# ప్రదీప్ కుమార్ బెనర్జీ

P. K. Banerjee| Banerjee during his playing days with India |
| వ్యక్తిగత సమాచారం |
| పూర్తిపేరు |
Pradip Kumar Banerjee |
| జనన తేదీ | (1936-06-23)1936 జూన్ 23  |
| జనన ప్రదేశం |
Jalpaiguri, Bengal Presidency, British India |
| ఎత్తు |
1.74 m (5 ft 8+1⁄2 in) |
| ఆడే స్థానం |
Striker |
| యూత్ కెరీర్ |
| 1951 |
Bihar |
| సీనియర్ కెరీర్\* |
| సంవత్సరాలు | **జట్టు** | **Apps†** | **(Gls)†** |
| 1953–1954 |
Jamshedpur SA |  |  |
| 1954 |
Aryan |
22 |
(10) |
| జాతీయ జట్టు |
| 1955–1966 |
India |
52 |
(16) |
| Teams managed |
|  |
Bata |
|  |
Eastern Railway |
|
Honours

|  |
| --- |
|  |
| Men's football
 |
| Representing  భారతదేశం |
| Asian Games
 |
|  | 1962 Jakarta | Team
 |
| AFC Asian Cup
 |
| **Runner-up** | 1964 Israel | Team
 |

 |
| * Senior club appearances and goals counted for the domestic league only.

† Appearances (Goals).  |

**ప్రదీప్ కుమార్ బెనర్జీ**
FIFAOM (బెంగాలీః ప్రదీప్ కుమార్ బనర్జీ 1936 జూన్ 23- 2020 మార్చి 20) భారత ప్రొఫెషనల్ ఫుట్ బాల్ క్రీడాకారుడు. ప్రదీప్ కుమార్ బెనర్జీ భారత జాతీయ ఫుట్ బాల్ జట్టుకు కూడా కెప్టెన్ గా వ్యవహరించాడు .తరువాత జాతీయ జట్టుకు కోచ్ అయ్యాడు. ప్రదీప్ కుమార్ బెనర్జీ భారతదేశం తరుపున 52 మ్యాచ్ లు ఆడాడు. ఆడిన 52 మ్యాచ్లలో 16 మ్యాచ్లలో భారత దేశ ఫుట్బాల్ జట్టును ప్రదీప్ కుమార్ బెనర్జీ గెలిపించాడు. 1961లో అర్జున అవార్డు ప్రారంభించినప్పుడు అర్జున అవార్డును అందుకున్న మొదటి వ్యక్తులలో ప్రదీప్ కుమార్ బెనర్జీ ఒకరు. 1990లో ఆయనకు ప్రతిష్టాత్మక పద్మశ్రీ అవార్డు లభించింది. ఐఎఫ్ఎఫ్హెచ్ఎస్ సంస్థ ప్రదీప్ కుమార్ బెనర్జీని 20వ శతాబ్దపు అత్యుత్తమ ఫుట్బాల్ క్రీడాకారుడిగా అభివర్ణించింది. 2004లో, ప్రదీప్ కుమార్ బెనర్జీకి ఫిఫా అత్యున్నత గౌరవం అయిన ఫిఫా ఆర్డర్ ఆఫ్ మెరిట్ లభించింది.

ప్రదీప్ కుమార్ బెనర్జీ 2020 మార్చి 20న మధ్యాహ్నం 12:40 గంటలకు కన్నుమూశారు. ఆయన 2020 మార్చి 2 న అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ కలకత్తాలో ఒక ప్రైవేట్ ఆసుపత్రిలో చేరాడు. వయస్సు కారణంగా వచ్చిన సమస్యలతో పాటు, ఆయనకు పార్కిన్సన్ వ్యాధి, మతిమరుపు (డిమెన్షియా), గుండె సమస్యలు కూడా ఉన్నాయి.

## ప్రారంభ జీవితం

ప్రదీప్ కుమార్ బెనర్జీ 1936 జూన్ 23న బెంగాల్ ప్రెసిడెన్సీ (ప్రస్తుతం పశ్చిమ బెంగాల్) లోని జల్పాయిగురి లో జన్మించారు. ప్రదీప్ కుమార్ బెనర్జీ జల్పాయిగురి జిల్లా పాఠశాల లో చదువుకున్నాడు. జంషెడ్పూర్ కేఎంపిఎం పాఠశాల నుండి పాఠశాల విద్యను పూర్తి చేశాడు.

