# ది లెజెండ్ ఆఫ్ భగత్ సింగ్

| ది లెజెండ్ ఆఫ్ భగత్ సింగ్ |
| --- |
| సినిమా విడుదల పోస్టర్ |
| దర్శకత్వం | రాజ్‌కుమార్ సంతోషి |
| రచన | **మాటలు**: పీయూష్ మిశ్రా (హిందీ) అంజుమ్ రాజబలి (ఇంగ్లీష్) |
| స్క్రీన్ ప్లే | రాజ్‌కుమార్ సంతోషి |
| కథ | రాజ్‌కుమార్ సంతోషి |
| నిర్మాత | * కుమార్ తౌరాని
* రమేష్ తౌరాని
 |
| తారాగణం | * అజయ్ దేవ్‌గణ్
* సుశాంత్ సింగ్
* అఖిలేంద్ర మిశ్రా
* డి. సంతోష్
* అమృతరావు
 |
| ఛాయాగ్రహణం | కె.వి. ఆనంద్ |
| కూర్పు | వి.ఎన్. మాయేకర్ |
| సంగీతం | ఎ. ఆర్. రెహమాన్ |
| పంపిణీదార్లు | టిప్స్ ఇండస్ట్రీస్ |
| విడుదల తేదీ | 2002 జూన్ 7 (2002-06-07) |
| సినిమా నిడివి | 156 నిమిషాలు |
| దేశం | భారతదేశం |
| భాషలు | * హిందీ
* ఇంగ్లీష్
 |
| బడ్జెట్ | ₹ 20 కోట్లు |
| బాక్సాఫీసు | అంచనా ₹ 12.9 కోట్లు |

**ది లెజెండ్ ఆఫ్ భగత్ సింగ్** 2002లో రాజ్‌కుమార్ సంతోషి దర్శకత్వం వహించిన భారతీయ జీవిత చరిత్ర నాటక సినిమా. ఈ సినిమా హిందూస్తాన్ సోషలిస్ట్ రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్ తోటి సభ్యులతో కలిసి భారత స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాడిన విప్లవకారుడు భగత్ సింగ్ ఆధారంగా రూపొందించబడింది. అజయ్ దేవ్‌గణ్ ప్రధాన పాత్రలో నటించగా, సుశాంత్ సింగ్, అఖిలేంద్ర మిశ్రా, డి. సంతోష్ ఇతర ప్రధాన పాత్రల్లో నటించారు. రాజ్ బబ్బర్, ఫరీదా జలాల్, అమృతరావు సహాయక పాత్రలు పోషించారు. ఈ సినిమా భగత్ సింగ్ బాల్యం నుండి జలియన్ వాలాబాగ్ మారణకాండను చూసినప్పటి నుండి 1931 మార్చి 24న అధికారిక విచారణకు ముందు ఉరితీయబడిన రోజు వరకు అతని జీవితాన్ని వివరిస్తుంది.

ఈ సినిమాని కుమార్ & రమేష్ తౌరానీ టిప్స్ ఇండస్ట్రీస్ 2002లో ₹ 200-250 మిలియన్ల (సుమారు US $4.2-5.2 మిలియన్ల) బడ్జెట్ తో నిర్మించారు. కథ, సంభాషణలను వరుసగా సంతోషి & పియూష్ మిశ్రా రాశారు, అంజుమ్ రాజాబాలి స్క్రీన్ ప్లేని రూపొందించారు. కె. వి. ఆనంద్, వి. ఎన్. మయేకర్, నితిన్ చంద్రకాంత్ దేశాయ్ వరుసగా సినిమాటోగ్రఫీ, ఎడిటింగ్, ప్రొడక్షన్ డిజైన్ బాధ్యతలు చేపట్టారు. ప్రధాన ఫోటోగ్రఫీ 2002 జనవరి నుండి మే వరకు ఆగ్రా, మనాలి, ముంబై & పూణే జరిగింది. ముఖ్యంగా "మేరా రంగ్ దే బసంతి", "సర్ఫరోషి కి తమన్నా" పాటలకు మంచి ఆదరణ లభించడంతో సౌండ్ట్రాక్ & చిత్ర సంగీతాన్ని ఎ. ఆర్. రెహమాన్ స్వరపరిచారు.

ది లెజెండ్ ఆఫ్ భగత్ సింగ్ జూన్ 7న విడుదలైంది, దీనికి సాధారణంగా సానుకూల సమీక్షలు వచ్చాయి, దర్శకత్వం, కథ, స్క్రీన్ ప్లే, సాంకేతిక అంశాలు, అజయ్ దేవ్‌గణ్ & సుశాంత్ సింగ్ నటనకు ఎక్కువ ఆదరణ లభించింది. అయితే ఈ సినిమా బాక్సాఫీస్ వద్ద తక్కువ పనితీరు కనబరిచింది, 2002లో కేవలం ₹ మిలియన్లు (US $27 లక్షల) మాత్రమే వసూలు చేసింది. ఇది రెండు జాతీయ చలనచిత్ర అవార్డులను గెలుచుకుంది - హిందీలో ఉత్తమ ఫీచర్ ఫిల్మ్ & అజయ్ దేవ్‌గణ్ ఉత్తమ నటుడు & ఎనిమిది నామినేషన్ల నుండి మూడు ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డులు.

