Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# డిస్లెక్సియా

**డిస్లెక్సియా** అనేది ఒక వయసులో వారు సాధారణంగా చదువగలిగిన దానికన్నా తక్కువగా చదివేలా చేసే ఒక వ్యాధి. 1960 వ దశకం వరకు దీనిని *వర్డ్ బ్లైండ్‌నెస్* అనేవారు. ఇది వేర్వేరు వ్యక్తులలో వేర్వేరు స్థాయిలలో ఉంటుంది. పదాలను సరిగా పలకకపోవడం, రాయకపోవడం, తొందరగా చదవలేకపోవడం, మనస్సులో చదవలేకపోవడం, వేరే వాళ్ళు చదువుతుంటే అర్థం చేసుకోలేక పోవడం మొదలైనవి దీని లక్షణాలు. ఈ లక్షణాలు సాధారణంగా పాఠశాలలో గుర్తిస్తారు. ఈ విధమైన ఇబ్బందులు వారికి తెలియకుండానే కలుగుతాయి కానీ అందరిలాగే నేర్చుకోవాలనే తపన వారికీ ఉంటుంది. ఇది ఉన్న వారిలో ఏకాగ్రతా సమస్యలు (ADHD - Attention Deficit Hyperactivity Disorder), భాష, సంఖ్యలు నేర్చుకోవడంలో ఇబ్బందులు ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది.

డిస్లెక్సియా రావడానికి జన్యుపరమైన, చుట్టూ ఉన్న వాతావరణం ముఖ్యమైన కారణాలు కావచ్చని విశ్వసిస్తున్నారు. మెదడుకు తీవ్రమైన గాయం కావడం, పక్షవాతం రావడం, డెమెన్షియా (మతిమరుపు) వంటి వాటివల్ల కూడా డిస్లెక్సియా వచ్చే అవకాశం ఉంది. దీన్నే అక్వైర్డ్ డిస్లెక్సియా లేదా *అలెక్సియా* అంటారు.

## మూలాలు
# టెంపో

మొజార్ట్ యొక్క సొనాట XI యొక్క మొదటి రెండు కొలతలు, ఇది టెంపోను "అండంటే గ్రాజియోసో"గా సూచిస్తుంది , ఆధునిక ఎడిటర్ యొక్క మెట్రోనొమ్ మార్కింగ్: "♪ = 120".
**టెంపో** సాధారణంగా సంగీత భాగం యొక్క వేగం లేదా గమనాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది సాధారణంగా నిమిషానికి బీట్స్ (BPM)లో కొలుస్తారు, ఇది ఒక నిమిషంలో సంభవించే బీట్‌ల సంఖ్యను సూచిస్తుంది. ఉదాహరణకు, నిమిషానికి 60 బీట్‌ల టెంపో సెకనుకు ఒక బీట్‌ను సూచిస్తుంది, అయితే నిమిషానికి 120 బీట్‌ల టెంపో రెండు రెట్లు వేగంగా ఉంటుంది, ప్రతి సెకనుకు రెండు బీట్‌లను సూచిస్తుంది. బీట్ యొక్క నోట్ విలువ సాధారణంగా టైమ్ సిగ్నేచర్ యొక్క హారం ద్వారా సూచించబడుతుంది. వేగవంతమైన టెంపో అధిక BPMని కలిగి ఉంటుంది, అయితే నెమ్మదిగా ఉండే టెంపో తక్కువ BPMని కలిగి ఉంటుంది. ఒక భాగం యొక్క టెంపో దాని మానసిక స్థితి, శక్తిని బాగా ప్రభావితం చేస్తుంది, వేగవంతమైన టెంపోలు సాధారణంగా ఉత్సాహం, శక్తిని తెలియజేస్తాయి, అయితే నెమ్మదిగా ఉండే టెంపోలు విశ్రాంతి లేదా ఆత్మపరిశీలన యొక్క భావాన్ని తెలియజేస్తాయి. అదనంగా, టెంపో ఇతర వాటి కంటే వేగంగా లేదా నెమ్మదిగా ఉండే విభాగాలతో సంగీతం యొక్క భాగాన్ని మార్చవచ్చు. ఇది సంగీత కూర్పులో, టెంపో ముక్క యొక్క వివిధ విభాగాలలో మారవచ్చు లేదా భేదపరచవచ్చు. ఉదాహరణకు, ఒక పాట స్లో టెంపోతో ప్రారంభం కావచ్చు, అయితే పాటలో మరింత శక్తివంతమైన లేదా ఉత్తేజకరమైన భాగాన్ని సృష్టించడానికి తర్వాత విభాగంలో టెంపో పెరుగుతుంది. అదేవిధంగా, వేగవంతమైన టెంపో వేరొక విభాగంలో వేగాన్ని తగ్గించి, పాట యొక్క మరింత మెలో లేదా అంతర్దృష్టిని సృష్టించవచ్చు.

