Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# మనోజ్ పహ్వా

| మనోజ్ పహ్వా |
| --- |
|  |
| జననం | 1963 డిసెంబర్ 8 న్యూఢిల్లీ, భారతదేశం |
| వృత్తి | నటుడు |
| భాగస్వామి | సీమా పహ్వా |
| పిల్లలు | 2 |

**మనోజ్ పహ్వా** (జననం 8 డిసెంబర్ 1963) భారతదేశానికి చెందిన టెలివిజన్, సినిమా నటుడు. ఆయన 1996లో తేరే మేరే సప్నే సినిమా ద్వారా సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టి 70కి పైగా సినిమాల్లో నటించాడు.

## టెలివిజన్

| సంవత్సరం
 | క్రమ
 | పాత్ర
 | గమనికలు
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1984-1985
 | *హమ్ లాగ్* | టోనీ
 |  |
| 1993-1994
 | షికాస్ట్
 | జై
 |  |
| 1995-2000
 | *శాంతి* | గురూజీ
 |  |
| 1996-2000
 | *జస్ట్ మొహబ్బత్* | ఈశ్వర్ చోప్రా
 |  |
| 1997
 | *సబ్ గోల్మాల్ హై* | బల్వంత్
 |  |
| 1997-1998
 | *సీ హాక్స్* | డాన్ భమ్రా
 |  |
| 1998-1999
 | *గుడ్గుడీ* | రఘు మామా
 |  |
| 2001
 | *ఆఫీస్ ఆఫీస్* | భాటియా
 |  |
| 2002
 | *ఎక్కా బేగం బాద్షా* | ఎక్కా
 |  |
| 2002
 | *బోల్ బేబీ బోల్* | హోస్ట్/ప్రెజెంటర్
 |  |
| 2005
 | *LOC* | గురుప్రీత్ మాలిక్
 |  |
| 2009
 | *ఓ డార్లింగ్ యే హై ఇండియా* | విశాల్ చచ్చబ్రా
 |  |
| 2015
 | *దఫా 420* | చాంద్ నవాబ్ మహ్మద్
 |  |
| 2020
 | *ఎ సూటబుల్ బాయ్* | మార్హ్ రాజు
 | BBC వన్ & నెట్‌ఫ్లిక్స్
 |
| 2025
 | ది బాడ్స్ ఆఫ్ బాలీవుడ్
 | అవతార్ సింగ్‌
 |  |

## సినిమాలు

* *ది గ్రేట్ ఇండియ‌న్ ఫ్యామిలీ (2023)*
* మిలి (2022)
* మిమీ
* *బవాల్*
* మేరీ షాదీ కరాఓ (2013)
* దేద్ ఇష్కీయ (2014)
* డిస్కో సింగ్ (2014)
* మె తేరా హీరో (2014)
* దిల్ దడకనే దో (2015)
* లవ్ ఎక్స్చేంజి (2017)
* జుద్వా 2 (2017)
* *షాదీ మే జరూర్ ఆనా*

## వెబ్ సిరీస్

| సంవత్సరం
 | పేరు
 | పాత్ర
 | వేదిక
 | గమనికలు
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2022
 | *హోమ్ శాంతి* | ఉమేష్ జోషి సుజన్
 | డిస్నీ+ హాట్‌స్టార్
 |  |

## నామినేషన్లు

| సంవత్సరం
 | అవార్డు ప్రదర్శన
 | వర్గం
 | పని
 | ఫలితం
 | మూలాలు
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2005
 | ఇండియన్ టెలీ అవార్డులు
 | హాస్య పాత్రలో ఉత్తమ నటుడు
 | *LOC: జీవితం అదుపు తప్పింది* |  |
| 2019
 | ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డులు
 | ఉత్తమ సహాయ నటుడు
 | *ముల్క్* |  |
| 2020
 | *ఆర్టికల్ 15* |  |

## మూలాలు
# చెల్లదురై

| చెల్లదురై |
| --- |
| మరణం | 2015 ఫిబ్రవరి 7 |
| వృత్తి | సినిమా నటుడు |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1982–2015 |

**చెల్లదురై** (1941 - 2015 ఫిబ్రవరి 7) తమిళ భాష చిత్రాలలో పనిచేసిన భారతీయ హాస్యనటుడు. ఆయన 350కి పైగా చిత్రాల్లో నటించాడు.

## కెరీర్

చెల్లదురై *తూర్ల్ నిన్ను పోచ్చు* (1982) చిత్రంతో సినీరంగ ప్రవేశం చేసాడు. ఆయన నటుడు వడివేలు తో కలిసి చేసిన హాస్య సన్నివేశాలకు ప్రసిద్ధి చెందాడు.

శ్రీ (2002)లో ప్రభా అనే వైన్ షాప్ యజమానిగా తన పాత్రకు మంచి గుర్తింపు తెచ్చుకున్నాడు. సన్నివేశంలో, మారిముత్తు (వడివేలు) అనే దొంగ దుకాణంలోకి ప్రవేశించి, యజమానిని పిలిచి, దుకాణం ఎప్పుడు తెరుచుకుంటుందని అడుగుతాడు. దుకాణం మూసివేయబడిందని యజమాని అతనికి చెబుతాడు. వడివేలు మద్యం తాగుతూ, రాత్రిపూట దుకాణ యజమానిని పదేపదే ఇబ్బంది పెడతాడు.

