Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# బిమల ప్రసాద్ చాలిహా

| బిమల ప్రసాద్ చాలిహా |
| --- |
|  |
|  |
| 3వ [[అస్సాం ముఖ్యమంత్రి]] |
| **In office** 28 డిసెంబర్ 1957 – 6 నవంబర్ 1970 |
| గవర్నర్ | ఫజల్ అలీ చంద్రేశ్వర్ ప్రసాద్ సిన్హా ఎస్. ఎం. శ్రీనాగేశ్ విష్ణు సహాయ్ బ్రజ్ కుమార్ నెహ్రూ |
| అంతకు ముందు వారు | బిష్ణు రామ్ మెధి |
| తరువాత వారు | మహేంద్ర మోహన్ చౌధురి |
| అస్సాం శాసనసభ సభ్యుడు |
| **In office** 1962 - 1972 |
| అంతకు ముందు వారు | పూర్ణానంద చెటియా |
| తరువాత వారు | జనకీనాథ్ హండీక్ |
| నియోజకవర్గం | సోనారి |
| **In office** 1958 - 1962 |
| అంతకు ముందు వారు | మౌలానా అబ్దుల్ జలీల్ చౌధురి |
| తరువాత వారు | మౌలానా అబ్దుల్ జలీల్ చౌధురి |
| నియోజకవర్గం | బదర్పూర్ |
|  |
| వ్యక్తిగత వివరాలు |
| జననం | 26 మార్చి 1912 శివసాగర్, అస్సాం, బ్రిటిష్ ఇండియా |
| మరణం | 1971 ఫిబ్రవరి 25(1971-02-25) (వయసు: 58) షిల్లాంగ్, అస్సాం, భారతదేశం |
| రాజకీయ పార్టీ | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ |
| జీవిత భాగస్వామి | అమయా బోరా చాలిహా |
| సంతానం | 7 |
| నివాసం | శివసాగర్ |
| పురస్కారాలు | పద్మ విభూషణ్ (1971) |

**బిమల ప్రసాద్ చాలిహా** (26 మార్చి 1912 – 25 ఫిబ్రవరి 1971) భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ నాయకుడు, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు. 1942లో మహాత్మా గాంధీ ప్రారంభించిన క్విట్ ఇండియా ఉద్యమంలో చురుకుగా పాల్గొన్నందుకు జోర్హాట్ జైలులో కారాగార శిక్ష అనుభవించారు. ఆయన అస్సాం ముఖ్యమంత్రి పదవికి వరుసగా మూడు పర్యాయాలు ఎన్నికయ్యారు.

ఒకసారి బదర్పూర్ నియోజకవర్గం నుండి, రెండుసార్లు సోనారి నియోజకవర్గం నుండి ఎన్నికయ్యారు. ఆయన 28 డిసెంబర్ 1957 నుండి 6 నవంబర్ 1970 వరకు ముఖ్యమంత్రిగా సేవలందించారు. 1971లో ఆయనకు పద్మ విభూషణ్ పురస్కారం ప్రదానం చేయబడింది.

## రాజకీయ జీవితం

ఆయన ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో 1960లో *అస్సాం అధికార భాషా చట్టం* అమలులోకి వచ్చింది, దీనితో అస్సామీ భాషను రాష్ట్ర ఏకైక అధికార భాషగా ప్రకటించారు.

ఆయన పదవీకాలంలోనే చైనా దళాలు బోమ్డిలా (అప్పుడు NEFA, ప్రస్తుత అరుణాచల్ ప్రదేశ్)పై దాడి చేశాయి. అలాగే ఆయన నాగాలాండ్, మిజోరం, మేఘాలయ వంటి చిన్న రాష్ట్రాలుగా అస్సాం విభజనకు వ్యతిరేకంగా నిలిచారు. ఆయన మరణం తరువాత మాత్రమే అస్సాం రాష్ట్ర విభజన జరిగింది.

1966లో జరిగిన మార్చి 1966 మిజో నేషనల్ ఫ్రంట్ తిరుగుబాటు కూడా ఆయన పదవీకాలంలో జరిగింది. అస్సాం టీ తోట కార్మికుల సంక్షేమం కోసం 1951 ప్లాంటేషన్స్ లేబర్ చట్టం, 1956 అస్సాం ప్లాంటేషన్స్ లేబర్ నియమాలను అమలు చేయడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు.

తూర్పు బెంగాల్ నుండి అక్రమ వలసల సమస్యను ఆయన తన రెండవ, మూడవ పదవీకాలాల్లో ప్రస్తావించి, సుమారు 3 లక్షల అక్రమ ప్రవేశదారులు ఉన్నారని పేర్కొన్నారు. వారిని దేశం నుంచి పంపించేందుకు చర్యలు చేపట్టారు.

## వ్యక్తిగత జీవితం

ఆయన అమయా బోరా చాలిహాను వివాహం చేసుకున్నారు. ఆమె సీనియర్ న్యాయవాది, స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు కె.ఆర్. బోరా కుమార్తె, అలాగే ప్రముఖ రాజకీయ నాయకుడు, పార్లమెంట్ సభ్యుడు ఇంద్రామోని బోరా సోదరి. వారికి 5 మంది కుమారులు, 2 మంది కుమార్తెలు ఉన్నారు.

చాలిహా 25 ఫిబ్రవరి 1971న మరణించారు. ఆయన భార్య అమయా చాలిహా 6 మార్చి 2010న మరణించారు.