"మెల్లో" అనేది సాధారణంగా ప్రశాంతత లేదా విశ్రాంతి అనుభూతిని సూచిస్తుంది. సంగీతం సందర్భంలో, ఒక మధురమైన భాగం సాధారణంగా నెమ్మదిగా టెంపో, మృదువైన లేదా సున్నితమైన లయలు, మృదువైన, మరింత దీన స్వరాన్ని కలిగి ఉంటుంది.

"అంతర్దృష్టి" లేదా "ఇంట్రోస్పెక్టివ్" అంటే సాధారణంగా ప్రతిబింబించడం లేదా లోపలికి కనిపించేది అని అర్థం,, సంగీతం సందర్భంలో, ఆత్మపరిశీలనాత్మక భాగం సాధారణంగా ఆలోచనాత్మక మానసిక స్థితి లేదా వాతావరణాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఇది నెమ్మదిగా టెంపోలు, మృదువైన డైనమిక్స్, బహుశా మరింత సంక్లిష్టమైన లేదా సూక్ష్మమైన శ్రావ్యమైన, మెలోడీలను ఉపయోగించడం ద్వారా సాధించవచ్చు. ఆత్మపరిశీలనాత్మక భాగం శ్రోతలను లోతుగా ఆలోచించేలా లేదా వారి స్వంత ఆలోచనలు, భావోద్వేగాలను ప్రతిబింబించేలా ప్రోత్సహిస్తుంది.

సంగీతంలోని టెంపోలో ఈ మార్పులు విభిన్న భావాన్ని సృష్టించడంలో, శ్రోతలను నిమగ్నమై ఉంచడంలో సహాయపడతాయి.

జోహన్ నేపోముక్ మెల్జెల్ మెట్రోనొమ్‌ను కనుగొన్న తర్వాత, 19వ శతాబ్దం మొదటి అర్ధభాగంలో టెంపో యొక్క ఈ కొలత, సూచన బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. మెట్రోనొమ్‌ను ఉపయోగించిన మొదటి స్వరకర్తలలో బీతొవెన్ ఒకరు; 1810లలో అతను అప్పటి వరకు కంపోజ్ చేసిన ఎనిమిది సింఫొనీలకు మెట్రోనమిక్ సూచనలను ప్రచురించాడు.

నిమిషానికి బీట్‌లకు బదులుగా, కొంతమంది 20వ శతాబ్దపు క్లాసికల్ కంపోజర్‌లు (ఉదా, బేలా బార్టోక్, అల్బెర్టో గినాస్టెరా, జాన్ కేజ్ ) ఒక ముక్క కోసం మొత్తం ప్లే సమయాన్ని నిర్దేశిస్తారు, దీని నుండి ప్రదర్శకుడు టెంపోను పొందవచ్చు.

ఆధునిక ఎలక్ట్రానిక్స్ రాకతో, bpm చాలా కచ్చితమైన కొలతగా మారింది. మ్యూజిక్ సీక్వెన్సర్‌లు టెంపోను సూచించడానికి bpm సిస్టమ్‌ని ఉపయోగిస్తారు. ఎలక్ట్రానిక్ డ్యాన్స్ మ్యూజిక్ వంటి ప్రసిద్ధ సంగీత శైలులలో, బీట్‌మ్యాచింగ్ ప్రయోజనాల కోసం DJ లకు ట్యూన్ యొక్క bpm యొక్క కచ్చితమైన జ్ఞానం ముఖ్యం.

