# భారత జపాన్ సంబంధాలు

భారత జపాన్ సంబంధాలు|  |
| --- |
|  భారతదేశం |  Japan |
|  |
| దౌత్య కార్యాలయం |
| టోక్యోలో భారత ఎంబసీ | న్యూఢిల్లీలో జపాన్ ఎంబసీ |
| రాయబారి |
| జపాన్‌లో భారత రాయబారి సిబి జార్జ్ | భారతదేశంలో జపాన్ రాయబారి ఓనో కీచి |

**భారత గణతంత్రం, జపాన్ ల మధ్య సంబంధాలు** సాంప్రదాయకంగా బలంగా ఉన్నాయి. భారతదేశం, జపాన్ ప్రజలు పురాతన కాలం నుండి సాంస్కృతిక మార్పిడిలో నిమగ్నమై ఉన్నారు. బౌద్ధమతపు ఉమ్మడి వారసత్వంతో పాటు, సాధారణ సాంస్కృతిక సంప్రదాయాలు వారిని ముందుకు నడిపిస్తాయి. రెండు దేశాలకూ, ప్రజాస్వామ్యం, సహనం, బహుళత్వం, బహిరంగ సమాజాల పట్ల బలమైన నిబద్ధత ఉంది.

భారతదేశం, జపాన్ లకు రాజకీయ, ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలలో చాలా సారూప్యత ఉంది. వారు ఒకరినొకరు ప్రపంచ, ప్రాంతీయ సవాళ్లకు ప్రతిస్పందించగల భాగస్వాములుగా భావిస్తారు. జపాన్ అందించే సహాయానికి భారతదేశం అతిపెద్ద గ్రహీత. రెండు దేశాలకు అధికారిక అభివృద్ధి సహాయపు (ODA) ప్రత్యేక సంబంధం ఉంది. 2017 నాటికి, భారతదేశం, జపాన్ మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం $ 17.63 బిలియన్లు.

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో, భారతదేశాన్ని పాలించిన యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ జపాన్ దాడికి గురై, 1945లో తుది విజయం సాధించడానికి తిరిగి పోరాడింది. భారతీయ సైనికులలో ఎక్కువ మంది బ్రిటిష్ నాయకత్వంలో పోరాడారు; కొందరు జపాన్ తరపున పోరాడారు. జపనీస్ దళాలు బర్మీస్ ఫ్రంట్‌లో, ఆగ్నేయ భారతదేశ జలాల్లో వివిధ దురాగతాలు, యుద్ధ నేరాలకు పాల్పడ్డాయి.

2025 లో టోక్యోలో జరిగిన 15 వ ఇండియా-జపాన్ వార్షిక శిఖరాగ్ర సమావేశంలో భారత ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ, జపాన్ ప్రధాన మంత్రి షిగేరు ఇషిబా1947లో భారతదేశం స్వాతంత్ర్యం పొందినప్పటి నుండి రెండు దేశాల మధ్య రాజకీయ సంబంధాలు చురుకెక్కాయి. యమహా, సోనీ, టయోటా, హోండా వంటి జపాను కంపెనీలకు భారతదేశంలో తయారీ సౌకర్యాలున్నాయి. భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ వృద్ధి చెందడంతో, భారతదేశం జపనీస్ సంస్థలకు పెద్ద మార్కెట్‌గా మారింది. భారతదేశంలో పెట్టుబడులు పెట్టిన మొదటి సంస్థల్లో జపాను సంస్థలు ఉన్నాయి. వాటిలో ప్రముఖమైనది సుజుకి. ఇది భారత మార్కెట్లో అతిపెద్ద కార్ల తయారీదారు. భారతదేశంలో దీని అనుబంధ సంస్థ అయిన మారుతి సుజుకితో భాగస్వామ్యంలో ఉంది.

2006 డిసెంబరులో, భారత ప్రధాన మంత్రి మన్మోహన్ సింగ్ జపాన్ పర్యటన "జపాన్-భారతదేశం వ్యూహాత్మక, ప్రపంచ భాగస్వామ్యం వైపు ఉమ్మడి ప్రకటన"పై సంతకం చేయడంతో ముగిసింది. జపాన్ భారతదేశంలోని అనేక మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులకు, ముఖ్యంగా ఢిల్లీ మెట్రో వ్యవస్థకు ఆర్థిక సహాయం చేసింది. 2006లో JET కార్యక్రమానికి భారతీయ దరఖాస్తుదారులను ఆహ్వానించారు. 2006లో ఒక స్లాట్ అందుబాటులో ఉండగా, 2007లో అది 41 స్లాట్‌లకు పెరిగింది. 2007లో, జపనీస్ స్వీయ-రక్షణ దళాలు, భారత నావికాదళం హిందూ మహాసముద్రంలో జరిగిన ఉమ్మడి నావికా విన్యాసం మలబార్ 2007 లో పాల్గొన్నాయి, ఇందులో ఆస్ట్రేలియా, సింగపూర్, యునైటెడ్ స్టేట్స్ నావికా దళాలు కూడా పాల్గొన్నాయి. 2007ని "భారతదేశం-జపాన్ స్నేహ సంవత్సరం"గా ప్రకటించారు.

2013 BBC వరల్డ్ సర్వీస్ పోల్ ప్రకారం, 42% జపనీయులు భారతదేశపు అంతర్జాతీయ ప్రభావం ప్రధానంగా సానుకూలంగా ఉందని భావిస్తున్నారు, 4% మంది దీనిని ప్రతికూలంగా భావిస్తున్నారు. 2014లో, జపాన్ ప్రధాని షింజో అబే భారతదేశ పర్యటన సందర్భంగా, రెండు దేశాలు తమ భాగస్వామ్యాన్ని "ప్రత్యేక వ్యూహాత్మక, ప్రపంచ భాగస్వామ్యం"గా నవీకరించడానికి అంగీకరించాయి.

