Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# జకాత్

**జకాత్** (అరబ్బీ : زكاة ) ఇస్లాం ఐదు మూలస్తంభాలలో నాలగవది. జకాత్ అనగా "శుద్ధి", తన ఆదాయాన్ని శుద్ధి చేసుకోవడం, అనగా, తన ఆదాయంలో కొంత భాగాన్ని అవసరమున్నవారికి పంచి లేదా సహాయం చేసి తన సంపదను ధార్మికం చేసుకోవడం. ప్రతి ముస్లిం తన సాంవత్సరిక ఆదాయం, ధనములో 2.5% అల్లాహ్ మార్గంలో అవసరమున్నవారికి లేదా పేదవారికి సహాయం చేయాలి, ఈధార్మిక విధానాన్ని జకాత్ అంటారు. ఈ జకాత్ ను రంజాన్ మాసంలో లెక్కగట్టి చెల్లిస్తారు.

జకాత్ ఇస్లాం ఐదు మూలస్తంభాలలో ఒకటి, దీని ప్రస్తావన ఖురాన్ లోనూ, హదీసు లలోనూ ఉంది.

మొరాకోలోని ఫెజ్‌లోని జౌయా మౌలే ఇద్రిస్ II వద్ద జకాత్ ఇవ్వడానికి ఒక స్లాట్

## ఖురాన్ లో జకాత్ గురించి

ఖురాన్ లో జకాత్ గురించి దాదాపు ముప్ఫై ఆయత్ లలో వర్ణింపబడింది. మరీ ముఖ్యంగా మదనీ సూరా లలో. ఖురాన్ ప్రకారం జకాత్ "ధన వికేంద్రీకరణ విధానము", ధనము ఒకే చోట కేంద్రీకృతం కాకుండా, అవసరనిమిత్తమైన వారి దగ్గరకు కూడా చేర్చబడే విధానము. జకాత్ కు ఇస్లాంలో "పన్ను" కన్నా ఉత్తమ స్థానమున్నది. ఇది మోక్ష మార్గాలకు దారులలో ఒకటి. ముస్లిమేతరులు దీనిని చెల్లించనక్కరలేదు, కానీ జిజియా రూపంలో చెల్లించవచ్చును. కానీ ఖురాన్ లో ఈ విధంగా ప్రకటింపబడింది." ఎవరైతే జకాత్ చెల్లిస్తారో వారికి పరలోకంలో మంచి బహుమానాలున్నాయి, ఎవరైతే పట్టించుకోరో వారికి శిక్ష తప్పదు". జకాత్ చెల్లింపు ద్వారా తన ధనాన్ని, ఆత్మను శుద్ధి చేసుకోవచ్చును.

ముస్లింలకు పన్నులు చెల్లించడం (జకాత్ తో సహా), పరమేశ్వరునికి మానవాళికి మధ్యన ఒక వారధి లాంటిది. [ఖోరాన్ 2:83]

జకాత్ ఎవరికి ఇవ్వవచ్చో దీనికి ఖురాన్ వర్ణిస్తుంది.

## హదీసులలో జకాత్ గురించి

హదీసు లలో జకాత్ ఇవ్వని వారి గూర్చి విమర్శించడం జరిగింది. జకాత్ చెల్లించకపోవడం మునాఫిక్ ల పని, ఇలాంటి వారి ప్రార్థనలను అల్లాహ్ అంగీకరించడు. హదీసుల ప్రకారం ధనికులు జకాత్ చెల్లిస్తే పేదలు ఆకలితో అలమటించరు. జకాత్ చెల్లించువారి ధనం జకాత్ చెల్లించడం ద్వారా శుద్ధి అగును, పరిపూర్ణ స్వచ్ఛత పొందును. జకాత్ చెల్లిస్తే, వారి ధన మాన ప్రాణ రక్షణల బాధ్యత అల్లాహ్ దే. చెల్లించని వారు ప్రళయదినాన లెక్కలు ఇవ్వవలసినదే, శిక్ష పొందవలసినదే.

```
ఒక సంవత్సరం పాటు ధనం వుంచుకున్నట్లయితే దానిపై జకాత్ చెల్లించాలి. లేదా లావాదేవీల ప్రకారం మొత్తం ధనం, మొత్తం లాభం, వాటిపై "నిసాబ్" ప్రకారం ఏడున్నత తులాల బంగారం విలువ లేదా ఏభైరెండున్నర తులాల వెండి విలువ పోనూ మిగిలిన మొత్తం పై రెండున్నర శాతం జకాత్ ను చెల్లించాలి.

```

హదీసుల ప్రకారం, ప్రభుత్వాలు జకాత్ ను వసూలు చేయవచ్చు. వసూలు చేసే అధికారులు, చెల్లించవలసిన జకాత్ కన్నా అధికంగా వసూలు చేయరాదు. జకాత్ చెల్లింపుదారులు జకాత్ ను ఎగ్గొట్టరాదు. జకాత్ వసూలు చేసే అధికారం లేని వారు జకాత్ వసూలు చేయడం నేరం, శిక్షార్హులు. (చూడుము beneficiaries of zakat).

## ఇదీ చూడండి

* ఇస్లాం ఐదు మూలస్తంభాలు
* జిజియా
* పన్ను
* సదకా
* ముస్లింల సాంప్రదాయాలు

## మూలాలు

## పాదపీఠికలు
# హజ్

హజ్ (పుణ్యక్షేత్రం) మక్కా కాబా చుట్టూ ఏడు ప్రదక్షిణలు.
**హజ్** (అరబ్బీ : حج ) అంటే ముస్లింల పుణ్యక్షేత్రమైన మక్కా నగరానికి తీర్థయాత్ర చేయడం. ఇస్లాం ఐదు మూలస్థంభాలలో ఐదవది. ప్రతి ముస్లిం తన జీవితకాలంలో కనీసం ఒక్కసారైనా హజ్ యాత్ర చేయాలి. ఇస్లామీయ కేలండర్ లోని 1వ నెల జుల్-హజ్జ (బక్రీదు నెలలో) లో ఈకార్యం నిర్వహిస్తారు. హజ్ కు వెళ్ళినవారు మదీనా (మహమ్మదు ప్రవక్త సమాధి గల నగరం) తప్పక దర్శిస్తారు. హజ్ కు వెళ్ళివచ్చిన వారికి స్వాగతమివ్వడం పుణ్యదాయకమని తలుస్తారు.