మరణం

చాలా కాలంగా మూత్రపిండాల సమస్య కారణంగా ఫిబ్రవరి 5న చెల్లదురై చెన్నైలోని కీజ్పాక్కం ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో చేరాడు. అధిక రక్తపోటు కారణంగా 2015 ఫిబ్రవరి 7న ఆయన కన్నుమూసాడు.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

### సినిమాలు

(పాక్షిక జాబితా)

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| థూరల్ నిన్ను పొచ్చు (1982)
 | కన్నన్ వరువాన్ (2000)
 | అన్బే వా (2005)
 |
| సుందర కాండమ్ (1992)
 | సిమ్మాసనం (2000)
 | తలై నగరం (2006)
 |
| చిన్న పసంగ నంగా (1992)
 | ఉల్లం కొల్లై పోగుతాయే (2001)
 | అవని ​​తింగల్ (2006)
 |
| అమ్మ వంతచు (1992)
 | స్టార్ (2001)
 | మణికంద (2007)
 |
| ఓన్నా ఇరుక్క కతుకనుమ్ (1992)
 | రెడ్ (2002) (అన్‌క్రెడిటెడ్)
 | వియాబారి (2007)
 |
| రాజకుమారన్ (1994)
 | తమిజన్ (2002) (అన్‌క్రెడిటెడ్)
 | పిరాగు (2007)
 |
| తోజర్ పాండియన్ (1994)
 | శ్రీ (2002)
 | వెల్ (2007)
 |
| సత్యవాన్ (1994)
 | నైనా (2002)
 | తంగం (2008)
 |
| తిరుమూర్తి (1995)
 | బగవతి (2002)
 | కీ ము (2008)
 |
| గాంధీ పిరంత మన్ (1995)
 | అన్బే శివం (2003)
 | ఎల్లమ్ అవన్ సెయల్ (2008)
 |
| సీతనం (1995)
 | చొక్కా తంగం (2003)
 | సిరితల్ రాసిపెన్ (2009)
 |
| ఇండియన్ (1996) (అన్‌క్రెడిటెడ్) కస్టమర్‌గా
 | దమ్ (2003)
 | కాంతస్వామి (2009)
 |
| పుధు నిలవు (1996)
 | సామి (2003)
 | వెట్టైకారన్ (2009)
 |
| కట్ట పంచాయతీ (1996)
 | తిరుడ తిరుడి (2003)
 | సురా (2010)
 |
| అవతార పురుష్ (1996)
 | భీష్మర్ (2003)
 | మంబట్టియన్ (2011)
 |
| శక్తి (1997)
 | విన్నర్ (2003)
 | పాతేరం కోడి (2013)
 |
| వైమాయె వెల్లం (1997)
 | వడక్కు వాసల్ (2003)
 | తెనాలిరామన్ (2014)
 |
| తాళి పుదుసు (1997)
 | కాదల్ కిరుక్కన్ (2003)
 | పగడై పగడై (2014)
 |
| పొంగలో పొంగల్ (1997)
 | ఎన్నవో పుడిచిరుక్కు (2004)
 | కిల్లాడి (2015)
 |
| తారక రాముడు (1997; తెలుగు సినిమా)
 | సెట్టై (2004)
 | మధ గజ రాజా (2025; మరణానంతరం విడుదల)
 |
| తాడయం (1997)
 | జోర్ (2004)
 |  |
| మూవేంధర్ (1998)
 | జితన్ (2005) (అన్‌క్రెడిటెడ్) అపార్ట్‌మెంట్ వాచ్‌మెన్‌గా
 |  |
| అన్నన్ (1999)
 | కర్కా కసదర (2005)
 |  |
| నేసం పుదుసు (1999)
 | పదవీ పాడుతుం పాడు (2005)
 |  |
| ఆసైయిల్ ఒరు కడితం (1999)
 | వరపోగుం సూర్యనే (2005)
 |  |
| సుందరి నీయుమ్ సుందరన్ నానుమ్ (1999)
 | ముధల్ ఆసై (2005)
 |  |

### టెలివిజన్

* చిత్తీ (1999-2001)
* *మెట్టి ఓలీ* (2002-2005)
* *కానా కానుమ్ కాలంగల్* (2006-2009)

## మూలాలు
# అమృత అయ్యర్

| అమృత అయ్యర్ |
| --- |
|  |
| జననం |  (1994-05-14) 1994 మే 14 బెంగూళూరు, కర్ణాటక, భారతదేశం |
| జాతీయత |  భారతదేశం |
| ఇతర పేర్లు | తెండ్రాళ్ |
| పాఠశాల/కళాశాలలు | సెయింట్ జోసఫ్ కాలేజ్ ఆఫ్ కామర్స్, బెంగూళూరు |
| వృత్తి | నటి |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 2012 - ప్రస్తుతం |
| Notable work | * *పదైవీరన్*
* *బిగిల్*
* 30 రోజుల్లో ప్రేమించటం ఎలా
 |

**అమృత అయ్యర్** (జననం 1994 మే 14 ) భారతదేశానికి చెందిన సినిమా నటి. ఆమె తెలుగు సినిమాలతో పటు, మలయాళం, తమిళం, కన్నడ సినిమాల్లో నటించింది.

## జననం, విద్యాభాస్యం

అమృత అయ్యర్ కర్ణాటక రాష్ట్రం, బెంగూళూరులో 14 మే 1994న జన్మించింది. ఆమె బెంగూళూరులోని సెయింట్ జోసఫ్ కాలేజ్ ఆఫ్ కామర్స్ లో బ్యాచిలర్ ఆఫ్ కామర్స్ పూర్తి చేసింది.

## సినీ జీవితం

అమృత అయ్యర్ 2012లో మలయాళంలో విడుదలైన ‘పద్మవ్యూహాం’ సినిమాలో తొలిసారి ఓ చిన్నపాత్రలో నటించి సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టి, 2018లో తమిళంలో ‘పదైవీరన్’ సినిమా ద్వారా హీరోయిన్‌గా పరిచమై మంచి గుర్తింపు నందుకొని ఈ సినిమాకు ‘సైమా’ అవార్డ్స్ కు నామినేట్ అయింది. అమృత అయ్యర్ తెలుగులో ‘రెడ్’ సినిమాలో నటించి ఆ తరువాత ‘30 రోజుల్లో ప్రేమించటం ఎలా’ సినిమా ద్వారా మంచి గుర్తింపు సాధించింది.

