# ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్

| ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్ట్ |
| --- |
| Official campaign portrait, 1944 |
|  |
| 32nd President of the United States |
| **In office** March 4, 1933 – April 12, 1945 |
| Vice President | * John Nance Garner (1933–1941)
* Henry A. Wallace (1941–1945)
* Harry S. Truman (Jan–Apr 1945)
 |
| అంతకు ముందు వారు | Herbert Hoover |
| తరువాత వారు | Harry S. Truman |
| 44th Governor of New York |
| **In office** January 1, 1929 – December 31, 1932 |
| Lieutenant | Herbert H. Lehman |
| అంతకు ముందు వారు | Al Smith |
| తరువాత వారు | Herbert H. Lehman |
| Assistant Secretary of the Navy |
| **In office** March 17, 1913 – August 26, 1920 |
| అధ్యక్షుడు | Woodrow Wilson |
| అంతకు ముందు వారు | Beekman Winthrop |
| తరువాత వారు | Gordon Woodbury |
| Member of the New York State Senate from the 26th district |
| **In office** January 1, 1911 – March 17, 1913 |
| అంతకు ముందు వారు | John F. Schlosser |
| తరువాత వారు | James E. Towner |
|  |
| వ్యక్తిగత వివరాలు |
| జననం | Franklin Delano Roosevelt (1882-01-30)1882 జనవరి 30 Hyde Park, New York, U.S. |
| మరణం | 1945 ఏప్రిల్ 12(1945-04-12) (వయసు: 63) Warm Springs, Georgia, U.S. |
| సమాధి స్థలం | Springwood Estate |
| రాజకీయ పార్టీ | Democratic |
| జీవిత భాగస్వామి |
Eleanor Roosevelt ​(m. 1905)​ |
| సంతానం | 6, including Anna, James, Elliott, Franklin Jr., John |
| తల్లిదండ్రులు | * James Roosevelt I
* Sara Delano
 |
| బంధువులు | * Roosevelt family
* Delano family
 |
| చదువు | * Harvard University (AB)
* Columbia University
 |
| సంతకం |  |
|

Franklin D. Roosevelt's voice
Duration: 4 నిమిషాల, 19 సెకండ్లు.4:19
On the attack on Pearl Harbor and declaring war on Japan Recorded December 8, 1941

---

ఈ శ్రావ్యకాన్ని వినే ప్రయత్నంలో మీకు ఇబ్బంది ఎదురైందా? మీడియా సహాయాన్ని చూడండి. |

'ఫ్రాంక్లిన్ డెలానో రూజ్‌వెల్ట్' **( 1882 జనవరి 30 – 1945 ఏప్రిల్ 12), 'ఎఫ్‌డిఆర్అని కూడా పిలుస్తారు, 32వ యునైటెడు స్టేట్సు అధ్యక్షుడు, 1933 నుండి 1945లో మరణించే వరకు ఆయన సేవలందించారు. ఆయన అమెరికా అధ్యక్షులలో అత్యధిక కాలం పనిచేసిన ఏకైక అధ్యక్షుడు. రెండు పర్యాయాలకు పైగా సేవలందించారు. ఆయన మొదటి రెండు పర్యాయాలు, గ్రేటు డిప్రెసిడెన్సీ*
మీద పోరాటం మీద కేంద్రీకృతమై ఉండగా మూడు, నాల్గవ సంవత్సరాలలో ఆయన తన దృష్టిని రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో అమెరికా ప్రమేయం మీద మళ్లించారు.

ప్రముఖ డెలానో, రూజ్‌వెల్టు కుటుంబాల సభ్యుడైన రూజ్‌వెల్టు 1911 నుండి 1913 వరకు న్యూయార్కు స్టేటు సెనేటు‌కు ఎన్నికయ్యారు. ఆ తర్వాత మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో అధ్యక్షుడు వుడ్రో విల్సను ఆధ్వర్యంలో నేవీ సహాయ కార్యదర్శిగా ఉన్నారు. 1920 అమెరికా అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో డెమొక్రటిక్ పార్టీ టికెట్టు‌లో రూజ్‌వెల్టు జేమ్సు ఎం. కాక్సు రన్నింగు మేటు, కానీ కాక్సు రిపబ్లికన్ నామినీ వారెను జి. హార్డింగు చేతిలో ఓడిపోయాడు. 1921లో పక్షవాతం వ్యాధి బారిన పడ్డాడు. అది ఆయన కాళ్ళను శాశ్వతంగా పక్షవాతం చేసింది. పాక్షికంగా ఆయన భార్య ఎలియనోరు రూజ్‌వెల్టు ప్రోత్సాహంతో ఆయన 1929 నుండి 1932 వరకు న్యూయార్కు గవర్నరుగా ప్రభుత్వ కార్యాలయానికి తిరిగి వచ్చాడు. ఈ సమయంలో ఆయన మహా మాంద్యాన్ని ఎదుర్కోవడానికి కార్యక్రమాలను ప్రోత్సహించాడు. 1932 అధ్యక్ష ఎన్నికలలో రూజ్‌వెల్టు అధ్యక్షుడు హెర్బర్టు హూవరును ఘోరమైన విజయంలో ఓడించారు. ఆయన ప్రమాణ స్వీకారానికి ముందు హత్య ప్రయత్నం నుండి బయటపడ్డారు.

అధ్యక్షుడిగా ఆయన మొదటి 100 రోజులు, రూజ్‌వెల్టు అపూర్వమైన సమాఖ్య చట్టానికి నాయకత్వం వహించాడు. మహా మాంద్యం సమయంలో సమాఖ్య ప్రభుత్వాన్ని నిర్దేశించాడు, న్యూ డీలును అమలు చేశాడు, న్యూ డీల్ సంకీర్ణాన్ని నిర్మించాడు. అమెరికను రాజకీయాలను ఐదవ పార్టీ వ్యవస్థ లోకి పునఃసృష్టించాడు. నేషనలు రికవరీ అడ్మినిస్ట్రేషను, ఇతర కార్యక్రమాలతో ఆర్థిక పునరుద్ధరణ కోసం ప్రయత్నిస్తూ నిరుద్యోగులకు రైతులకు ఉపశమనం కలిగించడానికి ఆయన అనేక కార్యక్రమాలను రూపొందించాడు. ఆర్థికం, కమ్యూనికేషన్లు, శ్రమకు సంబంధించిన ప్రధాన నియంత్రణ సంస్కరణలను కూడా ఆయన ప్రవేశపెట్టారు. నిషేధం ముగింపుకు అధ్యక్షత వహించారు. 1936లో రూజ్‌వెల్టు భారీ మెజారిటీతో తిరిగి ఎన్నికయ్యారు. 1937లో సుప్రీంకోర్టును విస్తరించడంలో ఆయన విఫలమైనందున అదే సంవత్సరం సంప్రదాయవాద సంకీర్ణం ఏర్పడి తదుపరి న్యూ డీల్ కార్యక్రమాలు, సంస్కరణల అమలును నిరోధించడానికి ఏర్పడింది. రూజ్‌వెల్టు హయాంలో అమలు చేయబడిన ప్రధాన కార్యక్రమాలు, చట్టాలలో సెక్యూరిటీసు అండ్ ఎక్స్ఛేంజు కమిషను, నేషనలు లేబర్ రిలేషన్సు యాక్టు, ఫెడరలు డిపాజిటు ఇన్సూరెన్సు కార్పొరేషను, సోషలు సెక్యూరిటీ ఉన్నాయి. 1940 పదవీకాల పరిమితుల అధికారిక అమలు ముందు ఆయన తిరిగి ఎన్నికకు విజయవంతంగా పోటీ చేశారు.