## చారిత్రక సంబంధాలు

### జపాన్‌లో హిందూ మతం

హిందూ మతం, షింటోయిజం లు రెండూ ఆనిమిజాన్ని విశ్వసిస్తాయి. షింటోయిజం ఈశాన్య ఆసియా అంతటా కనిపించే పూర్వ-చారిత్రక షమానిస్టిక్ పద్ధతుల నుండి ఉద్భవించిండీ. ప్రపంచవ్యాప్తంగా మానవుల ఆధ్యాత్మిక విశ్వాస వ్యవస్థల్లో అత్యంత ప్రాచీనమైన అంతర్గత రూపం ఇదే కావచ్చు. చైనీస్ రాజవంశ చరిత్రలలో జపాన్‌లోని తొలి మతాచారాలలో షామాన్‌ల ప్రాముఖ్యతను ప్రస్తావిస్తాయి. జపాన్ పూర్వీకుల ఆనిమిజం అభ్యాసాల నుండి షింటోయిజం ఉద్భవించిందని భావిస్తారు. ఇది మానవులు అవలంబించిన మత వ్యవస్థల్లో మొట్టమొదటిది. తరువాతి సహస్రాబ్దాలలో దీనిపై చైనా, భారతదేశం నుండి బలమైన ప్రభావం పడింది. "ప్రారంభ షింటోయిజానికీ" ఆదిమ సమాజాలలో కనిపించే ఇతర స్వదేశీ విశ్వాస వ్యవస్థలకూ కొన్ని సారూప్యతలు ఉన్నాయి.

> నా ఉద్దేశంలో, మన సంపన్నులూ, విద్యాధికులూ ఒకసారి జపాన్ వెళ్ళి చూస్తే, వాళ్ళ కళ్ళు తెరుచుకుంటాయి
>
>

— స్వామి వివేకానంద, ది కంప్లీట్ వర్క్స్ ఆఫ్ వివేకానంద/వాల్యూమ్ 5/కాన్వర్సేషన్స్ అండ్ డైలాగ్స్/VI – X శ్రీ ప్రియ నాథ్ సిన్హా

జపాన్‌లో హిందూ మతం చాలా తక్కువగా ఆచరించబడుతున్నప్పటికీ, జపనీస్ సంస్కృతి రూపుదిద్దుకోవడంలో బౌద్ధమతం ద్వారా ఇది గణనీయమైన పాత్ర - కాకపోతే పరోక్ష పాత్ర - పోషించింది. జపాన్‌పై హిందూ ప్రభావానికి ఇతర ఉదాహరణలలో "ఆరు పాఠశాలలు" లేదా "ఆరు సిద్ధాంతాలు" అనే నమ్మకం, అలాగే యోగా, పగోడాల వాడకం ఉన్నాయి. జపాన్‌ను ప్రభావితం చేసిన హిందూ సంస్కృతి లోని పలుకోణాలు చైనీస్ సంస్కృతిని కూడా ప్రభావితం చేశాయి . జపాన్‌లో హిందూ దేవుళ్ల ఆరాధనపై ప్రజలు పుస్తకాలు రాశారు.

### బౌద్ధమతం

కొరియాలోని బేక్జే నుండి బౌద్ధ సన్యాసులు రాసిన *నిహాన్ షోకి* ప్రకారం, సా.శ. 552 లో అధికారికంగా ప్రవేశపెట్టినప్పటి నుండి బౌద్ధమతాన్ని జపాన్‌ ప్రజలు ఆచరిస్తున్నారు. బౌద్ధమతం జపనీస్ సమాజ అభివృద్ధిపై పెద్ద ప్రభావాన్ని చూపింది. నేటికీ ఇది ఇక్కడి సంస్కృతిలో ప్రభావవంతమైన అంశంగా ఉంది. జపాన్ బౌద్ధమతం మొదట చైనా సిద్ధాంతాల నుండి ఉద్భవించింది, టిబెటన్ సిద్ధాంతం, పాలీ సిద్ధాంతం నుండి ప్రభావాలు ఉన్నాయి.

గొప్ప బుద్ధ ( వైరోకానా ) తోడై-జి ఆలయం, జపాన్
జపాన్‌లోని ఏడుగురు అదృష్ట దేవుళ్లలో ఒకరైన బెంజైటెన్, హిందూ దేవత సరస్వతి నుండి ఉద్భవించాడు.
1943లో టోక్యోలో జరిగిన ర్యాలీలో ప్రసంగిస్తున్న సుభాష్ చంద్రబోస్
భారతదేశం, జపాన్ మధ్య సాంస్కృతిక మార్పిడి 6వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో భారతదేశం నుండి జపాన్‌కు బౌద్ధమతం పరిచయం కావడంతో ప్రారంభమైంది. భారతీయ సన్యాసి బోధిసేన బౌద్ధమతాన్ని వ్యాప్తి చేయడానికి 736లో జపాన్‌ వచ్చి తోడై-జిలో అంతర్నిర్మితమైన గొప్ప బుద్ధుని కన్ను తెరిపించాడు. 760 లో మరణించే వరకు జపాన్‌లోనే ఉన్నాడు. బౌద్ధమతమూ, అంతర్లీనంగా అది అనుసంధానమై ఉన్న భారతీయ సంస్కృతీ జపాను సంస్కృతిపై గొప్ప ప్రభావాన్ని చూపాయి. నేటికీ దాన్ని గమనించవచ్చు. ఫలితంగా రెండు దేశాల మధ్య సహజమైన స్నేహపూర్వక భావం ఏర్పడింది.

భారతదేశం, జపాన్‌ల మధ్య బౌద్ధమత సంబంధం ఫలితంగా, సన్యాసులు, పండితులు తరచుగా రెండు దేశాల మధ్య ప్రయాణాలు చేసేవారు. భారతదేశంలోని నలందా విశ్వవిద్యాలయంలో ఇప్పుడు నాశనం చేయబడిన లైబ్రరీ నుండి పురాతన రికార్డులు జపాన్ నుండి పాఠశాలకు హాజరైన పండితులు, విద్యార్థుల గురించి వివరించాయి. భారత ఉపఖండానికి అత్యంత ప్రసిద్ధ జపనీస్ ప్రయాణికులలో ఒకరు, టెంజికు టోకుబే (1612–1692). ఇతని మారుపేరు, భారతదేశాన్ని జపనీయులు పిలిచే పేరు నుండి వచ్చింది. అప్పటి నుండి రెండు దేశాల మధ్య సంబంధాలు కొనసాగుతున్నాయి. కానీ జపాన్ ఆధునీకరణ ప్రక్రియను ప్రారంభించిన మీజీ యుగంలో (1868–1912) మాత్రమే నేరుగా రాజకీయ మార్పిడి ప్రారంభమైంది.

### భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం

1899లో టోక్యో ఇంపీరియల్ విశ్వవిద్యాలయం సంస్కృతం, పాళీ భాషలలో ఒక పీఠాన్ని ఏర్పాటు చేసింది, 1903లో తులనాత్మక మతంలో మరో పీఠాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. ఈ వాతావరణంలో, ఇరవయ్యవ శతాబ్దం ప్రారంభంలో అనేక మంది భారతీయ విద్యార్థులు జపాన్‌ వచ్చి 1900లో ఓరియంటల్ యంగ్‌మెన్స్ అసోసియేషన్‌ను స్థాపించారు.