## చరిత్ర

పూర్వకాలంలో హజ్ యాత్ర అనేక వ్యయ ప్రయాసలతో కూదుకొని ఉండేది. మక్కా చేరడానికి సుదీర్ఘ ఓడ ప్రయాణం చేసిన తర్వాత రోడ్డు మార్గంలో, ఎడారిలో ఒంటెలపై ప్రయాణించవలసి వచ్చేది. మక్కాలో గుడారాలలో బస చేసేవారు. ప్రస్తుతము ప్రపంచవ్యాప్తంగా మక్కా నగరానికి విమాన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. అలాగే వ్యక్తుల ఆర్థిక స్తోమతను బట్టి బస చేయడానికి వివిధ వసతి గృహాలు ఉన్నాయి.

## మహమ్మద్ ప్రవక్త కాలంనుండి

## హజ్ ఎవరు చేయకూడదు?

* అప్పులున్నవాడు
* వడ్డీలు, సబ్సిడీలు, దానధర్మాల డబ్బుతో యాత్ర చేయదలచినవాడు.
* కుటుంబ బాధ్యతలు పూర్తిగాతీర్చనివాడు.
* తనపై ఆధారపడిన బిడ్డలు, పెళ్ళికాని కూతురు ఉన్నవాడు.
* రోగపీడితుడు.

## హజ్ ఎలా చేయాలి

##### తల్బియా

హజ్ యాత్రికులు. "లబ్బైక అల్లాహుమ్మ లబ్బైక్ . " ఓ దేవా, నేను నీ సేవలో ఇక్కడ ఉన్నాను. నీకు భాగస్వాములు లేరు. సర్వ స్తోత్రాలు నీవే. సకల రాజ్యమూ కృపా నీదే. హజ్ చేయమని మీరిచ్చిన పిలుపుకు విధేయుడనై హాజరయ్యాను" అంటూ చేసే ప్రార్థన.

## భారతదేశంలో హజ్ యాత్ర నియంత్రణ

హజ్ యాత్రకు ఇస్తున్న సబ్సిడీని రద్దు చేయాలని, సబ్సిడీ బదులు తక్కువ చార్జీలతో, యాత్రికులకు మెరుగైన సౌకర్యాలు కల్పించేలా విమానయాన సంస్థలతో దీర్ఘకాలిక ఏర్పాట్లు చేసుకోవాలని, సౌదీ వెళ్లే హజ్ యాత్రికులకు అక్కడ మెరుగైన వసతి సౌకర్యాలు కల్పించాలని పలువురు ముస్లిం ఎంపీలు డిమాండ్ చేశారు.భిక్షంలాంటి సబ్సిడీ తమకు వద్దని, సబ్సిడీని ఉపసంహరించుకునేలా దీర్ఘకాలిక విధానాన్ని రూపొందించాలని, సబ్సిడీ వల్ల యాత్రికుల కంటే దళారులే ఎక్కువగా లబ్ధి పొందుతున్నారని బీజేపీ సభ్యుడు షానవాజ్ హుస్సేన్ కోరారు. (సూర్య 8.3.2011)

## ఆంధ్రప్రదేశ్ లో హజ్ యాత్ర నియంత్రణ

* ఆంధ్రప్రదేశ్ హజ్ సంఘం [1]
* సెక్రటరి, ఆంధ్రప్రదేశ్ స్టేట్ హజ్ కమిటి, హైదరాబాదు. [2]

## ఇవీ చూడండి

- ఉమ్రా

- అరఫాత్

- ముజ్ దలిఫ

- రమి అల్-జమరాత్

- ఈదుల్ అజ్ హా

- తవాఫ్ అల్-జియారహ్

- తవాఫ్ అల్-వాదా

- హజ్-ఎ-అక్బర్

- తవాఫ్ అల్-జియారా

- హజ్ కమిటీ భారతదేశంలో. [3]

- ప్రైవేటు టూర్ ఆపరేటర్లు భారతదేశంలో. [4]
# షరియా

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|

| వ్యాసముల క్రమము

**ఇస్లాం మతం**
 |
| --- |
| **విశ్వాసాలు** |
| అల్లాహ్ **·** ఏకేశ్వర విశ్వాసం దేవుడు
ముహమ్మద్ **·** ఇతర ప్రవక్తలు |
| **ఆచరణీయాలు** |
| మూల విశ్వాసం **·** నమాజ్
ఉపవాసం **·** దాన ధర్మాలు **·** తీర్థయాత్ర |
| **గ్రంధాలు, చట్టాలు** |
| ఖుర్'ఆన్ **·** సున్నహ్ **·** హదీస్
ఫిఖ॰ **·** షరియా **·** కలాం **·** సూఫీ తత్వం |
| **చరిత్ర, ఖలీఫాలు** |
| ఇస్లామీయ చరిత్ర కాలపట్టిక
అహ్లె బైత్ **·** సహాబా
సున్నీ **·** షియా
రాషిదూన్ ఖలీఫాలు **·** ఇమామ్ |
| **సంస్కృతి, సమాజం** |
| విద్య **·** జంతువులు **·** కళలు
కేలండరు **·** పిల్లలు
జనగణన **·**
పండుగలు మస్జిద్‌లు **·** తత్వము శాస్త్రము **·** స్త్రీ రాజకీయాలు **·** దావాహ్ **·** జిహాద్ |
| **ఇస్లాం, ఇతర మతములు** |
| క్రైస్తవం **·** యూదమతము
హిందూ మతము **·** సిక్కు మతం **·** జైన మతము |
|
'

 |
| విమర్శ ·
ముస్లింలలో అపవిశ్వాసాలు ఇస్లామోఫోబియా
ఇస్లామీయ పదజాలము |
| **భారతదేశంలో ఇస్లాంఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఇస్లాం** |

 |

**షరియా** (అరబ్బీ పదం) : షరీయత్, షరీఅత్, షరా, షరాహ్ అని కూడా పలుకుతారు. దీనినే షరియయే ముహమ్మదీ అనీ అంటుంటారు.

షరియా అనునది ఇస్లామీయ ధార్మిక న్యాయశాస్త్రం. షరియా అంటే మార్గము, నీటి ప్రవాహ మార్గమని కూడా అర్థాలు ఉన్నాయి. 'షరియా' న్యాయపరమైన హద్దులుగల మార్గం, సామాజిక, వ్యక్తిగత జీవితాలకు దిశానిర్దేశాలను చూపేది.

