో పి.వి. సింధు (బ్యాడ్మింటన్) సొంతం చేసుకున్నారు.

## బాల్యం

మీరాబాయి చాను 1994 ఆగస్టు 8 న మణిపూర్ రాష్ట్రం ఇంఫాల్ జిల్లా నాంగ్పోక్ కాచింగ్ లో ఒక మైటీ కుటుంబంలో జన్మించింది. ఆమె 12 సంవత్సరాల వయసులో ఉన్నప్పుడు, ఆమె తల్లిదండ్రులు తన ప్రతిభని గుర్తించారు.

## కెరీర్

2014 గ్లాస్గోలో జరిగిన కామన్వెల్త్ క్రీడల్లో వెయిట్ లిఫ్టింగ్ విభాగంలో 48 కిలోల విభాగంలో రజత పతకం సాధించింది.

2018 కామన్వెల్త్ క్రీడల్లో 196 కిలోలు, స్నాచ్‌లో 86 కిలోలు, క్లీన్ అండ్ జెర్క్‌లో 110 కిలోలు ఎత్తడం ద్వారా చాను భారత తొలి బంగారు పతకాన్ని సాధించింది. దీనితో పాటు 48 కేజీల కేటగిరీలో కామన్వెల్త్ గేమ్స్ రికార్డును కూడా బద్దలు కొట్టింది.

టోక్యోలో 2020 సమ్మర్ ఒలింపిక్స్‌లో మొత్తం 202 కిలోల లిఫ్ట్‌తో 49 కిలోల వెయిట్‌లిఫ్టింగ్‌ విభాగంలో రజత పతకం సాధించింది. మహిళల 49 కిలోల విభాగంలో మొత్తం 202 కిలోల బరువును ఎత్తగలిగిన చాను, కరణం మల్లేశ్వరి తరువాత ఒలింపిక్ పతకం సాధించిన రెండవ భారతీయ వెయిట్ లిఫ్టర్‌గా నిలిచింది. క్లీన్ అండ్ జెర్క్‌లో 116 కిలోల విజయవంతమైన లిఫ్ట్‌తో కొత్త ఒలింపిక్ రికార్డును మీరాబాయి చాను నమోదు చేశారు.

## పురస్కారాలు

* రాజీవ్ ఖేల్ రత్న (2018)
* పద్మశ్రీ (2019)

## మూలాలు