# మమతా సోధా

**మమతా సోధా** భారతీయ క్రీడాకారిణి, 2010లో ఎవరెస్ట్ శిఖరాన్ని అధిరోహించడానికి ఆమె చేసిన విజయవంతమైన ప్రయత్నం ద్వారా ప్రసిద్ధి చెందింది. పర్వతారోహణ క్రీడకు ఆమె చేసిన సేవలకు గాను 2014లో భారత ప్రభుత్వం ఆమెకు నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మశ్రీని ప్రదానం చేసి సత్కరించింది.

## జీవిత చరిత్ర

బేస్ క్యాంప్ టిబెట్ లూకా గలుజ్జి 2006 వైపు ఎవరెస్ట్ ఉత్తర ముఖం
మమతా సోధా 1 నవంబరు 1979న, భారతదేశంలోని హర్యానా రాష్ట్రంలోని కైతాల్‌లో, ఆర్థిక వనరులు తక్కువగా ఉన్న కుటుంబంలో, ముగ్గురు అమ్మాయిలు , ఇద్దరు అబ్బాయిలలో పెద్ద కుమార్తెగా జన్మించారు. ఆమె 2004లో హర్యానా ఆహార , సరఫరాల విభాగంలో ఇన్‌స్పెక్టర్‌గా పనిచేసిన తన తండ్రి లక్ష్మణ్ దాస్ సోధాను కోల్పోయింది, ఆమె తల్లి మేవా దేవి తన సోదరుల సహాయంతో కుటుంబాన్ని పోషించాల్సి వచ్చింది.

మమత తన పాఠశాల విద్యను కైతల్‌లోని స్థానిక పాఠశాలలో పూర్తి చేసింది , కళాశాల విద్యను కైతల్‌లోని RKSD కళాశాలలో పూర్తి చేసింది, అక్కడ నుండి ఆమె గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీని పొంది, అధిక మార్కులు సాధించింది. తదనంతరం, ఆమె 2005లో కురుక్షేత్ర విశ్వవిద్యాలయం నుండి శారీరక విద్యలో మాస్టర్స్ డిగ్రీ (MPhEd) సంపాదించింది, హర్యానాలోని షహీద్ బాబా దీప్ సింగ్ కాలేజ్ ఆఫ్ ఫిజికల్ ఎడ్యుకేషన్‌లో అదే విశ్వవిద్యాలయంలో లెక్చరర్‌గా చేరింది.

ఎవరెస్ట్ శిఖరాన్ని విజయవంతంగా అధిరోహించిన తర్వాత, హర్యానా ప్రభుత్వం ఆమెను హర్యానా పోలీసు దళంలో చేర్చుకుంది. మమతా సోధా ఇప్పుడు 11 ఆగస్టు 2010 నుండి హర్యానా పోలీసులలో డిప్యూటీ సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్‌గా ఉన్నారు.

ఎవరెస్ట్ శిఖరాన్ని విజయవంతంగా అధిరోహించిన తర్వాత, హర్యానా ప్రభుత్వం ఆమెను హర్యానా పోలీసు దళంలో చేర్చుకుంది. మమతా సోధా ఇప్పుడు 11 ఆగస్టు 2010 నుండి హర్యానా పోలీసులలో డిప్యూటీ సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్‌గా ఉన్నారు.

## క్రీడా విజయాలు

మమతకు చిన్నప్పటి నుంచీ రాక్ క్లైంబింగ్ అంటే మక్కువ ఉండేది, ఆమె తండ్రి ప్రోత్సహించిన లక్షణం ఇది. త్వరలోనే, ఆమె ఒకరోజు ఎవరెస్ట్ శిఖరాన్ని అధిరోహించాలని నిర్ణయించుకుంది, దీని కోసం ఆమె ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రంలోని నెహ్రూ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మౌంటెనీరింగ్‌లో చేరింది. ఈ ప్రాజెక్టును ప్రారంభించడానికి ముందు, ఆమె మరికొన్ని శిఖరాలను అధిరోహించింది. జూలై 2008లో ఫవరరాంగ్ శిఖరాన్ని అధిరోహించిన IMF స్వర్ణోత్సవ యాత్ర బృందంలో ఆమె సభ్యురాలు రెండు నెలల తర్వాత, అక్టోబర్‌లో, మెక్‌లియోడ్ గంజ్‌లో యాత్రలో ఉన్నప్పుడు, ఆమె మరొక బృందంతో కలిసి మున్ శిఖరాన్ని అధిరోహించింది. ఆగస్టు 2009లో, ఆమె పూర్తిగా మహిళల బృందంతో శ్రీ కాంత్ శిఖరాన్ని అధిరోహించింది.

ఆమె వివిధ సందర్భాలలో మోర్ని శిఖరం, ఖైటెన్ శిఖరం, ఇందర్‌హారా పాస్, ఐలాండ్ శిఖరం వంటి వివిధ ఎత్తుల ఇతర శిఖరాలను కూడా అధిరోహించింది. దీని తరువాత ఏప్రిల్ 2010 లో, మౌంట్ ఎవరెస్ట్ యాత్రకు ముందు, ఆమె ద్వీపం (ఇమ్జా-త్సే) శిఖరాన్ని అధిరోహించే ప్రయత్నం విజయవంతంగా సాధించింది.

