Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ఔలియా

**ఔలియా** అనగా ధార్మిక గురువు. ఔలియా పదానికి మూలం 'వలి', వలి అనగా మిత్రుడు. ఇంకనూ, సహాయకుడు, మార్గదర్శకుడు, జ్ఞాని, కాపాడువాడు అనే అర్థాలూ గలవు. సాధారణంగా *ఔలియా* లను **ఔలియా అల్లాహ్** అని సంభోదిస్తారు. ఔలియా అల్లాహ్ అనగా అల్లాహ్ మిత్రులు. అల్లహ్ ను సంతుష్టం చేసుకున్నవారు. ఔలియాపట్ల అల్లాహ్ కూడా సంతుష్టుడౌతాడు. ఔలియా పేర్ల ప్రక్కన "రహ్మతుల్లాహి అలైహి" అని వ్రాస్తారు. అనగా "అల్లాహ్ వీరిపై తన ఆశీర్వచనాలు పలికాడు" అని. ఉదాహరణకు హజరత్ నిజాముద్దీని ఔలియారహ్మతుల్లాహి అలైహి

## ఔలియా అల్లాహ్ లు

* హసన్ బస్రి
* రాబియా బస్రి
* అబ్దుల్ ఖాదిర్ జీలాని - (గౌసుల్-ఆజమ్-దస్తగీర్, బడే పీర్, గౌసుస్-సఖ్లైన్ అని కూడా అంటారు) ఇతని సమాధి ఇరాక్ లోని బాగ్దాద్లో గలదు
* ఖ్వాజా మొయినుద్దీన్ చిష్తి - (సుల్తానె హింద్, ఖ్వాజా గరీబ్ నవాజ్ అని కూడా అంటారు) ఇతని సమాధి అజ్మీర్లో గలదు.
* నిజాముద్దీన్ ఔలియా
* ఖ్వాజా బందా నవాజ్
* బఖ్తియార్ కాకీ
* హజ్రత్ సాబిర్ ఎ పాక్ , కలియర్

## మూలాలు
# దేవనాగరి

దేవనాగరి లిపి
**దేవనాగరి** (देवनागरी) అన్నది భారత దేశము, నేపాల్ దేశాలలో వ్యాప్తిలో ఉన్న ఒక లిపి. దీనినే **నాగరీ లిపి** అని కూడా పిలుస్తారు. హిందీ, మరాఠీ, నేపాలీ భాషలను వ్రాయడానికి ఈ లిపినే ప్రధానంగా ఉపయోగిస్తారు. ఇది ఎడమ నుండి కుడికి వ్రాయబడుతుంది. పురాతన బ్రాహ్మీ లిపి దీనికి ఆధారం. దేవనాగరి లిపి బెంగాలీ - అస్సామీ, ఒడియా, లేదా గురుముఖి వంటి ఇతర భారతీయ లిపిల నుండి భిన్నమైనదిగా కనిపిస్తుంది, కానీ దగ్గరగా పరిశీలించిన వారు కోణాలు, నిర్మాణాత్మక ఉద్ఘాటనలో మాత్రమే తేడాలు ఉన్నట్టు కనుగొన్నారు.

దేవనాగరి లిపిని 120 కి పైగా భాషలకు వాడతారు. ఇది ప్రపంచంలో అత్యంత ఉపయోగించిన, దత్తత రచన వ్యవస్థలలో ఒకటిగా ఉంది. అవధి, భిలి, భోజ్పురి, బోడో, ఛత్తీస్గఢి, డోగ్రి, గర్వాలీ, హర్యానావి, హిందీ, భోజ్‌పురి భాష, కాశ్మీరీ, కొంకణి, మగహి, మైథిలి, మరాఠీ, ముండరి, నేపాలీ, పాలి, రాజస్థానీ, సంస్కృతం, సంతాలీ, సింధీ మొదలైన భాషల లిపి దేవనాగరిలో రాస్తారు. దేవనాగరి లిపిలో నలభై ఏడు ప్రాథమిక అక్షరాలు ఉన్నాయి, వీటిలో పద్నాలుగు అచ్చులు, ముప్పై-మూడు హల్లులు

## చరిత్ర

దేవనాగరి భారతదేశం, నేపాల్, టిబెట్, ఆగ్నేయాసియా దేశాలకు చెందిన దమ్మ లిపి.