ఈ సినిమా విడుదల గుడ్డు ధనోవా దర్శకత్వం వహించిన భగత్ సింగ్ ఆధారంగా *23 మార్చి 1931: షహీద్* అనే పేరుతో మరొక సినిమాతో సమానంగా జరిగింది. ఈ రెండు సినిమాలు బాక్సాఫీస్ వద్ద విఫలమయ్యాయి.

## కథ

భగత్ సింగ్ 1907లో బ్రిటిష్ ఇండియా జన్మించారు. ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ ముసుగులో వాణిజ్యానికి వచ్చి చివరికి దేశంలోని చాలా ప్రాంతాలను నియంత్రించిన బ్రిటిష్ వారు తోటి భారతీయులపై చేసిన అనేక దురాగతాలను ఆయన బాల్యం నుండి చూశారు. జలియన్వాలా బాగ్ ఊచకోత తరువాత బ్రిటిష్ పాలన నుండి భారతదేశాన్ని విడిపిస్తానని భగత్ గంభీరమైన ప్రతిజ్ఞ చేస్తాడు. ఊచకోత జరిగిన వెంటనే, అతను మహాత్మా గాంధీ సత్యాగ్రహ విధానాల గురించి తెలుసుకుంటాడు, ముఖ్యంగా వేలాది మంది ప్రజలు బ్రిటిష్ నిర్మిత దుస్తులను తగలబెట్టి, పాఠశాల, కళాశాల విద్య, ప్రభుత్వ ఉద్యోగాలను వదులుకోవడాన్ని చూసిన, సహాయ నిరాకరణ ఉద్యమాన్ని ప్రారంభించాలన్న ఆయన పిలుపుతో ఆకట్టుకున్నాడు. 1922లో చౌరీ చౌరా సంఘటన తర్వాత గాంధీ ఉద్యమాన్ని విరమించుకున్నారు. భయపడకుండా, భగత్ విప్లవకారుడిగా ఉండాలని నిర్ణయించుకుంటాడు. పెద్దయ్యాక, భారతదేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం హిందూస్తాన్ రిపబ్లిక్ అసోసియేషన్ చేస్తున్న పోరాటంలో చేరి, దాని కోసం జైలుకు వెళ్తాడు. భగత్ తండ్రి కిషెన్ అతన్ని బెయిల్పై విడుదల చేస్తాడు, తద్వారా అతను పాడి పరిశ్రమ నడుపుతూ, మన్నెవాలీ అనే అమ్మాయిని వివాహం చేసుకోగలడు. దేశం పట్ల తనకున్న ప్రేమ మొదట వస్తుందని ఒక నోట్ రాసి ఇంటి నుండి భగత్ పారిపోతాడు.

సైమన్ కమిషన్ వ్యతిరేకంగా నిరసన తెలుపుతున్నప్పుడు లాలా లజపత్ రాయ్ పోలీసులు కొట్టి చంపినప్పుడు, భగత్, శివరామ్ రాజ్ గురు, సుఖ్దేవ్ థాపర్, చంద్ర శేఖర్ ఆజాద్ లతో కలిసి సాండర్స్ అనే పోలీసు అధికారిని హత్య చేస్తారు. తరువాత 1929లో, బ్రిటిష్ వారు వాణిజ్య వివాదాలు, ప్రజా భద్రతా బిల్లులను ప్రతిపాదించినప్పుడు, భగత్, బటుకేశ్వర్ దత్ తో కలిసి న్యూఢిల్లీలోని కౌన్సిల్ హౌస్ వద్ద బాంబు దాడి ప్రారంభించాడు. అతను దత్ ఖాళీ బెంచీలపై బాంబులు విసురుతారు, తద్వారా ఎవరూ చనిపోరు. ఆ తర్వాత వారిని అరెస్టు చేసి బహిరంగంగా విచారిస్తారు. భగత్ అప్పుడు విప్లవం గురించి తన ప్రచార ఆలోచనలను ప్రారంభించాడు, బ్రిటిష్ వారు విప్లవకారులను హింసాత్మక వ్యక్తులుగా ముద్ర వేయడానికి అనుమతించకుండా, విప్లవాల గురించి ప్రపంచానికి స్వయంగా తెలియజేయాలనుకుంటున్నానని పేర్కొంటూ, అసెంబ్లీపై బాంబు దాడికి ఇది కారణమని పేర్కొన్నాడు. భగత్ త్వరలో ప్రజలలో, ముఖ్యంగా యువతరంలో, కార్మికులలో, రైతులలో గాంధీ వలె ప్రజాదరణ పొందాడు.