షరియా, ముస్లిముల దైనందిన జీవితంతో ముడిపడి ఉండే రాజకీయ, ఆర్థిక, బ్యాంకింగ్, వ్యాపార, కాంట్రాక్ట్, కుటుంబ, స్త్రీ పురుష, పరిశుద్ధతా, సామాజిక రంగాలను నిర్దేశిస్తుంది. ముస్లింలకు షరియా జీవనమార్గము. ముస్లింలలోని అన్ని పాఠశాలలూ, తెగలూ వీటిని పాటిస్తాయి. షరీయత్ మార్గంలో నడచుకోవడమంటే, ఇస్లాం మార్గంలో లేదా అల్లాహ్ మార్గంలో నడుచుకోవడమని భావింపబడుతుంది.

షరియా న్యాయశాస్త్రాల ప్రాథమిక వనరులు:

* ఖురాన్ (ఇస్లామీయ ధార్మిక గ్రంథం)
* సున్నహ్ లేదా సున్నత్ (హదీసులు, (మహమ్మదు ప్రవక్త ప్రవచనాలు, కార్యాచరణాలు) )
* ఇజ్మా (ఇస్లామీయ ధార్మిక పండిత సమూహ నిర్ణయాలు),
* ఖియాస్ (ధార్మిక సూత్రీకరణ) ల ఆధారంగా నిర్మింపబడ్డ న్యాయశాస్త్రం.

## ఇవీ చూడండి

షరియాను ఆచరించు దేశాల క్రమం :
   న్యాయ విధానంలో షరియా పాత్ర ఏమీ లేదు.   వ్యక్తిగత చట్టాలు (పర్సనల్ లా) లో మాత్రమే షరియా అమలు గల దేశాలు.   షరియా పూర్తిగా అమలు గల దేశాలు (క్రిమినల్ చట్టాలతో సహా)   ప్రాంతీయ వైవిధ్యాలతో అమలయ్యే షరియా చట్టాలు గల దేశాలు.
* ఖురాన్
* హదీసులు
* ఫిఖహ్
* ఫత్వా
* షూరా
# ఫిఖహ్

|  |
| --- |
| ఇస్లాం పై వ్యాసాల పరంపర
 **ఉసూల్ అల్-ఫిఖహ్** (న్యాయపాఠశాల పునాదులు) |
| **ఫిఖహ్** |
| * ఖురాన్, సున్నహ్
* తఖ్లీద్ (imitation)
* ఇజ్‌తిహాద్ (interpretation)
* ఇజ్మా (consensus)
* మజహబ్ (న్యాయ పాఠశాల)
* మిన్‌హాజ్ (method)
* ఖియాస్ (analogical reasoning)
* ఉర్ఫ్ (society custom)
* ఇస్లామీయ న్యాయశాస్త్రం
* బిద్ అత్ (innovation)
* మదరసా (school/seminary)
* ఇజాజహ్ (authorization)
* ఇస్తిహ్‌లాల్ (legalization)
* ఇస్తిహ్‌సాన్ (discretion)
* రిసాలా (dissertation)
 |
| **అహ్‌కామ్** |
| * హలాల్ (న్యాయపరమైనl)
* ఫర్జ్/వాజిబ్ (obligatory, duty)
* ముస్తహ్‌జబ్ (favoured)
* ముబాహ్ (తటస్థముl)
* మక్రూహ్ (disliked, abominable)
* హరామ్ (illegal, prohibited)
* బాతిల్ (void, incorrect)
* ఫాసిఖ్ (corrupt)
 |
| **పండిత బిరుదులు** |
| * ముజ్‌తహిద్ (scholar of islamic law with comprehensive understanding of the texts and reality)
* మర్జా (అధికారికమైన)
* ఉలేమా (పండితుడు; బహువచనం *ఉలేమా*)
* ముఫ్తీ (interpreter)
* ఖాదీ (ఫిఖహ్) (న్యాయమూర్తి)
* ఫకీహ్ (న్యాయమూర్తి / jurist)
* ముహద్దిస్ (narrator)
* ముల్లా
* ఇమామ్
* మౌలవి
* షేక్
* ముజద్దిద్ (renewer)
* హాఫిజ్
* హుజ్జా
* హాకిమ్
* అమీర్ అల్ మూమినీన్ - హదీసుల సంబంధ
* మౌలానా

This box: * view
* talk
* edit
 |

**ఫిఖహ్** (అరబ్బీ : فقه ), ఇస్లాంలో ఇస్లామీయ న్యాయశాస్త్రం. షరియా విపులరూపమే ఫిఖహ్. ఫిఖహ్ నేరుగా ఖురాన్, సున్నహ్ ల ఆధారంగా తయారైన ఇస్లామీయ న్యాయధర్మశాస్త్రం. ఫిఖహ్ ఫత్వాలకు రూపాన్నిస్తుంది, ఉలేమాలు నిర్ణయాలు తీసుకుంటారు.

ఫిఖహ్ ముస్లిం సాంప్రదాయాలను, ఇస్లాం ఐదు మూలస్తంభాలను, సామాజిక న్యాయాలను పర్యవేక్షిస్తుంది. నాలుగు సున్నీ ముస్లిం ఫిఖహ్ పాఠశాలలు (మజహబ్) లు గలవు.

## పుట్టు పూర్వోత్తరాలు

ప్రపంచమంతటా న్యాయవిధానాలు.
ఫిఖహ్ పదానికి మూలం అరబ్బీ భాష, అర్థం, *లోతైన అవహగాహన* లేదా *సంపూర్ణ అవగాహన*.