1941 డిసెంబరు 7న జపనీసు పెర్లు హార్బరు ‌మీద దాడి తర్వాత, రూజ్‌వెల్టు జపాన్ ‌మీద యుద్ధ ప్రకటన చేశారు. ప్రతిగా జపాన్ యాక్సిసు భాగస్వాములైన నాజీ జర్మనీ, ఫాసిస్టు ఇటలీ, 1941 డిసెంబరు 11న అమెరికా మీద యుద్ధం ప్రకటించినప్పుడు ఆయన యునైటెడు స్టేట్సు కాంగ్రెసు నుండి అదనపు యుద్ధ ప్రకటనలను పొందాడు. అక్ష శక్తులకు వ్యతిరేకంగా మిత్రదేశాలుకు నాయకత్వం వహించడంలో ఆయన ఇతర జాతీయ నాయకులతో కలిసి పనిచేశాడు. యుద్ధ ప్రయత్నాలకు మద్దతుగా అమెరికను ఆర్థిక వ్యవస్థను సమీకరించడాన్ని రూజ్‌వెల్టు పర్యవేక్షించాడు. ఐరోపా ఫస్టు వ్యూహాన్ని అమలు చేశాడు. ఆయన మొదటి అణు బాంబు అభివృద్ధిని కూడా ప్రారంభించాడు. ఐక్యరాజ్యసమితి, ఇతర యుద్ధానంతర సంస్థలకు పునాది వేయడానికి ఇతర మిత్రరాజ్యాల నాయకులతో కలిసి పనిచేశాడు, "యునైటెడు నేషన్సు" అనే పదాన్ని కూడా సృష్టించాడు. రూజ్‌వెల్టు 1944లో తిరిగి ఎన్నికయ్యారు కానీ యుద్ధ సంవత్సరాల్లో ఆయన శారీరక ఆరోగ్యం తీవ్రంగా, క్రమంగా క్షీణించడంతో 1945లో మరణించారు. అప్పటి నుండి ఆయన అనేక చర్యలు విమర్శ కిందకు వచ్చాయి. వాటిలో జపనీసు అమెరికన్లను నిర్బంధించడం, ఎగ్జిక్యూటివు ఆర్డరు 6102 జారీ చేయడం వంటివి ఉన్నాయి, ఇది అమెరికను చరిత్రలో అతిపెద్ద బంగారు జప్తును తప్పనిసరి చేసింది. అయినప్పటికీ చారిత్రక ర్యాంకింగు‌లు ఆయనను ముగ్గురు గొప్ప అమెరికను అధ్యక్షులలో స్థిరంగా ఉంచుతాయి. ఆయన తరచుగా అమెరికను ఉదారవాదం చిహ్నంగా పరిగణించబడతాడు.

## ప్రారంభజీవితం - వివాహం

### బాల్యం

 1884లో యువకుడైన బ్రీచు చేయని రూజ్‌వెల్టు, 2 సంవత్సరాల వయస్సు
ఫ్రాంక్లిను డెలానో రూజ్‌వెల్టు 1882 జనవరి 30న హైడు పార్కు, న్యూయార్కులో వ్యాపారవేత్త జేమ్సు రూజ్‌వెల్టు I, ఆయన రెండవ భార్య సారా ఆన్ డెలానో దంపతులకు జన్మించాడు. ఆయన తల్లిదండ్రులు, బంధువులు, సంపన్నమైన, స్థిరపడిన న్యూయార్కు కుటుంబాల నుండి వచ్చారు - రూజ్‌వెల్ట్సు, ఆస్పిను‌వాల్సు, డెలానోసు - హైడు పార్కు చారిత్రాత్మక కేంద్రానికి దక్షిణంగా ఉన్న ఒక పెద్ద ఎస్టేటు అయిన స్ప్రింగు‌వుడు వద్ద నివసించారు. ఫ్రాంక్లిను తండ్రి, జేమ్సు, ఒకప్పుడు అధ్యక్షుడు గ్రోవరు క్లీవ్‌ల్యాండును కలవడానికి ఆయనను తీసుకెళ్లిన ప్రముఖ బోర్బను డెమొక్రాటు. ఈ సమావేశంలో, క్లీవు‌ల్యాండు ఇలా అన్నాడు: " ఓ చిన్న బాలుడా నేను నీ కోసం ఒక వింత కోరిక కోరుతున్నాను. నువ్వు ఎప్పటికీ అమెరికా అధ్యక్షుడుగా కాకూడదు." ఫ్రాంక్లిను తల్లి సారా ఆయన తొలినాళ్లలో కుటుంబం మీద ఆధిపత్యం చెలాయించింది. ఒకసారి ఇలా ప్రకటించింది. "నా కొడుకు ఫ్రాంక్లిను డెలానో అంటేకాని రూజ్‌వెల్టు కాదు." ఫ్రాంక్లిను జన్మించినప్పుడు 54 ఏళ్ల జేమ్సు‌ను కొందరు సుదూర తండ్రిగా భావించారు. అయితే జీవిత చరిత్ర రచయిత జేమ్సు మాక్‌గ్రెగరు బర్న్సు ఆ సమయంలో జేమ్సు తన కొడుకుతో సాధారణం కంటే అధికంగా సంభాషించాడని సూచిస్తున్నాడు. ఫ్రాంక్లిను‌కు తన తండ్రి మునుపటి వంశానికి చెందిన సవతి సోదరుడు జేమ్సు రూజ్‌వెల్టు "రోజీ" రూజ్‌వెల్టు ఉన్నాడు. వివాహం.

### విద్య - ప్రారంభ కెరీరు

చిన్నతనంలో, రూజ్‌వెల్టు గుర్రపు స్వారీ, షూటు, నౌకాయానం, పోలో, టెన్నిసు గోల్ఫు ఆడటం నేర్చుకున్నాడు. ఐరోపా‌కు తరచుగా పర్యటనలు చేయడం - రెండు సంవత్సరాల వయస్సు నుండి ఏడు సంవత్సరాల వయస్సు నుండి పదిహేను సంవత్సరాల వయస్సు వరకు - రూజ్‌వెల్టు జర్మనీ, ఫ్రెంచి భాషలలో సంభాషకుడు కావడానికి సహాయపడింది. తొమ్మిది సంవత్సరాల వయసులో జర్మనీలోని ప్రభుత్వ పాఠశాలకు వెళ్లడం మినహా, రూజ్‌వెల్ట్ 14 సంవత్సరాల వయస్సు వరకు ట్యూటర్లచే హోం‌స్కూలింగు పొందాడు. ఆ తర్వాత ఆయన గ్రోటను, మసాచుసెట్సులోని ఎపిస్కోపలు బోర్డింగు పాఠశాల గ్రోటను స్కూలులో చదివాడు. ఆయన మరింత ప్రజాదరణ పొందిన గ్రోటను విద్యార్థులలో లేడు, వారు మెరుగైన అథ్లెట్లు, తిరుగుబాటు ధోరణి కలిగి ఉన్నారు. దాని ప్రధానోపాధ్యాయుడు, ఎండికాటు పీబాడీ, క్రైస్తవులు పేదలకు సహాయం చేయాల్సిన బాధ్యతను బోధించాడు. తన విద్యార్థులను ప్రజా సేవలోకి ప్రవేశించమని ప్రోత్సహించాడు. పీబాడీ రూజ్‌వెల్టు జీవితాంతం బలమైన ప్రభావాన్ని చూపాడు. ఆయన వివాహానికి అధికారికంగా సేవలు అందించాడు. అధ్యక్షుడిగా ఆయనను సందర్శించాడు.

రూజ్‌వెల్ట్ తన చిన్న వయస్సులో1893లో రూజ్‌వెల్ట్, 11 సంవత్సరాల వయస్సులో1900లో రూజ్‌వెల్ట్, 18 సంవత్సరాల వయస్సులో1905లో గుర్రంపై రూజ్‌వెల్ట్, న్యూయార్క్‌లోని రైన్‌బెక్‌లో బాబీ
తన గ్రోటను క్లాసు‌మేట్సు‌లో చాలా మందిలాగే, రూజ్‌వెల్టు హార్వర్డు కాలేజుకి వెళ్ళాడు. ఆయన ఆల్ఫా డెల్టా మీద సోదరభావంలో సభ్యుడు ఫ్లై క్లబ్బు, పాఠశాల చీర్‌లీడరు‌గా పనిచేశాడు. రూజ్‌వెల్టు విద్యార్థిగా లేదా అథ్లెటు‌గా సాపేక్షంగా గుర్తించబడలేదు. కానీ ఆయన *ది హార్వర్డు క్రిమ్సను* దినపత్రికకు ఎడిటరు-ఇన్-చీఫు అయ్యాడు. దీనికి ఆశయం, శక్తి, ఇతరులను నిర్వహించే సామర్థ్యం అవసరం. తరువాత ఆయన ఇలా అన్నారు. "నేను కళాశాలలో నాలుగు సంవత్సరాలు ఆర్థిక శాస్త్ర కోర్సులు చదివాను. నాకు బోధించినవన్నీ తప్పు."