## మూలాలు

మూస:Chief Ministers of Assam
మూస:Padma Vibhushan Awards

మూస:Assam-INC-politician-stub
# జాన్ మథాయ్

| పద్మ విభూషణ్జాన్ మాథాయ్ |
| --- |
|  |
|  |
| స్టేట్ బ్యాంక్ చైర్మన్ |
| **In office** 1955 జూలై 1 – 1956 సెప్టెంబర్ 30 |
| ప్రధాన మంత్రి | జవహర్లాల్ నెహ్రూ |
| అంతకు ముందు వారు | ప్రారంభమైంది |
| తరువాత వారు | హెచ్.వి.ఆర్. లింగల్ |
| భారతదేశ ఆర్థిక మంత్రి |
| **In office** 1948 సెప్టెంబర్ 22 – 1950 జూన్ 1 |
| తరువాత వారు | సి.డి. దేశముఖ్ |
|  |
| వ్యక్తిగత వివరాలు |
| జననం | (1886-01-10)1886 జనవరి 10 కోజికోడ్ కేరళ భారతదేశం  |
| మరణం | 1959 ఫిబ్రవరి ( 73) |
| జాతీయత | భారతీయుడు |
| రాజకీయ పార్టీ | భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ |
| జీవిత భాగస్వామి | అచ్చమ్మ మథాయ్ |
| కళాశాల | మద్రాస్ క్రిస్టియన్ కాలేజ్ |

**జాన్ మథాయ్** CIE (1886–1959) స్వతంత్ర భారతదేశం మొదటి రైల్వే మంత్రిగా భారతదేశ ఆర్థిక మంత్రిగా పనిచేసిన ఒక ఆర్థికవేత్త, జాన్ మథాయ్ 1886 జనవరి 10న క్రైస్తవ కుటుంబంలో చల్లియాల్ థామస్ మత్తై అన్నా తయ్యిల్ దంపతులకు జన్మించాడు. మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయం జాన్ మథాయ్ ఆర్థిక శాస్త్రంలో పట్టభద్రుడయ్యాడు. జాన్ మథాయ్ 1922 నుండి 1925 వరకు మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్ గా పనిచేశాడు జాన్ మథాయ్ భారతదేశ ఆర్థిక మంత్రిగా రెండు రెండుసార్లు బడ్జెట్‌ను ప్రవేశపెట్టాడు, కానీ ప్రణాళికా సంఘం అధ్యక్షుడు PC మహలనోబిస్ పెత్తనానికి నిరసనగా ఆర్థిక శాఖ మంత్రి పదవికి జాన్ మథాయ్ రాజీనామా చేశాడు. 1955లో ఏర్పాటైన స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా కు జాన్ మథాయ్ తొలి చైర్మన్ గా పని చశాడు. జాన్ మథాయ్ న్యూఢిల్లీలో నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ అప్లైడ్ ఎకనామిక్ రీసెర్చ్ (NCAER) సంస్థను స్థాపించాడు. జాన్ మథాయ్ 1955 నుండి 1957 వరకు ముంబై విశ్వవిద్యాలయానికి వైస్ ఛాన్సలర్‌గా పనిచేశాడు. తరువాత 1957 నుండి 1959 వరకు కేరళ విశ్వవిద్యాలయానికి మొదటి వైస్ ఛాన్సలర్‌గా పనిచేశాడు. జాన్ మథాయ్ మేనల్లుడు, వర్గీస్ కురియన్, ప్రముఖ పాల సంస్థ అమూల్ వ్యవస్థాపకుడు. జాన్ మథాయ్ భార్య, అచ్చమ్మ మథాయ్ భారతీయ సామాజిక కార్యకర్త . సమాజానికి జాన్ మథాయ్ చేసిన సేవలకు గాను భారత ప్రభుత్వం 1954లో నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మశ్రీ అవార్డుతో సత్కరించింది,

, 1959లో జాన్ మథాయ్ పద్మవిభూషణ్ అవార్డును పొందారు.

## మూలాలు
# రాజారాం శాస్త్రి

**రాజారామ్ శాస్త్రి** (1904 జూన్ 4 - 1991 ఆగష్టు 21) భారతీయ విద్యావేత్త. అతను 1971 భారత సార్వత్రిక ఎన్నికలలో వారణాసి నుండి భారత పార్లమెంటు దిగువ సభ అయిన 5 వ లోక్సభ సభ్యుడిగా (ఎంపి) ఎన్నికయ్యాడు. 1964 - 1971 వరకు కాశీ విద్యాపీఠానికి ప్రొఫెసర్ గా, ఉపకులపతిగా పనిచేశాడు. ఇతడు రాయ్ బహదూర్ ఠాకూర్ జైస్వాల్ మనవడు.

అతను మొదటి జాతీయ కార్మిక కమిషన్ సభ్యుడిగా పనిచేశాడు. 1991 లో భారతదేశపు రెండవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన పద్మ విభూషణ్ అందుకున్నాడు.

ఆయన 1991 ఆగస్టు 21 న 87 సంవత్సరాల వయసులో న్యూఢిల్లీలో మరణించాడు.

## బాల్యం

శాస్త్రి 1904 జూన్ 4 న ఉత్తరప్రదేశ్‌, మీర్జాపూర్ జిల్లాలోని జమాల్పూర్ గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన కాశీ విద్యాపీఠ్, చికాగో విశ్వవిద్యాలయంలో తన విద్యను పూర్తి చేశాడు. 1927 లో సౌదామిని దేవిని వివాహం చేసుకున్నాడు.

## అనుబంధాలు

* 1947లో ఏఐసిసి సభ్యుడు
* 1948-59లో సోషలిస్ట్ పార్టీ సభ్యుడు (ఇప్పుడు పి.ఎస్.పి), 1958లో దాని కార్యనిర్వాహక సభ్యుడు కూడా
* 1958లో జాతీయ కార్మిక కమిషన్ సభ్యుడు
* అధ్యక్ష, పురస్కార్ యోజన సమితి, యూపి ప్రభుత్వం (హిందీ, ఉర్దూ, సంస్కృత పుస్తకాలపై బహుమతి పంపిణీ కమిటీ)
* యూనివర్సిటీ గ్రాంట్స్ కమిషన్ సామాజిక పని, విద్య, శిక్షణ కమిటీ సభ్యుడు
* భారత సామాజిక సంక్షేమ మండలి ఉపాధ్యక్షుడు
* కేంద్ర సామాజిక సంక్షేమ బోర్డు సభ్యుడు
* యూపి. హిందీ గ్రంథ్ అకాడమీ సభ్యుడు
* 1958లో యోజన ముల్యాంకన్ సమితి సభ్యుడు (ప్రణాళిక మూల్యాంకన కమిటీ)