## నటించిన సినిమాలు

| సంవత్సరం
 | సినిమా పేరు
 | పాత్ర పేరు
 | భాషా
 | ఇతర విషయాలు
 | Ref. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2012
 | *పద్మవ్యూహం* |  | మలయాళం
 | చిన్న పాత్ర
 |  |
| 2014
 |  *తెనాలిరామన్* | మాధులై స్నేహితురాలిగా
 | తమిళం
 | చిన్న పాత్ర
 |  |
| *లింగా* |  | తమిళ్ | చిన్న పాత్ర |  |
| 2015
 | *యట్చన్* |  | తమిళ్
 | చిన్న పాత్ర
 |
| 2016
 | *పోకిరి రాజా* | జోష్నా
 | తమిళ్ | చిన్న పాత్ర |  |
| *తేరి* | మిత్ర స్నేహితురాలిగా
 | తమిళ్ | చిన్న పాత్ర |  |
| 2018
 | *పదైవీరన్* | మలర్
 | తమిళ్
 | హీరోయిన్‌గా తొలి సినిమా, ఉత్తమ నటిగా ‘సైమా’ అవార్డ్స్ కు నామినేట్
 |
|  *కాళీ* | తెంమోజహి
 | తమిళ్ |  |  |
| 2019
 | *బిగిల్* | థెండ్రల్
 | తమిళ్ |  |  |
| 2021
 | *రెడ్* | గాయత్రి
 | తెలుగు
 | తెలుగులో తొలి సినిమా |  |
| *30 రోజుల్లో ప్రేమించటం ఎలా* | అక్షర , అమ్మాయిగారు
 | తెలుగు |  |  |
| *వణక్కం దా మప్పిలే* | తులసి
 | తమిళ్
 |  |
| *లిఫ్ట్* | హరిణి
 | తమిళ్
 |  |  |
| *అర్జున ఫల్గుణ* |  | తెలుగు
 |  |  |
| 2022
 | *కాఫీ విత్ కాదల్* | అభినయ
 | తమిళ్
 |  |  |
| 2024
 | *హను మాన్* | మీనాక్షి
 | తెలుగు
 |  |  |
| బచ్చల మల్లి
 |  | తెలుగు
 |  |  |

## మూలాలు
# వంశీ కృష్ణ

| వంశీ కృష్ణ |
| --- |
| జననం | 31 మార్చ్ 1986 విశాఖపట్నం, ఆంధ్రప్రదేశ్, భారతదేశం |
| వృత్తి | నటుడు |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 2004–ప్రస్తుతం |

**వంశీ కృష్ణ** తెలుగు సినిమా నటుడు. ఆయన 2004లో వచ్చిన ఘర్షణ సినిమా ద్వారా సినీ రంగంలోకి అడుగు పెట్టాడు. ఆయన తెలుగుతో పటు తమిళ్, మలయాళం సినిమాల్లో నటించాడు.

## నటించిన

| సంవత్సరం | సినిమా పేరు | పాత్ర పేరు | భాషా | ఇతర విషయాలు
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2004 | *ఘర్షణ* | జగన్ | తెలుగు |  |
| 2006 | *స్టైల్* |  | తెలుగు |  |
| 2006 |  *ఒక 'వి' చిత్రం*  | సంతోష్ బాబు | తెలుగు |  |
| 2007 | *నవ వసంతం* | రాజేష్ | తెలుగు |  |
| 2007 | *దేశముదురు* |  | తెలుగు |  |
| 2008 | *కృష్ణార్జున* |  | తెలుగు |  |
| 2008 | *పౌరుడు* |  | తెలుగు |  |
| 2009 | *ఊహ చిత్రం*  |  | తెలుగు |  |
| 2010 | *డార్లింగ్* | రిషి | తెలుగు |  |
| 2010 |  *నాగవల్లి* | పెళ్లి కొడుకు | తెలుగు |  |
| 2011 | *నేను నా రాక్షసి* |  | తెలుగు |  |
| 2011 |  *కుదిరితే కప్పు కాఫీ* |  | తెలుగు |  |
| 2012 | *తదైయారా తాక్కా* | కుమార్ | తమిళ్ |  |
| 2012 | *వా డీల్* |  | తమిళ్ |  |
| 2012 | *జులాయి* | బ్యాంకు దొంగ | తెలుగు |  |
| 2013 | *పేరెంట్స్* |  | తెలుగు |  |
| 2013 | *బాద్‍షా* | బాద్‍షా అనుచరుడు | తెలుగు |  |
| 2013 | *నైయాండి*  | కృష్ణ | తమిళ్ |  |
| 2013 | *అత్తారింటికి దారేది*  | ప్రవీణ్ నల్లా | తెలుగు |  |
| 2013 | *ఇవాన్ వేరమథిరి* | ఈశ్వరన్ | తమిళ్ |  |
| 2014 | *మాన్ కరాటే*  | 'కిల్లర్' పీటర్ | తమిళ్ |  |
| 2015 | *సన్నాఫ్ సత్యమూర్తి* | యోగేశ్వర్ | తెలుగు |  |
| 2015 | *దొంగాట* |  | తెలుగు |  |
| 2015 | *రోమియో జూలియట్* | అర్జున్ | తమిళ్ |  |
| 2015 | *తని ఒరువన్*  | విక్కీ | తమిళ్ |  |
| 2015 | *నేను శైలజ* | బాబ్జి | తెలుగు |  |
| 2016 | *సాగసం* |  | తమిళ్ |  |
| 2016 | *డిక్టేటర్* | మినిస్టర్ కొడుకు | తెలుగు |  |
| 2016 | *చుట్టాలబ్బాయి* |  | తెలుగు |  |
| 2017 | *ముత్తురామలింగం* |  | తమిళ్ |  |
| 2017 | *కుటీరం 23* \ క్రైమ్ 23 (తెలుగు) | జాన్ మాథ్యూ | తమిళ్ |  |
| 2017 | *మొట్ట శివ కెట్ట శివ* | సంజయ్ | తమిళ్ |  |
| 2017 | *మాస్ లీడర్* |  | కన్నడ |  |
| 2017 | *వీడెవడు* | పీటర్ | తెలుగు |  |
| 2017 | *యార్ ఇవాన్* | పీటర్ | తమిళ్ |  |
| 2017 | *కలవు తోజహిర్ చలై* | రామ్ సంజయ్ | తమిళ్ |  |
| 2018 | *మన్నార్ వాగైయారు* | ఇళైయారని తమ్ముడు | తమిళ్ |  |
| 2019 | *వంత రాజవతాన్ వారువేన్* | ప్రవీణ్ | తమిళ్ |  |
| 2019 | *కొదతి సమక్షం బాలన్ వకీల్* | ఏసీపీ రత్నవేలు | మలయాళం |  |
| 2019 | *ఉద్ఘార్ష* |  | కన్నడ |  |
| 2019 | *అయోగ్య* | శబరి | తమిళ్ |  |
| 2019 | *క్వీన్ (వెబ్ సిరీస్)* | చైతన్య రెడ్డి | తమిళ్ |  |
| 2021 | *11th అవర్‌* వెబ్ సిరీస్ | సిద్ధార్థ్ సింగ్ | తెలుగు | ఆహా
 |
| 2021 |  *వకీల్‌ సాబ్*  | వంశీ | తెలుగు |  |
| 2021 | *షైతాన్ క బచ్చ్చా]* | విడుదల కావాల్సి ఉంది | తమిళ్ | విడుదల కావాల్సి ఉంది
 |
| 2021 | *గర్జనై* | విడుదల కావాల్సి ఉంది | తమిళ్ | విడుదల కావాల్సి ఉంది
 |
| 2021 |  *ధ్రువ నట్చత్తిరమ్ ]]* | విడుదల కావాల్సి ఉంది | తమిళ్ | విడుదల కావాల్సి ఉంది
 |