లాహోర్ సెంట్రల్ జైలులో, భగత్, ఇతర తోటి ఖైదీలందరూ, థాపర్, రాజ్గురుతో సహా, భారతీయ రాజకీయ ఖైదీల పరిస్థితులను మెరుగుపరచడానికి 63 రోజుల నిరాహార దీక్ష చేపట్టారు. అయితే, నిరాహార దీక్షను అణచివేయడానికి పోలీసులు బెత్తాలు, బలవంతంగా తినిపించడం ద్వారా క్రూరమైన పద్ధతులను ప్రయత్నిస్తారు. ఇంతలో, బ్రిటిష్ వారు పదేపదే పట్టుకోవడంలో విఫలమైన ఆజాద్, 27 ఫిబ్రవరి 1931న అలహాబాద్ ఆల్ఫ్రెడ్ పార్క్ వద్ద ఆకస్మిక దాడి చేయబడ్డాడు. పోలీసులు మొత్తం పార్కును చుట్టుముట్టారు, ఇది కాల్పులకు దారితీస్తుంది, బ్రిటిష్ వారు తనను పట్టుకోడానికి నిరాకరించడంతో, ఆజాద్ తన కోల్ట్ పిస్టల్ చివరి బుల్లెట్ తో ఆత్మహత్య చేసుకుంటాడు.

దేశవ్యాప్తంగా నిరాహార దీక్షకు ప్రజాదరణ పెరుగుతుందనే భయంతో, లార్డ్ ఇర్విన్, భగత్, థాపర్, రాజ్ గురులకు మరణశిక్ష విధించడానికి దారితీసే సాండర్స్ హత్య కేసును తిరిగి తెరవాలని ఆదేశిస్తాడు. భగత్, థాపర్, రాజ్గురు ప్రాణాలను కాపాడటానికి గాంధీ ఇర్విన్తో తన ఒప్పందాన్ని బేరసారాల చిప్గా ఉపయోగిస్తాడని భారతీయులు ఆశిస్తున్నారు. వారి విడుదల కోసం గాంధీ చేసిన అభ్యర్థనను ఇర్విన్ తిరస్కరించాడు. "హింసలో పాల్గొన్న వారిని మినహాయించి రాజకీయ ఖైదీలను విడుదల చేయడం" అనే నిబంధనతో కూడిన ఒప్పందంపై సంతకం చేయడానికి గాంధీ అయిష్టంగానే అంగీకరిస్తారు. భగత్, థాపర్, రాజ్గురులను 1931 మార్చి 23న రహస్యంగా ఉరితీశారు.