## రచనలు

* మన్ కే భేడ్ (హిందీ)
* వైయక్తిక్ మనోవిజ్ఞాన్ (హిందీ)
* సమాజ్ విజ్ఞాన్ (హిందీ)
* సోషల్ వర్క్ ట్రెడిషన్స్ ఇన్ ఇండియా (ఆంగ్లం)
* స్వప్న దర్శన్ (హిందీ)

## మూలాలు
# మహాదేవి వర్మ

| మహాదేవి వర్మ |
| --- |
| మహాదేవి వర్మ |
| జన్మ నామం | महादेवी वर्मा |
| జననం | (1907-03-26)1907 మార్చి 26 ఫారుఖ్రాబాద్ , బ్రిటిష్ ఇండియా |
| మరణం | 1987 సెప్టెంబరు 11(1987-09-11) (వయసు: 80) అలహాబాద్, ఉత్తరప్రదేశ్, భారతదేశం |
| వృత్తి | నవల రచయిత , కవయిత్రి |
| భాష | Hindi |
| జాతీయత | భారతీయురాలు |
| విద్య | ఎం ఏ సంస్కృతం , అలాహాబాద్ యూనివర్సిటీ |
| సాహిత్య ఉద్యమం | చయవాడ్ |
| ప్రసిద్ధ రచనలుs | యమ మేరా పరివార్ పాత్ కె సాథీ |
| ప్రసిద్ధ పురస్కారాలు | * పద్మభూషణ్ (1956)
* జ్ఞానపీఠ పురస్కారం (1982)
 |
| దాంపత్యభాగస్వామి | డా. స్వరూప్ నారాయణ్ వర్మ |
| సంతకం |
|  |

**మహాదేవి వర్మ** (ఏప్రిల్ 27, 1907 - సెప్టెంబర్ 11, 1987) ఆధునిక హిందీ కవయిత్రులలో ఒకరు. హిందీ సాహిత్యంలో ఛాయవాద యుగానికి మూల స్తంభాలుగా భావించబడే నలుగురు సాహిత్యకారులలో ఆమె ఒకరు. ఆధునిక హిందీ కవిత్వంలో ఆమె సేవలకు గాను ఆమెను ఆధునిక మీరా అని కూడా అంటారు. కవి సూర్యకాంత్ త్రిపాఠీ నిరాలా ఈమెను *విశాల హిందీ మందిరపు సరస్వతి* గా అభివర్ణించాడు.

స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వపు భారతదేశంలోనూ, స్వతంత్ర భారతదేశంలోనూ నివసించిన ఈమె బహుళ సమాజంలో పనిచేస్తూనే భారతదేశంలో అంతర్లీనంగా ఉన్న ఉద్వేగాలను, ఆక్రోదనలను చూసి, పరిశీలించి, అంధకారాన్ని పోగొట్టే దృష్టిని ఇవ్వటానికి ప్రయత్నించిన కవుల్లో ఒకర్తె. ఈమె కవితలే కాకుండా ఈమె చేపట్టిన సమాజోద్ధరణా పనులు, మహిళాచైతన్యం కోసం చేసిన కృషి ఈ దృష్టితోనే ప్రభావితమైనవి. ఈమె మానసిక క్షోభను ఎంత హృద్యంగా వర్ణించిందంటే *దీపశిఖ*లో అది ప్రతి మనిషి యొక్క వేదనగా అందరి హృదయాలను హత్తుకుంది. అది పాఠకులనే కాకుండా సమీక్షకులను కూడా లోతుగా ప్రభావితం చేసింది.

ఈమె ఖరీబోలీ హిందీ మాండలికంలో వ్రాసిన కవితల్లో అప్పటివరకు కేవలం భృజ్‌ భాషలోనే సంభవమని అనుకొన్నంత మృదువైన శబ్దాలను పలికించింది. దీని కోసం ఆమె తన సమయంలో వాడకంలో ఉన్న సంస్కృత, బెంగాలీ భాషలలోని మృదువైన పదాలను ఎన్నుకొని వాటికి హిందీ తొడుగులు తొడిగింది. సంగీతంతో పరిచయముండటం వల్ల ఈమె పాటల నాథ సౌందర్యం, లయబద్ధమైన వ్యంజనాల శైలి అనితరసాధ్యమైనది. అధ్యాపకురాలిగా తన ఉద్యోగ జీవితాన్ని ప్రారంభించి పదవీ విరమణ చేసే కాలానికి ప్రయాగ మహిళా విద్యాపీఠం యొక్క ప్రధానాచార్యులైంది. ఈమెకు బాల్యవివాహమైనా జీవితం మొత్తం అవివాహిత మాదిరిగానే గడిపింది. ప్రతిభావంతమైన కవయిత్రి, గద్య రచయితైన మహాదేవి వర్మ సాహిత్య, సంగీతాల్లో నైపుణ్యంతో పాటు చక్కటి చిత్రకారిణి, సృజానాత్మక అనువాదకురాలు కూడా. ఈమెకు హిందీ సాహిత్యంలోని అన్ని ప్రతిష్ఠాత్మకమైన పురస్కారాలను అందుకొన్న గౌరవము దక్కింది. భారత సాహిత్యాకాశంలో మహాదేవివర్మ ధ్రువతారగా వెలుగుతున్నది. గత శతాబ్దంలో అత్యంత లోకప్రియమైన మహిళా సాహిత్యకారిణిగా మహాదేవివర్మ వెలుగొందింది. 2007లో ఈమె జన్మ శతాబ్ది ఉత్సవాలు జరుపబడినవి.

## పోస్టల్ స్టాంప్

1991లో మహాదేవి వర్మ, జైశంకర్ ప్రసాద్ గౌరవార్థం పోస్టల్ స్టాంప్ విడుదల చేయబడింది
1991, సెప్టెంబరు 16న ఆమె పేరుమీద భారత ప్రభుత్వం రూ. 2 విలువగల పోస్టల్ స్టాంపును విడుదల చేసింది.