## మూలాలు
# బృందా

| బృందా |
| --- |
| జననం | చెన్నై, తమిళనాడు, భారతదేశం |
| వృత్తి | * కొరియోగ్రాఫర్
* దర్శకత్వం
 |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1987–ప్రస్తుతం |
| బంధువులు | కళ (సోదరి) గాయత్రి రఘురాం (కోడలు) ప్రశన్న (కోడలు) రఘురామ్ (నృత్య దర్శకుడు) |

**బృందా** భారతదేశానికి చెందిన సినిమా కొరియోగ్రాఫర్, దర్శకురాలు. ఆమె 1987లో సినీరంగంలోకి అడుగుపెట్టి 1998లో మలయాళం సినిమా 'దయ' సినిమాకు ఉత్తమ కొరియోగ్రాఫర్‌గా జాతీయ అవార్డు అందుకొని 2022లో హే సినామికా సినిమా ద్వారా దర్శకురాలిగా తన మొదటి సినిమాకు దర్శకత్వం వహించింది.

## పని చేసిన సినిమాలు

| పని
 | పాత్ర
 | మూలాలు
 |
| --- | --- | --- |
| *ఇన్సాఫ్ కి పుకార్* | అసిస్టెంట్ కొరియోగ్రాఫర్ (1987) |  |
| *ఆఖరి పోరాటం* | అసిస్టెంట్ కొరియోగ్రాఫర్ (1988) |  |
| *జానకిరాముడు* | అసిస్టెంట్ కొరియోగ్రాఫర్ (1988) |  |
| *ప్రేమ్ ప్రతిజ్ఞ* | అసిస్టెంట్ కొరియోగ్రాఫర్ (1989) |  |
| *ఫుల్ ఔర్ కాంటే* | అసిస్టెంట్ కొరియోగ్రాఫర్ (1991) |  |
| *జాగృతి* | అసిస్టెంట్ కొరియోగ్రాఫర్ (1993) |  |
| *నమ్మవర్* | నటి (1995) |  |
| *కాకా కాకా* | కొరియోగ్రాఫర్ (2003) | తెలుగులో ఘర్షణ
 |
| *మాధురీ* | కొరియోగ్రాఫర్ (2004) |  |
| *వారణం ఆయిరం* | కొరియోగ్రాఫర్ (2010) |  |
| *మాన్ కరాటే* | కొరియోగ్రాఫర్ (2014) |  |
| కాదల్ | కొరియోగ్రాఫర్ (2013) |  |
| బుల్లెట్ రాజా | కొరియోగ్రాఫర్ (2013) |  |
| పీకే | కొరియోగ్రాఫర్ (2014) |  |
| తేరి | కొరియోగ్రాఫర్ (2016) | పోలీస్ (తెలుగులో)
 |
| గాంధారి మ్యూజిక్ వీడియో |
దర్శకత్వం & కొరియోగ్రాఫర్ (2022)

 |
| *హే సినామికా* | దర్శకత్వం (2022) | దర్శకురాలిగా తొలి సినిమా
 |

## అవార్డ్స్

| సంవత్సరం
 | విభాగం
 | విజేత
 | మూలాలు
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 1998 | ఉత్తమ కొరియోగ్రఫీకి జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డు | *దయ* |  |
| 1997 | ఉత్తమ డాన్స్ కొరియోగ్రాఫర్‌గా ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు - సౌత్ | *ప్రేమించుకుందాం రా* |  |
| 2003 | ఉత్తమ డాన్స్ కొరియోగ్రాఫర్‌గా ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డు - సౌత్ | *కాక కాకా* |  |
| 2000 | ఉత్తమ కొరియోగ్రాఫర్‌గా తమిళనాడు రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డు | *ముగావారే* |  |
| 2007 | ఉత్తమ కొరియోగ్రాఫర్‌గా తమిళనాడు రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డు | *దీపావళి* |  |
| 2005 | ఉత్తమ కొరియోగ్రఫీకి కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డు | *ఉదయనను తరం* |  |
| 2007 | ఉత్తమ కొరియోగ్రఫీకి కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డు | *వినోదయాత్ర* |  |
| 2008 | ఉత్తమ కొరియోగ్రఫీకి కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డు | *కలకత్తా న్యూస్* |  |
| 2017 | ఉత్తమ కొరియోగ్రాఫర్‌గా విజయ్ అవార్డు | *కాట్రు వెలియిడై* |  |
| 2019 | ఉత్తమ కొరియోగ్రఫీకి కేరళ రాష్ట్ర చలనచిత్ర అవార్డు | *మరక్కార్: అరేబియా సముద్ర సింహం* |  |

## మూలాలు
# ముంబై ఇండియన్స్

|  |
| --- |
| **ముంబై ఇండియన్స్** |
| దస్త్రం
 |  |
| సారధి:
 | రోహిత్ శర్మ
 |
| కోచ్:
 | మహేలా జయవర్థనే
 |
| నగరం:
 | ముంబై, మహారాష్ట్ర
 |
| రంగు(లు):
 |  |
| స్థాపన:
 | 2008
 |
| స్వంత మైదానం:
 | వాంఖెడే స్టేడియం, ముంబై
 |
| యజమాని:
 | రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్
 |  |
| IPL జయాలు:
 | 5 (2013, 2015, 2017, 2019, 2020)
 |
| CLT20 జయాలు:
 | 2 (2011, 2013)
 |