నిమిషానికి కొలతలు (mpm) లేదా నిమిషానికి బార్‌లు (bpm), ఒక నిమిషంలో ప్రదర్శించబడిన ముక్క యొక్క కొలతల సంఖ్య ప్రకారం సంగీత భాగం యొక్క వేగాన్ని కూడా అంచనా వేయవచ్చు. ఈ కొలత సాధారణంగా బాల్రూమ్ నృత్య సంగీతంలో ఉపయోగించబడుతుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* మెలోడీ
* సంగీతం

## మూలాలు
# వాక్యనిర్మాణం

**వాక్యనిర్మాణం** (ఆంగ్లం: Syntax) అనేది పదాలు, పద సమూహాలు కలిసి వాక్యాలుగా ఏర్పడతాయో తెలిపే భాషాశాస్త్ర విభాగం. పద క్రమం, వాటి మధ్య వ్యాకరణ సంబంధాలు, క్రమానుగత వాక్య నిర్మాణం, అంగీకారం, భాషాంతర వైవిధ్యం, రూపానికి, అర్థానికి మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని తెలిపే అలంకార శాస్త్రం ఇందులో ప్రధాన అంశాలు. ఉత్పాదక వ్యాకరణం, క్రియాత్మక వ్యాకరణం వంటి విభిన్న విధానాలు వాక్యనిర్మాణంపై ప్రత్యేక దృక్కోణాలను అందిస్తాయి. ఇంకా దాని సంక్లిష్టతను, మానవ భాషను అర్థం చేసుకోవడంలో దాని ప్రాముఖ్యతను ప్రతిబింబిస్తాయి.

## అంశాలు

### కర్త, కర్మ, క్రియ క్రమం

ఒక భాష వాక్యనిర్మాణంలో ప్రాథమికమైంది, దాని వాక్యాలలో కర్త (S), క్రియ (V),, కర్మ (O) సాధారణంగా కనిపించే క్రమం. 85% కంటే ఎక్కువ భాషలు సాధారణంగా కర్తను మొదట ఉంచుతాయి. అది SVO లేదా SOV క్రమంలో ఉంటుంది. ఇతర సాధ్యమయ్యే క్రమాలు VSO, VOS, OVS,, OSV, వీటిలో చివరి మూడు అరుదుగా ఉంటాయి. కొన్ని భాషలలో ఈ మూడు వాక్య భాగాలకు నిర్దిష్టమైన క్రమం ఉండదు. చాలా వాక్యనిర్మాణపు ఉత్పాదక సిద్ధాంతాలలో, ఈ ఉపరితల వ్యత్యాసాలు సంక్లిష్టమైన క్లాజల్ పదబంధ నిర్మాణం నుండి ఉత్పన్నమవుతాయి. ప్రతి క్రమం బహుళ ఉత్పన్నాలతో అనుకూలంగా ఉండవచ్చు. పద క్రమం అనేది క్రమబద్ధమైన అంశాల అర్థాన్ని లేదా పనితీరును కూడా ప్రతిబింబిస్తుంది.

## మూలాలు
# కిలోమీటరు

ఫ్రెంచ్ రైల్వేలలో కిలోమీటరు గమనిక
**కిలోమీటరు** (Kilometer:గుర్తు **km**) అనేది 1000 మీటర్ల పొడుగుకి సమానం. ఇది మెట్రిక్ పద్ధతిలో దూరాన్ని కొలవడానికి వాడే కొలమానం.

* మొదట్లో, అనగా సా. శ. 1793 లో, మీటరు అంటే భూమి ఉత్తర ధ్రువం నుండి భూమధ్యరేఖ్హ వరకు ఉన్న దూరంలో పది మిలియనవ వంతు అని అనుకునేవారు.
* తరువాత, సా. శ. 1799లో, పేరిస్ లో దాచిన ఒక ప్లేటినం-ఇరిడియం కడ్డీ పొడుగుని మీటరుకి ప్రమాణంగా వాడేవారు.
* తరువాత, సా. శ. 1960లో, క్రిప్టాన్-86 వెలువరించే కాంతి యొక్క తరంగపు పొడుగుతో ముడి పెట్టారు
* ఇప్పుడు, సా. శ. 1983 నుండి, మీటరు అంటే ⁠1/299 792 458⁠ సెకండు కాల వ్యవధిలో కాంతి శూన్యంలో ప్రయాణించే దూరం అని స్థిరపరచేరు.