రూజ్‌వెల్టు తండ్రి 1900లో మరణించాడు. అది ఆయనను చాలా బాధపెట్టింది. ఆ సంవత్సరం రూజ్‌వెల్టు ఐదవ బంధువు థియోడర్ రూజ్‌వెల్ట్ అమెరికా అధ్యక్షుడయ్యాడు. థియోడరు చురుకైన నాయకత్వ శైలి, సంస్కరణ ఉత్సాహం ఆయనను ఫ్రాంక్లిను రోల్ మోడలు, హీరోగా చేసింది. ఆయన 1903లో మూడు సంవత్సరాలలో హార్వర్డు నుండి చరిత్రలో ఎ.బి ఎ.బి పట్టా పొందాడు. అయన గ్రాడ్యుయేటు కోర్సులు తీసుకుంటూ నాల్గవ సంవత్సరం అక్కడే ఉన్నాడు. తన బంధువు థియోడరు లాగానే, ఆయన ది ఎక్స్‌ప్లోరర్సు క్లబ్బులో సభ్యుడు.

రూజ్‌వెల్టు 1904లో కొలంబియా లా స్కూలులో చేరాడు. కానీ న్యూయార్కు బార్ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణత సాధించిన తర్వాత 1907లో చదువు మానేశాడు. 1908లో ఆయన కార్టరు లెడ్యార్డు & మిల్బర్ను ప్రతిష్ఠాత్మక లా ఫర్ములో ఉద్యోగంలో చేరాడు. ఆ సంస్థ అడ్మిరల్టీ లా విభాగంలో పనిచేశాడు.

 వైట్ హౌస్‌లో రూజ్‌వెల్ట్ తన స్టాంప్ కలెక్షన్‌ను చూసుకుంటున్నాడు
రూజ్‌వెల్టు ఎనిమిదేళ్ల వయసులో ఈ అభిరుచిలోకి వచ్చిన ఆసక్తిగల స్టాంపు కలెక్టరు, ఈ వృత్తిని తన యుక్తవయస్సు, రాజకీయ జీవితంలో కొనసాగించాడు. ఆయన అధ్యక్షుడిగా ఉన్న కాలంలో దేశవ్యాప్తంగా స్టాంపుల సేకరణ మీద ఆసక్తిని రేకెత్తించారు. 1930ల నుండి వైటు హౌసు ఆయన స్టాంపుల సేకరణకు హాజరైనప్పుడు ఆయన అనేక ఛాయాచిత్రాలను విడుదల చేసింది. ఆయన ప్రతిరోజూ తన సేకరణతో పని చేయడానికి సమయం కేటాయించారు. ఆయన పోస్టు‌మాస్టరు జనరలు జేమ్సు ఎ. ఫర్లేతో కలిసి అమెరికా పోస్టేజు స్టాంపుల కోసం స్టాంపుల డిజైను‌లు, రంగులు, థీం మీద పనిచేశారు. ఆయన పోలియో బారిన పడినప్పుడు, ఆ అభిరుచి ఆయనకు ఓదార్పునిచ్చిందని, ఖాళీ సమయాల్లో ఆయన అనారోగ్యాల గురించి ఆలోచించకుండా ఉంచిందని చెబుతారు.

### వివాహం, కుటుంబం - వివాహేతర సంబంధాలు

కళాశాలలో తన రెండవ సంవత్సరంలో రూజ్‌వెల్టు బోస్టను వారసురాలు ఆలిసు సోహియరు‌ను కలుసుకుని ఆమెకు ప్రపోజ్ చేశాడు, ఆమె ఆయనను తిరస్కరించింది. ఫ్రాంక్లిను తన బాల్య పరిచయాన్ని, ఐదవ బంధువు, థియోడర్ రూజ్‌వెల్టు మేనకోడలు ఎలియనోరు రూజ్‌వెల్టును ప్రేమించడం ప్రారంభించాడు. 1903లో,ఫ్రాంక్లిను ఎలియనోర్‌కు ప్రపోజు చేశాడు. ఆయన తల్లి నుండి ప్రతిఘటన ఉన్నప్పటికీ, ఫ్రాంక్లిను, ఎలియనోరు రూజ్‌వెల్టు 1905 మార్చి 17న వివాహం చేసుకున్నారు. ఎలియనోరు తండ్రి, ఇలియటు మరణించారు; అప్పటి అధ్యక్షుడిగా ఉన్న థియోడరు వధువును ఇచ్చివేశాడు. ఆ యువ జంట స్ప్రింగు‌వుడులోకి మారారు. ఫ్రాంక్లిను తల్లి సారా రూజ్‌వెల్టు కూడా న్యూయార్కు నగరంలో నూతన వధూవరులకు ఒక టౌన్‌హౌస్‌ను అందించింది. ఆ టౌన్‌హౌసు పక్కనే తన కోసం ఒక ఇంటిని నిర్మించుకుంది. హైడ్ పార్కు లేదా న్యూయార్కు నగరంలోని ఇళ్లలో ఎలియనోరు ఎప్పుడూ ఇంట్లో ఉన్నట్లు భావించలేదు; అయితే, ఆమె కుటుంబం కాంపోబెల్లో ద్వీపంలోని వెకేషను హోం‌ను ఇష్టపడింది. అది కూడా సారా ఇచ్చిన బహుమతి.

ఎలియనోరు ఫ్రాంక్లిన్ వారి మొదటి ఇద్దరు పిల్లలతో 1908
చిన్న ఫ్రాంక్లిను రూజ్‌వెల్టు ఉన్నత తరగతిలో ఆత్మవిశ్వాసంతో, ప్రశాంతంగా ఉండేవారని బర్న్సు సూచిస్తుంది. మరోవైపు, ఎలియనోరు సిగ్గుపడేది అంతేకాక సామాజిక జీవితాన్ని ఇష్టపడలేదు. ప్రారంభంలో ఎలియనోరు తన పిల్లలను పెంచడానికి ఇంట్లోనే ఉండేది. ఆయన తండ్రి చేసినట్లుగా ఫ్రాంక్లిను పిల్లల సంరక్షణను తన భార్యకు వదిలిపెట్టాడు. ఎలియనోరు ఆ పనిని సంరక్షకులకు అప్పగించింది. తరువాత ఆమె "శిశువును పెంచడం లేదా పాలివ్వడం గురించి తనకు ఏమీ తెలియదని" చెప్పింది. వారికి ఆరుగురు పిల్లలు ఉన్నారు. అన్నా, జేమ్సు, ఇలియటు వరుసగా 1906 1907 - 1910లలో జన్మించారు. ఈ జంట రెండవ కుమారుడు ఫ్రాంక్లిను 1909లో బాల్యంలోనే మరణించాడు. ఫ్రాంక్లిను అనే మరో కుమారుడు 1914లో జన్మించాడు. చిన్నవాడు జాన్ 1916లో జన్మించాడు.

రూజ్‌వెల్టు‌కు అనేక వివాహేతర సంబంధాలు ఉన్నాయి. 1914లో ఆమె నియామకం అయిన వెంటనే ఆయన ఎలియనోరు సామాజిక కార్యదర్శి లూసీ మెర్సరుతో సంబంధాన్ని ప్రారంభించాడు. ఆ వ్యవహారాన్ని 1918లో ఎలియనోరు కనుగొంది. ఫ్రాంక్లిను ఎలియనోరు‌కు విడాకులు ఇవ్వాలని భావించాడు. కానీ సారా దానికి అభ్యంతరం చెప్పింది. మెర్సరు ఐదుగురు పిల్లలున్న విడాకులు తీసుకున్న వ్యక్తిని వివాహం చేసుకోలేదు. ఫ్రాంక్లిను, ఎలియనోరు రాజీ చేసుకున్నారు. ఫ్రాంక్లిను మెర్సరు‌ను మళ్లీ ఎప్పటికీ చూడనని హామీ ఇచ్చారు. ఈ వ్యవహారానికి ఎలియనోరు ఆయనను ఎప్పటికీ క్షమించలేదు. వారి వివాహం రాజకీయ భాగస్వామ్యంగా మారింది. ఎలియనోరు త్వరలోనే వాల్-కిల్ వద్ద హైడు పార్కు‌లో ఒక ప్రత్యేక ఇంటిని స్థాపించుకుంది. తన భర్త నుండి స్వతంత్రంగా జీవిస్తూ సామాజిక, రాజకీయ వ్యవహారాలకు తనను తాను అంకితం చేసుకుంది. వారి వివాహంలో భావోద్వేగ విచ్ఛిన్నం చాలా తీవ్రంగా ఉంది. ఫ్రాంక్లిను 1942లో ఎలియనోరు‌ను - ఆమె ఆరోగ్యం క్షీణిస్తున్న దృష్ట్యా - మళ్ళీ తనతో కలిసి జీవించమని అడిగినప్పుడు ఆమె నిరాకరించింది. ఎలియనోరు వైటు హౌసు సందర్శనల గురించి రూజ్‌వెల్టు‌కు ఎల్లప్పుడూ తెలియదు. కొంతకాలం పాటు, ఎలియనోరు తన కార్యదర్శి సహాయం లేకుండా టెలిఫోను‌లో రూజ్‌వెల్టు‌ను సులభంగా చేరుకోలేకపోయాడు; ఫ్రాంక్లిను 1944 చివరి వరకు ఎలియనోరు న్యూయార్కు నగర అపార్టు‌మెంటు‌ను సందర్శించలేదు.