**ముంబై ఇండియన్స్** ఇండియన్ ప్రీమియర్ లీగ్ క్రికెట్ పోటీలలో ముంబైకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న జట్టు. ఈ జట్టు చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ ఓడించి 2013, 2015 పోటీలను గెలుచుకుంది. వారు రైజింగ్ పూణే సూపర్‌జైంట్ ఓడించి 2017లో టోర్నమెంట్‌ను గెలుచుకున్నారు. ఆ జట్టు చెన్నై సూపర్ కింగ్స్, ఢిల్లీ డేర్ డెవిల్స్ ను ఓడించి 2019, 2020 ఎడిషన్లను గెలుచుకుంది. ఆ జట్టు రాయల్ ఛాలెంజర్స్ బెంగళూర్, రాజస్థాన్ రాయల్స్‌ ఓడించి 2011లో, 2013లో ఛాంపియన్స్ లీగ్ ట్వంటీ20 గెలుచుకుంది. రోహిత్ శర్మ ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుండగా మహేలా జయవర్థనే కోచ్‌గా వ్యవహరిస్తున్నాడు.

2008 లో స్థాపించబడిన ఈ జట్టు భారతదేశపు అతిపెద్ద వ్యాపార సంస్థ అయిన రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ యాజమాన్యం కింద ఉన్న ఇండియావిన్ స్పోర్ట్స్ అనే అనుబంధ సంస్థ ద్వారా 100% వాటాను కలిగి ఉంది. స్థాపించినప్పటి నుండి, ముంబైలోని 33,108 సామర్థ్యం గల వాంఖడే స్టేడియంలో జట్టు తన సొంత మ్యాచ్‌లను ఆడింది.

2017 లో, ముంబై ఇండియన్స్ IPL ఫ్రాంచైజీలలో బ్రాండ్ విలువలో 100 మిలియన్లను దాటిన మొదటి ఫ్రాంచైజీగా నిలిచింది. ముంబై ఇండియన్స్ యొక్క బ్రాండ్ విలువ, 2019 లో, సుమారు 809 కోట్లు (సుమారు $ 93 మిలియన్లు) గా అంచనా వేయబడింది, ఇది వరుసగా నాలుగవ సంవత్సరానికి అన్ని IPL ఫ్రాంచైజీలలో అత్యధికం.

IPLలో ముంబయి ఇండియన్స్ అత్యంత విజయవంతమైన జట్టు. 2011 ఛాంపియన్స్ లీగ్ ట్వంటీ20 ఫైనల్లో రాయల్ ఛాలెంజర్స్ బెంగళూర్ 31 పరుగుల తేడాతో ఓడించి టైటిల్ గెలుచుకుంది. 2013 లో ఫైనల్‌లో చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ 23 పరుగుల తేడాతో ఓడించి తొలి IPL టైటిల్‌ను గెలుచుకోవడం ద్వారా జట్టు రెండోసారి విజేత అయింది. అదే ఏడాది చివర్లో రాజస్తాన్ రాయల్స్ 33 పరుగుల తేడాతో ఓడించి, రెండవ ఛాంపియన్స్ లీగ్ ట్వంటీ 20 టైటిల్‌ను గెలుచుకుంది. 24 మే 2015 న వారు 41 పరుగుల తేడాతో చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ ఓడించి రెండవ IPL టైటిల్ గెలుచుకుంది. ఒకటి కంటే ఎక్కువ IPL టైటిల్ గెలుచుకున్న మూడో జట్టుగా అవతరించింది. 21 మే 2017 న, వారు ఉత్కంఠభరితమైన ఫైనల్‌లో రైజింగ్ పూణే సూపర్‌జైంట్ 1 పరుగుల తేడాతో ఓడించి తమ మూడవ IPL టైటిల్‌ను గెలుచుకున్నారు, తద్వారా మూడు IPL టైటిళ్లు గెలుచుకున్న మొదటి జట్టుగా నిలిచింది. IPL ఆడుతున్నపుడు 100 వ టి20 ను గెలుచుకుని, అలా చేసిన మొదటి జట్టుగా నిలిచారు. IPL ఫైనల్‌లో 2019 మే 12 న చెన్నై సూపర్ కింగ్స్ కేవలం 1 పరుగుల తేడాతో ఓడించి, నాల్గవ IPL టైటిల్‌ను గెలుచుకున్న 2019 లో వారు అదే ఘనతను పునరావృతం చేశారు. 2020 నవంబర్ 10న, వారు ఢిల్లీ డేర్ డెవిల్స్ ఓడించడం ద్వారా వారి ఐదవ IPL టైటిల్‌ను గెలుచుకున్నారు ద్వారా 8 బంతులు మిగిలి ఉండగానే 5 వికెట్లు తీశాడు, తద్వారా 5 ట్రోఫీలు సాధించిన తొలి IPL జట్టుగా అవతరించింది, మొదటి అత్యంత విజయవంతమైన IPL జట్టు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* ముంబై ఇండియన్స్ అధికారిక వెబ్సైటు
# సింధు భైరవి

| సింధు భైరవి |
| --- |
| సింధు భైరవి సినిమా పోస్టర్ |
| దర్శకత్వం | కె. బాలచందర్ |
| రచన | కె. బాలచందర్ |
| నిర్మాత | రాజం బాలచందర్ పుష్ప కందస్వామి |
| తారాగణం | శివకుమార్ సుహాసిని సులక్షణ |
| ఛాయాగ్రహణం | ఆర్. రఘునాథ రెడ్డి |
| కూర్పు | గణేష్-కుమార్ |
| సంగీతం | ఇళయరాజా |
| నిర్మాణ సంస్థ | కవితలయ ప్రొడక్షన్స్ |
| విడుదల తేదీ | 1985 నవంబరు 11 (1985-11-11) |
| సినిమా నిడివి | 159 నిముషాలు |
| దేశం | భారతదేశం |
| భాష | తమిళం |