## ఇతర దూరమానాలతో పోలిక

ఈ క్రింది దూరాలు 1 కిలోమీటరుకు సమానం:

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 kilometre
 | ≡
 | 1000 | మీటర్లు
 |
| ≈
 | 3281 | అడుగులు
 |
| ≈
 | 1094 | గజాలు
 |
| ≈
 | 0.621
 | మైళ్లు
 |
| ≈
 | 0.540
 | నాటికల్ మైళ్లు
 |
| ≈
 | 6.68×10−9 | astronomical units
 |
| ≈
 | 1.06×10−13 | కాంతి సంవత్సరాలు లేదా జ్యోతిర్వర్షాలు
 |
| ≈
 | 3.24×10−14 | పార్సెక్లు
 |

* (1 మీటరు = 0.001 కిలోమీటర్లు)
* (1 మైలు = 1.609344 కిలోమీటర్లు)
	+ సూత్రం: "కిలోమీటర్లని 5 తో గుణించి, 8 తో భాగిస్తే మైళ్లు వస్తాయి"
* (1 అంతర్జాతీయ గజం = 0.0009144 కిలోమీటర్లు)
* (1 అడుగు = 0.0003048 కిలోమీటర్లు)

## కొన్ని ముఖ్యమైన కొలతలు (కిలోమీటర్లలో)

* భూమద్యరేఖ దగ్గర భూమి వ్యాసం = 2 x 3,963 miles (2 x 6,378 kilometers)

* భూమి నుండి సూర్యుడి వరకు సగటు దూరం = 92,955,807 miles (149,597,870 km)

* సూర్యుడి సగటు వ్యాసం = 2 x 432,450 miles (2 x 696,000 kilometers)

## ఇవి కూడా చూడండి

* మైలు

## మూలాలు

## బయటి లింకులు
# ఇంజనీరింగ్ విద్య

ఇంజనీరింగ్ విద్యనబ్యసించుటకై ఏర్పాటైన కళాశాల, బాపట్ల ఇంజనీరింగ్ కళాశాల
**ఇంజినీరింగ్ విద్య** అనగా బోధన జ్ఞానం యొక్క ఒక కార్యకలాపము, ఇంజనీరింగ్ యొక్క ప్రొఫెషనల్ ప్రాక్టీస్‌కి సంబంధించిన సూత్రాలు. ఇది ఒక ఇంజనీరు అయ్యేందుకు ఆరంభ విద్యను అందిస్తుంది, ఎటువంటి అధునాతన విద్యనైనా, విశేషాధ్యయనానైనా అనుసరిస్తుంది. ఇంజినీరింగ్ విద్య సాధారణంగా అదనపు పరీక్షలచే కూడి ఉంటుంది, ఒక వృత్తి నైపుణ్య ఇంజనీరింగ్ లైసెన్స్ కోసం అవసరాలు వంటి శిక్షణ పర్యవేక్షిస్తుంది. ప్రాథమిక, మాధ్యమిక పాఠశాలల్లోని సాంకేతిక విద్య తరచుగా విశ్వవిద్యాలయ స్థాయిలో ఇంజనీరింగ్ విద్యకు పునాదిగా సేవలందిస్తుంది.యునైటెడ్ స్టేట్స్ లో ఇంజనీరింగ్ విద్య ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో STEM పథకం యొక్క భాగంగా ఉంది. సర్వీస్ లెర్నింగ్ ఇంజనీరింగ్ విద్యలో మెకానికల్ ఇంజనీరింగ్, నిర్మాణ శాస్త్రం, కంప్యూటర్ సైన్స్, ఇంజనీరింగ్, ఎలక్ట్రికల్ ఇంజనీరింగ్,, సంబంధిత విద్య యొక్క ఇతర రూపాల సహా ఇంజనీరింగ్ విద్యలోని క్రమశిక్షణా వనరుల యొక్క వివిధ రకాలలో కలిసింది.