లూసీ మెర్సరు విషయంలో ఎలియనోరు‌కు ఇచ్చిన వాగ్దానాన్ని ఫ్రాంక్లిను ఉల్లంఘించాడు. ఆయన మెర్సరుతో అధికారిక ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలను కొనసాగించారు. 1941 నాటికి మళ్ళీ ఒకరినొకరు చూడటం ప్రారంభించారు. రూజ్‌వెల్టు కుమారుడు ఎలియటు తన తండ్రికి తన ప్రైవేటు కార్యదర్శి మార్గరైటు లెహ్యాండుతో 20 సంవత్సరాల సంబంధం ఉందని పేర్కొన్నాడు. మరో కుమారుడు జేమ్సు, తన తండ్రి, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో వైటు హౌసు‌లో నివసించిన నార్వే క్రౌను ప్రిన్సెసు మార్తా మధ్య "ప్రేమ సంబంధం ఉండే అవకాశం ఉంది" అని పేర్కొన్నాడు. ఆ సమయంలో సహాయకులు ఆమెను "అధ్యక్షుడి స్నేహితురాలు" అని పిలిచారు,, ఇద్దరినీ ప్రేమగా కలిపే పుకారు వార్తాపత్రికలలో వచ్చింది.

## తొలి రాజకీయ జీవితం (1910–1920)

### న్యూయార్కు రాష్ట్ర సెనేటర్ (1910–1913)

 1912లో రూజ్‌వెల్టు
రూజ్‌వెల్టు న్యాయవాద వృత్తిని పెద్దగా పట్టించుకోలేదు. రాజకీయాల్లోకి రావాలని యోచిస్తున్నానని స్నేహితులకు చెప్పాడు. బంధువు థియోడరు ‌మీద అభిమానం ఉన్నప్పటికీ ఫ్రాంక్లిను తన తండ్రికి అనుబంధం ఉన్న డెమోక్రటికు పార్టీతో ఉన్న బంధాన్ని పంచుకున్నాడు. 1910 ఎన్నికలకు సన్నాహకంగా పార్టీ రూజ్‌వెల్టు‌ను న్యూయార్కు రాష్ట్ర అసెంబ్లీలో ఒక స్థానానికి పోటీ చేయడానికి నియమించింది. రూజ్‌వెల్టు ఒక ఆకర్షణీయమైన నియామకుడు: ఆయనకు వ్యక్తిత్వం, శక్తి ఉంది ప్రచారం, తన సొంత ప్రచారానికి చెల్లించాల్సిన డబ్బు. కానీ డెమోక్రటికు పార్టీ సభ్యుడు లూయిసు స్టూయ్వేసంటు చాన్లరు తిరిగి ఎన్నిక కావాలని నిర్ణయించుకోవడంతో రాష్ట్ర అసెంబ్లీకి రూజ్‌వెల్టు ప్రచారం ముగిసింది. తన రాజకీయ ఆశలను పక్కన పెట్టుకునే బదులు, రూజ్‌వెల్టు న్యూయార్కు రాష్ట్ర సెనేటులో స్థానం కోసం పోటీ పడ్డాడు. డచెసు, కొలంబియా, పుట్నంలలో ఉన్న సెనేటు జిల్లా బలమైన రిపబ్లికను. థియోడరు నుండి వ్యతిరేకత తన ప్రచారాన్ని ముగించగలదని రూజ్‌వెల్టు భయపడ్డాడు, కానీ పార్టీ విభేదాలు ఉన్నప్పటికీ థియోడరు తన అభ్యర్థిత్వాన్ని ప్రోత్సహించాడు. తన సొంత ప్రచార నిర్వాహకుడిగా వ్యవహరిస్తూ, రూజ్‌వెల్టు కొద్దిమంది మాత్రమే కారు కొనగలిగే సమయంలో సెనేటు జిల్లా అంతటా ఆటోమొబైల ద్వారా ప్రయాణించాడు. ఆయన దూకుడు కారణంగా ప్రచారం హడ్సను వ్యాలీలో ఆయన పేరు గుర్తింపు పొందింది. 1910 యునైటెడు స్టేట్సు ఎన్నికలలో డెమోక్రటికు ఘన విజయంలో రూజ్‌వెల్టు ఆశ్చర్యకరమైన విజయాన్ని సాధించాడు.

చిన్న శాసనసభ సమావేశాలు ఉన్నప్పటికీ రూజ్‌వెల్టు తన కొత్త పదవిని పూర్తికాల కెరీరు‌గా భావించాడు. 1911 జనవరి 1న తన స్థానాన్ని పొందిన రూజ్‌వెల్టు త్వరలోనే రాష్ట్ర డెమోక్రటికు పార్టీ మీద్స్ ఆధిపత్యం చెలాయించిన టమ్మనీ హాలు యంత్రానికి వ్యతిరేకంగా "తిరుగుబాటుదారుల" బృందానికి నాయకుడయ్యాడు. 1911 యుఎస్ సెనేటు ఎన్నికలో ఇది న్యూయార్కు రాష్ట్ర శాసనసభ ఉమ్మడి సమావేశంలో నిర్ణయించబడింది. రూజ్‌వెల్టు, ఇతర పంతొమ్మిది మంది డెమొక్రాట్లు టమ్మనీకి మద్దతు ఇచ్చిన అభ్యర్థుల శ్రేణిని వ్యతిరేకించడం ద్వారా దీర్ఘకాలిక ప్రతిష్టంభనకు కారణమయ్యారు. టమ్మనీ తన మద్దతును జేమ్సు ఎ. ఓ'గోర్మానుకు ఇచ్చారు. ఆయన రూజ్‌వెల్టు ఆమోదయోగ్యమైన న్యాయమూర్తి అని భావించారు. మార్చి చివరిలో జరిగిన ఎన్నికల్లో ఓ'గోర్మాను గెలిచారు. ఈ ప్రక్రియలో రూజ్‌వెల్టు న్యూయార్కు డెమొక్రాట్లలో ప్రముఖ వ్యక్తి అయ్యాడు. వార్తా కథనాలు, కార్టూన్లు "రూజ్‌వెల్టు రెండవ రాకడ"ను చిత్రీకరించాయి. దీనితో "టమ్మనీ వెన్నెముకలో చలి వణుకు పుట్టింది".

న్యూయార్కు రాష్ట్ర సెనేటు‌కు ఎన్నికైన కొద్దికాలానికే, రూజ్‌వెల్టు 1911 అక్టోబరు 10న న్యూయార్కు నగరంలోని హాలండు లాడ్జి నంబరు 8లో ఫ్రీమేసను అయ్యాడు.

1912 డెమోక్రటికు నామినేషను కోసం న్యూజెర్సీ గవర్నరు వుడ్రో విల్సను విజయవంతమైన బిడ్‌ను రూజ్‌వెల్టు వ్యతిరేకించారు. థియోడరు రూజ్‌వెల్టు రిపబ్లికను పార్టీని విడిచిపెట్టి విల్సను, ప్రస్తుత రిపబ్లికను అధ్యక్షుడు విలియం హోవార్డు టాఫ్టుకు వ్యతిరేకంగా మూడవ పార్టీ ప్రచారాన్ని ప్రారంభించినప్పుడు ఈ ఎన్నిక త్రిముఖ పోటీగా మారింది. సాధారణ ఎన్నికల్లో తన బంధువు కంటే విల్సను‌కు మద్దతు ఇవ్వాలని ఫ్రాంక్లిను తీసుకున్న నిర్ణయం థియోడరు మినహా ఆయన కుటుంబంలోని కొంతమందిని దూరం చేసింది. ఆ సంవత్సరం రూజ్‌వెల్టు టైఫాయిడు జ్వరం బారిన పడ్డాడు. జర్నలిస్టు లూయిసు మెక్‌హెన్రీ హోవు సహాయంతో ఆయన 1912 ఎన్నికల్లో తిరిగి ఎన్నికయ్యాడు. ఎన్నికల తర్వాత ఆయన వ్యవసాయ కమిటీ ఛైర్మను‌గా పనిచేశాడు; వ్యవసాయ, కార్మిక బిల్లులతో ఆయన సాధించిన విజయం ఆయన తరువాతి న్యూ డీలు విధానాలకు నాంది పలికింది. ఆ తర్వాత ఆయన కార్మిక, సామాజిక సంక్షేమ కార్యక్రమాలకు మద్దతుగా మరింత స్థిరంగా ప్రగతిశీల అయ్యారు.