## ఇస్లామీయ చట్టం

ఇస్లామీయ చట్టం (*ఫిఖహ్*) రెండు ప్రధాన విషయాలను కలిగి ఉంది. 1. కార్య-సంబంధ చట్టాలు, 2. స్థితి-సంబంధ చట్టాలు.

చట్టాలు, కార్య-సంబంధాల ఆధారంగా ('*అమలియ్య* — عملية ) : ఇందులో :

* కర్తవ్యం (Obligation) (*పర్జ్*)
* సిఫారసు (Recommendation) (*మన్‌దూబ్*)
* స్వీకారం (Permissibility) (*ముబాహ్*)
* అస్వీకారం, లేదా ఏహ్యం (Disrecommendation) (*మక్రూహ్*)
* నిషేధితం (Prohibition) (*హరామ్*)

చట్టాలు, స్థితి-సంబంధాల ఆధారంగా (*వదీయ'*) : ఇందులో :

* షరతు (Condition) (*షర్త్*)
* కారణం (Cause) (*సబబ్*)
* వారించడం (Preventor) (*మనా*)
* స్వీకారం/కార్యాచరణంలో వుంచు (Permit/Enforce) (*రుఖ్సాహ్, అజీమాహ్*)
* స్వీకారం/అసత్యం/నిరాకరణ (Valid/Corrupt/Invalid) (*సహీహ్, ఫసద్, బాతిల్*)
* తగిన సమయం/రుణం/నెమరువేయడం (In time/Debt/Repeat) (*అదా, అల్-ఖజా, ఇయాదా*)

## ముస్లిం న్యాయపండితులు : ఉలేమా

ముస్లిం న్యాయపండితులను ఉలేమా అంటారు, అర్థం; జ్ఞానులు. ఫిఖహ్ పండితులను *ఫకీహ్*లు అంటారు.

## ఇవీ చూడండి

* షరియా
* సున్నహ్
* బహార్-ఎ-షరీయత్

## నోట్స్

## మూలాలు

* Doi, Abd ar-Rahman I., and Clarke, Abdassamad (2008). *Shari'ah: Islamic Law*. Ta-Ha Publishers Ltd., ISBN 978-1842000853 (paperback), ISBN 978-1-84200-087-8 (hardback)
* Levy, Reuben (1957). *The Social Structure of Islam*. UK: Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-09182-4.
# సహాబా

**సహాబా** : (అరబ్బీ : الصحابة) మహమ్మదు ప్రవక్త సహచరులను సహాబా అంటారు. ఈ పదము బహువచనము, దీని ఏకవచనము 'సహాబి'.

సహాబి అనగా ముహమ్మద్ను చూసినవారిలో, అతని సహచరులలో ఎవరయితే అతనిపై విశ్వాసముంచి, ఇస్లామును స్వీకరించి, ముస్లిముగా మరణించారో వారే సహాబీలు. వేలకొలది సహాబీలు గలరు గాని వారిలో అతిముఖ్యమైన సహాబీల సంఖ్య 50 నుండి 60 వరకూ గలదు.

హదీసులలో గల ఉల్లేఖనాలన్నీ ఈసహాబీలద్వారా చేరినవే. హదీసుల ఉల్లేఖనాలు నమ్మకస్తులైన సహాబాల ఇస్ నద్ ద్వారా ఇస్లామీయ సంప్రదాయాలకు లభ్యమయినవి.

ఇస్లామిక్ ప్రవక్త ముహమ్మద్‌ను చూసిన లేదా కలుసుకున్న ముస్లిం సహచరులు, అతను జీవించి ఉన్న సమయంలో ఆయనను విశ్వసించారు. వారు కూడా ముస్లింలుగా మరణించారు. ప్రవక్త ముహమ్మద్ సల్లల్లాహు అలైహివ సల్లం యొక్క సహచరుల సంఖ్య వివిధ ప్రాంతాలలో వ్యాపించి ఉండటం, అతని జీవితకాలంలో సమగ్రమైన రికార్డు లేకపోవడం వల్ల వారి సంఖ్య ఖచ్చితంగా తెలియదు. అంచనాల ప్రకారం 100,000 మంది సహచరులను సూచిస్తున్నాయి, అబూ జురాహ్ అల్-రాజీ, అల్-సుయుతి వంటి కొన్ని మూలాధారాలు దాదాపు 124,000 మందిని సూచిస్తున్నాయి.

ఇస్లామిక్ విశ్వాసంలో సహబాలందరూ చాలా ముఖ్యమైనవారు అయితే, ప్రవక్త ముహమ్మద్ స్వర్గం వాగ్దానం చేసిన పది మంది అత్యంత ముఖ్యమైనవారు. వారు: అబూ బకర్, ఉమర్, ఉత్మాన్, అలీ, తల్హా, జుబైర్, అబ్ద్ అల్-రహ్మాన్ ఇబ్న్ అవ్ఫ్ మొదలైనవారు.

## ఇవీ చూడండి

* రాషిదూన్ ఖలీఫాలు

## మూలాలు
# రాషిదూన్ ఖలీఫాలు

**రాషిదూన్ ఖలీఫాలు** (**అరబ్బీ الخلفاء الراشدون**) సున్నీ ఇస్లాం ప్రకారం మొదటి నాలుగు 'రాషిదూన్ ఖిలాఫత్' ను స్థాపించిన ఖలీఫాలు. ఇబ్న్ మాజా, అబూ దావూద్ హదీసుల ప్రకారం ముహమ్మద్ ప్రవక్త వారు సెలవిచ్చిన 'సవ్యమార్గంలో నడపబడిన ఖలీఫా'లు.

## చరిత్ర

ముహమ్మద్ ప్రవక్త తరువాత అయిన నలుగురు ఖలీఫాలనే రాషిదూన్ ఖలీఫాలు అంటారు.

రాషిదూన్ ఖలీఫాలు ప్రజలచేత ఎన్నుకోబడ్డ ఖలీఫాలు. వారు :

* అబూబక్ర్ (632-634 A.D.)
* ఉమర్ ఇబ్న్ ఖత్తాబ్, (ఉమర్ І) (634-644 A.D.)
* ఉస్మాన్ ఇబ్న్ అఫ్ఫాన్ (644-656 A.D.)
* అలీ ఇబ్న్ అబీ తాలిబ్ (656-661 A.D.)

