Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# శశికళ

| శశికళ |
| --- |
|  |
| జననం | 1932 ఆగస్టు 4 సోలాపూర్, బ్రిటిష్ భారతదేశం |
| మరణం | 2021 ఏప్రిల్ 4 ముంబై, మహారాష్ట్ర, భారతదేశం |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1944–2006 |
| భార్య / భర్త | ఓం ప్రకాష్ |
| Honours | పద్మశ్రీ (2007) |

**శశికళ సైగల్** (నీ **జవాల్కర్** ; 4 ఆగష్టు 1932 - 4 ఏప్రిల్ 2021), , ఒక భారతీయ చలనచిత్ర నటి.

## బాల్యం

శశికళ మహారాష్ట్రలోని షోలాపూర్‌లో హిందూ భావ్‌సార్ షింపి జాతి మరాఠీ మాట్లాడే కుటుంబంలో జన్మించింది.. శశికళకు తోబుట్టువులు ఉన్నారు 5 సంవత్సరాల వయస్సులోనే, ఆమె షోలాపూర్ జిల్లాలోని అనేక పట్టణాలలో నాటకాలు వేసేది. శశికళ చిన్న వయసులో ఉన్నప్పుడు, దురదృష్టం కారణంగా, ఆమె తండ్రి , అప్పులు ఎక్కువగా చేయడం వలన శశికళ ఇంటిని జప్తు చేశారు. తరువాత శశికళ తండ్రి తన కుటుంబాన్ని బొంబాయికి (ప్రస్తుతం ముంబై ) తీసుకువచ్చాడు, అక్కడ కూడా శశికళ నాటకాలు వేసేది. శశికళ ఆర్థిక కష్టాల కారణంగా చిన్నప్పుడు చదువుకోలేకపోయింది. ఏదైనా చేయడానికి పని వెతుక్కుండేది.

## నట జీవితం

1959లో, శశికళ బిమల్ రాయ్ దర్శకత్వం వహించిన *సుజాతలో* తొలిసారిగా నటించినది. మీనా కుమారి, అశోక్ కుమార్ ప్రదీప్ కుమార్ నటించిన తారాచంద్ బర్జాత్య *ఆర్తి* (1962) సినిమాలో, శశికళ ప్రతినాయక పాత్రను పోషించింది. ఉత్తమ సహాయ నటిగా ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డును గెలుచుకుంది. ఆ తర్వాత శశికళకు సహాయ పాత్రల కోసం ఆఫర్లు రావడం మొదలయ్యాయి. శశికళ *గుమ్రా* (1963) సినిమాలో నటించింది., ఈ సినిమాకు గాను శశికళ ఉత్తమ సహాయ నటిగా రెండు ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డును గెలుచుకుంది, తర్వాత శశికళ *ఆయీ మిలన్ కీ బేలా* (1964), *హిమాలయ్ కి గాడ్ మే* (1965), *వక్త్* (1965), , *అనుపమ* (1966), *ఫూల్ ఔర్ పత్తర్* (1966), *నీల్ కమల్* (1968), *ఖుబ్సూరత్* (1980). లాంటి సినిమాలలో నటించింది. శశికళ *ఛోటే సర్కార్* (1974) సినిమాలో ప్రతినాయక పాత్ర పోషించింది. ఈ సినిమాలో షమ్మీ కపూర్ సాధన నటించారు. శశికళ మంచి స్వభావం కలది. చాలా నిరంబడరంగా ఉండేది. శశికళ తన నటనా జీవితంలో , ఎక్కువగా సోదరి అత్త పాత్రలను పోషించింది. 1980వ దశకంలో వచ్చిన ఫిర్ వహీ రాత్, సౌతేన్, సర్గం సినిమాలతో శశికళ ప్రశంసలు అందుకుంది. శశికళ 100కు పైగా సినిమాలలో సహాయ పాత్రలు పోషించారు. శశికళ అందంగా ఉన్నప్పటికీ ఏ సినిమాలో కూడా కథానాయకగా నటించలేదు.

## చివరి దశలో

శశికళ సోనీ లో ప్రసారమైన *జీనా ఇసి కా నామ్ హై*, జీ టీవీ కోసం *అప్నాపన్‌తో* సహా కొన్ని టెలివిజన్ ధారావాహికలలో నటించింది.[*మూలాలు తెలుపవలెను*] . *మదర్ 98*, *పరదేశి బాబు*, *బాద్ షా* , *కభీ ఖుషీ కభీ ఘమ్*, *ముజ్సే షాదీ కరోగి* *చోరీ చోరీ* . శశికళ నటించిన చివరి సినిమాలు. శశికళ 2021 ఏప్రిల్ 4న మరణించింది.

## మూలాలు
# హేమి బావా

| హేమి బావా |
| --- |
| జననం | ఢిల్లీ, భారతదేశం |
| వృత్తి | చిత్రకారుడు, శిల్పి |
| పేరుపడ్డది | ఆధునిక కళ |
| భాగస్వామి | ఇంద్రజిత్ సింగ్ బావా |
| పురస్కారాలు | పద్మశ్రీ పురస్కారం |

**హేమి బావా** (జననం 1948), ఒక భారతీయ చిత్రకారిణి, శిల్పి. ఆమె యాక్రిలిక్, గ్లాస్ పెయింటింగ్స్, క్యాస్ట్ గ్లాస్, ఫైబర్ గ్లాస్, కాపర్-పైర్డ్ గ్లాస్ లతో చేసిన శిల్పాలతో ప్రసిద్ధి చెందింది.

ఆమె ఢిల్లీలో జన్మించింది. 1962లో ఆమె చిత్రలేఖనం ప్రారంభించినప్పుడు ఎటువంటి అధికారిక శిక్షణ పొందలేదు. తరువాత, ఆమె స్కాండినేవియన్ గ్లాస్ తయారీ పద్ధతులను అధ్యయనం చేసి, ఆ మాధ్యమంపై, లోహ, కలప, యాక్రిలిక్లతో కలిపి పనిచేయడం ప్రారంభించింది. 1996లో, అట్లాంటాలో జరిగిన 1996 వేసవి ఒలింపిక్స్ లో ప్రదర్శించటానికి ఒక శిల్పం కోసం కోకాకోలా ఆమెను నియమించింది. ఎనిమిది అడుగుల ఎత్తైన శిల్పం ఇప్పుడు నగరంలోని కోకాకోలా మ్యూజియంలో ప్రదర్శించబడుతోంది. ఢిల్లీలో గ్లాస్ డైమెన్షన్ షో, *ఇండియా ఆర్ట్ ఫెయిర్ 2012*తో సహా భారతదేశం, విదేశాలలో ఆమె సోలో, గ్రూప్ ఎగ్జిబిషన్లను నిర్వహించింది.