### నేవీ సహాయ కార్యదర్శి (1913–1919)

నేవీ సహాయ కార్యదర్శిగా రూజ్‌వెల్ట్, 1913
రూజ్‌వెల్టు విల్సను‌కు మద్దతు ఇవ్వడంతో 1913 మార్చిలో నేవీ సహాయ కార్యదర్శిగా నియమితులయ్యారు. జోసెఫసు డేనియల్సు తర్వాత నేవీ డిపార్ట్మెంటులో రెండవ ర్యాంకు అధికారిగా నియమితులయ్యారు. ఆయన కార్యదర్శి జోసెఫసు డేనియల్సు దీని మీద పెద్దగా దృష్టి పెట్టలేదు. రూజ్‌వెల్టు‌కు యునైటెడు నేవీ పట్ల అభిమానం ఉంది. ఈ విషయం మీద బాగా చదువుకున్నాడు. పెద్ద సమర్థవంతమైన దళానికి తీవ్రమైన మద్దతుదారుగా ఉన్నాడు. విల్సను మద్దతుతో, డేనియల్సు, రూజ్‌వెల్టు మెరిటు ఆధారిత పదోన్నతి వ్యవస్థను స్థాపించారు. నేవీ స్వయంప్రతిపత్తి విభాగాల మీద పౌర నియంత్రణను విస్తరించారు. రూజ్‌వెల్టు నేవీ పౌర ఉద్యోగులను పర్యవేక్షించారు. వివాదాలను పరిష్కరించడంలో ఆయన న్యాయమైన ప్రవర్తనకు యూనియను నాయకుల గౌరవాన్ని పొందారు. ఆయన ఏడు సంవత్సరాలకు పైగా పదవిలో ఉన్నప్పుడు. కార్మిక సమస్యలు, యుద్ధకాల నిర్వహణ, నావికా సమస్యలు, లాజిస్టిక్సు‌లో విలువైన అనుభవాన్ని పొందడంతో ఎటువంటి సమ్మెలు జరగలేదు.

1914లో రూజ్‌వెల్టు న్యూయార్కు పదవీ విరమణ చేస్తున్న రిపబ్లికను సెనేటరు ఎలిహు రూటు స్థానానికి పోటీ చేశారు. ట్రెజరీ కార్యదర్శి విలియం గిబ్సు మెక్‌అడూ గవర్నరు మార్టిను హెచ్. గ్లిను మద్దతు ఉన్నప్పటికీ ఆయన టమ్మనీ హాలు జేమ్సు డబ్ల్యూ. గెరార్డులో బలీయమైన ప్రత్యర్థిని ఎదుర్కొన్నాడు. అధ్యక్షుడికి తన చట్టసభలకు, 1916 పునః ఎన్నికకు టమ్మనీ దళాలు అవసరం కావడంతో ఆయనకు విల్సను మద్దతు కూడా లేకుండా పోయింది. డెమోక్రటికు ప్రైమరీలో రూజ్‌వెల్టు గెరార్డు చేతిలో చిత్తుగా ఓడిపోయాడు. ఆయన సాధారణ ఎన్నికలలో రిపబ్లికను జేమ్సు వోల్కాటు వాడ్సు‌వర్తు జూనియరు చేతిలో ఓడిపోయాడు. వైటు హౌసు మద్దతు లేకుండా ఫెడరలు ప్రాపర్టీ మాత్రమే బలమైన స్థానిక సంస్థను ఓడించలేడని ఆయన తెలుసుకున్నాడు. ఎన్నికల తర్వాత ఆయన, టమ్మనీ హాల్ బాసు చార్లెసు ఫ్రాన్సిసు మర్ఫీ వసతి కోసం ప్రయత్నించారు.

1914 ఆగస్టులో ఐరోపాలో మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు రూజ్‌వెల్టు నావికాదళం మీద తిరిగి దృష్టి సారించాడు. అతను విల్సను‌కు బహిరంగంగా మద్దతు ఇస్తున్నప్పటికీ రూజ్‌వెల్టు సన్నద్ధత ఉద్యమం పట్ల సానుభూతి వ్యక్తం చేశాడు. దీని నాయకులు మిత్రరాజ్యాల శక్తులను బలంగా సమర్థించారు. సైనిక విస్తరణకు పిలుపునిచ్చారు. జర్మనీ జలాంతర్గామి ద్వారా ఆర్‌ఎమ్‌ఎస్ *లుసిటానియా* మునిగిపోయిన తర్వాత విల్సను పరిపాలన నావికాదళ విస్తరణను ప్రారంభించింది. రూజ్‌వెల్టు యునైటెడు స్టేట్సు నేవీ రిజర్వు, నేషనలు డిఫెన్సు కౌన్సిలును స్థాపించడంలో సహాయం చేశాడు. 1917 ఏప్రిల్‌లో జర్మనీ అనియంత్రిత జలాంతర్గామి యుద్ధంలో పాల్గొంటామని ప్రకటించి, అనేక యుఎస్ నౌకల మీద దాడి చేసిన తర్వాత జర్మనీ మీద యుద్ధ ప్రకటన కోసం విల్సను పిలుపును కాంగ్రెసు ఆమోదించింది.

రూజ్‌వెల్టు తనను నావికాదళ అధికారిగా పనిచేయడానికి అనుమతించమని అభ్యర్థించాడు. కానీ విల్సను అసిస్టెంటు సెక్రటరీగా కొనసాగాలని పట్టుబట్టాడు. నావికాదళం నాలుగు రెట్లు విస్తరించడంతో నావికాదళ విస్తరణను సమన్వయం చేయడానికి రూజ్‌వెల్టు తదుపరి సంవత్సరం వాషింగ్టను‌లోనే ఉన్నాడు. 1918 వేసవిలో రూజ్‌వెల్టు నావికాదళ స్థావరాలను పరిశీలించడానికి, ఫ్రెంచి, బ్రిటిషు అధికారులను కలవడానికి ఐరోపా‌కు వెళ్లాడు. థియోడరు రూజ్‌వెల్టు‌తో ఆయనకున్న సంబంధం దృష్ట్యా, ఆయన జూనియరు హోదాను పరిగణనలోకి తీసుకుని చాలా ప్రముఖంగా స్వాగతం పలికారు, కింగ్ 5వ జార్జి, ప్రధాన మంత్రులు డేవిడు లాయిడు జార్జి, జార్జెసు క్లెమెన్సీయు లతో సుదీర్ఘ ప్రైవేటు ప్రేక్షకులను పొందారు. అలాగే వెర్డును వద్ద యుద్ధభూమి పర్యటన చేశారు. సెప్టెంబరు‌లో యునైటెడు స్టేట్సు‌కు తిరిగి వెళ్లే ఓడ ప్రయాణంలో ఆయన ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాడు పాండమికు ఇన్ఫ్లుఎంజా సంక్లిష్టమైన న్యుమోనియాతో. దీని వలన ఆయన ఒక నెల పాటు పని చేయలేకపోయాడు.

1918 నవంబరు‌లో జర్మనీ యుద్ధ విరమణ సంతకం చేసిన తర్వాత డేనియల్సు, రూజ్‌వెల్టు నావికాదళాన్ని విడదీయడాన్ని పర్యవేక్షించారు. అడ్మిరలు విలియం ఎస్. బెన్సను వంటి సీనియరు అధికారుల సలహాకు విరుద్ధంగా - "విమానయానం కోసం నౌకాదళం ఎప్పటికీ ఉపయోగించబడదని తాను భావించలేనని" పేర్కొన్నాడు - రూజ్‌వెల్టు వ్యక్తిగతంగా నేవీ ఏవియేషను‌ను సంరక్షించాలని ఆదేశించాడు. డివిజను. విల్సను పరిపాలన ముగింపు దశకు చేరుకోవడంతో రూజ్‌వెల్టు తన తదుపరి ఎన్నికల ప్రణాళికను సిద్ధం చేసుకున్నాడు. రూజ్‌వెల్టు తన సహచరుడిగా ఉన్న 1920 డెమోక్రటికు అధ్యక్ష నామినేషను‌కు పోటీ చేయడానికి ఆయన హెర్బర్టు హూవరును సంప్రదించాడు.