1915 లో , రాష్ బిహారీ బోస్ (కుడి నుండి రెండవవాడు) గౌరవార్థం ఆయనకు ఇచ్చిన విందు, ఆయన సన్నిహిత జపనీస్ స్నేహితులు, పాన్-ఆసియన్ మత నాయకుడు మిత్సురు తోయామా (మధ్యలో, టేబుల్ వెనుక), భవిష్యత్ జపనీస్ ప్రధాన మంత్రి సుయోషి ఇనుకై (టొయామాకు కుడి వైపున).
భారతదేశం, జపాన్ జెండా.
జపాన్‌ను సందర్శించి అక్కడి తమ అనుభవాలను రాసిన తొలి భారతీయులలో సురేష్‌చంద్ర బందోపాధ్యాయ, మన్మథ నాథ్ ఘోష్, హరిప్రభ టకేడా ఉన్నారు. భారతదేశం అప్పట్లో బ్రిటిష్ కాలనీగా ఉన్నందున, ఆంగ్లో-జపనీస్ కూటమి ద్వారా ఇండో-జపనీస్ సంబంధాలు మరింత బలపడ్డాయి. అయితే, ఇతర ఉద్భవిస్తున్న ఉద్యమాలు రెండు దేశాల మధ్య సంబంధాలను బలోపేతం చేసాయి. పాన్-ఆసియన్ ఆదర్శాలు, భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం రెండూ భారత జపాన్‌లను దగ్గరకు చేర్చాయి. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో ఇవి అత్యున్నత స్థాయికి చేరుకున్నాయి. అమెరికన్ ఒత్తిడి కారణంగా 1923 ఆగస్టు 17న ఆంగ్లో-జపనీస్ కూటమి ముగిసినప్పటి నుండి బ్రిటన్, జపాన్‌ల మధ్య సంబంధాలు క్షీణించడం ప్రారంభించాయి. ఇండో-జపనీస్ సంబంధాలను మరింతగా పెంచిన కార్యకర్త రాష్ బిహారీ బోస్‌తో సహా అనేక మంది భారతీయ స్వాతంత్ర్య కార్యకర్తలు జపాన్‌కు పారిపోయారు.

జపాన్ ఆసియాలోని బ్రిటిష్, డచ్, అమెరికన్ ఆస్తులపై దాడి చేయడంతో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం పసిఫిక్ దశను మొదలైంది. జపనీయులు చివరికి బ్రిటిష్ కాలనీ బర్మాను స్వాధీనం చేసుకోవాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీతో పొత్తు పెట్టుకున్నారు. భారత జాతీయ సైన్యం, "మన శత్రువుకు శత్రువు మన స్నేహితుడు" అనే వైఖరిని స్వీకరించిన భారతీయ జాతీయవాద సంస్థ. ఇంపీరియల్ జపాన్, దాని మిత్రదేశాలు చేసిన యుద్ధ నేరాల దృష్ట్యా ఈ వారసత్వం నేటికీ వివాదాస్పదంగా ఉంది.

### రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు భారతదేశం బ్రిటిష్ కాలనీగా ఉన్నందున, అది మిత్రరాజ్యాల పక్షాన యుద్ధంలోకి ప్రవేశించినట్లు భావించబడింది. 20 లక్షలకు పైగా భారతీయులు యుద్ధంలో పాల్గొన్నారు; చాలా మంది, జపనీయులకు వ్యతిరేకంగా పోరాటంలో పాల్గొన్నారు. వారు కొంతకాలం బ్రిటిష్ బర్మాను ఆక్రమించి భారత సరిహద్దును చేరుకున్నారు. 1942 లో సింగపూర్ లొంగిపోయినప్పుడు దాదాపు 67,000 మంది భారతీయ సైనికులను జపనీయులు బంధించారు. వీరిలో చాలామంది తరువాత జపనీస్ స్పాన్సర్ చేసిన ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ (INA)లో భాగమయ్యారు. 1944–45లో, బ్రిటిషు, భారత దళాలు కలిసి బర్మాలో జరిగిన వరుస యుద్ధాలలో జపనీయులను ఓడించాయి. INA విచ్ఛిన్నమైంది.

#### భారత జాతీయ సైన్యం

జపాన్‌కు చెందిన మేజర్ ఇవైచి ఫుజివారా, మొదటి భారత జాతీయ సైన్యం కెప్టెన్ మోహన్ సింగ్‌ను పలకరిస్తున్న దృశ్యం, ఏప్రిల్ 1942.
భారతదేశంలో బ్రిటిష్ పాలనను సైనిక మార్గాల ద్వారా అంతం చేయాలనే లక్ష్యంతో ఏర్పడిన జాతీయవాద ఉద్యమమైన ఆజాద్ హింద్‌కు నాయకత్వం వహించిన సుభాష్ చంద్రబోస్, జపాను మద్దతుతో ఆజాద్ హింద్ ఫౌజ్ లేదా *ఇండియన్ నేషనల్ ఆర్మీ* (INA)ను ఏర్పాటు చేశాడు. సింగపూర్ పతనం తర్వాత జపనీయులు బంధించిన భారత సైన్యంలోని మాజీ యుద్ధ ఖైదీలు INA లో ప్రధానమైన అంగం. అనేక యుద్ధాలలో పాల్గొన్న జపనీస్ దళాలలో INA యూనిట్లు కూడా ఉండేవి. ముఖ్యంగా మణిపూర్‌లో జరిగిన U Go దాడిలో వీరి పాత్ర ప్రధానంగా ఉంది. ఈ దాడి ఇంఫాల్, కోహిమా యుద్ధాలతో ముగిసింది. ఆ యుద్ధాల్లో జపనీస్ దళాలు వెనక్కి నెట్టబడ్డాయి. INA సమగ్రతను కోల్పోయింది.

## ఆధునిక సంబంధాలు

అంతర్జాతీయ మిలిటరీ ట్రిబ్యునల్ ఫర్ ది ఫార్ ఈస్ట్‌లో, జపాన్‌కు అనుకూలంగా భిన్నాభిప్రాయ తీర్పును ఇవ్వడం ద్వారా భారతీయ న్యాయమూర్తి రాధాబినోద్ పాల్ ప్రసిద్ధి చెందారు. రాధాబినోద్ పాల్ తీర్పును నేటికీ జపాన్‌లోని అనేక మితవాద గ్రూపులు ప్రతిధ్వనిస్తున్నాయి, వారు జపాన్‌ను బాధితురాలిగా చిత్రీకరించడానికి దీనిని ఉపయోగిస్తారు, తద్వారా జపాన్ స్వంత యుద్ధ నేరాలను తక్కువ అంచనా వేస్తారు. ఇది భారతదేశం, జపాన్ మధ్య సన్నిహిత సంబంధాలకు చిహ్నంగా మారింది.