కళలకు ఆమె చేసిన కృషికి గాను భారత ప్రభుత్వం 2009లో ఆమెకు నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది. ఆమె జీవితం, కళారూపాలు 2010లో ప్రచురించబడిన అల్కా పాండే రాసిన హెమి బావా అనే పుస్తకంలో నమోదు చేయబడ్డాయి. ఆమె పారిశ్రామికవేత్త అయిన ఇందర్జిత్ సింగ్ బావాను వివాహం చేసుకుంది.

## మూలాలు
# నిర్మల్ సింగ్ ఖల్సా

| భాయ్ అండ్ పంత్ రతన్ నిర్మల్ సింగ్ ఖల్సా హజూరి రాగి దర్బార్ సాహిబ్ |
| --- |
| 2011లో నిర్మల్ సింగ్ ఖల్సా |
| జననం | (1952-04-12)1952 ఏప్రిల్ 12 జంద్‌వాలా భీమేషా, ఫిరోజ్‌పూర్, పంజాబ్, భారతదేశం |
| మరణం | 2020 ఏప్రిల్ 2(2020-04-02) (వయసు: 67) అమృత్సర్, పంజాబ్, భారతదేశం |
| *విశ్వవిద్యాలయాలు* | షాహీద్ మిషనరీ కళాశాల |
| వృత్తి | * సంగీత ఉపాధ్యాయుడు
* రాగి (సిక్కు మతం)
 |
| పదవి పేరు | హజూరి రాగి |
| పిల్లలు | 3 |
| పురస్కారాలు | పద్మశ్రీ పురస్కారం (2009) |

**భాయ్ నిర్మల్ సింగ్ ఖల్సా** (1952 ఏప్రిల్ 12 - 2020 ఏప్రిల్ 2), భారతదేశంలోని పంజాబ్ లోని అమృత్‌సర్ లో దర్బార్ సాహిబ్ కు చెందిన సిక్కు హజూరీ రాగి (Hazoori Ragi).

## కెరీర్

భాయ్ నిర్మల్ సింగ్ 1952 ఏప్రిల్ 12న పంజాబ్ లోని ఫాజిల్కా జండ్వాలా భీమేషాలో జన్మించాడు. 1976లో అమృత్‌సర్లోని షహీద్ మిషనరీ కళాశాల నుండి గుర్మత్ సంగీతం డిప్లొమాతో పట్టభద్రుడయ్యాడు. 1977–78లో, ఆయన రిషికేష్ లోని గుర్మత్ కళాశాలలో సంగీత ఉపాధ్యాయుడిగా పనిచేసాడు, ఆ తరువాత రాజస్థాన్ శ్రీ గంగానగర్ లో షహీద్ సిక్కు మిషనరీ కళాశాల బోధించాడు. 1979 నుండి ఆయన దర్బార్ సాహిబ్ హజూరి రాగిగా పనిచేయడం ప్రారంభించాడు. ఆయన దక్షిణాసియాలోని మొత్తం ఐదు తఖ్త్ లలో, వివిధ చారిత్రక గురుద్వారాలలో, 71 దేశాలలో కీర్తనలు చేసాడు. భాయ్ సాహిబ్ గురు గ్రంథ్ సాహిబ్ మొత్తం 31 రాగాల పరిజ్ఞానం కలిగిన అత్యంత గౌరవనీయమైన రాగి.

కళల రంగంలో సేవలకు గాను, భాయ్ నిర్మల్ సింగ్ ఖల్సా 2009 రిపబ్లిక్ ఆఫ్ ఇండియా నాల్గవ అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ అందుకున్నారు. ఈ అవార్డును అందుకున్న మొదటి హజూరి రాగి ఆయన.

## మరణం

2020 ఏప్రిల్ 2న, నిర్మల్ సింగ్ ఖల్సా అమృత్‌సర్లోని గురునానక్ దేవ్ ఆసుపత్రిలో కోవిడ్-19 పాజిటివ్ వచ్చిన తరువాత గుండెపోటుతో మరణించాడు.

## మూలాలు
# షావోలీ మిత్ర

| షావోలీ మిత్ర |
| --- |
| 2004, అక్టోబరు 26న న్యూఢిల్లీలో రాష్ట్రపతి డా. ఏపిజె అబ్దుల్ కలాంచే నాటకరంగంలో నటనకి (బెంగాలీ)కి సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు కార్యక్రమంలో |
| జననం | కోల్‌కతా, పశ్చిమ బెంగాల్ |
| జాతీయత | భారతీయురాలు |
| వృత్తి | బెంగాలీ నాటకరంగ, సినిమా నటి |
| పేరుపడ్డది | *జుక్తి టక్కో ఆర్ గప్పో* |
| తల్లిదండ్రులు | సోంభు మిత్ర, త్రిప్తి మిత్ర |
| పురస్కారాలు | పద్మశ్రీ పురస్కారం (2009) |

**షావోలీ మిత్ర,** బెంగాలీ నాటకరంగ, సినిమా నటి. రిత్విక్ ఘటక్ తీసిన *జుక్తి టక్కో ఆర్ గప్పో* సినిమాలో బంగాబాల పాత్రలో నటించింది. 2009లో భారత ప్రభుత్వం నుండి పద్మశ్రీ పురస్కారం అందుకుంది.

## జీవిత విషయాలు

నాటకరంగ ప్రముఖులైన సోంభు మిత్ర, త్రిప్తి మిత్ర దంపతులకు పశ్చిమ బెంగాల్ లోని కోల్‌కతాలో జన్మించింది. 2011లో, రవీంద్ర శారదోషతో జన్మబర్ష ఉద్జపోన్ సమితికి చైర్‌పర్సన్‌గా ఉన్నది.