## మూలాలు
# పి.ఎన్. భగవతి

|  |
| --- |
| జస్టిస్ పి.ఎన్. భగవతి |
|
 |
|

---

17వ భారత సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి
 |
|  **పదవీ కాలం** 12 జూలై 1985 – 20 డిసెంబర్ 1986
 |
| నియమించిన వారు
 | జ్ఞానీ జైల్‌సింగ్
 |
| ముందు
 | వై.వి. చంద్రచూడ్
 |
| తరువాత
 | ఆర్.ఎస్.పాఠక్
 |
|

---

వ్యక్తిగత వివరాలు
 |

---

 |
| జననం
 | (1921-12-21)1921 డిసెంబరు 21 అహ్మదాబాద్, Bombay Presidency, British India
 |
| మరణం
 | 2017 జూన్ 15(2017-06-15) (వయసు: 95) న్యూఢిల్లీ
 |
| జీవిత భాగస్వామి
 | ప్రభావతి
 |

**ప్రఫుల్లచంద్ర నట్వర్‌లాల్‌ భగవతి** (పి.ఎన్‌. భగవతి) ప్రముఖ న్యాయకోవిదుడు. ఇతడు సుప్రీంకోర్టులో ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేశాడు.
దేశంలో ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యం(పిల్‌) అనే విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టిన న్యాయమూర్తిగా ఇతడు ప్రసిద్ధుడు.

## విశేషాలు

ఇతడు గుజరాత్‌ హైకోర్టుకు ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా సేవలందించాడు. ఇతడు రెండు పర్యాయాలు గుజరాత్ రాష్ట్రానికి తాత్కాలిక గవర్నర్‌గా పనిచేశాడు. 1973 జూలైలో సుప్రీంకోర్టులో జడ్జిగా చేరారు. సుప్రీంకోర్టుకు 17వ ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా 1985 జూలై నుంచి 1986 డిసెంబర్‌ వరకు పనిచేశాడు. సర్వోన్నత న్యాయస్థానంలో జడ్జిగా ఉన్న సమయంలోనే ఈయన ప్రజాహిత వ్యాజ్యాలను ప్రవేశపెట్టాడు. ఖైదీలు కూడా ప్రాథమిక హక్కులకు అర్హులే అని ఈయన ఓ సందర్భంలో తీర్పునిచ్చాడు. ప్రాథమిక హక్కుల విషయంలో కోర్టు తలుపు తట్టడానికి ఏ వ్యక్తికీ లోకస్‌ స్టాండీ ఉండాల్సిన అవసరం లేదని కూడా ఈయన చెప్పాడు. 1978లో మేనకా గాంధీ పాస్‌పోర్టు అప్పగింత అంశానికి సంబంధించిన కేసులో వెలువరించిన తీర్పు ఇతని ప్రధాన తీర్పుల్లో ఒకటి. ‘జీవించే హక్కు’ అనే భావన విస్తృతార్థాన్ని ఈ తీర్పులో విశదీకరించాడు. వ్యక్తి కదలికలను నియంత్రించజాలమని పేర్కొన్నాడు. పాస్‌పోర్టు కలిగి ఉండేందుకు వ్యక్తికి హక్కు ఉందని స్పష్టంచేశాడు. ఇందిరాగాంధీ అత్యవసర పరిస్థితి విధించిన సమయంలో మినర్వా మిల్స్‌ కేసులో సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనంలో 42వ రాజ్యాంగ సవరణను సమర్థించిన ఒకే ఒక్క న్యాయమూర్తి జస్టిస్‌ భగవతి. ధర్మాసనంలోని మెజారిటీ న్యాయమూర్తులు దీనిని కొట్టివేశారు. రాజ్యాంగ మౌలిక స్వరూపానికి భాష్యంపై కోర్టు ఈ కేసులో స్పష్టత ఇచ్చింది. రాజ్యాంగ సవరణకు పార్లమెంటుకు రాజ్యాంగం పరిమిత అధికారాన్నే ఇచ్చిందని తెలిపింది. ఈ పరిమిత అధికారంతో పార్లమెంటు తనకు తాను అపరిమిత అధికారాన్ని సంక్రమింపజేసుకోలేదని తేల్చిచెప్పింది.

## పురస్కారాలు

పబ్లిక్ అఫైర్స్ రంగంలో ఇతడు అందించిన సేవలకు గుర్తింపుగా భారతప్రభుత్వం 2007లో ఇతడిని దేశపు రెండవ అత్యున్నత పౌరపురస్కారమైన పద్మ విభూషణ్ పురస్కారంతో సత్కరించింది.

## మరణం

జస్టిస్ పి.ఎన్.భగవతి తన 95 యేట అనారోగ్య కారణంగా 2017, జూన్ 15న న్యూఢిల్లీలో మరణించాడు,,. ఈయనకు భార్య ప్రభావతి, ముగ్గురు కుమార్తెలు ఉన్నారు.

## మూలాలు
# రఘునాథ్ అనంత్ మషెల్కర్

| **రఘునాథ్ అనంత్ మషెల్కర్** |
| --- |
|  |
| జననం |  (1943-01-01) 1943 జనవరి 1 మషెల్, గోవా, భారతదేశం |
| నివాసం | పూణే |
| జాతీయత | భారతీయుడు |
| రంగములు | కెమికల్ ఇంజనీరింగ్ |
| వృత్తిసంస్థలు | కౌన్సిల్ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్ గ్లోబల్ రీసెర్చ్ అలయన్స్ నేషనల్ ఇన్నోవేషన్ ఫౌండేషన్ |
| చదువుకున్న సంస్థలు | ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కెమికల్ టెక్నాలజీ, ముంబై |
| ముఖ్యమైన పురస్కారాలు | * పద్మవిభూషణ్
* పద్మభూషణ్
* పద్మశ్రీ
 |

**రఘునాథ్ అనంత్ మషెల్కర్** (జననం: జనవరి 1, 1943) ఒక భారతీయ కెమికల్ ఇంజనీర్. ఈయన పద్మవిభూషణ్, పద్మభూషణ్, పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత.