## మూలాలు
# బాతు

బాతులు (ఆంగ్లం: Ducks) ఒకరకమైన పక్షులు. అనాటిడే కుటుంబానికి చెందిన అనేక జాతుల నీటి పక్షులకు బాతు అని సాధారణ పేరు. ఇవి హంసలు, గూస్ (Goose) కంటే చిన్నవిగా ఉంటాయి. వీటికి మెడ తక్కువగా ఉంటుంది. ఇవి మంచినీటి, ఉప్పునీటి కుంటలు, చెరువులు, సముద్రాలలో కనిపిస్తాయి. మగ బాతును **డ్రేక్** అని, ఆడ బాతును **మల్లార్డ్** అని పిలుస్తారు.

## వివరణ

తెల్ల బాతు
బాతులు అనేక ఇతర సహ-జాతులు, కుటుంబాలుగా విభజించబడ్డాయి, కానీ వాటిని మోనోఫైలీగా పరిగణించరు. ఉదాహరణకు, హంసలు, గూస్ ఒకే జాతికి చెందినవి అయినప్పటికీ వాటిని బాతులుగా పరిగణించరు. బాతులు కొన్నిసార్లు లూన్లు, గ్రెబ్స్, కూట్స్ మొదలైన పక్షుల నుండి వేరు చేయబడతాయి.

| బాతులు
 |
| --- |
|  |
| మల్లార్డ్ (ఆడ), డ్రేక్ (మగ) బాతులు
 |
| Scientific classification
 |
| Kingdom:
 | ఏనిమేలియా
 |
| Phylum:
 | కార్డేటా
 |
| Class:
 | పక్షులు
 |
| Order:
 | అన్సెరిఫార్మ్స్
 |
| Family:
 | అనాటిడే
 |
| ఉప కుటుంబాలు
 |
|
డెండ్రోసిగ్నా
ఆక్సియురిడే
అనటినే
ఇథైన్
మెర్జినే

 |

అనాటిడే కుటుంబానికి చెందిన అనాటిని ఉపకుటుంబానికి చెందిన దాదాపు 120 రకాల నీటి పక్షులకు బాతు అనేది సాధారణ పేరు. అవి ఒకే కుటుంబానికి చెందిన అన్సెరినీ అనే హంసలు, గూస్ ల కంటే చిన్నవి. అనాటిని సమూహంలోని నీటి పక్షులు, సైరోసినీ ఉపకుటుంబానికి చెందిన డైవింగ్ సముద్ర బాతులు, మెర్గానిటిని మూర్హెన్స్, ఆక్సియురిని స్విష్-టెయిల్డ్ బాతులు, డెండ్రోసిగ్నిని ఉపకుటుంబానికి చెందిన పొడవాటి కాళ్ళ బాతులు కూడా ఈ సమూహానికి చెందినవే.

అనాటిడే కుటుంబంలోని ఇతర పక్షుల మాదిరిగానే, బాతులు ఎర్రటి ముక్కులు, పాదాలను కలిగి ఉంటాయి. ఆకారం, పరిమాణంలో సూక్ష్మమైన వైవిధ్యాలు వివిధ జాతుల బాతులలో ఉంటాయి. వీటి దంతాల నిర్మాణం ఆహారాన్ని పట్టుకోవడానికి, నమలడానికి సహాయపడతాయి. బాతులు మందపాటి, జిడ్డుగల ఈకలను కప్పి ఉంటాయి. వాటి తోకల దగ్గర ఉన్న గ్రంథుల ద్వారా నూనె స్రవిస్తుంది, తద్వారా వాటి ఈకలను కప్పి ఉంచి అవి తడిసిపోకుండా చూసుకుంటాయి. ఇవి సాధారణంగా 0.5–5 కిలోల బరువు ఉంటాయి. దక్షిణ అమెరికా స్టీమర్ బాతు అత్యంత బరువైన బాతు. దీని బరువు దాదాపు 8 కిలోలు.