మిత్రా 2022 జనవరి 16న తన 73వ యేట కోల్‌కతా లోని ఆమె ఇంటిలో గుండెపోటుతో మరణించింది.

## నటించినవి

### సినిమాలు

* *జుక్తి తక్కో ఆర్ గప్పో*

### నాటకాలు

* *బిటాట బిటాంగ్షా*
* *నాథబాటి అనాథబాట్*
* *పుతుల్ఖెలా*
* *ఏకతి రాజనైతిక్ హోత్యా*
* *హాజబరాలో*
* *కథా అమృతసమన్*
* *లంకాదహన్*
* *చండాలి*
* *పగ్లా ఘోరా*
* *పాఖీ*
* *గెలీలియో ఆర్ జీబాన్*
* *డాక్ఘర్*
* *జోడి ఆర్ ఏక్ బార్*

### పుస్తకాలు

* *ఫైవ్ లార్డ్స్, ఎట్ నన్ ఏ ప్రోటెక్టర్ & వర్డ్స్ స్వీట్ & టైమ్‌లెస్*
* *గోనోనాట్య, నోబోనాట్య, సోత్నాట్య ఓ సోమభు మిత్ర*

## అవార్డులు

* బెంగాలీ నాటకరంగంలో విశేష కృషికి 2003లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు
* నాటకరంగంలో కృషికి 2012లో బంగా బిభూషణ్
* కళారంగంలో 2009లో పద్మశ్రీ పురస్కారం

## మూలాలు
# ముకుంద్ లాత్

| ముకుంద్ లాత్ |
| --- |
| శ్రీ ముకుంద్ లాత్ కు సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్ ను ప్రదానం చేస్తున్న ప్రణబ్ ముఖర్జీ |
| జననం | (1937-10-09)1937 అక్టోబరు 9 కోల్ కతా,పశ్చిమ బెంగాల్,భారతదేశం |
| మరణం | 2020 ఆగస్టు 6(2020-08-06) (వయసు: 82) జైపూర్,రాజస్థాన్,భారతదేశం |
| Resting place | బొంబాయి |
| వృత్తి | సాంస్కృతిక చరిత్రకారుడు, పండితుడు |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1966–2020 |
| పురస్కారాలు | నరేష్ మెహతా వాంగ్మయ పురస్కార్)(2003) సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కారం( 2008) పద్మశ్రీ (2010) సంగీత నాటక అకాడమీ రత్న(2012) |

**ముకుంద్ లాత్** ( 1937 అక్టోబరు 9 – 2020 ఆగస్టు 6) ఒక భారతీయ పండితుడు, సాంస్కృతిక చరిత్రకారుడు, సంగీతం, నృత్యం, సౌందర్యం, భారతదేశ సంస్కృతిపై రచనలకు ప్రసిద్ధి చెందాడు. 2010లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు నాల్గవ అత్యున్నత భారతీయ పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.

## జీవిత చరిత్ర

ముకుంద్ లాత్ 1937 అక్టోబరు 9 న భారత రాష్ట్రమైన పశ్చిమ బెంగాల్ లోని కోల్ కతాలో జన్మించాడు. లాత్ ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నుండి ఆంగ్ల సాహిత్యంలో (బి.ఎ. హోన్స్) పట్టభద్రుడయ్యాడు. ఆయన మాస్టర్ డిగ్రీని (ఎం.ఎ)1965లో జాదవ్ పూర్ విశ్వవిద్యాలయం నుండి సంస్కృత సాహిత్యంలో కలిగి ఉన్నారు. తరువాత అతను భారతదేశ సంగీతంపై ప్రాచీన గ్రంథం అయిన దట్టిలం పై పరిశోధన కోసం వెస్ట్ బెర్లిన్ లోని ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ కంపారిటివ్ మ్యూజిక్ స్టడీస్ అండ్ డాక్యుమెంటేషన్ లో చేరాడు. తదనంతరం భారతదేశానికి తిరిగి వచ్చి 1976లో ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి దట్టిలంపై డాక్టరల్ డిగ్రీ (పీహెచ్ డీ) పొందారు. అతను శాస్త్రీయ సంగీతంలో కూడా శిక్షణను కలిగి ఉన్నాడు, 1966 నుండి 1968 వరకు పండిట్ మణిరామ్, రమేష్ చక్రవర్తి ఆధ్వర్యంలో, తరువాత పండిట్ జస్రాజ్ మార్గదర్శకత్వంలో ఖయాల్ మేవత్ ఘరానా శైలిలో శిక్షణ పొందారు. లాత్ రాజస్థాన్ విశ్వవిద్యాలయంలో తన వృత్తిని ప్రారంభించాడు.

ఆక్స్ ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం, కథోలికే యూనివర్సిటిట్ ల్యూవెన్, బెల్జియం, బాంబర్గ్ విశ్వవిద్యాలయం, జర్మనీ, జెరూసలేం హీబ్రూ విశ్వవిద్యాలయం వంటి ప్రపంచవ్యాప్తంగా అనేక విశ్వవిద్యాలయాలలో లాత్ సందర్శన అధ్యాపకుడిగా బోధించారు. భారతీయ విజ్ఞానశాస్త్రం, తత్వశాస్త్రం, సంస్కృతి చరిత్ర ప్రాజెక్ట్ లో సభ్యుడిగా ఉన్నారు.

## అవార్డులు, గుర్తింపులు

* నరేష్ మెహతా వాంగ్మయ పురస్కార్) (2003)
* సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కారం ( 2008)
* పద్మశ్రీ (2010)
* సంగీత నాటక అకాడమీ రత్న (2012)

## మూలాలు
# అరుంధతి నాగ్

| అరుంధతి నాగ్ |
| --- |
| 2010లో అరుంధతి |
| జననం | అరుంధతీ రావు  (1956-07-06) 1956 జులై 6 ఢిల్లీ, భారతదేశం |
| వృత్తి | నటి |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1973–ప్రస్తుతం |
| భాగస్వామి | శంకర్ నాగ్ (d, 1990) |
| పిల్లలు | 1 |
| బంధువులు | పద్మావతి రావు (సోదరి)
 గాయత్రి నాగ్ (తోటి కోడలు) |

**అరుంధతి నాగ్** (పెళ్లికాకముందు పేరు అరుంధతి రావు) (జననం 1956 జూలై 6) భారతీయ చలనచిత్ర, నాటక నటి. ఆమె భారతదేశం లోని బహుభాషా నాటకరంగంలో 40 సంవత్సరాలకు పైగా క్రియాశీలంగా వుంది. మొదట ముంబైలో ఇండియన్ పీపుల్స్ థియేటర్ అసోసియేషన్ (ఐపిటిఎ) లో పాల్గొని గుజరాతీ, మరాఠీ , హిందీ భాషల నాటకాలలో నటించింది. కన్నడ నటుడు-దర్శకుడు శంకర్ నాగ్ తో వివాహం తరువాత ఆమె కన్నడంలో అనేక నాటకాలను ప్రదర్శించింది. బెంగళూరు లో "రంగ శంకర" పేరుతో నాణ్యమైన కళామందిరం నిర్మించింది. ఆమె సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు, పద్మశ్రీ, జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు పొందింది.