## తొలినాళ్ళ జీవితం

ఈయన 1943, జనవరి 1 న గోవా లోని మాషెల్ గ్రామంలో జన్మించి మహారాష్ట్ర లో పెరిగారు. ఈయన యూనివర్శిటీ ఆఫ్ ముంబై లో యూనివర్శిటీ డిపార్ట్మెంట్ ఆఫ్ కెమికల్ టెక్నాలజీ (యుడిసిటి; ఇప్పుడు ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కెమికల్ టెక్నాలజీ, ముంబై) నుంచి 1966 లో కెమికల్ ఇంజనీరింగ్ లో బిఇ డిగ్రీ పట్టా, 1969 లో పిహెచ్ డి డిగ్రీని అభ్యసించాడు. ఈయన నేషనల్ కెమికల్ లాబొరేటరీ (ఎన్‌సిఎల్) కి డైరెక్టర్‌గా పనిచేశాడు. ఈయన హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో (2007–2012), డెలావేర్ విశ్వవిద్యాలయంలో (1976, 1988), టెక్నికల్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ డెన్మార్క్ (1982) లో విజిటింగ్ ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశాడు. ఈయన 2007–2019 వరకు మోనాష్ విశ్వవిద్యాలయంలో సర్ లూయిస్ మాథెసన్ కు విశిష్ట ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేశాడు. ఈయన రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ లిమిటెడ్, టాటా మోటార్స్ లిమిటెడ్, హిందూస్తాన్ యూనిలీవర్ లిమిటెడ్, థర్మాక్స్ఎల్టిడి, పిరమల్ ఎంటర్ప్రైజెస్ లిమిటెడ్ వంటి అనేక కంపెనీల డైరెక్టర్ల బోర్డులో సభ్యుడిగా పనిచేశాడు. ఈయన 1989–1995 లో భారతదేశ జాతీయ రసాయన ప్రయోగశాల (ఎన్‌సిఎల్) డైరెక్టర్‌గా పనిచేశాడు. ఈయన డైరెక్టర్ గా ఉన్న కాలంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా పోటీ సాంకేతిక పరిజ్ఞానాలు, అంతర్జాతీయ పేటెంటింగ్‌పై బలమైన ప్రాధాన్యతనిస్తూ పరిశోధనలను ప్రారంభించాడు. ఈయన సిఎస్‌ఐఆర్ డైరెక్టర్ జనరల్‌గా పనిచేశాడు. ఈయన పదవిలో ఉన్న కాలంలో 'వరల్డ్ క్లాస్ ఇన్ ఇండియా' అనే పుస్తకంలో మొదటి పన్నెండు సంస్థలలో సి.ఎస్.ఐ.ఆర్ ఒకటిగా ఉంది.

## పదవులు

ఈయన కౌన్సిల్ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇండస్ట్రియల్ రీసెర్చ్ (CSIR) మాజీ డైరెక్టర్ జనరల్, ఇండియన్ నేషనల్ సైన్స్ అకాడమీ (2004–2006), ఇన్స్టిట్యూషన్ ఆఫ్ కెమికల్ ఇంజనీర్స్ (2007), గ్లోబల్ రీసెర్చ్ అలయన్స్ (2007–2018) అధ్యక్షుడిగా పనిచేశాడు. ఈయన అకాడమీ ఆఫ్ సైంటిఫిక్ అండ్ ఇన్నోవేటివ్ రీసెర్చ్ (AcSIR) కు మొదటి ఛైర్పర్సన్ పనిచేశాడు.

## మరిన్ని విశేషాలు

ఈయన ప్రధానమంత్రికి శాస్త్రీయ సలహా మండలిలో సభ్యుడిగా, వరుస ప్రభుత్వాలు ఏర్పాటు చేసిన మంత్రివర్గానికి శాస్త్రీయ సలహా కమిటీ సభ్యుడిగా ఉన్నాడు. ఈయన జాతీయ ఆటో ఇంధన విధానం నుండి భారతీయ డ్రగ్ ఔషధ నియంత్రణ వ్యవస్థను సరిదిద్దడం, నకిలీ డ్రగ్స్ ఔషధాలు వంటి పన్నెండు అధిక శక్తితో కూడిన కమిటీలకు అధ్యక్షత వహించాడు. ఈయన భోపాల్ గ్యాస్ ట్రాజెడీ (1985–86) పై దర్యాప్తు చేస్తున్న వన్ మ్యాన్ ఎంక్వైరీ కమిషన్‌కు, మహారాష్ట్ర గ్యాస్ క్రాకర్ కాంప్లెక్స్ ప్రమాదం (1990–91) పై దర్యాప్తు కోసం కమిటీ ఛైర్మన్‌గా ప్రభుత్వం నియమించింది. ఈయన భారతదేశ నేషనల్ ఇన్నోవేషన్ ఫౌండేషన్ (2000–2018) ఛైర్మన్‌గా పనిచేశారు. ఈయన రిలయన్స్ ఇన్నోవేషన్ కౌన్సిల్, కెపిఐటి టెక్నాలజీస్ ఇన్నోవేషన్ కౌన్సిల్, పెర్సిస్టెంట్ సిస్టమ్స్ ఇన్నోవేషన్ కౌన్సిల్, మారికో ఫౌండేషన్ యొక్క పాలక మండలికి అధ్యక్షత వహించాడు.

## మూలాలు
# కల్యంపూడి రాధాకృష్ణ రావు

| **కల్యంపూడి రాధాకృష్ణారావు** |
| --- |
| ఏప్రిల్ 2012లో చెన్నైలోని ఐఎస్సై-భారత గణాంకశాస్త్ర సంస్థ వద్ద కల్యంపూడి రాధాకృష్ణారావు |
| జననం | 1920 సెప్టెంబరు 10 హదగళి, మైసూరు రాజ్యం, బ్రిటీషు ఇండియా |
| మరణం | 2023 ఆగస్టు 22(2023-08-22) (వయసు: 102) బఫెలో, న్యూయార్క్, యు.ఎస్.  |
| నివాసం | భారతదేశం, యునైటెడ్ కింగ్డమ్, అమెరికా |
| పౌరసత్వం | అమెరికా |
| రంగములు | గణితశాస్త్రం , గణాంకశాస్త్రం |
| వృత్తిసంస్థలు | భారత గణాంకశాస్త్ర సంస్థ కేంబ్రిడ్జి విశ్వవిద్యాలయం పెన్న్ స్టేట్ విశ్వవిద్యాలయం స్టేట్ యూనివర్శిటీ ఆఫ్ న్యూయార్క్, బఫెలో |
| చదువుకున్న సంస్థలు | ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం కింగ్స్ కళాశాల, కేంబ్రిడ్జి |
| పరిశోధనా సలహాదారుడు(లు) | రోనాల్డ్ ఫిషర్ |
| డాక్టొరల్ విద్యార్థులు | Radha Laha V. S. Varadarajan S. R. Srinivasa Varadhan |
| ప్రసిద్ధి | క్రేమర్–రావు పరిమితి రావు-బ్లాక్‌వెల్ సిద్ధాంతం Orthogonal arrays Score test |
| ముఖ్యమైన పురస్కారాలు | పద్మవిభూషణ్ National Medal of Science S. S. Bhatnagar Prize Guy Medal (Silver 1965, Gold 2011) |