1947 ఆగస్టు 15న, యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ నుండి స్వాతంత్ర్యం పొందిన తర్వాత భారత సార్వభౌమత్వాన్ని గుర్తించిన మొదటి దేశాలలో జపాన్ ఒకటి. ఈ రెండు దేశాల ఫలితంగా 1949లో భారతదేశం ఓడిపోయిన జపనీస్ సామ్రాజ్యాన్ని ఉత్సాహపరిచేందుకు రెండు ఏనుగులను టోక్యో జూకు పంపింది.

జపాన్ సార్వభౌమాధికారం, జాతీయ స్వాతంత్ర్యంపై విధించిన పరిమితుల పట్ల ఆందోళనల కారణంగా 1951లో జరిగిన శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో శాంతి సమావేశానికి హాజరు కావడానికి భారతదేశం నిరాకరించింది. జపాన్ సార్వభౌమాధికారం పునరుద్ధరించబడిన తర్వాత, భారత జపాన్‌లు ఒక శాంతి ఒప్పందంపై సంతకం చేశాయి. 1952 ఏప్రిల్ 28న అధికారిక దౌత్య సంబంధాలను ఏర్పరచుకున్నాయి, అపుడు భారతదేశం జపాన్‌పై అన్ని నష్టపరిహార వాదనలను రద్దు చేసింది. ఈ ఒప్పందం రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత జపాన్ సంతకం చేసిన మొదటి ఒప్పందాలలో ఒకటి. భారతదేశం, జపాన్‌ల మధ్య దౌత్య, వాణిజ్య, ఆర్థిక, సాంకేతిక సంబంధాలు బాగా స్థిరపడ్డాయి. భారతదేశపు ఇనుప ఖనిజం రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ వినాశనం నుండి జపాన్ కోలుకోవడానికి సహాయపడింది. 1957లో జపాన్ ప్రధాన మంత్రి నోబుసుకే కిషి భారతదేశాన్ని సందర్శించిన తరువాత, జపాన్ 1958లో భారతదేశానికి యెన్ రుణాలను అందించడం ప్రారంభించింది. ఇది జపాన్ ప్రభుత్వం అందించిన మొదటి యెన్ రుణ సహాయం.

జపాన్‌లో యుద్ధానంతర ఆర్థిక పునర్నిర్మాణం, తత్ఫలితంగా జరిగిన వేగవంతమైన వృద్ధి పట్ల భారతదేశంలో ఆరాధనా భావం ఉంది. అయితే, శీతల యుద్ధ రాజకీయాల వల్ల రెండు దేశాల మధ్య సంబంధాలు పరిమితంగా ఉండిపోయాయి. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం పునర్నిర్మాణం ఫలితంగా జపాన్, అమెరికాకు మిత్రదేశంగా మారింది. అయితే భారతదేశం అలీన విదేశాంగ విధానాన్ని అనుసరించింది. తరచుగా సోవియట్ యూనియన్ వైపు మొగ్గు చూపింది. అయితే, 1980ల నుండి, ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను బలోపేతం చేయడానికి ప్రయత్నాలు జరిగాయి. భారతదేశపు '*లుక్ ఈస్ట్*' విధానం జపాన్‌ను కీలక భాగస్వామిగా చేసింది. 1986 నుండి, జపాన్ భారతదేశానికి అతిపెద్ద సహాయ దాతగా మారింది. అది కొనసాగుతోంది

### జపాన్‌లో అశోక స్తంభ ప్రతిరూపాలు

అశోక్ పిల్లర్, మౌంట్ నోకోగిరి
భారతదేశం, జపాన్‌లు బౌద్ధమతం, శాంతి, ధర్మాల వంటి విలువలలో పాతుకుపోయిన సాంస్కృతిక నాగరిక సంబంధాల సుదీర్ఘ చరిత్రను పంచుకుంటాయి. జపాన్‌లోని ఎంపిక చేసిన ప్రదేశాలలో అశోక స్తంభ ప్రతిరూపాలను ఏర్పాటు చేయడం వంటి సాంస్కృతిక మార్పిళ్ళలో ఇవి ప్రతిబింబించాయి.

**గుర్తించదగిన ప్రదేశాలు: **తోడై-జి ఆలయం, నారా:** 1988లో జపనీస్ బౌద్ధ సంస్థలు నిర్వహించిన ఒక ప్రధాన బౌద్ధ స్మారక కార్యక్రమంలో ఏర్పాటు చేయబడిన ప్రతిరూపం, భారతదేశం, జపాన్ మధ్య చారిత్రక మత సంబంధాలను హైలైట్ చేస్తుంది.
* **మౌంట్ నోకోగిరి (నోకోగిరియామ), చిబా ప్రిఫెక్చర్:** అధ్యక్షుడు ఆర్.డి. శర్మ పర్యటన సందర్భంగా భారతదేశం బహుమతిగా ఇచ్చిన అశోక స్తంభపు ప్రతిరూపం, రెండు దేశాల మధ్య ఉమ్మడి బౌద్ధ వారసత్వం, సాంస్కృతిక సంబంధాలను బలోపేతం చేస్తుంది.

### శీతల యుద్ధం తర్వాత

1998 లో పోఖ్రాన్-II అనే పేరున్న భారత అణ్వాయుధ పరీక్ష ఫలితంగా రెండు దేశాల మధ్య సంబంధాలు స్వల్పంగా క్షీణించాయి. ఈ పరీక్ష తర్వాత జపాన్ భారతదేశంపై ఆంక్షలు విధించింది, ఇందులో అన్ని రాజకీయ మార్పిడులను నిలిపివేయడం, ఆర్థిక సహాయాన్ని తగ్గించడం ఉన్నాయి. మూడు సంవత్సరాల తర్వాత ఈ ఆంక్షలను ఎత్తివేసింది. ఆ తర్వాత సంబంధాలు విపరీతంగా మెరుగుపడ్డాయి. రెండు దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు ఎంతలా పురోగమించాయంటే, జపాన్ ప్రధాన మంత్రి షింజో అబే 2014 నాటి భారత గణతంత్ర దినోత్సవ కవాతుకు ముఖ్య అతిథిగా హాజరయ్యాడు.