## కెరీర్

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| “
 | *I had an insatiable hunger for football. It wasn't necessary for me to play for the big two clubs.* | ”
 |
|
 |

15 ఏళ్ల వయసులోనే ప్రదీప్ కుమార్ బెనర్జీ సంతోష్ ట్రోఫీలో బీహార్ తరఫున కుడి వైపున ఆడుతూ ప్రాతినిధ్యం వహించారు. ఆ తర్వాత రైల్వేస్‌ బెంగాల్‌ జట్లకు కూడా అదే టోర్నమెంట్‌లో ఆడారు. 1953లో ఆయన జంషెడ్‌పూర్ FAలో చేరి, IFA షీల్డ్‌లో హిందుస్తాన్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్స్ లిమిటెడ్ జట్టుతో జరిగిన మ్యాచ్‌లో అరంగేట్రం చేశారు. 1954లో ఆయన కోల్కతాకు వెళ్లి ఆర్యన్‌ క్లబ్‌లో చేరారు. తరువాత ఈస్టర్న్ రైల్వే జట్టుకు ప్రాతినిధ్యం వహించారు, అక్కడ బాఘా సోమ్‌, సుశీల్ భట్టాచార్య అనే కోచ్‌ల మార్గదర్శకత్వంలో ఆడారు. వారి నాయకత్వంలో ఈస్టర్న్ రైల్వే జట్టు 1958లో CFLను గెలుచుకుంది. ఆ సీజన్‌లో ఆయన 12 గోల్స్ చేసి, అత్యధిక గోల్స్ సాధించిన ఆటగాడిగా నిలిచారు. 1957లో DCM ట్రోఫీని, 1967లో బోర్డొలోయ్ ట్రోఫీని కూడా గెలుచుకున్నారు.1959 CFL సీజన్‌లో ఆయన తన జట్టు తరఫున 14 గోల్స్ చేశారు.
బెనర్జీ 1955లో, 19 ఏళ్ల వయసులో, తూర్పు పాకిస్తాన్‌లోని ఢాకాలో (ప్రస్తుతం బంగ్లాదేశ్ రాజధాని) జరిగిన ఆసియన్ క్వాడ్రాంగ్యులర్ టోర్నమెంట్‌లో భారత తరఫున అంతర్జాతీయ స్థాయిలో అరంగేట్రం చేశారు. ఆయన మూడు ఆసియా క్రీడల్లో భారత జట్టులో ప్రాతినిధ్యం వహించారు — 1958 టోక్యో ఆసియా గేమ్స్, 1962 జకార్తా ఆసియా గేమ్స్ (అక్కడ భారత్ ఫుట్‌బాల్‌లో స్వర్ణ పతకం సాధించింది), 1966 బ్యాంకాక్ ఆసియా గేమ్స్. 1956లో మెల్‌బోర్న్‌లో జరిగిన సమ్మర్ ఒలింపిక్స్‌లో పాల్గొన్న భారత జట్టులో కూడా ఆయన ఉన్నారు.ఆ టోర్నమెంట్‌లో భారత్ సెమీఫైనల్‌కు చేరి,తరువాత యుగోస్లావియాకు 1–4 తేడాతో ఓడిపోయింది,ఇది ఇప్పటికీ భారత ఫుట్‌బాల్‌లో అతి పెద్ద విజయంగా పరిగణించబడుతోంది. 1960 రోమ్ సమ్మర్ ఒలింపిక్స్‌లో ఆయన భారత జట్టుకు నాయకత్వం వహించారు, ఆ సమయంలో ఫ్రాన్స్‌తో జరిగిన మ్యాచ్‌లో సమీకరణ గోల్‌ సాధించి 1–1తో డ్రా చేశారు. ఆయన మలేషియాలో జరిగిన మెర్డేకా కప్‌లో మూడు సార్లు భారత్ తరఫున ఆడి, 1959, 1964లో రజత పతకం, 1965లో కాంస్య పతకం గెలవడంలో భాగమయ్యారు. 1961 మెర్డేకా కప్‌లో సైలెన్ మన్నా నాయకత్వంలో ఆడారు.

ఫుట్‌బాల్ చరిత్రకారుడు గౌతమ్ రాయ్ చెప్పినట్లుగా, బెనర్జీకి అద్భుతమైన వేగం ఉండేది. ముఖ్యంగా కోణం నుండి, బాక్స్ లోపల గానీ బయట గానీ గోల్ చేయడంలో ఆయన ప్రత్యేక ప్రతిభ కనబరుస్తారు. బలమైన హెడ్డర్, సరైన పాస్‌లు ఇచ్చే ఆటగాడిగా కూడా ఆయన ప్రసిద్ధి చెందారు. ఆయన ఇచ్చిన క్రాస్‌లతో సహచర ఆటగాళ్లు గోల్స్ సాధించేవారు.