## నటీనటులు

* భగత్ సింగ్ గా అజయ్ దేవ్‌గణ్
* సుఖ్‌దేవ్ థాపర్‌గా సుశాంత్ సింగ్
* చంద్రశేఖర్ ఆజాద్‌గా అఖిలేంద్ర మిశ్రా
* శివరామ్ రాజ్‌గురుగా డి.సంతోష్
* బతుకేశ్వర్ దత్‌గా భాస్వర్ ఛటర్జీ
* భగత్ తండ్రి కిషన్ సింగ్ సంధుగా రాజ్ బబ్బర్
* భగత్ తల్లి విద్యావతి కౌర్ సంధుగా ఫరీదా జలాల్
* భగత్ కుటుంబం అతన్ని వివాహం చేసుకోవాలనుకున్న అమ్మాయి మన్నెవాలిగా అమృతరావు
* లాహోర్ సెంట్రల్ జైలులో డిప్యూటీ జైలర్ ఖాన్ బహదూర్ మహ్మద్ అక్బర్ పాత్రలో ముఖేష్ తివారీ
* మోహన్ దాస్ కరంచంద్ గాంధీ అలియాస్ "మహాత్మా గాంధీ" గా సురేంద్ర రాజన్
* పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూగా సౌరభ్ దుబే
* మోతీలాల్ నెహ్రూగా స్వరూప్ కుమార్
* అరుణ్ పట్వర్ధన్ మదన్ మోహన్ మాల్వియాగా
* సుభాష్ చంద్రబోస్ గా కెన్నెత్ దేశాయ్
* లాలా లజపతిరాయ్‌గా సీతారాం పంచాల్
* భగవతి చరణ్ వోరాగా అమిత్ ధావన్
* జై గోపాల్ గా హర్ష్ ఖురానా
* శివ వర్మగా కపిల్ శర్మ
* ఇంద్రాణి బెనర్జీ దుర్గావతి దేవిగా " *దుర్గా భాభి* "
* జతీంద్ర నాథ్ దాస్ అకా "జతిన్ దాస్" గా అమితాబ్ భట్టాచార్జీ
* ప్రేమ్ దత్ గా శిష్ ఖాన్
* అజయ్ ఘోష్ గా సంజయ్ శర్మ
* మహాబీర్ సింగ్ గా రాజా తోమర్
* రామసరణ్ దాస్‌గా దీపక్ కుమార్ బంధు
* గయా ప్రసాద్ గా నీరజ్ షా
* కిషోరి లాల్ గా ప్రదీప్ బాజ్‌పాయ్
* దేశ్ రాజ్ గా ఆదిత్య వర్మ
* సచింద్రనాథ్ సన్యాల్‌గా రోమీ జస్పాల్
* జైదేవ్ కపూర్ గా సునీల్ గ్రోవర్
* ఫణీంద్ర నాథ్ ఘోష్‌గా అబిర్ గోస్వామి
* మహౌర్ గా ప్రమోద్ పాఠక్
* హన్స్ రాజ్ వోహ్రాగా ఆషు మోహిల్
* అజ్ఞా రామ్ గా మను మాలిక్
* కవల్నాథ్ తివారీగా నవీన్ భాస్కర్
* సురేంద్ర నాథ్ పాండేగా శ్రేయాస్ పండిట్
* మార్కండ్ గా రాకేష్ అవాన్
* పోలీస్ ఆఫీసర్ గా కిరణ్ రంధావా
* రామ్ ప్రసాద్ బిస్మిల్ గా గణేష్ యాదవ్
* అష్ఫాఖుల్లా ఖాన్‌గా టోనీ మిర్చందానీ
* ఠాకూర్ రోషన్ సింగ్‌గా పదమ్ సింగ్
* రాజేంద్ర నాథ్ లాహిరిగా అశోక్ శర్మ
* సచింద్రనాథ్ బక్షిగా మహేష్ రాజా
* ముకుందిలాల్ గా విక్కీ
* బన్వరీలాల్‌గా పీయూష్ చక్రవర్తి
* మురారి శర్మగా వాసుదేవన్
* మన్మత్ నాథ్ గుప్తాగా నరేంద్ర రావల్
* అర్జన్ సింగ్ గా షంషేర్ సింగ్
* జై కౌర్ గా ఓషిమా రేఖి
* అమర్ కౌర్ గా సుఖ్మణి కోహ్లీ
* కుల్బీర్ సింగ్ గా అంకుష్
* కరణ్‌బీర్ సింగ్ కుల్తార్ సింగ్‌గా
* బడ్డీ చాచిగా రేణు సోని
* చోటి చాచిగా అనిత
* చత్తర్ సింగ్‌గా గురుచరణ్ చన్నీ
* జస్టిస్ రాయ్ సాహిబ్‌గా మహాజన్ ప్రశాంత్
* జస్టిస్ అసఫ్ అలీగా హయత్ ఆసిఫ్
* జలియన్‌వాలాబాగ్‌లో సర్దార్ సోహి నాయకుడిగా
* వీరభద్ర తివారీగా రాజేష్ త్రిపాఠి
* ప్రొఫెసర్ ఆచార్య బాలకృష్ణగా లలిత్ తివారీ
* గుర్రపు బండి డ్రైవర్ ఖైరుగా షెహజాద్ ఖాన్
* వైస్రాయ్ లార్డ్ ఇర్విన్ గా గిల్ అలోన్
* హిజ్ మెజెస్టి గవర్నమెంట్‌లో హోం సభ్యుడు హెర్బర్ట్ ఎమర్సన్‌గా ర్యాన్ జోనాథన్
* అసిస్టెంట్ సూపరింటెండెంట్ ఆఫ్ పోలీస్ జాన్ పి. సాండర్స్ గా కాన్రాడ్
* పోలీసు సూపరింటెండెంట్ జేమ్స్ అలెగ్జాండర్ స్కాట్‌గా టిమ్
* 1919లో జలియన్ వాలాబాగ్ వద్ద నిరాయుధులైన ప్రజలపై కాల్పులు జరపమని తన గూర్ఖాలు & సిపాయిలను ఆదేశించిన కల్నల్ రెజినాల్డ్ డయ్యర్ పాత్రలో రిచర్డ్ .
* యువ భగత్ గా నక్ష్దీప్ సింగ్

## నిర్మాణం

1998లో, సిని దర్శకుడు రాజ్‌కుమార్ సంతోషి సోషలిస్టు విప్లవకారుడు భగత్ సింగ్ పై అనేక పుస్తకాలను చదివి, ఆయనపై ఆసక్తిని పునరుద్ధరించడానికి ఒక బయోపిక్ సహాయపడుతుందని భావించారు. 1965లో ఎస్. రామ్ శర్మ భగత్ గురించి *షహీద్* అనే పేరుతో ఒక సినిమా చేసినప్పటికీ, "సాహిత్యం, సంగీత రంగంలో గొప్ప ప్రేరణగా ఉన్నప్పటికీ", ఇది "భగత్ సింగ్ భావజాలం, దృష్టి మీద ఆధారపడలేదు" అని సంతోషి భావించాడు. ఆగష్టు 2000లో స్క్రీన్ రైటర్ అంజుమ్ రాజాబాలి హర్ దయాల్ పై తన పని గురించి సంతోషి కి ప్రస్తావించారు, ఆయన విప్లవాత్మక కార్యకలాపాలు ఉధమ్ సింగ్ మీద ఆ సంవత్సరం ప్రారంభంలో ఒక పంజాబీ సినిమా విడుదలైంది. ఉధమ్ సింగ్ నుండి ప్రేరణ పొందినందున భగత్ జీవితం ఆధారంగా ఒక స్క్రిప్ట్ను రూపొందించమని సంతోషి రాజాబాలిని ఒప్పించాడు.