టోక్యోలోని రెంకోజీ ఆలయంలో సుభాష్ చంద్రబోస్ స్మారక చిహ్నం. బోస్ అస్థికలను ఆలయంలో బంగారు పగోడాలో భద్రపరిచారు.
2014లో, భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ జపాన్‌ను సందర్శించాడు. గుజరాత్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న కాలంలో మోడీకి, జపాన్ ప్రధాని షింజో అబేతో మంచి సంబంధాలుండేవి. 2014 పర్యటన రెండు దేశాల మధ్య సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసింది. "స్పెషల్ స్ట్రాటజిక్ గ్లోబల్ పార్టనర్‌షిప్" ఏర్పాటుతో సహా అనేక కీలక ఒప్పందాలకు దారితీసింది.

2016 నవంబరులో మోడీ రెండవసారి జపాన్‌ను సందర్శించారు. ఈ సమావేశంలో, భారతదేశం, జపాన్ "అణుశక్తిని శాంతియుతంగా ఉపయోగించుకోవడంలో సహకారం కోసం ఒప్పందం"పై సంతకం చేశాయి, ఇది ఒక మైలురాయి లాంటి పౌర అణు ఒప్పందం. దీని కింద జపాన్ భారతదేశానికి అణు రియాక్టర్లు, ఇంధనం, సాంకేతికతలను సరఫరా చేసింది. భారతదేశం అణు వ్యాప్తి నిరోధక ఒప్పందం (NPT)పై సంతకం చేయలేదు. జపాన్ నుండి మినహాయింపు పొందిన ఏకైక సంతకం చేయని దేశం. భారతదేశంలో తయారీ నైపుణ్య అభివృద్ధి, అంతరిక్షంలో సహకారం, భూ శాస్త్రాలు, వ్యవసాయం, అటవీ, మత్స్య సంపద, రవాణా, పట్టణాభివృద్ధిపై కూడా ఇరుపక్షాలు ఒప్పందాలపై సంతకం చేశాయి.

యోగి అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి చెందిన యోగేంద్ర పురాణిక్, టోక్యోలోని ఎడోగావా నగర మండలికి ఎన్నికయ్యాడు. భారతదేశంలో జన్మించిన వ్యక్తి జపాన్‌లో నగర కౌన్సిలరు అయిన మొదటి సందర్భం అది. అతని విజయాన్ని భారతదేశం, జపాన్‌లోనే కాకుండా చైనాతో సహా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రజానీకం, మీడియా బాగా ఆహ్వానించాయి.

## ఆర్థిక సంబంధాలు

2000 ఆగస్టులో, జపాన్ ప్రధాన మంత్రి భారతదేశాన్ని సందర్శించారు. ఈ సమావేశంలో, జపాన్, భారతదేశం "21వ శతాబ్దంలో జపాన్-భారతదేశం ప్రపంచ భాగస్వామ్యాన్ని" స్థాపించడానికి అంగీకరించాయి. భారత ప్రధాన మంత్రి వాజ్‌పేయి 2001 డిసెంబరులో జపాన్‌ను సందర్శించాడు. అక్కడ ఇద్దరు ప్రధాన మంత్రులు "జపాన్-భారతదేశం ఉమ్మడి ప్రకటన" జారీ చేశారు. 2005 ఏప్రిల్లో, జపాన్ ప్రధాన మంత్రి కోయిజుమి భారతదేశాన్ని సందర్శించి "నూతన ఆసియా యుగంలో జపాన్-భారతదేశం భాగస్వామ్యం: జపాన్-భారతదేశం ప్రపంచ భాగస్వామ్యం యొక్క వ్యూహాత్మక దిశ" అనే ఉమ్మడి ప్రకటనపై సంతకం చేశాడు.

2000 నుండి 2019 వరకు $30.27 బిలియన్ల మొత్తం FDI ప్రవాహాలతో జపాన్ భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో 3వ అతిపెద్ద పెట్టుబడిదారుగా నిలిచింది. ఆ కాలంలో భారతదేశానికి వచ్చిన మొత్తం FDI ప్రవాహాలలో జపాన్ వాటా 7.2%. 2018 నుండి 2019 వరకు జపాన్ నుండి భారతదేశానికి దిగుమతులు $12.77 బిలియన్లు -భారతదేశానికి 14 వ అతిపెద్ద దిగుమతి భాగస్వామి.

2014 లో జపాన్ లోని టోక్యోలో ప్రధాన మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీతో జపాన్ చక్రవర్తి అకిహిటో.
2008 అక్టోబరులో, జపాన్ భారతదేశంతో ఒక ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది. దీని కింద జపాన్, భారతదేశానికి US$4.5 బిలియన్ల తక్కువ వడ్డీ రుణాన్ని అందిస్తుంది. ఢిల్లీ, ముంబైల మధ్య రైల్వే ప్రాజెక్టును నిర్మించడానికి ఈ అప్పు ఇస్తుంది. జపాన్ నిధులు సమకూరుస్తున్న అతిపెద్ద విదేశీ ప్రాజెక్టు ఇది. రెండు దేశాల మధ్య పెరుగుతున్న ఆర్థిక భాగస్వామ్యాన్ని ఇది ప్రతిబింబిస్తుంది. జపాన్, భద్రతా ఒప్పందం కుదుర్చుకున్న ప్రపంచంలోని మూడు దేశాలలో భారతదేశం ఒకటి. 2022 నాటికి, గత రెండు దశాబ్దాలుగా జపాన్ భారతదేశంలో మూడవ అతిపెద్ద పెట్టుబడిదారుగా ఉంది.

సాఫ్ట్‌బ్రిడ్జ్ సొల్యూషన్స్ జపాన్ డైరెక్టర్ కెనిచి యోషిడా 2009 చివరలో మాట్లాడుతూ, భారతీయ ఇంజనీర్లు జపాన్ ఐటీ పరిశ్రమకు వెన్నెముకగా మారుతున్నారని, "జపాన్ పరిశ్రమ భారతదేశంతో కలిసి పనిచేయడం చాలా ముఖ్యం" అనీ అన్నాడు. ఈ మెమోరాండం ప్రకారం, వ్యాపారం లేదా పని కోసం భారతదేశానికి వచ్చే జపనీయులకు వెంటనే మూడు సంవత్సరాల వీసా మంజూరు చేస్తారు. జపాన్ కూడా ఇలాంటి విధానాలను అనుసరిస్తుంది. ఈ సందర్శనలోని ఇతర ముఖ్యాంశాలు రాబోయే దశాబ్దంలో రెండు దేశాల మధ్య 94 శాతం వాణిజ్యంపై కస్టమ్స్ సుంకాలను రద్దు చేయడం. ఒప్పందం ప్రకారం, భారతదేశానికి జపాన్ ఎగుమతుల్లో దాదాపు 90 శాతం పైన, జపాన్‌కు భారతదేశం ఎగుమతుల్లో 97 శాతం పైనా సుంకాలను తొలగిస్తారు. రెండు దేశాల మధ్య వాణిజ్యం కూడా క్రమంగా పెరుగుతోంది.