### వైస్ ప్రెసిడెంటు (1920) కోసం ప్రచారం

 ఒహియోలో కాక్సు రూజ్‌వెల్టు, 1920
హూవరు తనను తాను రిపబ్లికను అని బహిరంగంగా ప్రకటించుకున్న తర్వాత హూవరు పోటీ చేయాలనే రూజ్‌వెల్టు ప్రణాళిక విఫలమైంది. కానీ రూజ్‌వెల్టు 1920 వైసు ప్రెసిడెంటు నామినేషను‌ను కోరాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. ఒహియో గవర్నరు జేమ్సు ఎం. కాక్సు 1920 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షనులో పార్టీ అధ్యక్ష నామినేషను‌ను గెలుచుకున్న తర్వాత ఆయన రూజ్‌వెల్టు‌ను తన సహచరుడిగా ఎంచుకున్నాడు. సమావేశం ఆయనను ప్రశంసలతో నామినేటు చేసింది. ఆయన నామినేషను చాలా మందిని ఆశ్చర్యపరిచినప్పటికీ ఆయన మితవాది, విల్సను, నిషేధవాదిగా ప్రసిద్ధ పేరుతో టికెట్టు‌ను సమతుల్యం చేసుకున్నాడు. అప్పుడు 38 ఏళ్ల రూజ్‌వెల్టు డెమోక్రటికు సమావేశం తర్వాత అసిస్టెంటు సెక్రటరీ పదవికి రాజీనామా చేసి పార్టీ టికెట్టు కోసం దేశవ్యాప్తంగా ప్రచారం చేశాడు.

ప్రచార సమయంలో కాక్సు రూజ్‌వెల్టు విల్సను పరిపాలనను సమర్థించారు. లీగు ఆఫ్ నేషన్సు, ఈ రెండూ 1920లో ప్రజాదరణ పొందలేదు. రూజ్‌వెల్టు వ్యక్తిగతంగా లీగు‌లో యుఎస్ సభ్యత్వాన్ని సమర్థించారు. కానీ, విల్సను మాదిరిగా కాకుండా సెనేటరు హెన్రీ కాబోటు లాడ్జి ఇతర "రిజర్వేషను ‌వాదులతో" రాజీ పడటానికి ఇష్టపడ్డారు. రిపబ్లికన్లు వారెను జి. హార్డింగు కాల్విను కూలిడ్జి అధ్యక్ష ఎన్నికలలో కాక్సు–రూజ్‌వెల్టు టికెటు‌ను భారీ తేడాతో ఓడించారు, దక్షిణాది వెలుపల ప్రతి రాష్ట్రాన్ని కూడా తీసుకెళ్లారు. రూజ్‌వెల్టు ఈ నష్టాన్ని అంగీకరించారు. తరువాత 1920 ప్రచారంలో తాను నిర్మించుకున్న సంబంధాలు, సద్భావన తన 1932 ప్రచారంలో ప్రధాన ఆస్తిగా నిరూపించబడిందని ప్రతిబింబించారు. 1920 ఎన్నికల్లో ఎలియనోరు రూజ్‌వెల్టు తొలిసారిగా ప్రజా భాగస్వామ్యం వహించారు. ఆమె లూయిసు హోవే మద్దతుతో తనను తాను విలువైన రాజకీయ క్రీడాకారిణిగా స్థిరపరచుకుంది. ఎన్నికల తర్వాత రూజ్‌వెల్టు న్యూయార్కు నగరానికి తిరిగి వచ్చాడు. అక్కడ ఆయన న్యాయవాదిగా ప్రాక్టీసు చేశాడు. ఫిడిలిటీ అండ్ డిపాజిటు కంపెనీకి వైసు ప్రెసిడెంటు‌గా పనిచేశాడు.

## పక్షవాతం అనారోగ్యం - రాజకీయ పునరాగమనం (1921–1928)

ఫాలా 1941 ఫిబ్రవరిలో తన హైడ్ పార్క్ ఎస్టేట్‌లో కేర్‌టేకర్ల కుమార్తె రూతీ బీతో వీల్‌చైర్‌లో ఉన్న రూజ్‌వెల్ట్ యొక్క అరుదైన ఛాయాచిత్రం
రూజ్‌వెల్టు 1922 ఎన్నికలులో రాజకీయ పునరాగమనానికి మద్దతును నిర్మించడానికి ప్రయత్నించాడు. కానీ ఆయన కెరీరు అనారోగ్యంతో పట్టాలు తప్పింది. 1921 ఆగస్టులో రూజ్‌వెల్టు‌లు కాంపోబెల్లో ద్వీపంలో సెలవులు గడుపుతున్నప్పుడు ఇది ప్రారంభమైంది. ఆయన ప్రధాన లక్షణాలు జ్వరం; సుష్ట, ఆరోహణ పక్షవాతం; ముఖ పక్షవాతం; ప్రేగు, మూత్రాశయం పనిచేయకపోవడం; తిమ్మిరి, హైపరెస్థెసియా; కోలుకునే అవరోహణ నమూనా. రూజ్‌వెల్టు నడుము నుండి క్రిందికి శాశ్వతంగా పక్షవాతం బారిన పడ్డాడు. పోలియో ఉన్నట్లు నిర్ధారణ అయింది. 2003 అధ్యయనం గుల్లెయిను–బార్ సిండ్రోం నిర్ధారణకు బలంగా మద్దతు ఇచ్చింది, కానీ చరిత్రకారులు ప్రాథమిక రోగ నిర్ధారణ ప్రకారం ఆయన పక్షవాతాన్ని వర్ణించడం కొనసాగించారు.

ఆయన తల్లి ఆయన పదవీ విరమణకు మద్దతు ఇచ్చినప్పటికీ ప్రజా జీవితం నుండి రూజ్‌వెల్టు, ఆయన భార్య, రూజ్‌వెల్టు సన్నిహిత స్నేహితుడు, సలహాదారు లూయిస్ హోవే అందరూ ఆయన తన రాజకీయ జీవితాన్ని కొనసాగించాలని దృఢంగా నిశ్చయించుకున్నారు. ఆయన చాలా మందిని తాను మెరుగుపరుచుకుంటున్నానని ఒప్పించారు, పదవికి పోటీ చేయడానికి ముందు ఇది చాలా అవసరమని ఆయన విశ్వసించారు. ఆయన తన తుంటి, కాళ్ళ మీద ఇనుప బ్రేసు‌లను ధరించి, కర్రతో తనను తాను పోషించుకుంటూ తన మొండెంను తిప్పుతూ తక్కువ దూరం నడవడం కష్టపడి నేర్చుకున్నారు. ఆయన తన వీల్‌చైరు‌ను బహిరంగంగా ఉపయోగించకుండా ఎప్పుడూ కనిపించకుండా జాగ్రత్త వహించారు. తన వైకల్యాన్ని హైలైటు చేసే ఎలాంటి చిత్రీకరణ పత్రికలలో జరగకుండా చాలా జాగ్రత్తలు తీసుకున్నారు. అయితే ఆయన వైకల్యం ఆయన అధ్యక్ష పదవికి ముందు, అధ్యక్ష పదవి సమయంలో బాగా తెలుసు. ఆయన ఇమేజు‌లో ప్రధాన భాగంగా మారింది. ఆయన సాధారణంగా బహిరంగ ప్రదేశాలలో నిటారుగా నిలబడి, ఒక సహాయకుడు లేదా ఆయన కుమారులలో ఒకరు ఒక వైపు మద్దతు ఇస్తూ కనిపించాడు.

1925 నుండి రూజ్‌వెల్టు తన ఎక్కువ సమయాన్ని దక్షిణ యునైటెడు స్టేట్సులో గడిపాడు. మొదట తన హౌసు‌బోటు *లారూకో*లో గడిపాడు. హైడ్రోథెరపీ సంభావ్య ప్రయోజనాలతో ఆకర్షితుడై 1926లో వార్ము స్ప్రింగ్సు, జార్జియాలో ఒక పునరావాస కేంద్రాన్ని స్థాపించాడు. ఫిజికలు థెరపిస్టుల సిబ్బందిని సమీకరించి తన వారసత్వ సంపదలో ఎక్కువ భాగాన్ని ఉపయోగించి మెర్రివెదరు ఇన్‌ను కొనుగోలు చేశాడు. 1938లో ఆయన నేషనలు ఫౌండేషను ఫర్ ఇన్ఫాంటైలు పారాలిసిసును స్థాపించాడు. ఇది పోలియో వ్యాక్సిను‌ల అభివృద్ధికి దారితీసింది.

