# తెలంగాణ లోని మస్జిద్‌ల జాబితా

కుతుబ్ షాహీ సమాధుల వద్ద ఉన్న మసీదు
**తెలంగాణలోని మసీదుల జాబితా** (English: List of mosques in Telangana) అనేది 14వ శతాబ్దం నుండి నిర్మించబడిన తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని ప్రముఖ మసీదుల జాబితా. ఈ ప్రాంతంలోని తొలి మసీదులు ఢిల్లీ సుల్తానేట్ పాలనలో నిర్మించబడ్డాయి. కాకతీయ రాజవంశంపై జరిగిన వరంగల్ ముట్టడి (1323) అనంతరం ఈ ప్రాంతం ఢిల్లీ సుల్తానులు ఆధీనంలోకి వచ్చింది. ఆ కాలంలో నిర్మించబడిన కొన్ని మసీదులు ధ్వంసమైన హిందూ దేవాలయాల అవశేషాలను ఉపయోగించి నిర్మించబడ్డాయి. వాటిలో దేవల్ మసీదు ఒక ముఖ్యమైన ఉదాహరణ.

తెలంగాణలోని మసీదులలో అధిక భాగం రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులోనే ఉన్నాయి.

## చరిత్ర

1518లో కులీ కుతుబ్-ఉల్-ముల్క్ కుతుబ్ షాహీ వంశంను స్థాపించి గోల్కొండ కోటను పునర్నిర్మించాడు. అతడు జామా మసీదును కూడా నిర్మింపజేశాడు. ఇది హైదరాబాదులో ఇప్పటికీ నిలిచి ఉన్న అత్యంత పురాతన మసీదుగా పరిగణించబడుతుంది.

తదుపరి కుతుబ్ షాహీ పాలకులు తమ ప్రత్యేకమైన కుతుబ్ షాహీ నిర్మాణ శైలిలో అనేక అద్భుతమైన మసీదుల నిర్మాణానికి ప్రోత్సాహం అందించారు.

ముహమ్మద్ కులీ కుతుబ్ షా 1591లో హైదరాబాదు నగరాన్ని స్థాపించాడు. ఈ నగరం క్రమంగా విస్తరించి గోల్కొండ ప్రాంతాన్ని కూడా తనలో కలుపుకుంది. అతడు నగరానికి కేంద్ర బిందువుగా చార్మినార్ను నిర్మించడంతో పాటు, నగరంలోని అతిపెద్ద మసీదైన మక్కా మసీదును నిర్మించాడు. ఈ మసీదులో ఒకేసారి సుమారు 10,000 మంది ప్రార్థనలు చేయగలరు. 17వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడిన తోలి మస్జిద్ లో అలంకరణలపై హిందూ కళా ప్రభావం కనిపిస్తుంది.

కుతుబ్ షాహీ కాలానికి చెందిన ఇతర ముఖ్యమైన మసీదులలో ఖైరతాబాద్ మసీదు, హయాత్‌నగర్ మసీదు,, ముషీరాబాద్ మసీదులు ఉన్నాయి.

కొంతకాలం మొఘల్ సామ్రాజ్యం పాలన కొనసాగిన తర్వాత, 1724 నుండి 1948 వరకు తెలంగాణ ప్రాంతాన్ని హైదరాబాదు నిజాములు పాలించారు. ఈ కాలంలో నిర్మించబడిన కొన్ని మసీదులు, ఉదాహరణకు అఫ్జల్ గంజ్ మసీదు, చౌక్ కే మసీదు, కుతుబ్ షాహీ నిర్మాణ శైలిని గుర్తు చేస్తాయి.

తరువాతి కాలంలో నిర్మించబడిన మసీదులలో ప్రపంచవ్యాప్త నిర్మాణ ప్రభావాలు కనిపిస్తాయి. వాటిలో స్పానిష్ మసీదు ముఖ్యమైనది. ఇది మూరిష్ నిర్మాణ శైలి ప్రభావంతో నిర్మించబడింది.

## మసీదుల జాబితా

This is an incomplete list that may never be able to satisfy particular standards for completeness. You can help by expanding it with entries that are reliably sourced.

మసీదులు
| పేరు
 | చిత్రం
 | నిర్దేశాంకాలు
 | స్థానం
 | స్థాపన
 | మూలాలు
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| అఫ్జల్ గంజ్ మసీదు
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1866
 |  |
| అజీజియా మసీదు
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1966
 |  |
| చౌక్ కే మసీదు
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1817
 |  |
| హయాత్ బక్షీ మసీదు, హయాత్‌నగర్
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 17వ శతాబ్దం
 |  |
| హయాత్ బక్షీ మసీదు, కుతుబ్ షాహీ సమాధులు
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1666
 |  |
| జామా మసీదు, గోల్కొండ
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1518
 |  |
| జామా మసీదు, హైదరాబాదు
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1597–98
 |  |
| కాళీ మసీదు
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1702
 |  |
| ఖైరతాబాద్ మసీదు
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1626
 |  |
| కుల్సుం బేగం మసీదు
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 17వ శతాబ్దం
 |  |
| మసీదు-ఎ-రహీం ఖాన్
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1643
 |  |
| మసీదు-ఎ-కుతుబ్ షాహీ, లంగర్ హౌజ్
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 |  |  |
| మసీదు ఉప్పల్ కలాన్
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1660ల దశకం
 |  |
| మక్కా మసీదు
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1693
 |  |
| మియాన్ మిష్క్ మసీదు
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 17వ శతాబ్దం
 |  |
| మీర్‌పేట్ మసీదు
 |  |  | హైదరాబాదు
 | 1610
 |  |
| ముషీరాబాద్ మసీదు
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1560
 |  |
| ప్రేమామతి మసీదు
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1560
 |  |
| సైదాబాద్ మసీదు
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1605
 |  |
| సచివాలయ మసీదు
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 2023
 |  |
| షాహీ మసీదు
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1933
 |  |
| *షైక్‌పేట్ మసీదు, సరాయి* (పాక్షిక శిథిలావస్థ)
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1043 AH (1633/1634 CE)
 |  |
| స్పానిష్ మసీదు
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1906
 |  |
| తోలి మసీదు
 |  | ﻿ / ﻿ | హైదరాబాదు
 | 1671
 |  |
| *దేవల్ మసీదు* (పాక్షిక శిథిలావస్థ)
 |  | ﻿ / ﻿ | బోధన్, నిజామాబాద్ జిల్లా
 | c. 12వ శతాబ్దం (దేవాలయంగా నిర్మించబడిన కాలం) |  |

## మూలాలు

## గ్రంథసూచి

* Khalidi, Omar (2009). *A Guide to Architecture in Hyderabad, Deccan, India* (PDF). the original (PDF) నుండి 2020-03-13 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది.
* Bilgrami, Syed Ali Asgar (1927). *Landmarks of the Deccan*. Government Central Press.