ముస్లిం పండితుడు తఫ్తజానీ ప్రకారం, హసన్ ఇబ్న్ అలీ 661 లో ఇరాక్ అధిపతిగా నియమింపబడ్డారు, వీరూ,, ఉమర్ బిన్ అబ్దుల్ అజీజ్ (ఉమర్ II) కూడా గూడా రాషిదూన్ ఖలీఫాయే. ఇబాధీ ఆచారానుసారం ఉస్మానియా సామ్రాజ్యానికి చెందిన సులేమాన్ సుల్తాన్, అబ్దుల్ హమీద్ I రాషిదూన్ ఖలీఫాలే.

### అబూబక్ర్

### ఉమర్ ఇబ్న్ అల్ ఖత్తాబ్

### ఉస్మాన్ ఇబ్న్ అఫ్ఫాన్

### అలీ ఇబ్న్ అబీ తాలిబ్

అలీ కాలంలో, ఫిత్నా (ఖలీఫాల పట్ల విద్రోహం) బయలుదేరింది.

## మిలిటరీ విస్తరణలు

రాషిదూన్ ఖలీఫాల కాలంలో మధ్య ప్రాచ్యం, ఓ శక్తివంతమైన రాజ్యంగా రూపొందింది.

## సామాజిక పాలసీలు

అబూబక్ర్ తన ఖలీఫా పదవీకాలంలో, బైతుల్ మాల్ లేదా 'రాజ్య-ఖజానా' ను స్థాపించారు. ఉమర్ తన కాలంలో ఈ ఖజానాను, రాజ్య విత్త విధానాన్ని స్థిరీకరిస్తూ విస్తరించారు.

వశమైన రాజ్యాలన్నింటిలోనూ, జాతీయ రాజకీయ విధానాలను అనుసరిస్తూ, అన్ని రాజ్యాలలో రోడ్లు, వంతెనలు నిర్మించే బాధ్యతలను ఖలీఫాలు తమ భుజస్కంధాలపై వేసుకున్నారు.

### సివిల్ కార్యకలాపాలు

ప్రజాశ్రేయస్సు కొరకు ఈ ఖలీఫాలు ప్రథమ కర్తవ్యంగా, అరేబియా ఎడారి ప్రాంతాలలో అత్యవసర వస్తువు 'నీరు' కొరకు, వాటి వనరులైన ఒయాసిస్సుల లోని బావుల నిర్మాణం,, వాటి కొనకం. ఆ కాలంలో బావులు కొందరు ప్రైవేటు వ్యక్తుల ఆస్తులుగా వుండేవి. వాటిని ఆయా యజమానుల వద్దనుండి కొని, ప్రజలకొరకు ఉచిత సౌకర్యాలను కలుగ జేసేవారు. అంతేగాక ఈ బావులను మరమ్మత్తులు చేసి, ఉపయోగానికి వీలుగా మలచేవారు.

ఈ బావులనే కాక, కాలువలనూ నిర్మించారు, కాలువలను యజమానులనుండి కొని ప్రజాపయోగంకొరకు ఉంచారు. ఇలాంటి కాలువలకు ఉదాహరణలు, సాద్ కాలువ (అంబర్ ప్రాంతానికి నీరందించేది), అబీ మూసా కాలువ, బస్రాకు నీరందించేది.

కరువు కాటకాలలో ఉమర్ ఆదేశాన ఈజిప్టులో ఒక కాలువ నిర్మింపబడినది, ఈ కాలువ నైలు నది, సముద్రానికి మధ్య నిర్మింపబడింది. దీని ముఖ్యోద్దేశ్యం రవాణా, సముద్రపు మార్గం.

ముహమ్మద్ ప్రవక్త మరణం తరువాత, వరదలు మక్కా నగరానికి తాకాయి, ఉమర్ ఆదేశాన కాబాను రక్షించుటకు, రెండు డ్యామ్‌లు నిర్మించారు. మదీనా వద్ద కూడా ఒక డ్యామ్ ను వరదలనుండి రక్షణ కొరకు నిర్మించారు.

### నివాస ప్రాంతాలు

బస్రా ప్రాంతం, జనసమ్మర్థంతో కూడినది. ఉమర్ పరిపాలనా కాలములో, ఇక్కడ ఒక సైనిక శిబిరాన్ని నిర్మించారు. తరువాత ఈ ప్రదేశాన్ని ఓ మస్జిద్గా మార్చారు.

మదయాన్ విజయాల తరువాత, ముస్లింలు స్థిరనివాసాలేర్పరచుకున్నారు. ఉమర్ ఆదేశాన కూఫా (నేటి ఇరాక్) లో 40,000 మందిని నివాసం ఏర్పరచుకున్నారు. క్రొత్త పట్టణాలు నగరాలన్నీ మట్టి, ఇటుక కట్టడాలతో నిండాయి.
ఈజిప్టు పై విజయాల తరువాత అనేక ప్రాంతాలలో,, అలెగ్జాండ్రియాలో నివాసాలు అధికమయ్యాయి. ముందు ముందు గుడిసెలు పాకలు నిర్మంచారు, తరువాత భవనాలు వెలసాయి.

ఉమర్ ఆదేశాన మోసుల్ ప్రాంతంలో ఓ కోటను నిర్మించారు. కొన్ని చర్చిలు, మస్జిద్ లు,, యూద ప్రార్థనా మందిరాలైన సినగాగ్లు నిర్మించారు.

## సమయ పట్టిక

ఖలీఫా పదవి చేపట్టిన తేదీ క్రొత్త సంవత్సరాది కానక్కర లేదని గమనించవలెను.