జపాన్ అందించే £12 బిలియన్ల రుణంతో, జపాన్ లోని షింకాన్‌సెన్ టెక్నాలజీని ఉపయోగించి ముంబై, అహ్మదాబాద్‌ల మధ్య బుల్లెట్ రైలు మార్గాన్ని నిర్మించడానికి భారతదేశం, జపాన్లు 2015 డిసెంబరులో ఒక ఒప్పందంపై సంతకం చేశాయి. ఈ ప్రాజెక్టుకు అయ్యే $19 బిలియన్ల (£14.4 బిలియన్) ఖర్చులో నాలుగు వంతుల కంటే ఎక్కువ నిధులు జపాన్ నుండి 0.1% వడ్డీ రేటు ఉండే రుణం ద్వారా అందుతాయి. ఆర్థిక సంబంధాన్ని బలోపేతం చేయడంలో భాగంగా ఈ ఒప్పందం కుదిరింది

2021 జనవరిలో, భారతదేశం, జపాన్ 5G పై దృష్టి సారించి సమాచార సాంకేతికతను కవర్ చేసే అవగాహన ఒప్పందంపై సంతకం చేశాయి.

2022 మార్చి 19న, న్యూఢిల్లీలో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీతో జరిగిన సమావేశంలో, రాబోయే ఐదు సంవత్సరాలలో భారతదేశంలో 5 ట్రిలియన్ యెన్‌ల ($42 బిలియన్లు) పెట్టుబడి పెట్టేందుకు జపాన్ ప్రధాని ఫ్యూమియో కిషిడా సంతకాలు చేసాడు.

2023 జూలైలో, రెండు దేశాలు సెమీకండక్టర్ పరిశ్రమను అభివృద్ధి చేయడానికి ఒక కొత్త అవగాహన ఒప్పందంపై సంతకం చేశాయి.

## సైనిక సంబంధాలు

జపాన్ సముద్ర స్వీయ-రక్షణ దళం, భారత నావికాదళ యుద్ధనౌకలు భారతదేశ పశ్చిమ తీరంలో జరిగిన మలబార్ 2007 నావికా విన్యాసాలలో పాల్గొన్నాయి, భారతదేశం, జపాన్ మధ్య సన్నిహిత సైనిక సహకారాన్ని ప్రతిబింబిస్తూ జపాన్ పాల్గొన్న అనేక బహుపాక్షిక విన్యాసాలలో ఇది ఒకటి.
భారతదేశం, జపాన్లకు గాఢమైన సైనిక సంబంధాలున్నాయి. ఆసియా-పసిఫిక్, హిందూ మహాసముద్రంలో సముద్ర దారుల భద్రతను నిర్వహించడం లోను, అంతర్జాతీయ నేరాలు, ఉగ్రవాదం, పైరసీ, సామూహిక విధ్వంసక ఆయుధాల విస్తరణను ఎదుర్కోవడంలోనూ ఉమ్మడి ప్రయోజనాలు గల పరస్పర సహకారం ఉంది. రెండు దేశాలు తరచుగా ఉమ్మడి సైనిక విన్యాసాలు నిర్వహిస్తాయి. సాంకేతికతపై సహకరించుకుంటాయి. భారత జపాన్లు 2008 అక్టోబరు 22న ఒక భద్రతా ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకున్నాయి.

జపాన్ మాజీ ప్రధాన మంత్రి షింజో అబేను కొందరు "ఇండోఫైల్" గా చూస్తారు. జపాన్ పొరుగు దేశాలతో ప్రాదేశిక వివాదాలలో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో అతను, భారతదేశంతో దగ్గరి భద్రతా సహకారాన్ని సమర్థించాడు.

2014 జూలైలో, భారత నావికాదళం జపాన్, యుఎస్ నావికాదళాలతో కలిసి ఎక్సర్‌సైజ్ మలబార్‌లో పాల్గొంది, ఇది ఇండో-పసిఫిక్ సముద్ర భద్రతపై ఉమ్మడి దృక్పథాలను ప్రతిబింబిస్తుంది. భారత నావికాదళం కోసం US-2 ఉభయచర విమానాలను కొనుగోలు చేయడానికి కూడా భారతదేశం జపాన్‌తో చర్చలు జరుపుతోంది.

### 2016 అణు ఒప్పందం

2016 నవంబరులో, భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ జపాన్‌లో మూడు రోజుల పర్యటన సందర్భంగా తన ప్రధానమంత్రి షింజో అబేతో అణుశక్తిపై ఒప్పందంపై సంతకాలు జరిగాయి. ఈ ఒప్పందంపై చర్చలు జరపడానికి ఆరు సంవత్సరాలు పట్టింది. 2011 ఫుకుషిమా అణు విపత్తు కారణంగా కొంత ఆలస్యం అయింది. అణు వ్యాప్తి నిరోధక ఒప్పందంపై సంతకం చేయని ఓ దేశంతో జపాన్ ఇటువంటి ఒప్పందంపై సంతకం చేయడం ఇదే మొదటిసారి. ఈ ఒప్పందంతో, భారతదేశానికి అణు రియాక్టర్లు, ఇంధనం, సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని సరఫరా చేసే హక్కు జపాన్‌కు కలిగింది. దక్షిణ భారతదేశంలో ఆరు అణు రియాక్టర్లను నిర్మించడంలో భారతదేశానికి సహాయం చేయడం ఈ ఒప్పందం లక్ష్యం. 2032 నాటికి తన అణుశక్తి సామర్థ్యాన్ని పది రెట్లు పెంచుకోవడం భారతదేశం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

### ఇండో-పసిఫిక్

2014లో జపాన్ ద్వైపాక్షిక పర్యటన సందర్భంగా భారత ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ, జపాన్ ప్రధాని షింజో అబే .
2021 సెప్టెంబరు 22న అమెరికాలోని వాషింగ్టన్, డిసిలో జపాన్ ప్రధాన మంత్రి యోషిహిదే సుగాతో ద్వైపాక్షిక సమావేశంలో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ

2023 మేలో, జపాన్ ప్రధాన మంత్రి ఫ్యూమియో కిషిడా తన భారత పర్యటన సందర్భంగా కొత్త ఇండో-పసిఫిక్ ప్రణాళికను ప్రకటించారు.