చూనీ గోస్వామి, తులసిదాస్ బాలరామ్‌లతో ఆయన కలసి ఆడిన భాగస్వామ్యం అద్భుతమని పేరుపొందింది. వీరిని కలిసి "భారత ఫుట్‌బాల్ త్రిమూర్తులు" అని పిలుస్తారు. వరుస గాయాల కారణంగా ఆయన జాతీయ జట్టులో ఆడడం మానివేసి, చివరకు 1967లో పదవీవిరమణ చేశారు.

## అంతర్జాతీయ గణాంకాలు

| భారత జాతీయ జట్టు
 |
| --- |
| సంవత్సరం.
 | అనువర్తనాలు
 | లక్ష్యాలు
 |
| 1955
 | 3
 | 5
 |
| 1956
 | 4
 | 2
 |
| 1958
 | 5
 | 0
 |
| 1959
 | 6
 | 2
 |
| 1960
 | 5
 | 1
 |
| 1961
 | 3
 | 1
 |
| 1962
 | 5
 | 4
 |
| 1963
 | 2
 | 0
 |
| 1964
 | 10
 | 1
 |
| 1965
 | 6
 | 0
 |
| 1966
 | 3
 | 0
 |
| మొత్తం
 | 52
 | 16
 |

### అంతర్జాతీయ లక్ష్యాలు

ఫిఫా ఎ అంతర్జాతీయ మ్యాచ్ ల జాబితా తయారు చేయబడ్డాయి.

| తేదీ
 | వేదిక
 | ప్రత్యర్థి
 | ఫలితం.
 | పోటీ
 | లక్ష్యాలు
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1955 డిసెంబర్ 18
 | ఢాకా, తూర్పు పాకిస్తాన్
 |  Ceylon | 4–3
 | 1955 ఆసియా క్వాడ్రాంగ్యులర్ ఫుట్బాల్ టోర్నమెంట్
 | 2
 |
| 1955 డిసెంబర్ 22
 |  బర్మా | 5–2
 | 2
 |
| 1955 డిసెంబర్ 24
 |  Pakistan | 2–1
 | 1
 |
| 1956 డిసెంబర్ 12
 | సిడ్నీ స్పోర్ట్స్ గ్రౌండ్, సిడ్నీ
 |  Australia | 7–1
 | అంతర్జాతీయ స్నేహపూర్వక
 | 2
 |
| 1959 ఆగస్టు 27
 | ఘాజీ స్టేడియం, కాబూల్
 |  ఆఫ్ఘనిస్తాన్ | 5–2
 | 1960 ఒలింపిక్ క్వాలిఫైయర్
 | 1
 |
| 8 సెప్టెంబర్ 1959
 | సిటీ స్టేడియం, పెనాంగ్
 |  South Korea | 1–1
 | అంతర్జాతీయ స్నేహపూర్వక
 | 1
 |
| 29 ఆగస్టు 1960
 | స్టేడియో ఒలింపికో కమునాలే, గ్రోసేటో, ఇటలీ
 |  ఫ్రాన్స్ | 1–1
 | 1960 ఒలింపిక్స్
 | 1
 |
| 9 ఆగస్టు 1961
 | కౌలాలంపూర్, మలయా
 | మూస:Country data Malaya | 2–1
 | 1961 మెర్డెకా టోర్నమెంట్
 | 1
 |
| 28 ఆగస్టు 1962
 | సేనయన్ స్టేడియం, జకార్తా
 |  Thailand | 4–1
 | 1962 ఆసియా క్రీడలు
 | 2
 |
| 29 ఆగస్టు 1962
 |  Japan | 2–0
 | 1
 |
| 4 సెప్టెంబరు 1962
 |  South Korea | 2–1
 | 1
 |
| 1 సెప్టెంబర్ 1964
 | కౌలాలంపూర్, మలయా
 |  South Korea | 2–1
 | 1964 మెర్డెకా టోర్నమెంట్
 | 1
 |