అవి విచిత్రమైన నడకతో నేలపై నడుస్తాయి. నీటిలో ఈత కొట్టగలవు. కొన్ని జాతులు తప్ప అన్నీ ఎగరగలవు. అనేక జాతుల బాతులు శీతాకాలంలో గుంపులుగా సుదూర ప్రాంతాలకు వలసపోతాయి. బాతులలో మగ, ఆడ బాతుల మధ్య తేడా ఉంటుంది. మగ బాతులు సాధారణంగా ఆడ బాతుల కంటే ఎక్కువ రంగులలో ఉంటాయి. బాతులు సంవత్సరానికి ఒకసారి నేలపై 5 నుండి 12 గుడ్లు పెడతాయి. సంభోగం సమయంలో, ఆడ బాతు తనకు నచ్చిన మగ బాతును ఎంచుకుని దానితో జతకడుతుంది. సహజ పరిస్థితులలో, మగ బాతు ఏకస్వామ్య జీవులు, కానీ మచ్చిక చేసుకున్నప్పుడు, అవి అనేక ఆడ బాతులతో జతకడతాయి. గుడ్లను పొదిగే బాధ్యత ఆడ బాతుపైనే ఉంటుంది. ఈ సమయంలో, తన పాత ఈకలను వదిలివేసి కొత్త ఈకలను పెంచే మగ బాతు నిస్సహాయంగా ఉంటుంది. పొదిగిన పిల్లలు ఆహారం కోసం తిరుగుతాయి. బాతులు శాకాహారులు అయినప్పటికీ, అవి నత్తలు, కీటకాలు, వాటి లార్వాలు, చిన్న చేపలను కూడా తింటాయి.

## ఇవి కూడా చూడండి

* చెరువు బాతు
* ముక్కుచుక్క బాతు
* చిక్కటి ముక్కు గూడబాతు

## మూలాలు
# బహుమతి ప్రదాత

గుర్రాల ఆటల ఒక ఆటోమోటివ్ కంపెనీ స్పాన్సర్షిప్.
గెలిచిన వారికి బహుమతులను ప్రదానం చేసే వ్యక్తిని **బహుమతి ప్రదాత** అంటారు. ఇతనిని ఆంగ్లంలో **స్పాన్సర్** అంటారు. బహుమతిని ప్రదానం చేయడం ద్వారా గెలుచుకున్న విజేతలతో పాటు గెలుపొందని వారికి కూడా తదుపరి బహుమతిని సొంతం చేసుకోవాలనే ఆసక్తిని, ఉత్సాహాన్ని నింపుతారు. బహుమతిని ప్రదానం చేసే వ్యక్తి లేదా సంస్థ పోటీ ప్రారంభంలో ముందుగానే తాము ఇవ్వాలనుకున్న బహుమతి గురించి వెల్లడిస్తారు వీరిలో వాణిజ్య బహుమతి ప్రదాతలు కూడా ఉంటారు. వాణిజ్య బహుమతి ప్రదాతలు అనగా తమ పేరు కోసం లేదా తమ వాణిజ్య సంస్థ అభివృద్ధి కోసం తాము ఇవ్వాలనుకున్న బహుమతిని ముందుగానే ప్రకటించి తద్వారా తమ సంస్థ ప్రాచుర్యం పొంది లాభపడాలనుకునేవారు. ప్రస్తుతం బాగా క్రేజ్ ఉన్న క్రికెట్ ఆటపై వాణిజ్య బహుమతి ప్రదాతలు దృష్టి సారిస్తున్నారు. కొందరు బహుమతి ప్రదాతలు ముఖ్యంగా చదువులో మంచి మార్కులు సాధించిన వారికి తాము ముందుగా బహుమతిని ప్రకటించకపోయినప్పటికి బహుమతులను అందజేస్తున్నారు.

