# గిరీష్ కాసరవల్లి

| గిరీష్ కాసరవల్లి |
| --- |
| 2010లో గిరీష్ కాసరవల్లి |
| జననం |  (1950-12-03) 1950 డిసెంబరు 3 కేసలూర్ |
| వృత్తి | చలనచిత్ర దర్శకుడు, నిర్మాత, స్క్రీన్ రైటర్ |
| భాగస్వామి |
వైశాలి
​ ​(m. 1978; మరణించారు 2010)​ |
| పిల్లలు | అపూర్వ (కుమారుడు) అనన్య (కుమార్తె) |
| పురస్కారాలు | పద్మశ్రీ (2011) |

**గిరీష్ కాసరవల్లి** (జననం 3 డిసెంబర్ 1950) ఒక భారతీయ చలనచిత్ర దర్శకుడు, కన్నడ చిత్రసీమలో, ప్యారలల్ సినిమా మార్గదర్శకులలో ఆయన ఒకరు. తన కళాఖండాలకు అంతర్జాతీయంగా పేరుగాంచిన కాసరవల్లి పద్నాలుగు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలను గెలుచుకున్నారు, వాటిలో నాలుగు ఉత్తమ చలనచిత్ర పురస్కారాలు: *ఘటశ్రద్ధ* (1977), *తబరణ కథె* (1986), *తాయి సాహెబ* (1997), *ద్వీప* (2002). 2011లో ఆయనకు భారత ప్రభుత్వం నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రధానం చేసింది.

ఆయన పూణేలోని ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా నుండి స్వర్ణ పతక విజేత, తన డిప్లొమా పూర్తి చేయడానికి ఆయన తీసిన చిత్రం, 'అవశేష్', ఉత్తమ విద్యార్థి చిత్రంగా ఎంపికైంది, ఆ సంవత్సరానికి ఉత్తమ షార్ట్ ఫిక్షన్ ఫిల్మ్‌గా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం అందుకుంది. ఆయన పద్నాలుగు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలను అందుకున్నారు.

## తొలి జీవితం

గిరీష్ కాసరవల్లి 1950 డిసెంబర్ 3న షిమోగా జిల్లాలోని తీర్థహళ్లి తాలూకాలో ఉన్న కేసలూర్ అనే గ్రామంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి గణేష్ రావు వ్యవసాయదారుడు, స్వాతంత్ర సమరయోధుడు కాగా, తల్లి లక్ష్మీదేవి గృహిణి. వీరికి 10 మంది పిల్లలు (ఐదుగురు కుమారులు, నలుగురు కుమార్తెలు). ఆయన ప్రాథమిక విద్యను కేసలూర్‌లో, మాధ్యమిక పాఠశాల విద్యను కమ్మరాడిలో అభ్యసించారు. పుస్తక ప్రియుల కుటుంబం నుండి వచ్చిన ఆయన చిన్న వయస్సు నుండే తన తండ్రి ద్వారా చదవడం అలవాటు చేసుకున్నారు. ఆయన తండ్రి కర్ణాటకకు చెందిన జానపద నృత్య విధానమైన యక్షగానానికి పోషకుడు.

ఆయన గ్రామాన్ని అప్పుడప్పుడు సందర్శించే టూరింగ్ టాకీస్‌ను చూసి ఆకర్షితులయ్యారు, ఇవి జనాదరణ పొందిన కన్నడ చిత్రాలను ప్రదర్శించేవి. ఇది సినిమా ప్రపంచానికి ఆయన మొదటి పరిచయం. సృజనాత్మక కళలపై ఆయనకున్న ప్రేమకు మద్దతు ఇచ్చిన మరో బంధువు ఆయన మేనమామ కె. వి. సుబ్బన్న, ఈయన రామన్ మెగసెసే అవార్డు విజేత, విమర్శకుల ప్రశంసలు పొందిన, ప్రసిద్ధ నాటక సంస్థ అయిన నీనాసంను స్థాపించారు.