## వృత్తి

రంగశంకర కళామందిరం, బెంగుళూరు
అరుంధతి నాగ్ 40 ఏళ్లకు పైగా రంగస్థలం, సినిమా, టెలివిజన్‌లో నటించింది. ఆమె 1992లోసంకేత్ ట్రస్ట్ స్థాపించింది. కార్యనిర్వాహక అధికారిగా పనిచేస్తున్నది బెంగుళూరు నగరంలో రంగ శంకర పేరుతో నాణ్యమైన కళామందిరం నిర్మించింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం

అరుంధతి నాగ్ 1956లో ఢిల్లీలో నేతాజీ నగర్ లో జన్మించింది. 10 సంవత్సరాల వయస్సులో ఆమె కుటుంబం ముంబైకి వెళ్లింది. 17 సంవత్సరాల వయస్సులో, ఆమె నాటకరంగ కళాకారుడైన శంకర్ నాగ్ ను కలుసుకుంది. ఆరేళ్ల తర్వాత ఇద్దరూ పెళ్లి చేసుకుని బెంగళూరుకు వెళ్లారు. శంకర్ ప్రసిద్ధ సినీ నటుడు, దర్శకుడు అయ్యాడు. ఆర్.కె. నారాయణ్ మాల్గుడి డేస్ (1987) టీవీ అనుసరణ నిర్మించాడు. 1990లో శంకర్ కారు ప్రమాదంలో మరణించాడు. అరుంధతి థియేటర్‌లో నటించడం కొనసాగించింది.

## అవార్డులు

* సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు (2008 – థియేటర్, నటన)
* పద్మశ్రీ (2010)
* ఉత్తమ సహాయ నటిగా 57వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారం – పా చిత్రం

## మూలాలు
# నేమిరక్పం ఇబెమ్నీ దేవి

| నేమిరక్పం ఇబెమ్నీ దేవి |
| --- |
| 2012లో నేమిరక్పం ఇబెమ్నీ దేవికి పద్మశ్రీ అవార్డును ప్రదానం చేస్తున్న రాష్ట్రపతి ప్రతిభా పాటిల్ |
| జననం | (1926-07-07)1926 జూలై 7 వాంగ్ఖీ నింగ్తెంపుఖ్రి మాపాల్, మణిపూర్, భారతదేశం |
| మరణం | 2020 జనవరి 24(2020-01-24) (వయసు: 93) |
| వృత్తి | సాంప్రదాయ గాయకురాలు |
| భార్య / భర్త | నమీరక్పం అచౌ సింగ్ |
| తల్లిదండ్రులు | ఖుమంతేం చావోబా సింగ్ క్షేత్రిమయుం నింగోల్ కెయిన దేవి |
| పురస్కారాలు | పద్మశ్రీ పురస్కారం *జాయ్ పాత్ర* మణిపూర్ స్టేట్ కళా అకాడమీ అవార్డు మణిపూర్ ప్రభుత్వం సర్టిఫికేట్ ఆఫ్ ఆనర్ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు మణిపూర్ సాహిత్య పరిషత్ అవార్డు |

**ఖుమంథెమ్ నింగోల్ నేమిరక్పం ఒంగ్బి ఇబెమ్ని దేవి** (1926 జూలై 7 - 2020 జనవరి 24), మణిపురి సంగీతంలోని *ఖోంగ్జోం ప్రబా* శైలిలో తన నైపుణ్యానికి ప్రసిద్ధి చెందిన సాంప్రదాయ సంగీతంలో భారతీయ గాయని. భారత ప్రభుత్వం 2012లో ఇబెమ్నీ దేవిని నాలుగో అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీతో సత్కరించింది.

## జీవితచరిత్ర

నేమిరక్పం ఇబెమ్నీ దేవి 1926 జూలైలో వాంగ్ఖే నింగ్థెంపుఖ్రి మాపల్లో క్షేత్రిమయం నింగోల్ కీనా దేవి, *ఖోంగ్జోం పర్బా* విద్వాంసుడు ఖుమంథెమ్ చౌబా సింగ్ దంపతులకు జన్మించింది. ఆమె ఆరు సంవత్సరాల వయస్సులో సంగీతానికి చెందిన ప్రముఖ గాయకుడు గురు యుమ్నం నటుం సింగ్ ఆధ్వర్యంలో సాంప్రదాయ మణిపురి సంగీతాన్ని నేర్చుకోవడం ప్రారంభించింది. ఆమె మణిపురి సంగీతంలోని ఇతర శైలులను కూడా నేర్చుకుంది.

మణిపురి జానపద నాటకశాలలో ఖోల్, మృదంగ, డోలక్ పాత్రలను పోషించిన మొదటి మహిళగా ఇబెమ్నీ దేవి గుర్తింపు పొందింది. ఆల్ ఇండియా రేడియో, దూరదర్శన్ ప్రసారం చేసి అనేక కార్యక్రమాలలో ప్రదర్శించిన 150కి పైగా జానపద గాథల కూర్పుకు ఘనత పొందింది. ఆమె ఖోంగ్జోం ప్రభా స్కూల్ (1964) స్థాపకురాలు, రెండు గాయక బృందాలను కూడా స్థాపించింది, ఒకటి 1964లో, మరొకటి 1972లో.