## నిర్వహణ వృత్తి

జవహర్లాల్ నెహ్రూ స్టేడియం 2017 ఫిఫా అండర్-17 ప్రపంచ కప్ ప్రారంభోత్సవ కార్యక్రమంలో భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ చేతుల మీదుగా బెనర్జీని సత్కరించారు.
బెనర్జీ ఆటకు వీడ్కోలు చెప్పిన తర్వాత 1969లో జపాన్‌ వెళ్లి, జర్మనీ కోచ్‌ డెట్ట్మార్ క్రామర్‌ పర్యవేక్షణలో ఫిఫా నిర్వహించిన మొదటి కోచింగ్‌ కోర్సులో పాల్గొని ఫస్ట్‌ క్లాస్‌ డిగ్రీ పొందారు. భారత ఫుట్‌బాల్‌ చరిత్రలో అత్యుత్తమ కోచ్‌లలో ఒకరిగా నిలిచిన బెనర్జీ, ఆటకు ముందు ఆటగాళ్లకు ఇచ్చే ఉత్సాహభరిత ప్రసంగాల వలన “వోకల్ టానిక్” అనే పేరు పొందారు.

1970లో థాయ్‌లాండ్‌లోని బ్యాంకాక్‌లో జరిగిన ఆసియా క్రీడల్లో భారత జట్టుకు కోచ్‌గా ఉన్న ఆయన, జట్టును కాంస్య పతకం సాధించేలా నడిపించారు. ఆ జట్టులో సయ్యద్ నయీముద్దీన్ (కెప్టెన్‌), సుకల్యాన్ ఘోష్ దస్తిదార్, ష్యామ్ థాపా, మహమ్మద్ హబీబ్, మగన్ సింగ్ వంటి ఆటగాళ్లు ఉన్నారు. 1971లో ఆయన కోచ్‌గా ఉన్న భారత జట్టు సింగపూర్‌లో జరిగిన పెస్టా సుకాన్ కప్‌ను గెలుచుకుంది.

బెనర్జీ తన కోచింగ్‌ కెరీర్‌ను బాటా స్పోర్ట్స్ క్లబ్‌లో ప్రారంభించి, తరువాత తన పాత క్లబ్ ఈస్టర్న్ రైల్వేకు కోచ్‌గా వ్యవహరించారు. ఆయనకు పెద్ద అవకాశమొచ్చింది 1972లో ఈస్ట్ బెంగాల్‌లో చేరినప్పుడు. తన కెరీర్‌ అంతా ఆయన తరచుగా ఈస్ట్ బెంగాల్‌ను కోచ్‌ చేశారు. 1975లో IFA షీల్డ్ ఫైనల్లో ఈస్ట్ బెంగాల్ జట్టు మోహన్ బాగాన్‌ను 5–0 తేడాతో ఓడించగా, అది ఇప్పటికీ కోల్‌కతా డెర్బీ చరిత్రలో అతిపెద్ద విజయంగా నిలిచింది.

1976లో ఆయన మోహన్ బాగాన్‌లో చేరి, ఒకే సీజన్‌లో IFA షీల్డ్, రోవర్స్ కప్‌, దురండ్ కప్‌లు గెలిపించి, క్లబ్ చరిత్రలో తొలిసారిగా “ట్రిపుల్ క్రౌన్” సాధించారు. 1977 సెప్టెంబర్ 24న మోహన్ బాగాన్ తరఫున న్యూయార్క్ కోస్మోస్ (పేలే, కార్లోస్ అల్బర్టో టొర్రెస్, జార్జియో చినాల్గియా వంటి దిగ్గజాలు ఆడిన జట్టు) తో ఆడిన చారిత్రక మ్యాచ్‌లో 2–2 డ్రా చేశారు. ఆ మ్యాచ్‌ భారత ఫుట్‌బాల్‌కు ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపు తెచ్చింది.

బెనర్జీ 1972లో జాతీయ జట్టుకు కోచ్‌గా నియమితులై, 1986 వరకు భారత జట్టును నడిపించారు. 1982 న్యూఢిల్లీ ఆసియా గేమ్స్‌లో ఆయన జట్టును కోచ్‌ చేయగా, సయ్యద్ షాహిద్ హకీం ఆయన సహాయకుడిగా ఉన్నారు. 1983లో మళ్లీ ఈస్ట్ బెంగాల్‌కి తిరిగి వచ్చి 1984 వరకు, మళ్లీ 1985లో కోచ్‌గా వ్యవహరించారు. ఆయన నాయకత్వంలో ఈస్ట్ బెంగాల్ ఫెడరేషన్ కప్ గెలిచి, ఆసియన్ క్లబ్ ఛాంపియన్‌షిప్‌కి అర్హత సాధించింది. ఈ పోటీల్లో నేపాల్ న్యూ రోడ్ జట్టును 7–0, ఢాకా అబహానీని 1–0, మాల్దీవుల క్లబ్ వాలెన్షియాను 9–0 తేడాతో ఓడించారు. ఆ 9–0 విజయం ఇప్పటికీ భారత క్లబ్‌ జట్టు విదేశీ జట్టుపై సాధించిన అతిపెద్ద విజయంగా నిలిచింది.