ఎవరెస్ట్ ప్రాజెక్టు మొత్తం ఆర్థిక వ్యయం దాదాపు ₹ 1.8 మిలియన్లు. హర్యానా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ( ₹ 300,000), ప్రజా పనుల మంత్రి రణదీప్ సింగ్ సుర్జేవాలా ( ₹ 51,000), కురుక్షేత్ర పార్లమెంటు సభ్యుడు నవీన్ జిందాల్ ( ₹ 500,000}, జిల్లా పోలీసు కమిషనర్ అమ్నీత్ పి కుమార్ ( ₹ 250,000) , అనేక మంది వ్యక్తులు వంటి అనేక సంస్థలు , వ్యక్తుల నుండి విరాళాల ద్వారా మమత ఈ డబ్బును సేకరించింది , ఈ ప్రాజెక్ట్ ఏప్రిల్ 2010లో ప్రారంభమైంది, మునుపటి ఎవరెస్ట్ అధిరోహకులు బచేంద్రి పాల్ , సంతోష్ యాదవ్ ప్రోత్సాహంతో. ఈ యాత్ర బృందంలో 13 మంది సభ్యులు ఉన్నారు, వారిలో తొమ్మిది మంది పర్వతారోహకులు యునైటెడ్ స్టేట్స్, డెన్మార్క్, స్విట్జర్లాండ్ , ఆస్ట్రేలియా నుండి వచ్చారు , మిగిలిన నలుగురు భారతదేశం నుండి వచ్చారు, వీరిలో 16 ఏళ్ల అర్జున్ వాజ్‌పాయ్ కూడా ఉన్నారు. ఈ బృందానికి దిగ్గజం అపా షెర్పా నాయకత్వం వహించారు, అతను ఎవరెస్ట్ శిఖరాన్ని 19 విజయవంతంగా అధిరోహించి ప్రపంచ రికార్డును కలిగి ఉన్నాడు. ఆ బృందం కుంబు గ్లేసియర్‌లో 40 రోజులు గడిపింది, అక్కడ బృందం తమ బేస్ క్యాంప్‌ను ఏర్పాటు చేసుకుని వాతావరణానికి అలవాటు పడింది. ఆ మార్గం నేపాల్‌లోని సాంప్రదాయ సౌత్ కోల్ మార్గం. ఆ జట్టు, మార్గమధ్యలో మూడు లేదా నాలుగు శిబిరాలలో అప్పుడప్పుడు ఆగిన తర్వాత, చివరికి 20 మే 2010 నాటికి అగ్రస్థానానికి చేరుకుంది. 2010 మే 22న ఉదయం 10.24 గంటలకు, మమతా సోధా ఎవరెస్ట్ శిఖరాన్ని అధిరోహించారు.

ఎవరెస్ట్ విజయం తర్వాత, మమత 2012లో యూరప్‌లోని ఎత్తైన శిఖరం మౌంట్ ఎల్‌బ్రస్‌ను అధిరోహించింది.

మమతా సోధా పర్వతారోహకురాలిగా ఉండటమే కాకుండా, హ్యాండ్‌బాల్‌లో కూడా రాణించింది. ఆమె నవంబరు 1998లో ఆగ్రాలో జరిగిన 21వ జూనియర్ బాలికల జాతీయ హ్యాండ్‌బాల్ ఛాంపియన్‌షిప్‌లో రన్నరప్ స్థానాన్ని గెలుచుకున్న హర్యానా రాష్ట్ర బాలికల జట్టులో సభ్యురాలు. కురుక్షేత్ర విశ్వవిద్యాలయ జట్టు సభ్యురాలిగా, ఆమె డిసెంబరు 1998లో జరిగిన ఆల్ ఇండియా ఇంటర్-యూనివర్శిటీ హ్యాండ్‌బాల్ టోర్నమెంట్‌లో విజేతగా నిలిచింది. 2003లో, హర్యానా ప్రభుత్వ క్రీడలు , యువజన సంక్షేమ శాఖ ఆమెను హ్యాండ్‌బాల్‌లో *బి1* గ్రేడ్ క్రీడాకారిణిగా ఎంపిక చేసింది.

మమతా సోధా నేషనల్ అడ్వెంచర్ క్లబ్ సభ్యురాలు కూడా.

## అవార్డులు , గుర్తింపులు

* పద్మశ్రీ – భారత ప్రభుత్వం – 2014
* టెన్సింగ్ నార్గే జాతీయ సాహస అవార్డు - భారత ప్రభుత్వం - 2010
* నగదు పురస్కారం ₹ 2.1 మిలియన్లు – హర్యానా ప్రభుత్వం – 2010
* ఐడ్లాండ్ (ఇమ్జా-త్సే) శిఖరాన్ని విజయవంతంగా అధిరోహించినట్లు సర్టిఫికేట్ - నేపాల్ పర్వతారోహణ సంఘం - 2010

## ఇది కూడ చూడు

* టెన్సింగ్ నార్గే
* ఎడ్మండ్ హిల్లరీ
* బచేంద్రి పాల్
* సునయన (రామాయణ)
* అదితి రంజన్
* సాధన సక్సేనా నాయర్
* రక్షిత రామరాజ్

## మూలాలు