ఆయన షిమోగాకు మారి అక్కడ సహ్యాద్రి కళాశాల నుండి పట్టభద్రులయ్యారు. కవులు జి ఎస్ శివరుద్రప్ప, సా షి మరులయ్యలు కాసరవల్లికి కన్నడ ఉపాధ్యాయులు కావడంతో కళాశాల ఆయనకు పరివర్తన తెచ్చింది. ఆ తర్వాత ఆయన మణిపాల్లోని కాలేజ్ ఆఫ్ ఫార్మసీలో బి.ఫార్మా కోర్సులో చేరారు. ఈ కళాశాల అనేక సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలకు సాధారణ ప్రదేశం, కాసరవల్లి సృజనాత్మక ఆసక్తులను సజీవంగా ఉంచింది. డిగ్రీ పూర్తయ్యాక శిక్షణ నిమిత్తం హైదరాబాద్ వెళ్లారు. కానీ, సినిమా, కళల్లో ఆయనకున్న ఆసక్తి కారణంగా తన వృత్తిని, ఆసక్తిని ఏకకాలంలో నిర్వహించడం కష్టంగా అనిపించింది. ఫార్మసీలో కెరీర్‌ను వదులుకుని పూణేలోని ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా (FTII) లో చేరాలని నిర్ణయించుకున్నారు.

## వృత్తి జీవితం

డిసెంబర్ 3, 2005న గోవాలోని పనాజీలో జరుగుతున్న IFFI పత్రికా సమావేశంలో తార (ఎడమ) తో కాసరవల్లి (కుడి)
కాసరవల్లి 1975లో ఫిల్మ్ డైరెక్షన్‌లో స్పెషలైజేషన్‌తో ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా (FTII) పూణే నుండి పట్టభద్రులయ్యారు. కురొసావా, రే, ఓజు, ఫెల్లిని, ఆంటోనియోనిల ప్రపంచం ఆయనను ఎంతో ప్రేరేపించింది, నయా-రియలిస్ట్ సినిమాపై ఆయనకున్న నమ్మకం మరింత బలపడింది. చాలా సంవత్సరాల తర్వాత ఒక ఇంటర్వ్యూలో తాను ఈ చిత్రనిర్మాతల నుండి, ముఖ్యంగా ఓజు నుండి ఎలా ప్రేరణ పొందారో గుర్తు చేసుకున్నారు. చివరి సంవత్సరంలో ఉండగా, ఆయన *చోమన దుడి* చిత్రానికి బి. వి. కారంత్‌కి సహాయ దర్శకుడిగా ఎంపికయ్యారు. ఆయన ఎఫ్‌టిఐఐ నుండి బంగారు పతకంతో ఉత్తీర్ణులయ్యారు. ఆయన విద్యార్థి దశలో తీసిన చిత్రం 'అవశేష్' ఆ సంవత్సరపు ఉత్తమ ప్రయోగాత్మక లఘు చిత్రంగా రాష్ట్రపతి సిల్వర్ లోటస్ అవార్డును గెలుచుకుంది.

స్వతంత్ర దర్శకుడిగా ఆయన మొదటి చిత్రం 1977లో వచ్చిన *ఘటశ్రద్ధ*; ఇది ఆయనకు ఉత్తమ చిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం గోల్డెన్ లోటస్‌తో పాటు కొన్ని అంతర్జాతీయ అవార్డులను కూడా గెలుచుకుంది. ఈ సినిమా తర్వాత మరెన్నో కళాఖండాలు వచ్చాయి. కొద్దికాలం పాటు, ఆయన బెంగళూరులోని ఒక ఫిల్మ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌కు ప్రిన్సిపాల్‌గా పనిచేశారు.

ఆయన 1981లో టి. ఎస్. నాగభరణ తీసిన *గ్రహణ* సినిమాకి అసోసియేట్ డైరెక్టర్‌గా పనిచేశారు
ఆయన 1987లో *తబరణ కథె* చిత్రానికి గాను తన రెండవ ఉత్తమ చలనచిత్ర జాతీయ పురస్కారాన్ని గెలుచుకున్నారు. భారతదేశంలో అత్యుత్తమంగా ఎడిట్ చేయబడిన చిత్రాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడే ఈ చిత్రం, తన పెన్షన్ సంపాదించడానికి పదవీ విరమణ చేసిన ప్రభుత్వోద్యోగి చేసిన నిష్ఫలమైన ప్రయత్నాలను వివరిస్తుంది. 1997లో ఆయన మరో కళాఖండం *తాయి సాహెబ*తో ముందుకు వచ్చారు, ఇది ఆయనకు మూడవ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాన్ని గెలుచుకుంది. *తాయి సాహెబ* దర్శకుడి అత్యంత పరిణతి చెందిన పనిగా పరిగణించబడుతుంది, ఇది స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం నుండి స్వాతంత్య్రానంతర కాలానికి భారతీయ సమాజంలో వచ్చిన మార్పును వివరిస్తుంది.