కుల్దీప్ ఖుల్లార్ విప్లవకారుడి జీవిత చరిత్ర అయిన *షహీద్ భగత్ సింగ్* కాపీని సంతోషి రాజబాలికి ఇచ్చారు. ఈ పుస్తకాన్ని చదవడం "ఈ వ్యక్తి మనస్సు గురించి నాలో తీవ్రమైన ఉత్సుకతను సృష్టించింది. నేను ఖచ్చితంగా అతని గురించి మరింత తెలుసుకోవాలనుకున్నాను" అని రాజాబాలి చెప్పారు. అతను జర్నలిస్ట్ కుల్దీప్ నాయర్ రాసిన ది మార్టియర్ః భగత్ సింగ్ ఎక్స్పెరిమెంట్స్ ఇన్ రివల్యూషన్ (2000) ను చదివిన తరువాత భగత్ పట్ల అతని ఆసక్తి తీవ్రమైంది. తరువాతి నెలలో, రాజాబాలి భగత్ పై తన పరిశోధనను అధికారికంగా ప్రారంభించాడు, ఇది "కష్టమైన పని" అని సంతోషి కి ఒప్పుకున్నాడు. ఫిల్మ్ అండ్ టెలివిజన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇండియా గ్రాడ్యుయేట్ అయిన గుర్పాల్ సింగ్, ఇంటర్నెట్ బ్లాగర్ సాగర్ పాండ్యా అతనికి సహాయం చేశారు. భగత్ భావజాలాలను ఖచ్చితంగా చిత్రీకరించినట్లయితే తన పూర్తి సహకారం ఉంటుందని దర్శకుడికి చెప్పిన భగత్ తమ్ముడు కుల్తార్ సింగ్ నుండి సంతోషి సమాచారం అందుకున్నాడు.

రాజాబాలి "భగత్ సింగ్ నివసించిన ప్రపంచాన్ని పునర్నిర్మించాలని" కోరుకున్నాడు, అతని పరిశోధనలో అతను "ఆ వ్యక్తిని అర్థం చేసుకోవడమే కాకుండా, అతనిపై ఉన్న ప్రభావాలు, ఆ యుగపు రాజకీయాలను కూడా అర్థం చేసుకోవాలి". 2000 సంవత్సరంలో Rediff.com కు చెందిన షర్మిలా తాలికులంకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో, రాజాబాలి ఈ చిత్రం "స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు కాకుండా భగత్ సింగ్ అనే వ్యక్తితో వ్యవహరిస్తుంది" అని చెప్పారు. భగత్ జీవితంలోని అనేక అంశాలు, కాబోయే భార్య మన్నెవాలీతో అతని సంబంధం సహా, పియూష్ మిశ్రా 1994 నాటకం గగన్ దమామా బాజ్యో మిశ్రా నుండి తీసుకోబడ్డాయి, తరువాత ఈ సినిమా సంభాషణలను రాసిన ఘనత ఆయనకే దక్కింది.

ఎ. జి. నూరానీ 1996 పుస్తకం, ది ట్రయల్ ఆఫ్ భగత్ సింగ్ః పాలిటిక్స్ ఆఫ్ జస్టిస్, విచారణ సన్నివేశాలకు ఆధారాన్ని అందించింది. 1928 సెప్టెంబరు నుండి 1931 మార్చి వరకు *ది ట్రిబ్యూన్* 750 వార్తాపత్రిక క్లిప్పింగ్ల నుండి భగత్ జైలు నోట్ బుక్స్ నుండి గుర్పాల్ అదనపు సమాచారాన్ని పొందాడు. ఇవి రాజబాలికి "ఆ వ్యక్తిని ఆకర్షించిన దాని గురించి, ఆ కాలంలో అతనిని ప్రభావితం చేసిన సాహిత్య, మేధో ప్రభావాల గురించి ఒక ఆలోచనను అందించాయి". 2000 సంవత్సరం చివరి నాటికి, సంతోషి, రాజాబాలి స్క్రిప్ట్ పనిని పూర్తి చేసి, కుమార్, టిప్స్ ఇండస్ట్రీస్ రమేష్ తౌరానీకి చూపించారు, ఇద్దరూ దీనిని చూసి ఆకట్టుకున్నారు. తౌరానీ సోదరులు తమ పతాకంపై ఈ చిత్రాన్ని నిర్మించడానికి అంగీకరించారు, సంతోషి లజ్జా (2001) పై తన పనిని పూర్తి చేసిన తర్వాత చిత్రీకరణను ప్రారంభించారు.