1920లలో రూజ్‌వెల్టు న్యూయార్కు రాజకీయాల్లో చురుకుగా కొనసాగుతూనే దక్షిణాదిలో ముఖ్యంగా జార్జియాలో కూడా పరిచయాలను ఏర్పరచుకున్నాడు. 1922 న్యూయార్కు గవర్నరు ఎన్నికలలో ఆల్ స్మితు విజయవంతమైన ప్రచారాన్ని సమర్థిస్తూ ఆయన ఒక బహిరంగ లేఖను విడుదల చేశారు. ఇది స్మితు‌కు సహాయపడింది. రాజకీయ వ్యక్తిగా రూజ్‌వెల్టు నిరంతర ఔచిత్యాన్ని చూపించింది. రూజ్‌వెల్టు, స్మితు వేర్వేరు నేపథ్యాల నుండి వచ్చారు. ఒకరినొకరు పూర్తిగా విశ్వసించలేదు. కానీ రూజ్‌వెల్టు స్మితు ప్రగతిశీల విధానాలకు మద్దతు ఇచ్చారు. అయితే స్మితు రూజ్‌వెల్టు మద్దతును కలిగి ఉండటం పట్ల సంతోషంగా ఉన్నారు.

 మాసీసు సహ-యజమాని నాథను స్ట్రాసుతో 1924 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షనులో రూజ్‌వెల్టు
రూజ్‌వెల్టు 1924 - 1928 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షను‌లలో స్మితు తరపున అధ్యక్ష నామినేటింగు ప్రసంగాలు చేశారు; 1924 సమావేశంలో ప్రసంగం ఆయన అనారోగ్యం, స్వస్థత తర్వాత ప్రజా జీవితంలోకి తిరిగి రావడాన్ని సూచిస్తుంది. ఆ సంవత్సరం, డెమొక్రాట్లు స్మితు నేతృత్వంలోని పట్టణ విభాగం, విలియం గిబ్సు మెక్‌అడూ నేతృత్వంలోని సంప్రదాయవాద, గ్రామీణ విభాగం మధ్య తీవ్రంగా విభజించబడ్డారు. 101వ బ్యాలెటు‌లో నామినేషను జాన్ డబల్యూ. డేవిసుకు వెళ్ళింది. ఆయన 1924 అధ్యక్ష ఎన్నికలలో భారీ ఓటమిని చవిచూసిన రాజీ అభ్యర్థి. చాలా మందిలాగే రూజ్‌వెల్టు నిషేధ సమయంలో మద్యానికి దూరంగా ఉండలేదు. కానీ పార్టీలోని రెండు విభాగాలకు ఆమోదయోగ్యమైన అంశం మీద రాజీ పడటానికి బహిరంగంగా ప్రయత్నించాడు.

1925లో స్మితు రూజ్‌వెల్టు‌ను టాకోనికు స్టేటు పార్కు కమిషను‌కు నియమించాడు. ఆయన తోటి కమిషనర్లు అతన్ని ఛైర్మను‌గా ఎన్నుకున్నారు. ఈ పాత్రలో ఆయన స్మితు శిష్యుడు. అయిన రాబర్టు మోసెసుతో విభేదించాడు. ఆయన లాంగు ఐలాండు స్టేటు పార్కు కమిషను న్యూయార్కు స్టేటు కౌన్సిలు ఆఫ్ పార్క్సు వెనుక ఉన్న ప్రాథమిక శక్తి. రూజ్‌వెల్టు మోసెసు రాష్ట్ర ఉద్యానవనాలకు రాజకీయ మద్దతు పొందడానికి రూజ్‌వెల్టు వంటి ప్రముఖ వ్యక్తుల పేరు గుర్తింపును ఉపయోగించుకున్నాడని నిధులను మళ్లించాడని ఆరోపించారు. లాంగు ఐలాండు‌లో మోషేకు అనుకూలంగా ఉన్నవారు. టాకోనికు కమిషను కార్యదర్శిగా హోవేను జీతంతో కూడిన పదవికి నియమించకుండా నిరోధించడానికి మోషే పనిచేశాడు. రూజ్‌వెల్టు 1928 చివరి వరకు కమిషను‌లో పనిచేశాడు. వారి కెరీర్లు ముందుకు సాగుతున్న కొద్దీ మోషేతో ఆయన వివాదాస్పద సంబంధం కొనసాగింది.

1923లో ఎడ్వర్డు బోకు ప్రపంచ శాంతిని అందించడానికి ఉత్తమ ప్రణాళిక కోసం $1,00,000 అమెరికను పీస్ అవార్డును స్థాపించాడు. రూజ్‌వెల్టు‌కు విశ్రాంతి సమయం ఆసక్తి ఉంది. ఆయన పోటీ కోసం ఒక ప్రణాళికను రూపొందించాడు. ఎలియనోరు బహుమతికి న్యాయమూర్తిగా ఎంపికైనందున ఆయన దానిని ఎప్పుడూ సమర్పించలేదు. లీగు ఆఫ్ నేషన్సు స్థానంలో కొత్త ప్రపంచ సంస్థను ఏర్పాటు చేయాలని ఆయన ప్రణాళికలో కోరారు. రూజ్‌వెల్టు 1920లో డెమొక్రాటికు టికెటు‌లో లీగు‌కు మద్దతు ఇచ్చిన ఉపాధ్యక్ష అభ్యర్థి అయినప్పటికీ, 1924 నాటికి ఆయన దానిని రద్దు చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నారు. 1919 సెనేటు చర్చలో హెన్రీ కాబోటు లాడ్జు ప్రతిపాదించిన రిజర్వేషను‌లను ఆయన "సొసైటీ ఆఫ్ నేషన్సు" ముసాయిదా అంగీకరించింది. మన్రో సిద్ధాంతం ఆధిపత్యం చెలాయించే పశ్చిమ అర్ధగోళంలో కొత్త సొసైటీ పాల్గొనదు. దీనికి సైనిక దళాల మీద ఎలాంటి నియంత్రణ ఉండదు. రూజ్‌వెల్టు ప్రణాళిక ఎప్పుడూ బహిరంగపరచబడనప్పటికీ ఆయన ఈ సమస్య గురించి బాగా ఆలోచించాడు. 1944–1945లో ఐక్యరాజ్యసమితి రూపకల్పనలో తన 1924 ఆలోచనలలో కొన్నింటిని చేర్చాడు.

## న్యూయార్కు గవర్నరు (1929–1932)

 గవర్నర్ రూజ్‌వెల్ట్ తన పూర్వీకుడు ఆల్ స్మితు, 1930
1928 ఎన్నికల్లో డెమొక్రాటికు అధ్యక్ష అభ్యర్థి అయిన స్మితు రూజ్‌వెల్టు‌ను 1928 రాష్ట్ర ఎన్నికల్లో న్యూయార్కు గవర్నరు పదవికి పోటీ చేయమని కోరారు. రూజ్‌వెల్టు మొదట్లో వార్ము స్ప్రింగ్సు‌ను విడిచిపెట్టడానికి ఇష్టపడకపోవడంతో రిపబ్లికను పార్టీ విజయం సాధిస్తుందని భయపడి ప్రతిఘటించారు. పార్టీ నాయకులు చివరికి రిపబ్లికను గవర్నరు అభ్యర్థి న్యూయార్కు అటార్నీ జనరలు‌ను ఓడించగలడని ఆయనను ఒప్పించారు. ఆల్బర్టు ఒట్టింగరు. ఆయన పార్టీ గవర్నరు నామినేషను‌ను ప్రశంసలతో గెలుచుకున్నారు. మళ్ళీ తన ప్రచారానికి నాయకత్వం వహించడానికి హోవే వైపు మొగ్గు చూపారు. రూజ్‌వెల్టు‌తో పాటు సామ్యూలు రోసెన్‌మాను, ఫ్రాన్సెసు పెర్కిన్సు, జేమ్సు ఫార్లే కూడా ప్రచార యాత్రలో పాల్గొన్నారు. స్మితు అధ్యక్ష పదవిని భారీ మెజారిటీతో కోల్పోయి తన సొంత రాష్ట్రంలో ఓడిపోయినప్పటికీ రూజ్‌వెల్టు ఒక శాతం తేడాతో గవర్నరు‌గా ఎన్నికయ్యారు. తదుపరి అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో పోటీదారుగా నిలిచారు.