కథా నిర్మాణం విలక్షణమైనది, సామాజిక పరిస్థితిని వర్ణించే శక్తివంతమైన మార్గాన్ని ఇది కలిగి ఉంది. 2002లో దివంగత నటి సౌందర్య నటించిన *ద్వీప* చిత్రంతో ఆయన తన విజయాన్ని పునరావృతం చేశారు. ఇది ఆయనకు నాల్గవ ఉత్తమ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాన్ని గెలుచుకుంది. *ద్వీప* ఆయన మునుపటి చిత్రాలకు భిన్నమైనది: ఇది సంగీతాన్ని విరివిగా ఉపయోగించింది, దృశ్యపరంగా అద్భుతంగా ఉంటుంది. ఈ నాలుగు చిత్రాలకు జాతీయ ఉత్తమ చిత్ర పురస్కారాలు లభించడమే కాకుండా, కాసరవల్లి 1979లో 'ఆక్రమణ', 1981లో 'మూరు దారిగలు', 1988లో 'బన్నద వేష', 1990లో 'మనె', 1996లో 'క్రౌర్య', 2004లో 'హసీనా', 2006లో 'నాయి నెరలు' చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించారు.

*నాయి నెరలు* ఎస్. ఎల్. భైరప్ప రాసిన అదే పేరుతో ఉన్న నవల ఆధారంగా పునర్జన్మ చాలా తీవ్రమైన, విచిత్రమైన భావనతో వ్యవహరించింది. కాసరవల్లి ఈ విషయానికి భిన్నమైన భాష్యాన్ని ఇచ్చారు. ఇది కరాచీలో జరిగిన కారా ఫిల్మ్ ఫెస్టివల్‌లో ఉత్తమ చిత్ర పురస్కారాన్ని గెలుచుకుంది, తద్వారా ఏ అంతర్జాతీయ ఉత్సవంలోనైనా అగ్రశ్రేణి గౌరవాన్ని పొందిన మొదటి కన్నడ చిత్రంగా నిలిచింది.

2008లో ఆయన వైదేహి రాసిన అదే పేరుతో ఉన్న చిన్న కథ ఆధారంగా *గులాబీ టాకీస్* చిత్రానికి దర్శకత్వం వహించారు. ఇది అనేక అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవాలలో ప్రదర్శించబడి, పురస్కారాలు, ప్రశంసలను గెలుచుకుంది. 2010లో ఆయన *కనసెంబ కుదురెయనేరి* (రైడింగ్ ది స్టాలియన్ ఆఫ్ డ్రీమ్స్) తీశారు, ఇది కూడా ఆయనకు అనేక అంతర్జాతీయ పురస్కారాలను తెచ్చిపెట్టింది. ఆయన తన *కూర్మావతార* (ది టార్టాయిస్, యాన్ ఇన్‌కార్నేషన్) ను పూర్తి చేశారు, ఇది 2011 ఉత్తమ కన్నడ చిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాన్ని గెలుచుకుంది. 2015లో ఆయన అడూర్ గోపాలకృష్ణన్పై *ఇమేజెస్/రిఫ్లెక్షన్స్* అనే డాక్యుమెంటరీ చిత్రాన్ని తీశారు.

రాటర్‌డామ్ అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవం 2003లో కాసరవల్లి చిత్రాల రెట్రోస్పెక్టివ్‌ను నిర్వహించింది. ఆగస్టు 2017లో ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్ సొసైటీ ఆఫ్ గోవా ఆయన గౌరవార్థం గోవాలో చలన చిత్రోత్సవాన్ని నిర్వహించింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం

కాసరవల్లి ఏప్రిల్ 21, 1978న నటి వైశాలిని వివాహం చేసుకున్నారు. వీరికి అపూర్వ అనే కుమారుడు, అనన్య అనే కుమార్తె ఉన్నారు. వైశాలి అనారోగ్యంతో 2010లో 59 ఏళ్ల వయసులో మరణించారు.

కాసరవల్లి విపరీతమైన పాఠకుడు, ఆయనపై కె. శివరామ్ కారంత్, కువెంపు, యు. ఆర్. అనంతమూర్తిల రచనల ప్రభావం చాలా ఉంది.