## ఇవి కూడా చూడండి

## బయటి లింకులు
# 2011

**2011** గ్రెగోరియన్‌ కాలెండరు యొక్క సాధారణ సంవత్సరము.

## సంఘటనలు

## మరణాలు

ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ
* జనవరి 2: గుండవరపు సుబ్బారావు, అభ్యుదయ కవి, విప్లవ గీతాల రచయిత.
* జనవరి 6: ఎస్. టి. జ్ఞానానంద కవి, తెలుగు రచయిత. (జ.1922)
* జనవరి 21: ఇ.వి.వి.సత్యనారాయణ, సినిమా దర్శకుడు. (జ.1958)
* ఫిబ్రవరి 22: మిక్కిలినేని రాధాకృష్ణమూర్తి, నటుడు, రచయిత.
* ఫిబ్రవరి 24: ముళ్ళపూడి వెంకటరమణ, తెలుగు నవల, కథ, సినిమా, హాస్య కథ రచయిత. (జ.1931)
* మార్చి 30: నూతన్ ప్రసాద్, తెలుగు సినిమా రంగములో హాస్య నటుడు, ప్రతినాయకుడు. (జ.1945)
* ఏప్రిల్ 6: సుజాత, దక్షిణ భారత సినిమా నటి. (జ.1952)
* ఏప్రిల్ 24: సత్య సాయి బాబా, భారతీయ ఆధ్యాత్మిక గురువు. (జ.1926)
* జూన్ 3: కరుటూరి సూర్యారావు, కష్టేఫలీ అనే నానుడి నిజము చేసిన గొప్ప వ్యవసాయ, వ్యాపార, పారిశ్రామిక వేత్త. (జ.1933)
* జూన్ 7: నటరాజ రామకృష్ణ, పేరిణి శివతాండవము, నవజనార్దనం వంటి ప్రాచీన నాట్యరీతుల్ని తిరిగి వెలుగులోకి తెచ్చిన నాట్యాచార్యుడు. (జ.1933)
* జూన్ 9: ఎమ్.ఎఫ్. హుస్సేన్, అంతర్జాతీయంగా పేరు పేరొందిన భారతీయ చిత్రకారుడు. (జ. 1915)
* జూన్ 21: కొత్తపల్లి జయశంకర్, తెలంగాణ సిద్ధాంతకర్త, తెలంగాణ పితామహుడు. (జ.1934)
* ఆగష్టు 3: వేగుంట మోహనప్రసాద్, కవి, రచయిత. (జ.1942)
* ఆగష్టు 7: మాతంగి విజయరాజు, రంగస్థల నటులు.
* ఆగష్టు 14: షమ్మీ కపూర్, భారత సినీనటుడు, దర్శకుడు. (జ.1931)
* ఆగష్టు 24: బండి రాజన్ బాబు, ఛాయాచిత్రకారుడు. (జ.1939)
* సెప్టెంబరు 3: నండూరి రామమోహనరావు, తెలుగు పాత్రికేయులు, అభ్యుదయవాది, ‘ఆంధ్రజ్యోతి’ పూర్వ సంపాదకుడు. (జ.1927)
* సెప్టెంబరు 21: తుమ్మల వేణుగోపాలరావు. విద్యా, సాహితీ, సామాజిక వేత్త, వామపక్ష భావజాలసానుభూతిపరుడు. (జ.1928)
* అక్టోబరు 14: జాలాది రాజారావు, తెలుగు రచయిత. (జ.1932)
* అక్టోబరు 20: అమరపు సత్యనారాయణ, నటుడు, గాయకుడు, రంగస్థల కళాకారుడు. (జ.1936)
* అక్టోబరు 28: దూసి బెనర్జీ భాగవతార్, బెనర్జీవృత్తి గాయకుడు, సంగీత దర్శకుడు, హరికథ కళాకారుడు, రంగస్థల నటుడు, వ్యాఖ్యాత, తబలా కళాకారుడు.
* అక్టోబరు 30: ఎన్.రాజేశ్వర్ రెడ్డి, మహబూబ్ నగర్ జిల్లాకు చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, మాజీ ఎమ్మేల్యే. (జ.1956)
* నవంబరు 28: అవసరాల రామకృష్ణారావు కథలు, నవల రచయిత. (జ.1931)
* నవంబరు 28: అక్కినేని అన్నపూర్ణ, తెలుగు సినిమా నటుడు అక్కినేని నాగేశ్వరరావు భార్య. (జ.1933)
* నవంబరు 30: ఏల్చూరి విజయరాఘవ రావు, భారతీయ సంగీతకారుడు, వేణుగాన విద్వాంసుడు, సంగీత దర్శకుడు, రచయిత. (జ.1925)
* డిసెంబరు 3: దేవానంద్, హిందీ చలనచిత్ర నటుడు. (జ.1923)
* డిసెంబరు 11: మల్లెమాల సుందర రామిరెడ్డి, తెలుగు రచయిత, సినీ నిర్మాత. (జ.1924)
* డిసెంబరు 25: ఇలపావులూరి పాండురంగారావు, శతాధిక గ్రంథరచయిత. అనువాదకుడు. (జ.1930)

## ఇవి కూడా చూడండి

* 2011లో క్రీడలు
# చెవి

మానవుల చెవి అంతర్నిర్మాణం

**చెవి** లేదా **కర్ణం** (Ear) జంతుజాతులలో శబ్దాల్ని గ్రహించే జ్ఞానేంద్రియం. మనిషికి రెండు చెవులు తలకి ప్రక్కగా ఉంటాయి. చెవులు వినడానికే కాకుండా, శరీరపు సమతాస్థితి ని గ్రహించడానికి తోడ్పడుతాయి.