## కాస్టింగ్

సన్నీ డియోల్ మొదట్లో భగత్ సింగ్ గా నటించారు, కానీ అతను సంతోషితో షెడ్యూల్ విభేదాల కారణంగా ప్రాజెక్ట్ను విడిచిపెట్టాడు. సంతోషి అప్పుడు స్థిరపడిన నటులకు బదులుగా కొత్త ముఖాలను నటించడానికి ఇష్టపడ్డాడు, కాని ఆడిషన్ చేసిన ప్రదర్శనకారుల పట్ల సంతృప్తి చెందలేదు. అమీర్ ఖాన్ కూడా ఈ పాత్రను ఆఫర్ చేశారు, కానీ అతను ఆ పాత్రకు తగినంత చిన్నవాడు కాదని చెప్పి నిరాకరించాడు. అజయ్ దేవగన్ చివరకు ప్రధాన పాత్ర కోసం ఎంపిక చేయబడ్డాడు, ఎందుకంటే సంతోషి తనకు "విప్లవాత్మక కళ్ళు ఉన్నాయని భావించాడు. అతని అంతర్ముఖ స్వభావం అతని లోపల అగ్నిపర్వతం పేలడానికి సిద్ధంగా ఉందని బిగ్గరగా, స్పష్టమైన సంకేతాలను తెలియజేస్తుంది". దేవగన్ భగత్ దుస్తులు ధరించి స్క్రీన్ టెస్ట్ ప్రదర్శించిన తరువాత, సంతోషి దేవగన్ ముఖాన్ని దగ్గరగా సింగ్ను పోలి చూడటం చూసి "ఆహ్లాదకరంగా ఆశ్చర్యపోయాడు" అతని పాత్రను పోషించాడు. ద లెజెండ్ ఆఫ్ భగత్ సింగ్ లజ్జా తర్వాత సంతోషి తో దేవగన్ యొక్క రెండవ సహకారం. ఈ చిత్రాన్ని తన కెరీర్లో "అత్యంత సవాలుగా ఉన్న అసైన్మెంట్" గా దేవగన్ అభివర్ణించారు. ఈ ప్రాజెక్టుకు సైన్ అప్ చేయడానికి ముందు ఆయన *షహీద్* చూడలేదు. ఈ పాత్రకు సిద్ధం కావడానికి, ఈ చిత్రం స్క్రిప్ట్ను అభివృద్ధి చేయడానికి సంతోషి, రాజాబాలి సేకరించిన అన్ని సూచనలను దేవగన్ అధ్యయనం చేశారు. అతను కూడా భగత్ను మరింత దగ్గరగా పోల్చడానికి బరువు తగ్గారు.

ఆయన పాత్రను కూడా పోలి ఉన్నందున, ఆయన పాత్రను పోషించడానికి సంతోషి అఖిలేంద్ర మిశ్రా ఎంచుకున్నాడు. శివ వర్మ రచించిన సంస్కృతియన్ చదవడంతో పాటు, మిశ్రా భగవాన్ దాస్ మహోర్, సదాశివ్ రావు మల్కాపూర్కార్ రాసిన విప్లవకారుల వృత్తాంతాలను చదివారు. తన జ్యోతిషశాస్త్ర నమ్మకాల కారణంగా, అతను తన వ్యక్తిత్వాన్ని నిర్ణయించడానికి ఆజాద్ జాతకాన్ని కూడా పొందాడు. తన తండ్రి ఆజాద్ పాత్ర గురించి తెలియజేస్తూ, వారు మొదట కాన్పూర్కు చెందినవారని, అదే ప్రదేశానికి ఆజాద్ పూర్వీకులు వచ్చారని మిశ్రా తన తండ్రికి చెప్పినట్లు Rediff.com లతా ఖుబ్చందానీకి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో మిశ్రా పేర్కొన్నారు. ఈ సమాచారం మిశ్రాను ఆజాద్ పాత్రను పోషించడానికి ప్రోత్సహించింది.

సుశాంత్ సింగ్, డి. సంతోష్ సినిమా అరంగేట్రంలో భగత్ స్నేహితులు, హిందూస్తాన్ రిపబ్లికన్ అసోసియేషన్ తోటి సభ్యులు, సుఖ్దేవ్ థాపర్, శివరామ్ రాజ్గురు పాత్రల్లో నటించారు. వారి ముఖాలు ఇద్దరు విప్లవకారుల ముఖాలను పోలి ఉన్నాయని సంతోషి నమ్మాడు. వారి పాత్రల గురించి తెలుసుకోవడానికి, మిశ్రా మాదిరిగానే సుశాంత్, సంస్కృతియన్ చదివినప్పుడు సంతోష్ రాజ్గురు కుటుంబ సభ్యులను సందర్శించాడు. నటులను కూడా వారి పాత్రల నేపథ్యాలకు అనుగుణంగా ఎంపిక చేశారు. భగత్, బటుకేశ్వర్ దత్ కోసం బాంబును రూపొందించిన వ్యక్తి జతిన్ దాస్ పాత్ర పోషించిన సంతోష్, అమితాబ్ భట్టాచార్జీ విషయంలో కూడా ఇది నిజం. సంతోష్, భట్టాచార్జీలు రాజ్గురు, దాస్ మాదిరిగానే మహారాష్ట్ర & పశ్చిమ బెంగాల్కు చెందినవారు. భగత్ తల్లిదండ్రులు కిషన్ సింగ్, విద్యావతి కౌర్ పాత్రల్లో రాజ్ బబ్బర్, ఫరీదా జలాల్ నటించగా, అమృత రావు భగత్ కాబోయే భార్య మన్నేవాలీ పాత్రను పోషించారు.