**సింధు భైరవి**, 1985 నవంబరు 11న విడుదలైన తమిళ సినిమా. కె. బాలచందర్ స్వీయ దర్శకత్వంలో నిర్మించిన ఈ సినిమాలో శివకుమార్, సుహాసిని, సులక్షణ తదితరులు ప్రధాన పాత్రల్లో నటించగా, ఇళయరాజా సంగీతం స్వరపరిచాడు. ఈ సినిమాలోని పాటలను కె. జె. ఏసుదాసు, కె. ఎస్. చిత్ర పాడారు. విమర్శకుల నుండి సానుకూల సమీక్షలు వచ్చాయి, బ్లాక్ బస్టర్ గా నిలిచింది. ఈ సినిమాకు జాతీయ ఉత్తమ నటి, జాతీయ ఉత్తమ సంగీత దర్శకత్వం, జాతీయ ఉత్తమ నేపథ్య గాయని విభాగాల్లో మూడు జాతీయ అవార్డులు వచ్చాయి. ఈ సినిమా సీక్వెల్ బాలచందర్ నిర్మించిన *సహానా* అనే టెలివిజన్ సిరీస్ ఫార్మాట్‌లో ఉంది. తెలుగులో కూడా ఇదే పేరుతో విడుదలయింది.

## నటవర్గం

* శివకుమార్ (జె.కె. బాలగణపతి)
* సుహాసిని (సింధు)
* సులక్షణ (భైరవి)
* ఢిల్లీ గణేష్ (గురుమూర్తి)
* జనకరాజ్ (గజపతి)
* ప్రతాప్ పోతన్ (సంజీవి)
* టి.ఎస్. రాఘవేంద్ర (న్యాయమూర్తి భారతి కన్నన్)
* మణిమాల (సింధు తల్లి)
* చార్లే (రామానుజం)
* కవితలయ కృష్ణన్ (భారతి కన్నన్ డ్రైవర్‌)
* ఆర్. సుందరమూర్తి (జెకెబి డ్రైవర్‌)

## పాటలు

ఈ సినిమాకు ఇళయరాజా సంగీతం అందించాడు. నేపథ్య గాయని కె.ఎస్. చిత్రకు మంచి పేరు వచ్చింది. *పాడలేను పల్లవైన భాషరాని దానను* అనే పాట తమిళ మాతృకకు మొదటి జాతీయ అవార్డు వచ్చింది. ఇళయరాజాకు ఉత్తమ సంగీత దర్శకత్వం కోసం జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డు వచ్చింది.

## అవార్డులు

**1986 భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు సిల్వర్ లోటస్ అవార్డు- జాతీయ ఉత్తమ నటి - సుహాసిని
* సిల్వర్ లోటస్ అవార్డు- జాతీయ ఉత్తమ సంగీత దర్శకత్వం - ఇళయరాజా
* సిల్వర్ లోటస్ అవార్డు- జాతీయ ఉత్తమ మహిళా ప్లేబ్యాక్ సింగర్ - కెఎస్ చిత్ర

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో *సింధు భైరవి*
# చిన్నా (2023 సినిమా)

| చిన్నా |
| --- |
|  |
| దర్శకత్వం | ఎస్‌.యూ. అరుణ్ కుమార్ |
| నిర్మాత | సిద్ధార్థ్ |
| తారాగణం | * సిద్ధార్థ్
* నిమిషా సజయన్
* అంజలీ నాయర్‌
* సహస్ర శ్రీ
 |
| ఛాయాగ్రహణం | బాలాజీ సుబ్రహ్మణ్యం |
| కూర్పు | సురేష్ ఏ. ప్రసాద్ |
| సంగీతం | * **పాటలు: ధీబు నినన్ థామస్
* సంతోష్ నారాయణన్
* **బ్యాక్‌గ్రౌండ్ స్కోర్**:
* విశాల్ చంద్రశేఖర్
 |
| నిర్మాణ సంస్థ | ఈటాకీ ఎంట‌ర్‌టైన‌మెంట్స్ |
| పంపిణీదార్లు | ఏషియన్ మూవీస్ |
| విడుదల తేదీ | 2023 అక్టోబరు 6 (2023-10-06) |
| దేశం | భారతదేశం |
| భాష | తెలుగు |

**చిన్నా** 2023లో తెలుగులో విడుదలైన సినిమా. ఏషియన్ మూవీస్, ఈటాకీ ఎంట‌ర్‌టైన‌మెంట్స్ బ్యానర్‌పై సిద్ధార్థ్ నిర్మించిన ఈ సినిమాకు ఎస్‌.యూ. అరుణ్ కుమార్ దర్శకత్వం వహించాడు. సిద్ధార్థ్, నిమిషా సజయన్,అంజలీ నాయర్‌ ప్రధాన పాత్రల్లో నటించిన ఈ సినిమాను తమిళ్, మలయాళం, కన్నడ భాషల్లో సెప్టెంబర్ 28న విడుదల చేసి, తెలుగులో ట్రైలర్‌ను సెప్టెంబర్ 30న విడుదల చేయగా, సినిమాను అక్టోబర్‌ 06న తెలుగులో విడుదల చేశారు.

## నటీనటులు

* సిద్ధార్థ్
* నిమిషా సజయన్
* అంజలీ నాయర్‌
* సహస్ర శ్రీ

## పాటలు

| సం. | పాట | పాట రచయిత | గాయకులు | పాట నిడివి |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | "నీదేలే" | కృష్ణకాంత్ | అనురాగ్ కులకర్ణి, ధ్వని కైలాష్ | 3:38 |
| 2. | "కాలం ఏదో" | కృష్ణకాంత్ | నకుల అభ్యంకార్, చిన్మయి | 4:15 |

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో *చిన్నా*
# టి.జె. జ్ఞానవేల్

| టి.జె. జ్ఞానవేల్ |
| --- |
| వృత్తి | సినిమా దర్శకుడు
స్క్రీన్ రైటర్ |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 2010–ప్రస్తుతం |
| Notable work | *జై భీమ్* (2021) |

**టీ.జే. జ్ఞానవేల్** భారతదేశానికి చెందిన తమిళ సినిమా దర్శకుడు, స్క్రీన్ రైటర్. జ్ఞానవేల్ రత్త సరితిరమ్ (2010), పయనం (2011) సినిమాలకు డైలాగ్ రైటర్‌గా సినీరంగంలోకి అరంగేట్రం చేసి ఆ తరువాత అసిస్టెంట్ డైరెక్టర్‌గా పని చేసి 2017లో *కూతతిల్ ఒరుతన్* సినిమాతో దర్శకుడిగా అరంగేట్రం చేశాడు.