సి.ఆర్.రావుగా పేరొందిన **కల్యంపూడి రాధాకృష్ణారావు** (1920 సెప్టెంబరు 10 - 2023 ఆగస్టు 22) గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు, గణాంక శాస్త్రజ్ఞుడు. ఆయన అమెరికన్ భారతీయుడు. ఆయన పెన్ స్టేట్ యూనివర్సిటీలో ప్రొఫెసర్, యూనివర్సిటీ ఆఫ్ బఫెలోలో రీసెర్చ్ ప్రొఫెసర్ గా చేసాడు. అతనికి ఎన్నో గౌరవ పురస్కరాలు, డిగ్రీ పట్టాలు, గౌరవాలు అందాయి. వాటిలో 2002కు గానూ యూఎస్ నేషనల్ మెడల్ ఆఫ్ సైన్స్ చెప్పుకోదగింది. ది అమెరికన్ స్టాటిస్టికల్ అసోసియేషన్ ప్రకారం ఇతను "ఒక చారిత్రక వ్యక్తి. ఇతని పనితనం గణాంకశాస్త్రాన్నే కాక ఎకనమిక్స్, జెనెటిక్స్, జియాలజీ, నేషనల్ ప్లానింగ్, డెమొగ్రఫీ, బయోమెట్రీ , మెడిసిన్ వంటి శాస్త్రాలను ప్రభావితం చేస్తోంది." టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా ప్రకారం ఇతడు భారతదేశపు పది మంది నిత్య శాస్త్రజ్ఞులలో ఒకడు.

## ప్రారంభ జీవితం

రాధాకృష్ణారావు 1920 సెప్టెంబరు 10న బళ్ళారి జిల్లాలోని హదగళిలో తెలుగు కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి పోలీసు ఇనస్పెక్టరుగా అక్కడ పనిచేసేవాడు. నూజివీడు, నందిగామ గ్రామాల్లో ఆయన చదివాడు. విశాఖపట్నంలో స్కూల్ ఫైనల్ నుండి డిగ్రీ వరకు స్కాలర్‌షిప్ తో విద్యాభ్యాసం చేసాడు. ఏ తరగతిలోనూ ఫస్టు ర్యాంకు మిస్ కాలేదు. బి.ఎ (ఆనర్స్) పూర్తి చేసాడు. ఆంధ్రా విశ్వవిద్యాలయం నుండి గణితశాస్త్రంలో ఎం.ఎస్.సి డిగ్రీని పొందాడు. విశాఖపట్నం నుండి కలకత్తా వెళ్ళి ఇండియన్ స్టాటిస్టికల్ ఇనిస్టిట్యూట్ లో చేరాడు. 1943లో కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం నుండి గణాంకశాస్త్రంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీని పొందాడు. ప్రపంచంలో గణాంకశాస్త్రంలో మాస్టర్స్ డిగ్రీ మొట్టమొదట పొందిన కొద్దిమంది వ్యక్తులలో ఆయన ఒకరు.ఆయన ఆ విశ్వవిద్యాలయంలో మొదటి ర్యాంకును సాధించాడు. ఆ సంస్థలోనే లెక్చరర్ గా ఉద్యోగం చేసాడు. ఆ సమయంలో ఎన్నో పరిశోధనలు చేసాడు. ఆ పరిశోధనలతో భాగంగానే కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయంలో పరిశోధనలు కొనసాగించే అవకాశాన్ని అందుకున్నాడు. ఆయన పరిశోధనాంశములతో కేంబ్రిడ్జ్ విశ్వవిద్యాలయంకు చెందిన ప్రెస్ ఒక గ్రంథ రచనను వెలువరించింది. అప్పటికి ఈయన వయస్సు 26 యేండ్లు మాత్రమే.

## మరణం

ఆయన 2023 ఆగస్టు 22న న్యూయార్క్‌లోని బఫెలోలో 102 సంవత్సరాల వయస్సులో మరణించాడు.

## మూలాలు
# విశ్వనాథన్ ఆనంద్

| విశ్వనాథన్ ఆనంద్ |
| --- |
|  |
| పూర్తి పేరు | విశ్వనాథన్ ఆనంద్ |
| దేశం |  భారతదేశం |
| టైటిల్ | గ్రాండ్‌మాస్టర్ (1988) |
| ప్రపంచ ఛాంపియన్ | 2000-2002 (FIDE), 2007-present |
| ఫిడే రేటింగ్ | 2799 (జనవరి 2008 FIDE ర్యాంకింగుల్లో రెండవ స్థానం) |
| అత్యున్నత రేటింగ్ | 2803 (April 2006) |