## చిత్రీకరణ

ప్రధాన ఫోటోగ్రఫీ జనవరి 2002లో ప్రారంభమై మేలో పూర్తయింది. మొదటి షెడ్యూల్ చిత్రీకరణ ఆగ్రా, మనాలి జరిగింది, ఆ తరువాత యూనిట్ ముంబై ఫిల్మ్ సిటీ స్టూడియోకు మారింది. సినిమాటోగ్రాఫర్ కె. వి. ఆనంద్ ప్రకారం, ఫిల్మ్ సిటీలో నిర్మాణ రూపకల్పనకు బాధ్యత వహించిన నితిన్ చంద్రకాంత్ దేశాయ్ సుమారు 85 సెట్లను నిర్మించారు, ఈ సినిమాలో కనిపించే "99 శాతం నేపథ్యం" సెట్లు. దేశాయ్ సినిమా అంతటా సెపియా రంగును ఉపయోగించారు, ఇది ఒక కాలపు అనుభూతిని సృష్టించింది.

1919 నాటి ఊచకోత వర్ణించే అదనపు సన్నివేశాలను 83 సంవత్సరాల క్రితం బాగ్ లాగా నిర్మించిన సెట్లో చిత్రీకరించారు-వాటిలో కొన్ని రాత్రి 9 గంటల నుండి ఉదయం 6 గంటల మధ్య చిత్రీకరించబడ్డాయి. చిత్రం ప్రారంభంలో బాగ్ సెట్, అమృత్సర్ చుట్టుపక్కల ఉన్న ప్రదేశాలలో ఉన్న సన్నివేశాలలో నక్షదీప్ సింగ్ చిన్న భగత్గా కనిపిస్తాడు. మన్నెవాలీ తండ్రిగా నటించిన తన తండ్రి కోమల్ సింగ్ నుండి బాలుడి ఛాయాచిత్రాలను అందుకున్న తరువాత సంతోషి నక్షదీప్ను ఎంచుకున్నాడు.

పూణే బహిరంగ ప్రదేశంలో షూటింగ్ సమయంలో కుల్తార్ ఏడు రోజులు నిర్మాణ విభాగంతో ఉన్నారు. సంతోషి, దేవగన్ ఇద్దరూ కుల్తర్తో తమ పరస్పర చర్యలను ప్రశంసించారు, అతను "తన సోదరుడి జీవితంపై లోతైన అంతర్దృష్టులను" అందించాడని పేర్కొన్నారు. కుల్తార్ తారాగణం, సిబ్బంది చిత్తశుద్ధితో సంతోషించి, భగత్ రాసిన వ్యక్తిగత లేఖలను వారితో పంచుకున్నారు. "పగడి సంభల్ జట్టా" పాట చిత్రీకరించిన చివరి భాగం. బ్యాక్అప్ భాంగ్రా నృత్యకారుల రెండు వర్గాల మధ్య కనిపించిన దేవగన్ ఉన్న పాటలోని ఒక సన్నివేశం పూర్తి చేయడానికి మూడు టేక్లను తీసుకుంది. భగత్ సింగ్ పురాణం 2002లో ₹-250 మిలియన్ల (సుమారు US $4.15-5.18 మిలియన్లు) బడ్జెట్తో రూపొందించబడింది.

## సంగీతం

ఎ. ఆర్. రెహమాన్ ది లెజెండ్ ఆఫ్ భగత్ సింగ్ కోసం సౌండ్ట్రాక్, స్కోర్ను స్వరపరిచారు, ఇది *పుకార్* (2000) తర్వాత సంతోషితో తన రెండవ సహకారం. పాటలకు సాహిత్యం సమీర్ రాశారు. *షహీద్* మాదిరిగా కాకుండా, వేగవంతమైన కంపోజిషన్లను కలిగి ఉండి, తన మునుపటి సినిమాలలో చేసిన దానికంటే ఎక్కువగా పంజాబీ సంగీతం ప్రయోగాలు చేసిన నెమ్మదిగా ఉండే పాటలను కంపోజ్ చేయమని సంతోష్ తనకు సూచించాడని రెహమాన్ గుర్తు చేసుకున్నారు. సౌండ్ట్రాక్ రెండు నెలల్లో పూర్తయింది, 8 మే 2002న న్యూ ఢిల్లీ విడుదలైంది.