## సినిమాలు

| సంవత్సరం
 | సినిమా
 | దర్శకుడు
 | రచయిత
 | గమనికలు
 | మూ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2010
 | *రత్త సరితిరమ్* |  | డైలాగ్స్
 | తమిళ వెర్షన్ కోసం రాశారు
 |  |
| 2011
 | *పయనం* |  | డైలాగ్స్
 | తమిళ వెర్షన్ కోసం రాశారు
 |  |
| 2012
 | *ధోని* |  | డైలాగ్స్
 | తమిళ వెర్షన్ కోసం రాశారు
 |  |
| 2017
 | *కూతతిల్ ఒరుతన్* |  |  |  |  |
| 2021
 | *జై భీమ్* |  |  |  |  |
| 2024
 | *వేట్టైయాన్* † |  |  | చిత్రీకరణ
 |  |

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో టి.జె. జ్ఞానవేల్ పేజీ
# కిషోర్ తే

| కిషోర్ తే |
| --- |
| జననం | (1978-03-24)1978 మార్చి 24 వలవనూరు, విళుపురం, తమిళనాడు |
| మరణం | 2015 మార్చి 6(2015-03-06) (వయసు: 36) చెన్నై, తమిళనాడు |
| వృత్తి | ఎడిటర్ |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 2009-2015 |

**కిషోర్ తే** (1978, మార్చి 24 - 2015, మార్చి 6) తమిళం, కన్నడ, తెలుగు సినిమా ఎడిటర్.

*ఆడుకలం* (2011), *విసరనై* (2015) సినిమాలకు ఉత్తమ ఎడిటర్ గా జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డును గెలుచుకున్నాడు.

## సినిమారంగం

21 సంవత్సరాల వయస్సులో బి. లెనిన్, విటి విజయన్‌ అనే ఎడిటర్ల దగ్గర కిషోర్ అసిస్టెంట్‌గా చేరాడు. అసిస్టెంట్ ఎడిటర్‌గా 70 కంటే ఎక్కువ తమిళ, తెలుగు, హిందీ సినిమాలకు పనిచేశాడు. 2009లో శంకర్ నిర్మాణంలో అరివళగన్ దర్శకత్వం వహించిన *ఈరమ్* సినిమాకు తొలిసారిగా ఎడిటర్‌గా చేశాడు.

## మరణం

వెట్రిమారన్ చిత్రానికి ఎడిటింగ్ చేస్తున్నప్పుడు కిషోర్ అకస్మాత్తుగా మూర్ఛపోయాడు. ఆసుపత్రికి తరలించగా, మెదడు గడ్డకట్టినట్లు నిర్ధారణ అయింది. సర్జరీ చేసినా అతనికి స్పృహ రాలేదు.

కిషోర్ తన 36 సంవత్సరాల వయస్సులో 2015, మార్చి 6న మరణించాడు.

## సినిమాలు

| సంవత్సరం
 | సినిమా
 | భాష
 | ఇతర వివరాలు
 |
| --- | --- | --- | --- |
| 2009
 | *ఈరం* | తమిళం
 | ఉత్తమ ఎడిటర్‌గా విజయ్ అవార్డు నామినేట్
ఉత్తమ ఎడిటర్‌గా వికటన్ అవార్డు విజేత

 |
| 2010
 | *పృథ్వీ* | కన్నడ
 |  |
| *ఆనందపురతు వీడు* | తమిళం
 |  |
| 2011
 | *ఆడుకలం* | తమిళం
 | ఉత్తమ ఎడిటింగ్ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డు
ఉత్తమ ఎడిటింగ్‌కి వికటన్ అవార్డు విజేత

 |
| *పయనం* | తమిళం
 |  |
| *గగనం* | తెలుగు
 |  |
| *ఆడు పులి* | తమిళం
 |  |
| *మాప్పిళ్ళై* | తమిళం
 |  |
| *ఉదయన్* | తమిళం
 |  |
| *180* | తెలుగు
 |  |
| *నూట్రన్బడు* | తమిళం
 |  |
| *ఎంగేయుమ్ ఎప్పోదుమ్* | తమిళం
 | ఉత్తమ ఎడిటర్‌గా విజయ్ అవార్డు
 |
| *కాంచన* | తమిళం
 |  |
| 2012
 | *ధోని* | తమిళం
 |  |
| తెలుగు
 |  |
| *ఆరోహణం* | తమిళం
 |  |
| *అమ్మవిన్ కైపేసి* | తమిళం
 |  |
| 2013
 | *పరదేశి* | తమిళం
 |  |
| *ఎతిర్ నీచల్* | తమిళం
 |  |
| *ఉదయమ్ ఎన్.హెచ్.4* | తమిళం
 |  |
| *మాధ యానై కూట్టం* | తమిళం
 |  |
| 2014
 | *వెట్రి సెల్వన్* | తమిళం
 |  |
| *నెడుంచాలై* | తమిళం
 |  |
| *కామసూత్ర 3డి* | ఇంగ్లీష్, హిందీ
 |  |
| *పులివాల్* | తమిళం
 |  |
| *వానవరాయన్ వల్లవరాయన్* | తమిళం
 |  |
| *ఉన్ సమయం అరయిల్* | తమిళం
 |  |
| *ఉలవచారు బిర్యానీ* | తెలుగు
 |  |
| *ఒగ్గరనే* | కన్నడ
 |  |
| 2015
 | *కాంచన 2* | తమిళం
 |  |
| *కాక ముట్టై* | తమిళం
 | ఉత్తమ ఎడిటింగ్‌కు వికటన్ అవార్డు (మరణానంతరం)
 |
| 2016
 | *విసరనై* | తమిళం
 | మరణానంతరం ఈ సినిమాకు ఆయన అసిస్టెంట్ జిబి వెంకటేష్ పూర్తి చేశాడు
ఉత్తమ ఎడిటింగ్ జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డు
ఉత్తమ ఎడిటింగ్ కోసం వికటన్ అవార్డులు (మరణానంతరం)

 |
| *సవారీ* | తమిళం
 |  |

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో కిషోర్ తే పేజీ
# సనా ఖాన్

| సనా ఖాన్ |
| --- |
|  |
| జననం |  (1987-08-21) 1987 ఆగస్టు 21 ముంబై, మహారాష్ట్ర, భారతదేశం |
| జాతీయత | భారతీయురాలు |
| వృత్తి | నటి, రూపదర్శి, నర్తకి |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 2005–ఇప్పటివరకు |
| భాగస్వామి | అనాస్‌ సయ్యద్‌ |
| పిల్లలు | 1 |