## అవార్డులు, అంతర్జాతీయ గౌరవాలు

గిరీష్ కాసరవల్లి అందుకున్న పురస్కారాలు, అంతర్జాతీయ గౌరవాల జాబితా

## జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు

ఉత్తమ చలన చిత్రంగా జాతీయ పురస్కారం

* 1977: ఘటశ్రద్ధ
* 1986: తబరణ కథె
* 1997: తాయి సాహెబ
* 2001: ద్వీప

ఉత్తమ ప్రయోగాత్మక చిత్రంగా జాతీయ పురస్కారం

* 1975: అవశేష్

ఉత్తమ నాన్-ఫీచర్ చిత్రంగా జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం - ప్రత్యేక జ్యూరీ పురస్కారం - ప్రత్యేక జ్యూరీ పురస్కారం / ప్రత్యేక ప్రశంస (నాన్-ఫీచర్ చిత్రం)
* 2013: అనంతమూర్తి – నాట్ ఎ బయోగ్రఫీ...బట్ ఎ హైపోథెసిస్

ఉత్తమ కళలు / సాంస్కృతిక చిత్రంగా జాతీయ పురస్కారం
* 2020: నాదద నవనీత డాక్టర్ పి.టి. వెంకటేష్ కుమార్

## ప్రముఖ ఫిల్మోగ్రఫీ

| సంవత్సరం
 | చిత్రం
 | గా పనిచేశారు
 | గమనికలు
 |
| --- | --- | --- | --- |
| దర్శకుడు
 | స్క్రీన్ ప్లే
 |
| 1977 | *ఘటశ్రద్ధ* | Yes
 | Yes | ఉత్తమ చలన చిత్రంగా జాతీయ పురస్కారం
 |
| 1979 | *ఆక్రమణ* | Yes
 | No |  |
| 1981 | మూరు దారిగలు
 | Yes
 | Yes |  |
| 1987 | *తబరణ కథె* | Yes
 | Yes | ఉత్తమ చలన చిత్రంగా జాతీయ పురస్కారం
 |
| 1988 | *బన్నద వేష* | Yes
 | Yes | కన్నడలో ఉత్తమ చలన చిత్రంగా జాతీయ పురస్కారం
 |
| 1990 | *మనె* | Yes
 | Yes | కన్నడలో ఉత్తమ చలన చిత్రంగా జాతీయ పురస్కారం
 |
| 1991 | *ఏక్ ఘర్* | Yes
 | Yes | హిందీ చిత్రం
 |
| 1992 | *కుబి మత్తు ఇయాల* | No
 | Yes | స్క్రీన్ ప్లే, డైలాగులు మాత్రమే
 |
| 1996 | *క్రౌర్య* | Yes
 | Yes | కన్నడలో ఉత్తమ చలన చిత్రంగా జాతీయ పురస్కారం
 |
| 1997 | *తాయి సాహెబ* | Yes
 | Yes | ఉత్తమ చలన చిత్రంగా జాతీయ పురస్కారం
 |
| 2002 | *ద్వీప* | Yes
 | Yes | ఉత్తమ చలన చిత్రంగా జాతీయ పురస్కారం
 |
| 2003 | *గృహభంగ* | Yes
 | Yes | టెలీ సిరీస్
 |
| 2004 | *హసీనా* | Yes
 | Yes | ఉత్తమ కాస్ట్యూమ్స్ కోసం జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం సామాజిక సమస్యలపై ఉత్తమ చిత్రంగా జాతీయ పురస్కారం సామాజిక సమస్యలపై ఉత్తమ చిత్రంగా కర్ణాటక రాష్ట్ర పురస్కారం
 |
| 2006 | *నాయి నెరలు* | Yes
 | Yes |  |
| 2008 | *గులాబీ టాకీస్* | Yes
 | Yes | కన్నడలో ఉత్తమ చలన చిత్రంగా జాతీయ పురస్కారం
 |
| 2010 | *కనసెంబ కుదురెయనేరి* | Yes
 | Yes | ఉత్తమ స్క్రీన్ ప్లేకు జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం
 |
| 2012 | *కూర్మావతార (కన్నడ సినిమా)* | Yes
 | Yes | కన్నడలో ఉత్తమ చలన చిత్రంగా జాతీయ పురస్కారం
 |
| 2020 | *ఇల్లిరలారె అల్లిగే హోగలారే* | Yes
 | Yes |  |
| 2024 | *ఆకాశ మత్తు బెక్కు* | Yes
 | Yes |  |

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో గిరీష్ కాసరవల్లి పేజీ
* గులాబీ టాకీస్ దర్శకత్వంపై Rediff లో బాహ్య ఇంటర్వ్యూ
* కన్నడసాహిత్య.కామ్ నుండి గిరీష్ కాసరవల్లి గౌరవార్థం – కన్నడ పర్యాయ సినిమా రసగ్రహణ శిబిర
* గిరీష్ కాసరవల్లి చిత్రాలు
* లైఫ్ ఇన్ మెటాఫర్స్: ఎ పోర్ట్రెయిట్ ఆఫ్ గిరీష్ కాసరవల్లి