ఇబెమ్నీ దేవి 1964లో మణిపూర్ రాయల్ ప్యాలెస్ కు చెందిన జాయ్ పాత్ర, 1989లో మణిపూర్ స్టేట్ కలా అకాడమీ అవార్డు, 1991లో మణిపూర్ ప్రభుత్వం నుండి గౌరవ ధృవీకరణ పత్రం అందుకున్నది. 1998లో ఆల్ ఇండియా రేడియో పది మంది అత్యుత్తమ కళాకారులలో ఒకరిగా గుర్తింపు పొందిన ఇబెమ్నీ దేవిని 2004లో సంగీత నాటక అకాడమీ, 2005లో మణిపూర్ సాహిత్*జాయ్ పాత్రా* సత్కరించాయి. భారత ప్రభుత్వం 2011లో ఇబెమ్నీ దేవిని పద్మశ్రీ పౌర పురస్కారంతో సత్కరించింది.

ఆమె నేమిరక్పం అచౌ సింగ్ ను వివాహం చేసుకున్నది, ఈ దంపతులకు ఎనిమిది మంది పిల్లలు ఉన్నారు. వీరిలో ఐదుగురు కుమారులు, ముగ్గురు కుమార్తెలు. ఆయన ఆమెకు ముందే మరణించాడు, ఆమె 2020 జనవరి 24 న 93 సంవత్సరాల వయస్సులో మరణించే వరకు క్వాకీథెల్ సోయ్బామ్ లీకైలో నివసించింది.

## మూలాలు
# మోహన్ లాల్ చతుర్భుజ్ కుమార్

| మోహన్ లాల్ చతుర్భుజ్ కుమార్ |
| --- |
| బాల్య నామం | మోహన్ లాల్ కుమార్ |
| జననం | (1939-02-04)1939 ఫిబ్రవరి 4 మొలెలా , రాజస్థాన్, భారతదేశం |
| మరణం | 2023 జులై 7(2023-07-07) (వయసు: 84) |
| అవార్డులు | పద్మశ్రీ |

**మోహన్ లాల్ చతుర్భుజ్ కుమార్** రాజస్థాన్కు చెందిన శిల్పి. టెర్రకోట శిల్పకళలో తన నైపుణ్యాలకు గాను 2003లో ఆయన శిల్ప గురు పురస్కారాన్ని గెలుచుకున్నాడు. 1939లో జన్మించిన అతను నాథద్వార లో నివసిస్తున్నాడు. 23వ సూరజ్‌కుండ్ క్రాఫ్ట్స్ మేళాలో రాజస్థాన్ కు చెందిన మోహన్ లాల్ చతుర్భూజ్ టెర్రకోటలో చేసిన కృషికి కళామణి పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు. స్పెయిన్, యుఎస్ఎ, ఆస్ట్రేలియా వంటి వివిధ దేశాలలో ఈ సాంప్రదాయ కళను ప్రోత్సహించడంలో ఆయన పాల్గొన్నాడు. భారత ప్రభుత్వం 2012లో ఆయనకు పద్మశ్రీ పౌర పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది.

## పురస్కారాలు

* మాస్టర్ క్రాఫ్ట్స్ మన్ నేషనల్ అవార్డు 1988,
* రాష్ట్ర అవార్డు 1984, శిల్ప్ గురు అవార్డు 2003,
* మహారాణా షజన్ సింగ్ అవార్డు 2001,
* రాజ్ రతన్ అవార్డు-1997,
* కళా శ్రీ అవార్డు 1991, [విదేశీ పని దుకాణం]

## మూలాలు

## బాహ్య లింకులు

* [1]
# నా ముత్తుస్వామి

| నా ముత్తుస్వామి |
| --- |
| జననం | 1936 తంజావూరు, మద్రాస్ ప్రావిన్స్, బ్రిటీష్ ఇండియా (ఇప్పుడు తంజావూరు, తమిళనాడు, భారతదేశం) |
| మరణం | 24 అక్టోబరు 2018 (aged 82) చెన్నై, తమిళనాడు, భారతదేశం |
| వృత్తి | కళా దర్శకుడు |
| పురస్కారాలు | సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు |

 **పద్మశ్రీ నా ముత్తుస్వామి** (1936-24 అక్టోబర్ 2018) దక్షిణ భారతదేశంలోని తమిళనాడులోని చెన్నైలో ఉన్న తమిళ జానపద నాటక బృందం కూత్తు-పి-పట్టారైకి కళా దర్శకుడు. దక్షిణ భారతదేశం తమిళనాడు చెన్నై లో ఉన్న తమిళ జానపద నాటక సమూహం కూత్తు-పి-పట్టారై కళా దర్శకుడు.

ముత్తుస్వామిని *ది హిందూ* "అవాంట్-గార్డే మాస్టర్" గా అభివర్ణించింది. ముత్తుసామి కూడా మొదటి సారిగా *వజ్తుగల్* (2008) చిత్రంలో కనిపించాడు.

## జీవిత చరిత్ర

"తమిళంలో మొట్టమొదటి ఆధునిక నాటకం" గా వర్ణించబడిన "కలామగా" నాటకం ఫలితంగా ముత్తుస్వామి మొదటిసారి ప్రాముఖ్యతను సాధించాడు.1999లో భారత ప్రభుత్వం నుండి సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు అందుకున్నాడు. 2012లో భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు నాలుగో అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ ప్రదానం చేసింది.

అతను 2018 అక్టోబర్ 24 న 82 సంవత్సరాల వయసులో మరణించాడు.