## సాంస్కృతిక సంబంధాలు

టోక్యోలోని తైమీ ఎలిమెంటరీ స్కూల్‌లో సంగీత తరగతిలో భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ
జపాన్, భారతదేశాల మధ్య బలమైన సాంస్కృతిక సంబంధాలున్నాయి. ప్రధానంగా జపనీస్ బౌద్ధమతం ఈ సంబంధాలకు ఆధారం. నేటికీ జపాన్ అంతటా బౌద్ధాన్ని విస్తృతంగా అవలంబిస్తున్నారు. 1903 లో జపాన్-ఇండియా అసోసియేషన్ను స్థాపించారు. రెండు దేశాలు, ఇండో-జపాన్ సాంస్కృతిక ఒప్పందపు 50వ వార్షికోత్సవ సంవత్సరం అయిన 2007ను ఇండో-జపాన్ స్నేహం, పర్యాటక-ప్రమోషన్ సంవత్సరంగా ప్రకటించాయి. రెండు దేశాలలో సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలను నిర్వహించారు. అలాంటి ఒక సాంస్కృతిక కార్యక్రమమే వార్షిక నమస్తే ఇండియా ఉత్సవం. ఇది ఇరవై సంవత్సరాల క్రితం జపాన్‌లో ప్రారంభమైంది. ఇప్పుడు ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పండుగ. 2016 ఉత్సవంలో, గ్రేట్ ఈస్ట్ జపాన్ భూకంపం సమయంలో ఒనాగావా పట్టణానికి భారత ప్రభుత్వం నుండి లభించిన మద్దతుకు కృతజ్ఞతా చిహ్నంగా ఆ పట్టణం నుండి వచ్చిన ప్రతినిధులు ప్రదర్శన ఇచ్చారు. అప్పట్లో భారత జాతీయ విపత్తు ప్రతిస్పందన దళం (NDRF) బృందాన్ని ఒనాగావాకు పంపారు. అది దాని మొదటి విదేశీ మిషన్. తప్పిపోయిన వ్యక్తుల కోసం శోధన, రెస్క్యూ కార్యకలాపాలను ఆ బృందం నిర్వహించింది. జపాన్‌లోని ఇనుయామా సమీపంలో ఉన్న ఓపెన్-ఎయిర్ మ్యూజియమూ, వినోద ఉద్యానవనమూ అయిన లిటిల్ వరల్డ్ మ్యూజియం ఆఫ్ మ్యాన్ లో, కేరళ రాష్ట్రానికి చెందిన సాంప్రదాయ భారతీయ గృహమైన తరవాడ్‌ ఉంది.

### మతపరమైన ప్రభావం

రెండు దేశాల మధ్య శతాబ్దాల సాంస్కృతిక మార్పిడులు వారి జానపద కథలలో అనేక సమాంతరాలను సృష్టించాయి. ఈ జానపద కథలపై ఆధారపడిన ఆధునిక ప్రసిద్ధ సంస్కృతి, మాంగా, అనిమేలోని ఫాంటసీ ఫిక్షన్ రచనలు వంటివి, కొన్నిసార్లు సాధారణ దేవతలు, రాక్షసులు, తాత్విక భావనలను సూచిస్తాయి. ఉదాహరణకు, భారతీయ దేవత సరస్వతిని జపాన్‌లో బెంజైటెన్ అణే పేఉతో పూజిస్తారు. 'బోంటెన్' అని పిలువబడే బ్రహ్మ, 'ఎన్మా' అని పిలువబడే యముడు కూడా సాంప్రదాయ జపనీస్ బౌద్ధ దేవుళ్ళలో భాగం. రెండు సమాజాలపై సాధారణ బౌద్ధ ప్రభావంతో పాటు, షింటోయిజం, హిందూ మతం లోని అనిమిస్ట్ తంతువులను పోలి ఉంటుంది. ఇవి, ప్రపంచంలోని మిగిలిన ప్రాంతాలలో ఉన్న ఏకేశ్వరోపాసక మతాలకు భిన్నమైనవి. బౌద్ధ, హిందూ మతాల్లో ఉపయోగించే శాస్త్రీయ భాష అయిన సంస్కృతాన్ని జపాన్‌కు వలస వచ్చిన కొంతమంది పురాతన చైనీస్ పూజారులు ఉపయోగిస్తున్నారు. భారతదేశంలో వాడుకలో లేనప్పటికీ, సిద్ధం లిపి నేటికీ జపాన్‌లో వాడుకలో ఉంది. జపాన్‌లోని దేవాలయాలలో ఉన్న విలక్షణమైన టోరీ ద్వారాలు, భారతీయ దేవాలయాలలో ఉపయోగించే తోరణ ద్వారాలకు సంబంధించినవేనని కూడా భావిస్తున్నారు.

### సమాజ ప్రభావం

ఎడోగావా వార్డ్‌లోని నిషి-కాసాయి ప్రాంతం సాపేక్షంగా పెద్ద భారతీయ ప్రవాస జనాభాకు ప్రసిద్ధి చెందింది. కొన్నిసార్లు దీనిని స్థానికంగా "లిటిల్ ఇండియా" అని పిలుస్తారు.

నిషి కాసాయిలో మహాత్మా గాంధీ విగ్రహం
టోక్యోలోని ఎడోగావా నగరంలోని నిషి-కాసాయి ప్రాంతంలోని నిట్టా నంబరు 6 పార్క్‌లో మహాత్మా గాంధీ విగ్రహాన్ని భారత ప్రభుత్వం బహుమతిగా, జపాన్-భారత స్నేహ సద్భావాలకు చిహ్నంగా ఏర్పాటు చేశారు. ఈ కాంస్య శిల్పం, దాని పీఠంతో సహా, సుమారు 1.8 మీటర్ల ఎత్తు, 0.6 మీటర్ల వెడల్పుతో ఉంది. దీనిని భారత శిల్పి నరేష్ కుమావత్ రూపొందించారు. ఈ ఆవిష్కరణ కార్యక్రమం 2024 జూలై 28న జరిగింది. దీనికి భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్, జపాన్‌లో భారత రాయబారి సిబి జార్జ్, ఎడోగావా వార్డ్ మేయర్ తకేషి సైటో తదితరులు హాజరయ్యారు. ఈ ప్రాంతంలో పెద్ద భారతీయ సమాజం ఉన్న దృష్ట్యా ఈ స్థలాన్ని ఎంపిక చేశారు. స్థానిక నివాసితులకు సుపరిచితమైన మైలురాయిగా, భారత జపాన్‌ల మధ్య కొనసాగుతున్న సాంస్కృతిక సంబంధాలకు చిహ్నంగా, దీన్ని ఉద్దేశించారు.