ప్రపంచ చదరంగం క్రీడలో భారతదేశానికి వన్నెతెచ్చిన క్రీడాకారుడు **విశ్వనాథన్ ఆనంద్**. *పువ్వు పుట్టగానే పరిమళిస్తుంది* అన్నట్లుగా పిన్న ప్రాయంలోనే చెస్ క్రీడలో నైపుణ్యం సంపాదించాడు. 14 వ ఏటనే సబ్-జూనియర్ జాతీయ చెస్ చాంపియన్ షిప్ సాధించాడు. 1985 లోనే ఇంటర్నేషనల్ మాస్టర్గా అవతరించాడు. 16 వ ఏటనే 1985లో జాతీయ చాంపియన్ షిప్ చేజిక్కించుకున్నాడు. 1987 లోనే ప్రపంచ జూనియర్ చెస్ చాంపియన్ షిప్ సాధించి ప్రపంచం దృష్టిని ఆకర్శించాడు. ఆ ఘనత సాధించిన తొలి భారతీయుడిగా రికార్డు సృష్టించాడు. ఆ సమయంలోనే గ్రాండ్ మాస్టర్గా అవతరించాడు. ఈ విషయంలో కూడా దేశంలో ప్రప్రథముడు ఇతనే కావడం గమనార్హం.2000 లోనే మొట్టమొదటి సారిగా మనదేశానికి చెస్ ప్రపంచ చాంపియన్ షిప్ ను సాధించి పెట్టిన రికార్డు మరువలేనిది. 2003లో ఫ్రాన్స్లో జరిగిన రాపిడ్ చెస్ చాంపియన్ షిప్ లో కూడా గెల్చి తన ఘనతను మరింతగా ప్రపంచానికి చాటిచెప్పాడు. 2007 సెప్టెంబరు 30 న ఫైడ్ ప్రపంచ చెస్ కిరీటాన్ని రెండో పర్యాయం చేజిక్కించుకొని తనకు సాటిలేదని నిరూపించాడు. 2007 అక్టోబరు 1 న అత్యధిక పాయింట్లతో పైడ్ రేటింగ్ సాధించి ప్రపంచ నెంబర్ వన్ గా నిలిచాడు.

## సాధించిన అవార్డులు

* 1985లో అర్జున అవార్డు
* 1987లో పద్మశ్రీ అవార్డు
* 1987 లోనే సోవియట్ ల్యాండ్ నెహ్రూ అవార్డు
* 1988లో పద్మశ్రీ అవార్డు లభించింది.
* 1991-92 లో రాజీవ్ ఖేల్ రత్న అవార్డు  ఖేల్ రత్న అవార్డు స్వీకరించిన మొట్టమొదటి క్రీడాకారుడు
* 1992లో కే.కే.బిర్లా అవార్డు పొందినాడు
* 1997, 1998, 2003, 2004 లలో చెస్ ఆస్కార్ అవార్డులు
* 1998లో స్పోర్ట్స్ స్టార్ ప్రధానం చేసిన మిలీనియం అవార్డు
* 2000లో పద్మభూషణ్ అవార్డు
* 2007లో పద్మ విభూషణ్ అవర్డు

## ఇవికూడా చూడండి

## బయటి లింకులు

## మూలాలు
# చంద్రశేఖర్ శంకర్ ధర్మాధికారి

| జస్టిస్చంద్రశేఖర్ శంకర్ ధర్మాధికారి |
| --- |
|  |
| జననం | (1927-11-20)1927 నవంబరు 20 రాయపూర్ , మధ్యప్రదేశ్, భారతదేశం |
| మరణం | 2019 జనవరి 3(2019-01-03) (వయసు: 91) నాగపూర్ |
| జాతీయత |  భారతదేశం |
| చదువు | ఏం.ఏ.ఎల్.ఎల్.బి, నాగపూర్ యూనివర్సిటీ, మహారాష్ట్ర. |
| వృత్తి | న్యాయమూర్తి, స్వాతంత్ర సమరయోద్యుడు, న్యాయవాది, రచయిత |
| ఉద్యమం | క్విట్ ఇండియా మూవ్మెంట్ 1942 |
| భాగస్వామి | తార ధర్మాధికారి |
| పిల్లలు | డా.అరుణ పాటిల్, సత్యరంజన్ ( బొంబాయి హైకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి), అశుతోష్ (న్యాయవాది) |
| తల్లిదండ్రులు | దమయంతి ధర్మాధికారి , ఆచార్య దాదా ధర్మాధికారి |
| పురస్కారాలు | పద్మభూషణ్ |

**చంద్రశేఖర్ శంకర్ ధర్మాధికారి** భారతదేశానికి చెందిన న్యాయమూర్తి, స్వాతంత్ర్య సమరయోద్యుడు, న్యాయవాది, రచయిత. ఆయన బొంబాయి హైకోర్టు తాత్కాలిక ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా పనిచేశాడు. చంద్రశేఖర్ శంకర్ ధర్మాధికారి 2003లో భారత ప్రభుత్వం పద్మ భూషణ్ పురస్కారంతో సత్కరించింది. ఆయన హిందీ, మరాఠీ & గుజరాతీ భాషల్లో అనేక పుస్తకాలు రచించాడు.

## భారత స్వాతంత్ర ఉద్యమకారుడు

చంద్రశేఖర్ శంకర్ ధర్మాధికారిని స్వాతంత్ర్య సమరయోద్యుడిగా మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం గుర్తింపునిచ్చింది.

## జననం, విద్యాభాస్యం

చంద్రశేఖర్ శంకర్ ధర్మాధికారి 1927 నవంబరు 20న దమయంతి ధర్మాధికారి, ఆచార్య దాదా ధర్మాధికారి దంపతులకు రాయపూర్, మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో జన్మించాడు. ఆయన ఎస్.బి. సిటీ కాలేజీ, నోషర్ మహావిద్యాలయ & నాగపూర్ యూనివర్సిటీ లా కాలేజీ నుండి ఏం.ఏ..,, ఎల్.ఎల్.బి పూర్తి చేశాడు.

## న్యాయమూర్తిగా

చంద్రశేఖర్ శంకర్ ధర్మాధికారి నాగపూర్ యూనివర్సిటీ లా కాలేజీ నుండి ఏం.ఏ. ఎల్.ఎల్.బి పూర్తి చేశాడు. ఆయన 1956 అక్టోబరు 25 న నాగ్‌పూర్ హైకోర్టు న్యాయవాదిగా, బొంబాయి హైకోర్టులో 1958 జూలై 21లో & సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిగా 1959 జూలై 20లో పేరు నమోదు చేసుకున్నాడు.