## మూలాలు
# సుధా మల్హోత్రా

| సుధా మల్హోత్రా |
| --- |
|  సుధా మల్హోత్ర్రా
 |
| వ్యక్తిగత సమాచారం
 |
| జననం
 | (1936-11-30)1936 నవంబరు 30
 |
| సంగీత రీతి
 | నేపథ్య గాయని
 |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు
 | 1954–1982
 |

**సుధా మల్హోత్రా** (జననం 1936 నవంబర్ 30) ఒక భారతీయ నేపథ్య గాయని. ఆమె కొన్ని బాలీవుడ్ చిత్రాలలో కూడా నటించింది. ఈమె నేపథ్య గాయనిగా 1950-60 దశకాలలో *ఆర్జూ*, *ధూల్ కా ఫూల్*, *అబ్ ఢిల్లీ దూర్ నహీ*, *గర్ల్ ఫ్రెండ్*, *బర్సాత్ కీ రాత్*, *దీదీ* , *దేఖ్ కబీరా రోయా* వంటి ప్రముఖ బాలీవుడ్ చిత్రాలలో పనిచేసింది. ఆమె చివరిసారిగా రాజ్ కపూర్ యొక్క *ప్రేమ్ రోగ్* (1982) లో "యే ప్యార్ థా యా కుచ్ ఔర్ థా" పాట పాడింది. హిందీ పాటలతో పాటు, మల్హోత్రా అనేక ప్రసిద్ధ మరాఠీ పాటలను (అరుణ్ దాతేతో కలిసి భావగీతాలు) పాడింది. 2013లో భారత ప్రభుత్వం ఈమెకు పద్మశ్రీ అవార్డును ప్రదానం చేసింది.

## ప్రారంభ జీవితం, విద్యాభ్యాసం

సుధా మల్హోత్రా న్యూఢిల్లీలో ఒక పంజాబీ హిందూ కుటుంబంలో జన్మించింది. ఈమె బాల్యం లాహోర్, భోపాల్, ఫిరోజ్పూర్ లలో గడిచింది. ఈమె నలుగురు తోబుట్టువులలో పెద్దది. ఈమె ఆగ్రా విశ్వవిద్యాలయం నుండి సంగీతంలో గ్రాడ్యుయేషన్ చేసింది.

## వృత్తి

మల్హోత్రాను బాల కళాకారుణిగా గులాం హైదర్ (1940ల ప్రముఖ సంగీత దర్శకుడు) కనుగొన్నారు. ఈమె *ఆర్జూ* చిత్రంలో అడుగుపెట్టింది. వ్యాపారవేత్త గిరిధర్ మోట్వానీ (ఆమె కుటుంబానికి చెందిన చికాగో రేడియో మైక్ కంపెనీ) తో వివాహం తరువాత ఈమె 1960లో చిత్ర పరిశ్రమ నుండి విరమించింది. తరువాతి సంవత్సరాల్లో ఆమె జగ్జిత్ సింగ్ యొక్క ఇన్ ఎ మూడ్ ఆఫ్ లవ్ తో సహా కొన్ని ఆల్బంల కోసం పాడింది. ఈమె 1982లో రాజ్ కపూర్ యొక్క *ప్రేమ్ రోగ్* కోసం కూడా పాడింది. ఆమె ప్రసిద్ధ మరాఠీ పాటలలో కొన్ని (భావగీతాలు)-"శుక్రతారా మాండ్వారా", "హాత్ తుజా హాటాత్" , "దివాస్ తుజే హే ఫులాయ్చే", ఇవన్నీ అరుణ్ దాతేతో యుగళగీతాలు. ఈమె 155 చిత్రాలలో 264 పాటలు పాడింది.

## వ్యక్తిగత జీవితం

మల్హోత్రా గిరిధర్ మోట్వానీని వివాహం చేసుకున్నది. ఆయన కుటుంబానికి చికాగో రేడియో ఉంది. ఈమె వివాహం తరువాత, గీత రచయిత సాహిర్ లుధియాన్వి తో ఈమె కలిసి ఉన్న ఛాయాచిత్రాలు బ్లిట్జ్ పత్రికలో ప్రచురించబడ్డాయి. ఆమె పదేపదే వారి మధ్య సంబంధాన్ని ఖండించింది, తరువాత, బ్లిట్జ్ క్షమాపణను ప్రకటించింది. మల్హోత్రా వివాహం ఖరారు అయినప్పుడు లుధియాన్వి *చలో ఏక్ బార్ ఫిర్* సే పాట రాశారని నమ్ముతారు.

## ఫిల్మోగ్రఫీ

* *ఆర్జూ*
* *అబ్ ఢిల్లీ డోర్ నహీ*
* *గర్ల్ ఫ్రెండ్*
* *దేఖ్ కబీరా రోయా* (1957)
* *ధూల్ కా ఫూల్* (1959)
* బర్సాత్ కీ రాత్ (1960)
* *గౌహర్*
* *దిల్-ఎ-నాదన్* (1953)
* *బాబర్*
* *దీదీ.*
* *ప్రేమ్ రోగ్* (1982)

## సూచనలు

## బాహ్య లింకులు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో సుధా మల్హోత్రా పేజీ
* సుధా మల్హోత్రా డిస్కోగ్రఫీ
# సురభి బాబ్జీ

| సురభి బాబ్జీ |
| --- |
|  |
| జననం | (1949-07-01)1949 జూలై 1 గజపతి నగరం, విజయనగరం జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్ |
| మరణం | 2022 జూన్ 9(2022-06-09) (వయసు: 72) హైదరాబాద్, తెలంగాణ |
| వృత్తి | నాటకరంగం |
| పురస్కారాలు | సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు 2011 పద్మశ్రీ 2013 |

**సురభి బాబ్జీ, సురభి నాగేశ్వరరావు** (1949, జూలై 1 - 2022, జూన్ 9)గా పేరు పొందిన రేకందార్ నాగేశ్వరరావు సురభి నాటక సమాజానికి చెందినవాడు. 2013లో భారత ప్రభుత్వం నుండి పద్మశ్రీ పురస్కారం అందుకున్నాడు.

## జననం

రేకందార్ నాగేశ్వరరావు 1949, జూలై 1న చిన్న వెంకట్రావు, సుభద్రమ్మ దంపతులకు ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, విజయనగరం జిల్లా, గజపతి నగరంలో జన్మించాడు. హెచ్.ఎల్.సీ వరకు చదువుకున్నాడు. సురభి నాటకసమాజంలో రేకందార్ కుటుంబం ఒకటి. వనారస గోవిందరావు కుమార్తె రేకందార్ సుభద్రమ్మ. ఈమె కుమారుడే రెకెందర్ నాగేశ్వరరావు. బాబ్జి తల్లిదండ్రులిద్దరూ నాటకరంగంలో నటీనటులే.