## ఇంజనీరింగ్

ఇంజనీరింగ్ (Engineering) అనగా శాస్త్ర, సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని నిజజీవితంలో అవసరమైన నిర్మాణాలను, వ్యవస్థలను, యంత్రాలను, వస్తువులను, పదార్థాలను తయారు చేయడానికి ఉపయోగించే ఒక అధ్యయన శాస్త్రం. ఇంజనీరింగ్ అనే పదం ఆంగ్లంలో ఇంజన్ (Engine) నుంచి వచ్చింది. ఇంజనీరింగ్ కు సమానమైన తెలుగు పదం "అభియాంత్రికత". ఇంజన్ అంటే యంత్రం. ఇంజనీరింగ్ రంగంలో ప్రవేశం ఉన్న వ్యక్తిని ఇంజనీర్ (Engineer) (అభియాంత్రికుడు) అంటారు.
# ప్రాథమిక విద్య

ప్రాథమిక పాఠశాలలో విద్యనభ్యసిస్తున్న బాలబాలికలు
**ప్రాథమిక విద్య** అనగా 1 నుండి 5 తరగతులలో (ప్రాథమిక పాఠశాల), 6 నుండి 11 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లలకు విద్య. 2010 ఏప్రిల్ 1 నుండి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రాథమిక నిర్బంధ విద్య అనే చట్టాన్ని చేసింది. ఈ చట్టాన్ని చేయడం ద్వారా భారత్ ఇదివరకే ఇలాంటి చట్టాన్ని చేసి ఉన్న 130 దేశాల సరసన చేరింది.

## అవిభాజ్య ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ప్రాథమిక విద్య

2007-08 లెక్కల ప్రకారం నిర్వహణ పద్ధతి ప్రాతిపదికన గణాంకాలు ఈ విధంగా ఉన్నాయి.

పాఠశాలల సంఖ్య

|  నిర్వహణ | సంఖ్య
 |
| --- | --- |
| కేంద్ర ప్రభుత్వ | 24
 |
| రాష్ట్ర ప్రభుత్వ | 4861
 |
| మండల ప్రజా పరిషత్ | 47954
 |
| పురపాలకసంస్థ | 1396
 |
| ఆర్థిక సహాయముగల ప్రైవేట్ | 2246
 |
| ఆర్థిక సహాయము లేని ప్రైవేట్ | 5983
 |
| మొత్తము | 62464
 |

పిల్లల నమోదు ప్రకారం

|  నిర్వహణ | బాలురు | బాలికలు | మొత్తం
 |
| --- | --- | --- | --- |
| కేంద్ర ప్రభుత్వ | 2235 | 2308 | 4543
 |
| రాష్ట్ర ప్రభుత్వ | 127203 | 146796 | 273999
 |
| మండల ప్రజా పరిషత్ | 1360517 | 1458417 | 2818934
 |
| పురపాలకసంస్థ | 66616 | 76542 | 143158
 |
| ఆర్థిక సహాయముగల ప్రైవేట్ | 153127 | 178884 | 332011
 |
| ఆర్థిక సహాయము లేని ప్రైవేట్ | 1010023 | 784281 | 1794304
 |
| మొత్తము | 2719721 | 2647228 | 5366949
 |

ఉపాధ్యాయుల ప్రాతిపదికన

|  నిర్వహణ | పురుషులు | స్త్రీలు | మొత్తము
 |
| --- | --- | --- | --- |
| కేంద్ర ప్రభుత్వ | 85 | 112 | 197
 |
| రాష్ట్ర ప్రభుత్వ | 5336 | 3860 | 9196
 |
| మండల ప్రజా పరిషత్ | 62641 | 36784 | 99425
 |
| పురపాలకసంస్థ | 1413 | 1887 | 3300
 |
| ఆర్థిక సహాయముగల ప్రైవేట్ | 3034 | 4247 | 7281
 |
| ఆర్థిక సహాయము లేని ప్రైవేట్ | 15195 | 32465 | 47660
 |
| మొత్తము | 87704 | 79355 | 167059
 |

ఈ రంగంలో గణనీయమైన మార్పులకోసం కేంద్రప్రభుత్వం సర్వ శిక్షా అభియాన్ అనే పథకం రాష్ట్రప్రభుత్వ సహకారంతో అమలుచేస్తున్నది.

## ఇవీ చూడండి

* అసర్
* ప్రాధమికోన్నత విద్య
* ఉన్నత పాఠశాల విద్య
* విశ్వవిద్యాలయ విద్య
* భారత ప్రగతి ద్వారం

## మూలాలు

## లింకులు

* శోధనతో భారతదేశ పాఠశాలల వివరాలు (స్కూల్ రిపోర్ట్ కార్డ్స్ సైటు)