## నోట్స్

## ఇవీ చూడండీ

* సహాబా
* అష్రతుల్ ముబష్షిరా
# ఇమామ్

|  |
| --- |
| ఇస్లాం పై వ్యాసాల పరంపర
 **ఉసూల్ అల్-ఫిఖహ్** (న్యాయపాఠశాల పునాదులు) |
| **ఫిఖహ్** |
| * ఖురాన్, సున్నహ్
* తఖ్లీద్ (imitation)
* ఇజ్‌తిహాద్ (interpretation)
* ఇజ్మా (consensus)
* మజహబ్ (న్యాయ పాఠశాల)
* మిన్‌హాజ్ (method)
* ఖియాస్ (analogical reasoning)
* ఉర్ఫ్ (society custom)
* ఇస్లామీయ న్యాయశాస్త్రం
* బిద్ అత్ (innovation)
* మదరసా (school/seminary)
* ఇజాజహ్ (authorization)
* ఇస్తిహ్‌లాల్ (legalization)
* ఇస్తిహ్‌సాన్ (discretion)
* రిసాలా (dissertation)
 |
| **అహ్‌కామ్** |
| * హలాల్ (న్యాయపరమైనl)
* ఫర్జ్/వాజిబ్ (obligatory, duty)
* ముస్తహ్‌జబ్ (favoured)
* ముబాహ్ (తటస్థముl)
* మక్రూహ్ (disliked, abominable)
* హరామ్ (illegal, prohibited)
* బాతిల్ (void, incorrect)
* ఫాసిఖ్ (corrupt)
 |
| **పండిత బిరుదులు** |
| * ముజ్‌తహిద్ (scholar of islamic law with comprehensive understanding of the texts and reality)
* మర్జా (అధికారికమైన)
* ఉలేమా (పండితుడు; బహువచనం *ఉలేమా*)
* ముఫ్తీ (interpreter)
* ఖాదీ (ఫిఖహ్) (న్యాయమూర్తి)
* ఫకీహ్ (న్యాయమూర్తి / jurist)
* ముహద్దిస్ (narrator)
* ముల్లా
* ఇమామ్
* మౌలవి
* షేక్
* ముజద్దిద్ (renewer)
* హాఫిజ్
* హుజ్జా
* హాకిమ్
* అమీర్ అల్ మూమినీన్ - హదీసుల సంబంధ
* మౌలానా

This box: * view
* talk
* edit
 |

**ఇమామ్** (అరబ్బీ : إمام, పర్షియన్ : امام) ఇస్లామీయ దార్శనికుడు, సాధారణంగా మస్జిద్ (మసీదు) లో ప్రార్థనలో ముందుండి నడిపించేవాడు.

ఒక దేశపరిపాలకుడిని కూడా ఇమామ్ అంటారు. సున్నీ, షియా ముస్లింలలో ఖలీఫాలను గూడా ఇమామ్ అని సంభోదిస్తారు. అత్యంత గౌరవప్రదుడైన పండితుణ్ణి గూడా ఇమామ్ గా సంభోదిస్తారు. ఉదాహరణకు ఇమామ్ అబూ హనీఫా. ప్రముఖ ఉర్దూ, పారశీక కవి మహమ్మద్ ఇక్బాల్ ఒకానొక కవితలో శ్రీరామున్ని 'ఇమామ్-ఎ-హింద్' అని సంభోదిస్తాడు.

## ఇమామ్ లు

చర్చిస్తున్న మొఘల్ ఇమాం లు
సున్నీ ఇమామ్ లు

1. ఇమామ్ అబూ హనీఫా
2. ఇమామ్ మాలిక్
3. ఇమామ్ షాఫి
4. ఇమామ్ హంబల్

షియా ఇమామ్ లు

వీరినే *బారా ఇమామ్*లు అంటారు.

1. అలీ ఇబ్న్ అబీ తాలిబ్ 600–661), (అలీ అమీరుల్ మోమినీన్)
2. హసన్ ఇబ్న్ అలీ 625–669), (హసన్ అల్-ముజ్తబా)
3. హుసేన్ ఇబ్న్ అలీ (626–680), (హుసేన్ అల్ షహీద్, షాహ్ హుసేన్)
4. అలీ ఇబ్న్ హుసేన్ (658–713), (అలీ జైనల్ ఆబిదీన్)
5. మహమ్మద్ ఇబ్న్ అలీ (676–743), (మహమ్మద్ అల్ బాఖర్)
6. జాఫర్ ఇబ్న్ మహమ్మద్ (703–765), (జాఫర్-ఎ-సాదిఖ్)
7. మూసా ఇబ్న్ జాఫర్ (745–799), (మూసా అల్-కాజిమ్)
8. అలీ ఇబ్న్ మూసా (765–818), (అలీ అల్-రజా)
9. ముహమ్మద్ ఇబ్న్ అలీ (810–835), (మహమ్మద్ అల్-జవాద్, మహమ్మద్ అత్-తఖీ)
10. అలీ ఇబ్నే ముహమ్మద్ (827–868), (అలీ అల్-హాది నఖీ)
11. హసన్ ఇబ్నే అలీ (846–874), (హసన్ అల్-అస్కరీ)
12. మహమ్మద్ ఇబ్న్ హసన్ (868- ), (ఇమామ్ మహదీ)

## వీటినీ చూడండి

* సున్నీ
* షియా
* మజహబ్
* మస్‌లక్
* సయ్యద్
* మషాయిఖ్
* షేఖ్
* ఉలేమా
* ఖలీఫా
* ముఫ్తీ
* ఖదీ
* ఫఖీహ్
* ముహద్దిస్
* ముల్లాహ్
* మౌలవి
* ముజద్దిద్
* మౌలానా
* ఆయతుల్లా