## నాటకరంగ ప్రస్థానం

తెలంగాణ యువ నాటకోత్సవంలో ప్రసంగిస్తున్న సురభి బాబ్జీ
రేకందార్ నాగేశ్వరరావు 4 సంవత్సరాల వయస్సులోనే బాలనటునిగా రంగస్థల ప్రవేశంచేశాడు. శ్రీరామ, శ్రీకృష్ణ, వీరబ్రహ్మం, నక్షత్రక, కార్యవర్థి, లవకుశ, మహావిష్ణువు, వెంగళార్య, భవానీ శంకరుడు మొదలైన పాత్రలు పోషించి ప్రేక్షకులను తన నటనతో రజింపచేశాడు. గరిమెళ్ల రామమూర్తి, పద్మశ్రీ బి.వి. కారంత్ వద్ద నాటకరంగంలో శిక్షణ పొందాడు. ఈయన నటనతో పాటు రంగస్థల నిర్వహణ కూడా చేపట్టి విజయవంతమైన నాటకాలు ప్రదర్శింపచేసాడు.

నర్సీపట్నంలో డిగ్రీ పూర్తిచేసిన బాబ్జి, తన తండ్రి ప్రారంభించిన వెంకటేశ్వర నాట్యమండలికి 1973లో బాధ్యతలను స్వీకరించి 42 సంవత్సరాలుగా కార్యదర్శిగా ఉన్నాడు. అంతేకాక అయిదు సురభి ఫెడరేషన్ ఉమ్మడి బ్యానర్ అయిన సురభి నాటక కళా సంఘానికి 24 సంవత్సరాల నుండి కార్యదర్శిగా కొనసాగాడు. 1991లో హైదరాబాదులోని ఆర్టీసీ క్రాస్‌రోడ్స్‌లో సురభి రంగస్థలాన్ని ఏర్పాటుచేసి నాటకాలకు శ్రీకారం చుట్టాడు.

రామరాజ్యం, శ్రీ కృష్ణలీలలు, బాలనాగమ్మ, జై పాతాళ భైరవి, లవకుశ, మాయాబజార్‌, వీరబ్రహ్మంగారి చరిత్ర, బొబ్బిలి యుద్ధం, చింతామణి, రంగూన్‌ రౌడి వంటి నాటకాలకు నాగేశ్వరరావు దర్శకత్వం వహించాడు. దేశవ్యాప్తంగా వివిధ నాటక సంస్థలకు, కళాకారులకు ఈయన సుపరిచితుడు. చైన్నై, ముంబై, బెంగుళూరు, గోవా తదితర నగరాలల్లోనే కాక అనేక రాష్ట్రాలల సురభి నాటకాలను విజయవంతంగా ప్రదర్శించాడు.

అప్పటి ఐఏఎస్ అధికారి పి.వి.ఆర్.కె. ప్రసాద్, నాటక కళాకారుడు గరిమెళ్ళ రామ్మూర్తి వంటి వారి సహకారంతో 1980లో సాంస్కృతిక శాఖ నుంచి తొలి గ్రాంటును సాధించాడు. గుబ్బి వీరన్న నాటక కంపెనీ, రంగశంకరం, అలరిపు, కేంద్ర సంగీత నాటక అకాడమీ, నేషనల్‌ స్కూల్‌ ఆఫ్‌ డ్రామా వంటి సంస్థలతో పనిచేశాడు. 150 మంది కళాకారులతో ఫ్రాన్స్‌ వెళ్ళి రెండు నెలలపాటు నాటకాలను ప్రదర్శించి సురభి గొప్పదనాన్ని ప్రపంచ వేదికకు పరిచయం చేసాడు.

## గుర్తింపులు

* 2013లో భారత ప్రభుత్వ నుండి పద్మశ్రీ పురస్కారం
* సురభి సంస్థ ఆవిర్భవించి 125 సంవత్సరాలు అయిన సందర్భంగా ఢిల్లీలో నిర్వహించిన సురభి ధియేటర్ ఫెస్టివల్‌లో పాల్గొన్న నాగేశ్వరరావు 2011లో సంగీత నాటక అకాడమీ వారు అత్యున్నత పురస్కారంతో గౌరవించారు.
* నాగేశ్వరరావు కృషిని ప్రతిభను గుర్తించిన అనేకమంది ప్రముఖులు జ్ఞాని జైల్‌సింగు, పి.వి. నరసింహారావు, ఎన్.టి.ఆర్. వంటి ఎందరో అభినందనలు అందచేశారు.
* 2000 సంవత్సరంలో రాష్టస్థ్రాయి ఉత్తమ నాటక రంగ నిర్వాహకునిగా పురస్కారం
* 2004లో బళ్లారి రాఘవ పురస్కారం పొందాడు.

## మరణం

నాగేశ్వరరావు కొంతకాలంగా అనారోగ్యంతో బాధపడుతూ ఆరోగ్య పరిస్థితి విషమించడంతో 2022 జూన్ 9న హైదరాబాద్‌లోని మియాపూర్‌లో తన స్వగృహంలో మరణించాడు.

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

ఆంధ్రభూమిలో సురభి బాబ్జీ గురించిన వ్యాసం
# గులాం మహ్మద్ సాజ్నవాజ్

| గులాం మొహమ్మద్ సాజ్నావాజ్ |
| --- |
|  |
| మరణం | 2014 ఏప్రిల్ 13(2014-04-13) (వయసు: 73) శ్రీనగర్ |
| జాతీయత | భారతీయుడు |
| వృత్తి | గాయకుడు |
| పురస్కారాలు | పద్మశ్రీ, సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కారం |

గులాం మొహమ్మద్ సాజ్నవాజ్ (మరణం 2014 ఫిబ్రవరి 13) ప్రపంచంలో కాశ్మీరీ సూఫియానా సంగీతంలో చివరిగా ప్రసిద్ధి చెందిన గురువు. మతపరమైన, సామాజిక పక్షపాతం కారణంగా కాశ్మీర్ నుండి చాలా మంది విద్యార్థులను ఆకర్షించనప్పటికీ, తన సంగీత శైలిని బోధించడానికి అతను ఒక పాఠశాలను ప్రారంభించాడు. 2013లో భారతదేశపు నాలుగో అత్యున్నత పౌర పురస్కారం పద్మశ్రీ అందుకున్నాడు. కాశ్మీర్ కు చెందిన సూఫియానా కలాం కు అతను చేసిన సేవలకు గాను 1998 లో సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు కూడా అందుకున్నాడు. అతను 74 సంవత్సరాల వయసులో 2014లో శ్రీనగర్ మరణించాడు.