తన కోచింగ్‌ కాలంలో ఈస్ట్ బెంగాల్ జట్టుకు 16 ప్రధాన ట్రోఫీలు గెలిపించారు — అందులో నాలుగు కలకత్తా ఫుట్‌బాల్ లీగ్ టైటిల్స్, నాలుగు IFA షీల్డ్‌లు, మూడు రోవర్స్ కప్పులు, రెండు DCM ట్రోఫీలు, రెండు బోర్డొలోయ్ ట్రోఫీలు, ఒక దురండ్ కప్ ఉన్నాయి. 1997 ఫెడరేషన్ కప్ సెమీఫైనల్‌లో, 1,31,000 మందికి పైగా ప్రేక్షకుల సమక్షంలో, ఈస్ట్ బెంగాల్ 4–1 తేడాతో మోహన్ బాగాన్‌పై సాధించిన విజయం ఆయన కోచింగ్ కెరీర్‌లో గుర్తుంచుకోదగ్గ ఘట్టం.

1991 నుండి 1997 వరకు జంషెడ్‌పూర్‌లోని టాటా ఫుట్‌బాల్ అకాడమీలో టెక్నికల్ డైరెక్టర్‌గా పనిచేశారు. 2005లో ఫిఫా ఆయనకు “ప్లేయర్ ఆఫ్ ది మిల్లీనియం” బహుమతి అందించింది. అంతర్జాతీయ ఒలింపిక్ కమిటీ నుంచి ఫెయిర్ ప్లే అవార్డు అందుకున్న ఏకైక భారత ఆటగాడిగా కూడా నిలిచారు. 1999లో మళ్లీ భారత జట్టు టెక్నికల్ డైరెక్టర్‌గా నియమితులయ్యారు. 2003లో మహమ్మదన్ స్పోర్టింగ్ క్లబ్‌కి కోచ్‌గా, తరువాత టెక్నికల్ డైరెక్టర్‌గా వ్యవహరించారు.

కోల్‌కతా ఫుట్‌బాల్‌లో తన కోచింగ్ కాలంలో అమల్ దత్తాతో ఆయనకున్న తీవ్ర పోటీ, ప్రత్యేకంగా కోల్‌కతా డెర్బీల్లో, అభిమానులకు మరచిపోలేని అనుభవాలను ఇచ్చింది.

## వారసత్వం

ప్రతిష్టాత్మక ఐఎఫ్ఏ షీల్డ్ 123వ ఎడిషన్, బెనర్జీ గౌరవార్థం టోర్నమెంట్ అవార్డుకు ఉత్తమ కోచ్ గా 'ప్రదీప్ కుమార్ బెనర్జీ' గా పేరు మార్చబడింది.

2023 మే 12న, అఖిల భారత ఫుట్బాల్ సమాఖ్య (AIFF) బెనర్జీ జయంతిని "ఏ ఎల్ ఎఫ్ ఎఫ్ గ్రాస్రూట్స్ డే" గా ప్రకటించింది, దేశంలో అట్టడుగు స్థాయి భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడానికి, 2026 నాటికి 35 కోట్ల మంది పిల్లలను ఫుట్ బాల్ క్రీడలో ఉత్తమ క్రీడాకారులుగా తీర్చిదిద్దడానికి , 2047 నాటికి 100 కోట్ల మంది వరకు, ఫుట్బాల్ క్రీడలో క్రీడాకారులుగా తీర్చిదిద్దడానికి *విజన్ 2047* ప్రారంభించాడు.

## మరణం

ప్రదీప్ కుమార్ బెనర్జీ 2020 మార్చి 20న కోల్ కతా లోని ఒక ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ మరణించారు. ఆసుపత్రిలో చేరడానికి ముందు ఆయన కొన్ని వారాలుగా ఛాతీ ఇన్ఫెక్షన్ తో బాధపడుతున్నారు. ఆయనకు పౌలా, పూర్ణ అనే ఇద్దరు కుమార్తెలు ఉన్నారు. అతని సోదరుడు ప్రసూన్ బెనర్జీ కూడా భారతదేశానికి కెప్టెన్గా వ్యవహరించిన ప్రఖ్యాత ఫుట్బాల్ క్రీడాకారుడు.

## మూలాలు