## భాషా విశేషాలు

తెలుగు భాషలో చెవి పదానికి వివిధ ప్రయోగాలున్నాయి. చెవి నామవాచకంగా An ear. A key అని అర్ధాలున్నాయి. ఉదా: మాట చెవిని పెట్టు to give ear to, to hearken. చెవులు గడియలు పడ్డవి his ears were ringing through faintness. పత్రము యొక్క చెవి the tip or margin of a written bond. పత్రపు చెవి చించు to cancel a bond by tearing the leaf so as to disengage it from the cord on which palm leaf volumes are strung. చెవికొన or చెవికొణక the tip of the ear. చెవిటి (చెవి+అవిటి) adj. విశేషణంగా Deaf. n. A deaf man. బథిరుడు అని అర్ధం. ఉదా: చెవిటి వ్యవహారము an unspeakable or unutterable iniquity, lit. one which makes one story one's ears. చెవిటిమూగ n. A deaf mute. చెవుడును మూగతనమును గలవాడు. చెవినిల్లు గట్టుకొని చెప్పు to reiterate a precept, as though keeping ti always dwelling in the ear. ఉదా: "నిచ్చలు చెవినిలల్లు గట్టుకొని చాటితి నన్నుగణింప వైతి పెన్బలియుని తోడి పోరిది." చెవియాకు లేదా చెవ్వాకు n. An ear ornament ఒక రకమైన చెవికి ధరించే ఆభరణం. చెవికట్టు n. The iron ring on an axle tree. చెవుడు (చెవి + అవుడు) n. Deafness. (The inflected form is చెవిటి.) చెవుడుపడు v. n. To become deaf. చెవుడుపరుచు to deafen. చెవులపిల్లి n. The black-naped Hare, Lepus nigricollis. (F.B.I.) కుందేలు. చెవులపోతు n. A buck hare కుందేలు, శశకము.

## క్షీరదాలలో

సకశేరుకాలలో, ముఖ్యంగా క్షీరదాలలో చెవి నిర్మాణం క్లిష్టంగా ఉంటుంది. చెవిలో బాహ్య చెవి లేదా వెలుపలి చెవి, మధ్య చెవి, లోపలి చెవి అని మూడు భాగాలుంటాయి.

## ఇతర జంతువులలో

కొన్ని చేపలలోను, ఉభయచరాలలోను, చాలా సరీసృపాలలోను వెలుపలి చెవి లోపిస్తుంది. మానవ చెవి గుర్తించలేని కొన్ని శబ్దాలను కొన్ని జంతువులు గుర్తిస్తాయి. ఉదాహరణకు అల్ట్రాసోనిక్ శబ్దాలు. ఒక్కో జంతువుకు ఒక్కోరకం శబ్దాలను గ్రహించగల శక్తి ఉంటుంది.

## వ్యాధులు

మానవుని చెవి ఒక నిర్ణీత పరిధిలోని శబ్దాలను మాత్రమే వినగలుగుతుంది. అంతకు మించిన పెద్ద పెద్ద శబ్దాలను విన్నపుడు కర్ణభేరి పగిలిపోవచ్చు. నీళ్ళు ఎక్కువగా లోపలికి వెళ్ళడం వల్ల కూడా చెవి లోపలి భాగం దెబ్బతినే అవకాశం ఉంది. చెవి బాగా శుభ్రం చేయకపోవడం వల్ల గులిమి చేరి నొప్పి వేసే అవకాశం ఉంది.

## హెడ్‌ఫోన్స్

హెడ్‌ఫోన్స్ అనేవి చెవులపై ధరించే లేదా ప్రైవేట్‌గా ఆడియోను వినడానికి చెవులలోకి చొప్పించబడే ఆడియో పరికరాలు. ఇవి సాధారణంగా స్మార్ట్‌ఫోన్‌లు, కంప్యూటర్‌లు, టాబ్లెట్‌లు, మ్యూజిక్ ప్లేయర్‌ల వంటి వివిధ ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలతో ఉపయోగించబడతాయి. చుట్టుపక్కల వాతావరణం నుండి ఆడియోను వేరుచేయడం ద్వారా హెడ్‌ఫోన్‌లు మరింత లీనమయ్యే, వ్యక్తిగత శ్రవణ అనుభవాన్ని అందిస్తాయి.

## మూలాలు

* జంతుశాస్త్ర నిఘంటువు, తెలుగు అకాడమి, ఆంధ్ర ప్రదేశ్.