 **సనా ఖాన్** (జననం 1987 ఆగస్టు 21) భారతీయ సినీ నటి. హిందీ చిత్రాలతో పాటు పలు దక్షిణాది సినిమాలలో కూడా నటించింది.

## నటించిన చిత్రాలు

| సంవత్సరం | చిత్రం | పాత్ర | భాష | వివరాలు
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2005 | *యో హై హై సొసైటీ* | సోనియా | హిందీ |  |
| 2006 | *E* | *అతిధి పాత్ర* | తమిళం |  |
| 2007 | *బోంబే టొ గోవా* | *అతిధి పాత్ర* | హిందీ |  |
| 2007 | *ధన్ ధనాధన్ గోల్* | *అతిధి పాత్ర* | హిందీ |  |
| 2008 | *సిలంబట్టం* | జాను | తమిళం | విజేత, ITFA ఉత్తమ నూతన నటి
 |
| 2008 | *హల్లాబోల్* | సానియా | హిందీ |  |
| 2010 | *తంబిక్కు ఇంద ఊరు* | దివ్య | తమిళం |  |
| 2010 | *కళ్యాణ్ రామ్‌ కత్తి* | అంజలి | తెలుగు |  |
| 2011 | *గగనం (సినిమా)* | సంధ్య | తెలుగు |  |
| 2011 | *పయనం* | సంధ్య | తమిళం |  |
| 2011 | *కూల్.... సక్కత్ హాట్ మగ* | కాజోల్ | కన్నడ |  |
| 2011 | *అయిరం విలక్కు* | మేఘ | తమిళం |  |
| 2012 | *మిస్టర్ నూకయ్య* | శిల్ప | తెలుగు |  |  |
| 2013 | *ఒరు నదియయిన్ డైరీ* | పూంకుడి/సుమిత | తమిళం |  |
| 2013 | *గజ్జెల గుర్రం* | పూంకుడి/సుప్రియ | మలయాళం, తెలుగులో **గజ్జెల గుర్రం** గా అనువదింపబడింది |  |
| 2013 | *తలైవాన్* |  | తమిళం |  |
| 2014 | *మెంటల్* |  | హిందీ |  |
| 2014 | *దిక్కులు చూడకు రామయ్య* |  | తెలుగు |  |

## మూలాలు

## బయటి లంకెలు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో సనా ఖాన్ పేజీ
* సనాఖాన్ పుట్టినరోజు వేడుకలు-చిత్రాలు
* చిత్రమాల
* చిత్రపటము 1 Archived 2013-08-06 at the Wayback Machine
* చిత్రపటము 2 Archived 2013-09-08 at the Wayback Machine
* చిత్రపటము 3 Archived 2013-09-12 at the Wayback Machine
* చిత్రపటము 4 Archived 2013-09-08 at the Wayback Machine
* చిత్రపటము 5 Archived 2013-08-07 at the Wayback Machine
# ఐడహొ

**ఐడహొ** (ఆంగ్లం: Idaho) అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలలో ఒకటి. ఈ రాష్ట్రం వాయవ్య పసిఫిక్ ప్రాంతంలో ఉంది. బోయిస్ ఈ రాష్ట్ర రాజధాని, అతి పెద్ద నగరం. ఈ రాష్ట్రం 1890 జూలై 3 న అమెరికాలో 43వ రాష్ట్రంగా చేరింది. ఆ రాష్టానికి సరిహద్దులలో వాషింగ్టన్, ఆరెగాన్, నెవాడా, యూటా, మోంటానా, వ్యోమింగ్ రాష్ట్రాలున్నాయి. ఈ రాష్ట్రంలో సమృద్ధిగా లభ్యమయ్యే సహజవనరులవలన ఈ రాష్ట్రానికి జెమ్ స్టేట్ (రాష్ట్ర రత్నం అని అనువదించవచ్చును) అన్న ముద్దు పేరు వచ్చింది.

## చరిత్ర

ఐడహొలో మానవులు 14,500 సంవత్సరాలనుండి నివాసమున్నారనడానికి ఆధారాలున్నాయి. 1959లో జంట జలపాతాల దగ్గరలోని విల్సన్ బుట్టె గుహలో జరిగిన తవ్వకాలలో అనేక అవశేషాలు లభ్యమయాయి.
అమెరికా దేశావిర్భావపు తొలినాళ్ళలో ఐడహొ తమదని అమెరికా, బ్రిటన్ కలహించుకున్నాయి. ఈ పోరు 1846 వరకు కొనసాగింది. 1846లో ఈ ప్రాంతంపై అమెరికా నిర్దుష్టమైన అధికారం సంపాదింఛుకోగలిగింది.

### పేరు వెనుక కథ

1860 తొలినాళ్ళలో అమెరికా ప్రభుత్వం రాకీ పర్వతప్రాంతంలో ఒక కొత్త స్థలం సమీకరింఛుకోవాలని యోచించింది. ఆ సమయంలో తలతిక్క మనిషిగా పేరు పడ్డ జార్జ్ విల్లింగ్ ఐడలహొ అన్న పేరు సూచించాడు. ఆ మాట షోషోని భాష నుండి వచ్చిందని, "పర్వతాల మధ్యన సూర్యోదయం" అన్నది ఆ మాటకు అర్ధమని అతను పేర్కొన్నాడు. అది నిజం కాదని అతను ఆ తరువాత అంగీకరింఛాడు. అటుపై అమెరికా కాంగ్రెసు ఈ భాగానికి కొలోరాడో ప్రాంతమని పేరు ఖరారు చేసింది. కానీ ఐడహొ అన్న పేరు నిలచిపోయింది.