ఆయన 1965 ఆగస్టులో నాగ్‌పూర్‌లో ప్రభుత్వ అసిస్టెంట్ ప్లీడర్‌గా, 1970 అక్టోబరులో బొంబాయి, నాగ్‌పూర్ బెంచ్‌లో అదనపు ప్రభుత్వ ప్లీడర్ హైకోర్టుగా నియమితులయ్యాడు. చంద్రశేఖర్ శంకర్ ధర్మాధికారి 1965 నుండి 1972 వరకు బొంబాయి, నాగ్‌పూర్ బెంచ్ హైకోర్టు ప్రభుత్వ ప్లీడర్‌గా, 1972 జూలై 13న బొంబాయి హైకోర్టు అదనపు న్యాయమూర్తిగా, 1972 నవంబరు 24 నుండి ప్రధాన న్యాయమూర్తిగా నియమితుడై, 1989 నవంబరు 20న పదవీ విరమణ చేశాడు. ఆయన న్యాయమూర్తిగా పదవీ విరమణ చేసిన తరువాత 1991 జూలై 7 నుండి 1992 నవంబరు 20 వరకు మహారాష్ట్ర అడ్మినిస్ట్రేటివ్ ట్రిబ్యునల్ ఛైర్మన్‌గా పనిచేశాడు.

## మరణం

చంద్రశేఖర్ శంకర్ ధర్మాధికారిని 2019 జనవరి 3న గుండెపోటుతో మరణించాడు.

## మూలాలు
# హీరా లాల్ సిబల్

| హీరాలాల్ సిబాల్ |
| --- |
| రాష్ట్రపతి డాక్టర్ ఏ.పి.జె. అబ్దుల్ కలామ్ నుండి పద్మ భూషణ్ అందుకుంటున్న హీరాలాల్ సిబాల్. |
|  |
| హర్యానా అడ్వకేట్ జనరల్ |
| **In office** 1991 జూన్ 24 – 1996 మే 10 |
| **In office** 1985 ఫిబ్రవరి 4 – 1986 జులై 11 |
| పంజాబ్ అడ్వకేట్ జనరల్ |
| **In office** 1970 ఏప్రిల్ 11 – 1972 జనవరి 24 |
|  |
| వ్యక్తిగత వివరాలు |
| జననం | (1914-09-24)1914 సెప్టెంబరు 24 లాహోర్, పంజాబ్, బ్రిటిష్ ఇండియా |
| మరణం | 2012 డిసెంబరు 29 (aged 98) చండీగఢ్, భారతదేశం |
| సంతానం | కన్వల్ సిబల్ కపిల్ సిబల్ |
| వృత్తి | న్యాయవాది |
| పురస్కారాలు | పద్మ భూషణ్ పురస్కారం పంజాబ్ రట్టన్ అవార్డు లివింగ్ లెజెండ్ ఆఫ్ లా |

**హీరాలాల్ సిబల్** (1914 సెప్టెంబరు 24 - 2012 డిసెంబరు 29), ఒక భారతీయ న్యాయవాది. ఆయన **పంజాబ్, హర్యానా హైకోర్టుకు** రెండు సార్లు అడ్వకేట్ జనరల్. ఆయన 1945లో ప్రముఖ ఉర్దూ రచయితలు ఇస్మత్ చుగ్తాయ్, సాదత్ హసన్ మాంటో లపై కేసులను చట్టబద్ధంగా సమర్థించినందుకు ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆయన పంజాబ్, హర్యానా హైకోర్టులు, భారత సుప్రీంకోర్టులోనూ ప్రాక్టీస్ చేసాడు.

హీరాలాల్ సిబల్ 1937లో బ్రిటిష్ ఇండియాలోని లాహోర్ లో ప్రాక్టీస్ ప్రారంభించాడు. భారత స్వాతంత్ర్యం తరువాత 1948లో సిమ్లాకు వెళ్లాడు, కాని తరువాత 1955లో **పంజాబ్, హర్యానా హైకోర్టులో** ప్రాక్టీస్ చేయడానికి చండీగఢ్ లో స్థిరపడ్డాడు. ఆయన పంజాబ్ హర్యానా **హైకోర్టుకు** వరుసగా రెండు పర్యాయాలు అడ్వకేట్ జనరల్ గా పనిచేసాడు. తను లాహోర్ లో ఉన్న రోజులలో, అతను జుల్ఫికర్ అలీ భుట్టో ప్రభుత్వంలో మంత్రి అయిన మాలిక్ గులాం నబీని కిడ్నాప్ కేసులో విజయవంతంగా సమర్థించాడు. 1945లో ఇస్మత్ చుగ్తాయ్, సాదత్ హసన్ మాంటో ల కోసం న్యాయవాదిగా ఉన్నాడు.

ఆయన పంజాబ్ ప్రభుత్వం నుండి పంజాబ్ రతన్ అవార్డు అందుకున్నాడు. అంతర్జాతీయ బార్ అసోసియేషన్ 1994లో ఆయనకు *లివింగ్ లెజెండ్ ఆఫ్ లా* గౌరవాన్ని ప్రదానం చేసింది. న్యాయశాస్త్రానికి ఆయన చేసిన సేవలకు గాను భారత ప్రభుత్వం 2006లో ఆయనకు మూడవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మభూషణ్ ప్రదానం చేసింది. అతను 2012 డిసెంబరు 29న, 98 సంవత్సరాల వయసులో మరణించాడు. వీరేందర్ సిబల్, జితేందర్ సిబల్, అతని కుమారులలో ఇద్దరు పెద్దవారు మాజీ ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ అధికారులు కాగా, మూడవ కుమారుడు కన్వల్ సిబల్ భారత మాజీ విదేశాంగ కార్యదర్శి. కుమారులలో చిన్నవాడు, కపిల్ సిబల్, ప్రముఖ సీనియర్ న్యాయవాది, భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ పార్టీతో పొత్తు పెట్టుకున్న రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన 2009 నుండి 2014 వరకు యుపిఎ ప్రభుత్వంలో వివిధ శాఖలను నిర్వహించిన మాజీ కేంద్ర మంత్రి.

## ఇవి కూడా చూడండి

* కన్వల్ సిబల్
* కపిల్ సిబల్

## మూలాలు