## ఇవీ చూడండి

* ఖలీఫా
* ముస్లిం పండితులు
* అమీర్
# ముస్లింల పండుగలు

|
 వ్యాసాల క్రమం
**ఇస్లామీయ సంస్కృతి** |
| --- |
| **నిర్మాణాలు** |
| అరబ్ **·** అజేరి
ఇండో-ఇస్లామిక్ **·** ఇవాన్
మూరిష్ **·** మొరాక్కన్ **·** మొఘల్
ఉస్మానియా **·** పర్షియన్
సూడానో-సహేలియన్ **·** తాతార్ |
| **కళలు** |
| ఇస్లామీయ లిపీ కళాకృతులు **·** మీనియేచర్లు **·** రగ్గులు |
| **నాట్యము** |
| సెమా **·** విర్లింగ్ |
| **దుస్తులు** |
| అబాయ **·** అగల్ **·** బౌబౌ
బురఖా **·** చాదర్ **·**
జెల్లాబియా
నిఖాబ్ **·** సల్వార్ కమీజ్ **·** తఖియా
తాబ్ **·** జిల్‌బాబ్ **·** హిజాబ్ |
| **శెలవు దినాలు** |
| ఆషూరా **·** అర్బయీన్ **·** అల్ గదీర్
చాంద్ రాత్ **·** ఈదుల్ ఫిత్ర్ **·** బక్రీద్
ఇమామత్ దినం **·** అల్ కాదిమ్
సంవత్సరాది **·** ఇస్రా, మేరాజ్
లైలతుల్ ఖద్ర్ **·** మీలాదె నబి **·** రంజాన్ ముగామ్ **·** షాబాన్ |
| **సాహిత్యము** |
| అరబ్బీ **·** అజేరి **·** బెంగాలి
ఇండోనేషియన్ **·** జావనీస్ **·** కాశ్మీరీ
కుర్దిష్ **·** పర్షియన్ **·** సింధి **·** సోమాలి
దక్షిణాసియా **·** టర్కిష్ **·** ఉర్దూ |
| **సంగీతము** |
| దస్త్‌గాహ్ **·** గజల్ **·** మదీహ్ నబవి
మఖామ్ **·** ముగామ్ **·** నషీద్
ఖవ్వాలి |
| **థియేటర్** |
| కారాగోజ్, హాకివత్ **·** తాజియా
 |
| **ఇస్లాం పోర్టల్ v
* t
* e
 |

**ముస్లింల పండుగలు** : ప్రపంచంలోని ముస్లింలు, సాంవత్సరిక కాలంలో జరుపుకునే సాంప్రదాయిక పండుగలు. ఇవి దాదాపు ధార్మిక విశ్వాసాలు గలవే.

కైరో ఈజిప్టు, రమదాను మాసంలో దీపాలంకరణ.
ఈదుల్ ఫిత్ర్ విందు, మలేషియా

## పండుగల జాబితా

* ఖురాన్ హదీసుల ప్రకారం ముస్లింల పండుగలు రెండు మాత్రమే ఉన్నాయి 1. ఈదుల్ ఫితర్(రమదాన్).....2. ఈదుల్ అజ్ హ(బక్రీద్)
* కింద ఉన్న కొన్ని పండుగలను కొందరు ముస్లింలు జరుపుకుంటారు
* మొహర్రం నెల : ఇస్లామీయ సంవత్సరాది, ఆషూరా - మొహర్రం పండుగను వందలాది ఏళ్ళ నుంచి ముస్లిములతో పాటుగా హిందువులు కూడా జరుపుకుంటూంటారు. 1830ల నాటికే హైదరాబాదు నగరంలోకెల్లా ప్రముఖంగా, అన్ని మతాల వారూ జరుపుకునే పండుగల్లో ఇదీ ఒకటి.'
* జమాది-ఉల్-అవ్వల్ : మీలాద్-ఉన్-నబి
* రజబ్ నెల : షబ్-ఎ-మేరాజ్ (లైలతుల్-మేరాజ్, లైలతుల్-ఇస్రా)
* షాబాన్ నెల : [[షబ్-ఎ-బరాత్]] (లైలతుల్-బారాహ్)
* రంజాన్ నెల : జుమతుల్-విదా, షబ్-ఎ-ఖద్ర్ (లైలతుల్ ఖద్ర్),
* షవ్వాల్ నెల
* జుల్-హిజ్జా నెల

## ఇస్లామీయ (హిజ్రీ) సంవత్సరంలో ముఖ్యమైన తారీఖులు

* 1 మొహర్రం (ఇస్లామీయ సంవత్సరాది)
* 10 మొహర్రం (ఆషూరా దినం)
* 12 రబీఉల్ అవ్వల్ (మీలాద్-ఉన్-నబి)
* 13 రజబ్ (అలీ ఇబ్న్ అబీ తాలిబ్ జన్మదినం)
* 27 రజబ్ (ఇస్రా లేదా షబ్-ఎ-మేరాజ్) (ఇస్రా, మేరాజ్)
* 1 రంజాన్ (మొదటి ఉపవాసం)
* 27 రంజాన్ (ఖురాన్ అవతరణ)
* 1 షవ్వాల్ (ఈదుల్ ఫిత్ర్) (రంజాన్)
* 8-10 జుల్-హిజ్జాహ్ (మక్కాలో హజ్)
* 10 జుల్-హిజ్జాహ్ (ఈదుల్-అజ్ హా, బక్రీదు).

## ఇవీ చూడండి

* ముస్లింల సాంప్రదాయాలు

## మూలాలు
# 622

సా.శ. **622** : గ్రెగోరియన్ కేలెండరు సాధారణ సంవత్సరం.