కోబ్‌లోని భారతీయ సమాజం ప్రధానంగా 20వ శతాబ్దం చివరి నుండి అభివృద్ధి చెందింది. భారతదేశం నుండి నిపుణులు, వ్యాపారులు, వ్యాపార యజమానులు కాన్సాయ్ ప్రాంతంలో స్థిరపడ్డారు. అంతర్జాతీయ ఓడరేవు నగరంగా కోబ్ పాత్ర, ఒసాకాకు దాని సామీప్యత వాణిజ్యం, తయారీ, సమాచార సాంకేతికత సంబంధిత పనులకు ఆకర్షణీయమైన ప్రదేశంగా మారింది. కాలక్రమేణా, పశ్చిమ జపాన్‌కు భారతీయ వలసల విస్తృత నమూనాను ప్రతిబింబిస్తూ, కమ్యూనిటీ సంస్థలు, సాంస్కృతిక సంఘాలు, మతపరమైన సంస్థల మద్దతుతో, ఒక చిన్నదైన, కానీ స్థిరమైన, భారతీయ జనాభా ఉద్భవించింది.

కోబ్ జైన దేవాలయం
కోబ్ జైన దేవాలయం జపాన్‌లోని హ్యోగో ప్రిఫెక్చర్‌లోని కోబ్‌లో ఉన్న ఒక జైన ప్రార్థనా స్థలం. స్థానిక జైన సమాజ సభ్యులు స్థాపించిన ఈ ఆలయం, కాన్సాయ్ ప్రాంతంలో నివసించే జైన కుటుంబాలకు మత, సాంస్కృతిక కేంద్రం. ఇది సాంప్రదాయ జైన పద్ధతులు, ఆచారాలను అనుసరిస్తుంది. ప్రధానంగా ప్రార్థన, సమాజ సమావేశాలు, మతపరమైన ఆచారాలు ఇక్కడ జరుగుతాయి. జపాన్‌లో చిన్నదైన కానీ చురుకైన జైన ప్రవాసుల ఉనికిని ఈ ఆలయం ప్రతిబింబిస్తుంది. దేశంలో విస్తృతంగా ఉన్న భారతీయ మత సంస్థలలో ఇది ఒక భాగం.

### సినిమా, మీడియా

20వ శతాబ్దం మధ్యకాలం చివరిలో సినిమా ద్వారా సాంస్కృతిక మార్పిడిలో పెరుగుదల సంభవించింది. 1950లు 1960లలో భారతీయ సినిమా, జపనీస్ సినిమా రెండూ "స్వర్ణయుగాన్ని" అనుభవించాయి. సత్యజిత్ రే, గురు దత్ లు తీసిన భారతీయ సినిమాలు జపాన్‌లో ప్రభావవంతంగా ఉండేవి. అలాగే, అకిరా కురోసావా, యసుజిరో ఓజు, తకాషి షిమిజుల జపనీస్ సినిమాలు భారతదేశంలో కూడా ప్రభావవంతంగా ఉండేవి.

ఒసాము తెజూకా 1972 నుండి 1983 వరకు జీవిత చరిత్ర మాంగా *బుద్ధ* రాశాడు. 2006 ఏప్రిల్ 10న, జపాన్ ప్రతినిధి బృందం బీహార్‌లోని పురాతన బౌద్ధ విద్యా కేంద్రమైన ప్రపంచ ప్రఖ్యాత పురాతన నలందా విశ్వవిద్యాలయాన్ని పునర్నిర్మించడానికీ, దాన్ని ఒక ప్రధాన అంతర్జాతీయ విద్యాసంస్థగా నిలబెట్టడానికీ, నిధులు తదితర సహాయాన్ని అందించే ప్రతిపాదనలు చేసింది.

జపాన్ మీడియా ద్వారా భారత జపాన్‌ల మధ్య బలమైన మీడియా సంబంధం కూడా ఉంది. తొలి భారతీయ యానిమేటెడ్ చిత్రాలలో ఒకటైన *రామాయణం: ది లెజెండ్ ఆఫ్ ప్రిన్స్ రామ* ను జపాన్ సహ-నిర్మించి యానిమేట్ చేసింది. అనేక జపనీస్ అనిమే టీవీ షోలు హిందీ, తమిళం, తెలుగు భాషలలోకి డబ్బింగు చేయబడి భారతదేశంలో ప్రసారం చేయబడ్డాయి. 2005 ఫిబ్రవరిలో, *డోరేమాన్* భారతదేశంలో ప్రవేశపెట్టబడిన మొదటి యానిమేషను చిత్రం. ముప్పైకి పైగా *డోరేమాన్* చలనచిత్రాలు డబ్బింగై, ప్రసారమయ్యాయి. భారతదేశంలో, ఒక అనిమే సిరీస్ నుండి ప్రసారమైన అత్యధిక సినిమాల సంఖ్య. భారతదేశం లోని ఇతర ప్రసిద్ధ అనిమేలలో *పోకీమాన్* సిరీస్, *క్రేయాన్ షిన్-చాన్*, *డ్రాగన్ బాల్ Z,* *నింజా హట్టోరి-కున్* ఉన్నాయి. అనిమే చిత్రాలు భారతీయ థియేటర్లలో కూడా ఆడతాయి.

తమిళ సినిమాలు జపాన్‌లో బాగా ప్రాచుర్యం పొందాయి, రజనీకాంత్, ఆ దేశంలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన భారతీయ నటుడు. అతని చిత్రం *ముత్తు,* జపాన్‌లో వాణిజ్యపరంగా భారీ బ్లాక్‌బస్టర్‌గా నిలిచింది. జపనీస్ ప్రేక్షకుల నుండి చాలా ప్రశంసలు అందుకుంది. మగధీర, 3 ఇడియట్స్, ఎంథిరన్, ఇంగ్లీష్ వింగ్లిష్, బాహుబలి: ది బిగినింగ్ వంటి ఇతర భారతీయ చిత్రాలు కూడా జపాన్‌లో విజయవంతమయ్యాయి. ఇటీవలి దశాబ్దాలలో బాలీవుడ్, జపనీస్ ప్రజలలో మరింత ప్రజాదరణ పొందింది. భారతీయ యోగి, శాంతికాముకుడూ అయిన ధల్సిమ్, జపనీస్ వీడియో గేమ్ సిరీస్ *స్ట్రీట్ ఫైటర్‌లో* అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన పాత్రలలో ఒకటి.

## ఇవి కూడా చూడండి

* జపాన్‌లో హిందూ మతం
* భారత రష్యా సంబంధాలు
* భారత అమెరికా సంబంధాలు

## గమనికలు

## మూలాలు

### వనరులు

* McBride, Richard D. (July 2006). "What is the Ancient Korean Religion?". *Acta Koreana*. **9** (2): 1–30.