## విడుదల

సంజయ్ గాధ్వి రొమాన్స్ చిత్రం మేరే యార్ కీ షాదీ హై, భగత్ ఆధారంగా మరో చిత్రం *23 మార్చి 1931: షహీద్*, బాబీ డియోల్ విప్లవకారుడిగా నటించినప్పుడు 2002 జూన్ 7న ది లెజెండ్ ఆఫ్ భగత్ సింగ్ విడుదలైంది.

చిత్రం విడుదలకు ఒక వారం ముందు, ఢిల్లీలోని ఒక ప్రభుత్వేతర సంస్థ ఆర్టికల్ 51 ఎ ఫోరం, ది లెజెండ్ ఆఫ్ భగత్ సింగ్ చారిత్రాత్మకంగా సరికాదని భావించింది, మన్నెవాలీని భగత్ వితంతువుగా చేర్చడాన్ని విమర్శించింది, సినిమాలు "ఎటువంటి పరిశోధన లేదా భక్తి లేకుండా" నిర్మించబడ్డాయి, చిత్రనిర్మాతలు "ఊహాత్మక భాగాల ఆధారంగా మసాలా చిత్రాలను రూపొందించడానికి" బాక్సాఫీస్ అవకాశాలను చూస్తున్నారు. కుమార్ తౌరానీ తన చిత్రాన్ని సమర్థిస్తూ, తాను రావును "అలంకార విలువ కోసం" జోడించలేదని, అలా ఉంటే, దానికి బదులుగా స్థిరపడిన నటిని ఎంచుకునేవాడినని పేర్కొన్నాడు. టిప్స్ ఇండస్ట్రీస్ విడుదల చేసిన ఒక పత్రికా ప్రకటన ఇలా చెప్పిందిః "మనవాలి గ్రామానికి చెందిన ఈ అమ్మాయి భగత్ సింగ్ను ఎంతగా ప్రేమించిందంటే, ఆమె మరణం వరకు అవివాహితురాలైంది, భగత్ సింగ్ వితంతువుగా పిలువబడింది". టిప్స్ ఇండస్ట్రీ చీఫ్ ఆపరేటింగ్ ఆఫీసర్ రాజు హింగోరాని, కుల్తార్ ఈ చిత్రాన్ని ధృవీకరించారని ఎత్తి చూపారు, ఇలా అన్నారుః "అతని మద్దతుతో, ఇతర ఆరోపణలకు మనం ఎందుకు భయపడాలి?"

2002 మే 29న, భగత్ సింగ్ చిన్న సోదరుడు రాజిందర్ సింగ్ కుమార్తె పరమ్జిత్ కౌర్, ది లెజెండ్ ఆఫ్ భగత్ సింగ్ *23 మార్చి 1931: షహీద్* రెండింటి విడుదలను నిలిపివేయాలని పంజాబ్ & హర్యానా హైకోర్టు 14 పేజీల పిటిషన్ను దాఖలు చేశారు, వాటిలో స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడి జీవితం "వక్రీకరించిన సంస్కరణలు ఉన్నాయి" అని ఆరోపించారు. భగత్ మన్నేవాలీతో యుగళగీతం పాడటం, దండలు ధరించడం అవాస్తవమని, చారిత్రక వాస్తవాలను వక్రీకరించడమేనని కౌర్ న్యాయవాది సందీప్ భన్సాల్ వాదించారు. రెండు రోజుల తరువాత, న్యాయమూర్తులు జస్టిస్ జవహర్లాల్ గుప్తా, జస్టిస్ నరీందర్ కుమార్ సుద్ద్ సమక్షంలో పిటిషన్ విచారణకు వచ్చింది, ఇద్దరూ ఈ చిత్ర విడుదలను నిలిపివేయడానికి నిరాకరించారు, ఈ పిటిషన్ను "చాలా ఆలస్యం చేయబడిందని , చిత్రాల ప్రదర్శనను నిలిపివేయడం సరైనది కాదని" పేర్కొన్నారు.

## ప్రశంసలు

50వ జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలలో, ది లెజెండ్ ఆఫ్ భగత్ సింగ్ హిందీలో ఉత్తమ చలన చిత్రాన్ని గెలుచుకోగా, దేవగన్ ఉత్తమ నటుడి అవార్డును అందుకున్నారు. ఈ సినిమా 48వ ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డులలో మూడు నామినేషన్లు అందుకుంది, మూడు అవార్డులను గెలుచుకుంది-ఉత్తమ నేపథ్య సంగీతం రెహమాన్ ఉత్తమ చిత్రం (విమర్శకుడు) (కుమార్ తౌరాని, రమేష్ తౌరాని) & ఉత్తమ నటుడు (విమర్శకుడు ( అజయ్ దేవ్‌గణ్).

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* ఇంటర్నెట్ మూవీ డేటాబేసు లో *ది లెజెండ్ ఆఫ్ భగత్ సింగ్*