## సంఘటనలు

మదీనాలో మహమ్మదు ప్రవక్త సమాధి
* బైజాంటైన్-సాసానియన్ యుద్ధం : హెరాక్లియస్ చక్రవర్తి కాన్స్టాంటినోపుల్ నుండి సైన్యంతో (బహుశా 50,000 మంది) ప్రయాణించి, పెర్షియన్ సామ్రాజ్యానికి వ్యతిరేకంగా ఎదురుదాడిని ప్రారంభిస్తాడు (అతని కుమారుడు కాన్స్టాంటైన్ III ని, కాన్స్టాంటినోపుల్ కు పెద్దయైన సెర్గియస్ I రక్షణలో విడిచి వెళ్ళాడు). అతను కొన్ని రోజుల తరువాత సిలిసియా, సిరియా జంక్షన్ వద్ద, అలెగ్జాండ్రెట్టా, పురాతన ఇస్సస్ సమీపంలో కాలూనాడు.
* ఇస్సస్ యుద్ధం : హెరాక్లియస్ కప్పడోసియాలో షహర్‌బరాజ్ ఆధ్వర్యం లోని పర్షియన్ దళాలను ఓడించాడు. అనటోలియాను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. కాని అతని బాల్కన్ డొమైన్‌లకు అవర్స్ ఎదుర్కొన్న ముప్పును ఎదుర్కోవటానికి కాన్స్టాంటినోపుల్‌కు తిరిగి వస్తాడు
* పశ్చిమ టర్కులు ఆక్సస్ లోయను ఆక్రమించుకున్నారు. పర్షియాకు వ్యతిరేకంగా వారు హేరక్లియుస్‌కు సహకరించి, ఖొరాసాన్ (ఆధునిక ఆఫ్ఘనిస్తాన్) ను పట్టుకున్నారు.
* సెప్టెంబర్ 9 లేదా జూన్ 17 – ఇస్లామిక్ ప్రవక్త ముహమ్మద్, తనను హత్య చేయడానికి పన్నిన కుట్ర గురించి తెలిసిన తరువాత, తన సహచరుడు అబూబకర్తో పాటు మక్కాలోని తన ఇంటి నుండి రహస్యంగా బయలుదేరి, యాత్రిబ్ (తరువాత దాని పేరు మదీనా అని మార్చాడు) కు హెగిరా (వలస) వెళ్ళాడు. వారు మక్కాకు దక్షిణాన ఉన్న థావర్ గుహలో మూడు రోజులు ఆశ్రయం పొంది, తిరిగి సెప్టెంబర్ 13 న గాని, జూన్ 21 న గానీ బయలుదేరారు.
* సెప్టెంబర్ 20 లేదా జూన్ 28: ముహమ్మద్ నేరుగా యాత్రిబ్‌లోకి ప్రవేశించడు, కానీ దాని శివార్లలో ఉన్న ఖుబా పరిసరాల్లో ఆగుతాడు. అతను ఇస్లాం మొట్టమొదటి మసీదు అయిన ఖుబా మసీదును ఇక్కడే స్థాపించాడు. జూలై 2 న (లేదా సెప్టెంబర్ 24 న) శుక్రవారం ప్రార్థనల కోసం యాత్రిబ్‌కు తన మొదటి సందర్శన చేస్తాడు.
* అక్టోబర్ 4 లేదా జూలై 13: ఖుబాలో పద్నాలుగు రోజుల బస తరువాత, ముహమ్మద్ చివరకు ఖుబా నుండి యాత్రిబ్‌కు వెళతాడు. ప్రజలు అతనికి హృదయపూర్వకంగా స్వాగతం పలికారు. ఇక్కడ అతను మదీనా రాజ్యాంగాన్ని రచించాడు. నగరంలోని వివిధ ముస్లిం, యూదు, క్రైస్తవ, అన్యమత గిరిజన వర్గాల మధ్య ఒక ఒప్పందం అది. బహుళ-మత ఇస్లామిక్ రాజ్యానికి ఆధారభూతమైనది. అల్-మసీదు అన్-నబావి మసీదు నిర్మాణాన్ని ప్రారంభిస్తాడు. తరువాత 638 లో ఉమర్ కాలిఫేట్ సమయంలో, చాంద్ర మానం ప్రకారం మదీనాకు వలస వచ్చిన సంవత్సరం (622 జూలై 16 శుక్రవారం - 623 జూలై 4) కొత్త హిజ్రీ శకం ( *అన్నో హెగిరే* – ఎహెచ్) "మొదటి సంవత్సరం"గా పేర్కొనబడింది.
* జువాన్జాంగ్ 20 సంవత్సరాల వయస్సులో బౌద్ధ సన్యాసిగా నియమితుడయ్యాడు.

## మూలాలు

వనరులు

* Kaegi, Walter E. (2003). *Heraclius: emperor of Byzantium*. Cambridge University Press. ISBN 0-521-81459-6.
# ఉమర్ ఇబ్న్ ఖత్తాబ్

| ఉమర్ |
| --- |
| *ముస్లింల ఖలీఫా* |
| పరిపాలన | 634 సా.శ. – 644 సా.శ. |
| పూర్తి పేరు | `ఉమర్ ఇబ్న్ అల్-ఖత్తాబ్ |
| మకుటాలు | అమీర్ అల్-మూమినీన్ అల్-ఫారూఖ్ (సత్య , అసత్యాల మధ్య తేడాను చూపువాడు) |
| జననం | 581 సా.శ. |
| జన్మస్థలం | మక్కా, సౌదీ అరేబియా |
| మరణం | 644 నవంబరు 7 |
| మరణస్థలం | మదీనా, సౌదీ అరేబియా |
| సమాధి | మస్జిద్-ఎ-నబవి, మదీనా |
| ఇంతకు ముందున్నవారు | అబూబక్ర్ |
| తరువాతి వారు | ఉస్మాన్ ఇబ్న్ అఫ్ఫాన్ |
| తండ్రి | ఖత్తాబ్ ఇబ్న్ నుఫేల్ |
| తల్లి | హన్తమాహ్ బిన్త్ హిషామ్ |

ఖలీఫ్ ఉమర్ సమాధి. ఆల్ మస్జిద్ ఆల్ నబావి లోని గ్రీన్ డోం వద్ద ఈ సమాధి ఉంది.
**`ఉమర్ ఇబ్న్ అల్-ఖత్తాబ్** (అరబ్బీ, **عمر بن الخطاب**) (c. 581 సా.శ. – నవంబరు 7, 644), ఇతనికి **ఉమర్ మహా ఘనుడు** అనే మరో పేరు కూడా ఉంది. ఖురేష్ తెగలోని 'బనూ అది' వంశంలో ఇస్లాం స్వీకరించిన మొదటి వాడు , మహమ్మదు ప్రవక్త కు (శాంతి శుభాలు ఆయనపై కురియుగాక) సహాబి(సహచరులు) అవుతారు.

ఇతను అబూబక్ర్ మరణం తరువాత 634లో రెండవ ఖలీఫాగా నియమితుడయ్యాడు.

సున్నీ ముస్లింలు ఇతనిని రాషిదూన్ ఖలీఫాగా గౌరవిస్తారు. ఇతని విజయాలు, రాజకీయ నైపుణ్యాలవలన ఇస్లామీయ చరిత్రలో ఇతనికి ప్రముఖ స్థానమున్నది.

## ఇవీ చూడండి

* ఖలీఫా
* ముస్లిం పండితులు

## మూలాలు