## మూలాలు

## వనరులు

* "Ustad Gh. Mohd. Saznawaz gets the prestigious SaMaPa Sher-e-Kashmir Sheikh Mohd. Abdullah Award 2008". India PRwire. the original నుండి 15 June 2013 న ఆర్కైవు చెయ్యబడింది. ఒరిజినల్ పేజీని చూసిన తేదీ: 20 October 2009.

## బాహ్య లింకులు

* Watch Video Of Ustad Ghulam Mohamad Saznawaz యూట్యూబ్లో
* SaMaPa Sher-e-Kashmir Sheikh Mohd. Abdullah Award 2008 Archived 15 జూన్ 2013 at the Wayback Machine
# కళామండలం సత్యభామ

| కళామండలం సత్యభామ |
| --- |
| జననం | 4 నవంబర్ 1937 షోర్నూర్, పాలక్కాడ్, కేరళ, భారతదేశం |
| మరణం | 13 సెప్టెంబరు 2015 (aged 77) ఒట్టపాలం, పాలక్కాడ్, కేరళ, భారతదేశం |
| Resting place | షోర్నూర్, పాలక్కాడ్, కేరళ, భారతదేశం |
| భాగస్వామి | పద్మనాభన్ నాయర్ |
| పిల్లలు | ఇద్దరు కుమారులు, ఇద్దరు కుమార్తెలు |
| పురస్కారాలు | పద్మశ్రీ
కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కారం
సంగీత నాటక అకాడమీ పురస్కారం

 |

**కళామండలం వి. సత్యభామ** (నవంబర్ 4, 1937 - సెప్టెంబర్ 13, 2015) భారతీయ శాస్త్రీయ నృత్య కళాకారిణి, ఉపాధ్యాయురాలు, కొరియోగ్రాఫర్. కళ, సంస్కృతికి ఆమె చేసిన సేవలకు గాను 2014లో భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ పురస్కారంతో సత్కరించింది

## జీవితచరిత్ర

సత్యభామ 1937లో దక్షిణ భారత రాష్ట్రమైన కేరళలోని పాలక్కాడ్ లోని భరతపుళ తీరంలోని షోర్నూర్ లో పరిమిత ఆర్థిక వనరులున్న కుటుంబంలో కృష్ణన్ నాయర్ అనే చిరు వ్యాపారి, అమ్మినీ అమ్మ దంపతులకు జన్మించింది.

ఆమె చాలా చిన్న వయస్సులోనే కేరళ కళామండలం పార్ట్ టైమ్ విద్యార్థిగా, కళామండలం అచ్యుత వారియర్, కళామండలం కృష్ణన్ కుట్టి వారియర్ ల శిక్షణలో, షోర్నూర్ లోని ప్రభుత్వ ఉన్నత పాఠశాలలో విద్యాభ్యాసంతో పాటు నృత్యం నేర్చుకోవడం ప్రారంభించింది. అక్కడ 8వ తరగతి పూర్తి చేసిన తర్వాత కళామండలంలో పూర్తిస్థాయి విద్యార్థిగా చేరింది. ఆ సమయంలోనే ఆమె కళామండలం విద్వాంసురాలు తొట్టస్సేరి చిన్నమ్ము అమ్మ వద్ద మోహినియాట్టం నేర్చుకోవడం ప్రారంభించింది, కళామండలంలో మొదటి సుదీర్ఘకాలం పనిచేసిన నృత్య ఉపాధ్యాయురాలు, అయినప్పటికీ ప్రధాన అధ్యయన దృష్టి భరతనాట్యం. చిన్నమ్ము అమ్మ చెంచురుట్టి, తోడిలలో అడవు (ప్రాథమిక కదలికలు), చోల్కెట్టు, జాతిస్వరం (అక్షరాలు, సంగీత స్వరాలు) వంటి వివిధ నృత్య పద్ధతులను యువ సత్యభామకు పరిచయం చేసింది. త్వరలోనే, ఆ యువతి కేరళ కళామండలం వ్యవస్థాపకురాలు ప్రఖ్యాత మలయాళ కవి వల్లతోల్ నారాయణ మీనన్ దృష్టికి వచ్చింది, అతను యువ ఔత్సాహికుని నైపుణ్యాలను పెంపొందించాడు, ఆమెకు స్కాలర్షిప్ అందించి ఆమెను తీర్చిదిద్దాడు.

## పదవులు

కేరళ కళామండలం తొలి మహిళా వైస్ ప్రిన్సిపాల్ గా పనిచేసిన కళామండలం సత్యభామ ఆ తర్వాత 1992లో పదవీ విరమణ చేసే వరకు ప్రిన్సిపాల్ గా పనిచేశారు. వార్షిక కళామండలం ఫెలోషిప్ లను నిర్ణయించే సెలెక్షన్ కమిటీలో ఆమె కూర్చున్నారు. ఆమె కేరళ కళామండలం డీన్ గా కూడా పనిచేశారు.

## అవార్డులు, గుర్తింపులు

సత్యభామను ప్రాంతీయ, జాతీయ సంస్థలు అనేక అవార్డులు, గుర్తింపులతో సత్కరించాయి. ప్రతిష్ఠాత్మక పద్మశ్రీ అవార్డుతో పాటు, 2005 లో కేరళ ప్రభుత్వం నుండి నృత్య నాట్య పురస్కారం 2006 లో కొల్లం కథకళి క్లబ్, ట్రూప్ ద్వారా మొదటి స్వాతి తిరునాళ్ పురస్కారం అందుకున్నారు. సత్యభామకు ప్రదానం చేసిన కొన్ని ముఖ్యమైన పురస్కారాలు:

* పద్మశ్రీ - 2014
* కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ ఫెలోషిప్ - 2007
* కేరళ సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు - 1976
* సంగీత నాటక అకాడమీ అవార్డు, న్యూఢిల్లీ - 1994
* కేరళ ప్రభుత్వ నృత్య పురస్కారం- 2005
* కేరళ కళామండలం అవార్డు - 1988
* స్వాతి తిరునాళ్ పురస్కారం
* షడ్కళా గోవింద మరార్ అవార్డు - 2013

## మూలాలు