రూజ్‌వెల్టు జలవిద్యుత్ విద్యుతు ప్లాంట్ల నిర్మాణాన్ని ప్రతిపాదించారు. 1920ల వ్యవసాయ సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించారు. స్మితు వంటి కీలక నియామకాలను నిలుపుకోకూడదని నిర్ణయించుకున్న తర్వాత రూజ్‌వెల్టు, స్మితు మధ్య సంబంధాలు దెబ్బతిన్నాయి. మోసెసు. ఆయన, ఆయన భార్య ఎలియనోరు తన కెరీరు చివరి వరకు ఒక అవగాహనను ఏర్పరచుకున్నారు; ఆమె గవర్నరు భార్యగా విధిగా పనిచేస్తుంది కానీ తన సొంత ఎజెండా, ఆసక్తులను కొనసాగించడానికి కూడా స్వేచ్ఛగా ఉంటుంది. ఆయన "ఫైర్‌సైడు చాటులు" నిర్వహించడం ప్రారంభించాడు. దీనిలో ఆయన రేడియో ద్వారా తన నియోజకవర్గాలను నేరుగా ఉద్దేశించి ప్రసంగించాడు. తరచుగా న్యూయార్కు రాష్ట్ర శాసనసభ మీద తన ఎజెండాను ముందుకు తీసుకెళ్లమని ఒత్తిడి చేశాడు.

1929 అక్టోబరులో వాల్ స్ట్రీటు క్రాషు సంభవించింది. యునైటెడు స్టేట్సు‌లో మహా మాంద్యం ప్రారంభమైంది. రూజ్‌వెల్టు పరిస్థితి తీవ్రతను గమనించి రాష్ట్ర ఉపాధి కమిషను‌ను స్థాపించాడు. నిరుద్యోగ బీమా ఆలోచనను బహిరంగంగా ఆమోదించిన మొదటి గవర్నరు కూడా ఆయనే.

1930 మేలో రూజ్‌వెల్ట్ రెండవసారి ఎన్నికైనప్పుడు రెండు సంవత్సరాల క్రితం ప్రచారం నుండి తన సిద్ధాంతాన్ని ఆయన పునరుద్ఘాటించారు: "ప్రగతిశీల ప్రభుత్వం దాని నిబంధనల ప్రకారం సజీవంగా, అభివృద్ధి చెందుతున్నదిగా ఉండాలి. దాని కోసం పోరాటం ఎప్పటికీ అంతం కాదు, మనం ఒక్క క్షణం లేదా ఒక సంవత్సరం వదిలివేస్తే మనం స్థిరంగా నిలబడటమే కాకుండా నాగరికత ప్రయాణంలో వెనక్కి తగ్గుతాము." ఆయన వేదిక రైతులకు సహాయం, పూర్తి ఉపాధి, నిరుద్యోగ భీమా, వృద్ధాప్య పెన్షన్ల కోసం పిలుపునిచ్చింది. ఆయన రెండవసారి ఎన్నికయ్యారు (14% ఓట్లమార్జినుతో) .

రూజ్‌వెల్టు ఒక ఆర్థిక సహాయ ప్యాకేజీని, ఆ నిధులను పంపిణీ చేయడానికి తాత్కాలిక అత్యవసర సహాయ పరిపాలన ఏర్పాటును ప్రతిపాదించారు. మొదట జెస్సీ I. స్ట్రాసు, తరువాత హ్యారీ హాప్కిన్సు నేతృత్వంలో ఈ సంస్థ 1932 - 1938 మధ్య న్యూయార్కు నగరంలోని మూడింట ఒక వంతు జనాభాకు సహాయం చేసింది. రూజ్‌వెల్టు న్యూయార్కు నగరంలో న్యాయవ్యవస్థ, పోలీసు దళం, వ్యవస్థీకృత నేరంలో అవినీతి మీద దర్యాప్తును ప్రారంభించాడు. దీనితో సీబరీ కమిషను ఏర్పడింది. సీబరీ దర్యాప్తులు దోపిడీ ముఠాను బయటపెట్టాయి. అనేక మంది ప్రభుత్వ అధికారులను పదవుల నుండి తొలగించాయి. టమ్మనీ హాలు పతనం అనివార్యమైంది. రూజ్‌వెల్టు 1931లో హెవిటు సవరణతో తిరిగి అడవుల పెంపకానికి మద్దతు ఇచ్చాడు. ఇది న్యూయార్కు రాష్ట్ర అటవీ వ్యవస్థకు జన్మనిచ్చింది.

## 1932 అధ్యక్ష ఎన్నికలు

1930ల ప్రారంభంలో రూజ్‌వెల్టు
1932 అధ్యక్ష ఎన్నికలు సమీపిస్తున్న కొద్దీ రూజ్‌వెల్టు జాతీయ రాజకీయాల మీద దృష్టి సారించాడు, హోవే, ఫార్లీ నేతృత్వంలో ప్రచార బృందాన్ని, విధాన సలహాదారుల "మెదడు ట్రస్టు"ను స్థాపించాడు. ప్రధానంగా కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయం, హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం ప్రొఫెసర్లతో కూడి ఉంటుంది. రాజకీయ వ్యాఖ్యాతల డీన్ అయిన వాల్టరు లిప్మాను వంటి కొందరు ఆయన అవకాశాల గురించి అంతగా నమ్మకంగా లేరు. ఆయన ఇలా అన్నాడు: "ఆయన ఒక ఆహ్లాదకరమైన వ్యక్తి, పదవికి ఎటువంటి ముఖ్యమైన అర్హతలు లేకుండా, అధ్యక్షుడిగా ఉండటానికి చాలా ఇష్టపడతాడు."

అయితే గవర్నరు‌గా రూజ్‌వెల్టు తన సొంత రాష్ట్రంలో మాంద్యం ప్రభావాలను పరిష్కరించడానికి చేసిన ప్రయత్నాలు 1932 డెమోక్రటికు అధ్యక్ష నామినేషను‌కు ముందు వరుసలో నిలిచాయి. రూజ్‌వెల్టు విల్సను పరిపాలన ప్రగతిశీల మద్దతుదారులను సమీకరించాడు. అదే సమయంలో అనేక మంది సంప్రదాయవాదులకు కూడా విజ్ఞప్తి చేశాడు, దక్షిణ, పశ్చిమ ప్రాంతాలలో తనను తాను ప్రముఖ అభ్యర్థిగా స్థాపించుకున్నాడు. రూజ్‌వెల్టు అభ్యర్థిత్వాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించిన వారు ఈశాన్య సంప్రదాయవాదులు, టెక్సాసు స్పీకరు జాన్ నాన్సు గార్నరు 1928 డెమోక్రటికు అధ్యక్ష అభ్యర్థి అయిన అల్ స్మితు ఒకరు.

రూజ్‌వెల్టు 1932 డెమోక్రటికు ప్రాథమిక ఎన్నికలులో విజయం సాధించడం వలన ప్రతినిధి ఆధిక్యంతో సమావేశంలోకి ప్రవేశించారు. కానీ చాలా మంది ప్రతినిధులు ఏ అభ్యర్థికీ కట్టుబడి లేకుండా సమావేశంలోకి ప్రవేశించారు. మొదటి అధ్యక్ష బ్యాలెటు‌లో, రూజ్‌వెల్టు సగానికి పైగా ఓట్లను పొందారు. కానీ మూడింట రెండు వంతుల కంటే తక్కువ మంది ప్రతినిధుల ఓట్లను పొందారు. స్మితు రెండవ స్థానంలో నిలిచారు. టెక్సాసు, కాలిఫోర్నియా ఓట్లను నియంత్రించిన గార్నరు‌కు ఉపాధ్యక్ష నామినేషను‌ను రూజ్‌వెల్టు హామీ ఇచ్చారు; మూడవ బ్యాలెటు తర్వాత గార్నరు రూజ్‌వెల్టు‌కు మద్దతు ఇచ్చాడు. నాల్గవ బ్యాలెటు‌లో రూజ్‌వెల్టు నామినేషను‌ను గెలుచుకున్నాడు. నామినేషను గెలిచినట్లు తెలుసుకున్న తర్వాత రూజ్‌వెల్టు న్యూయార్కు నుండి చికాగోకు విమానంలో వచ్చాడు. నామినేషను‌ను స్వయంగా అంగీకరించిన మొదటి ప్రధాన పార్టీ అధ్యక్ష అభ్యర్థి అయ్యాడు. శారీరక వైకల్యం ఉన్నప్పటికీ తనను తాను శక్తివంతుడిగా చూపించుకోవడానికి ఆయన ప్రదర్శన చాలా అవసరం.

తన అంగీకార ప్రసంగంలో రూజ్‌వెల్టు ఇలా ప్రకటించాడు "నేను మీకు ప్రతిజ్ఞ చేస్తున్నాను నేను అమెరికను ప్రజల కోసం కొత్త ఒప్పందానికి ప్రతిజ్ఞ చేస్తున్నాను... ఇది రాజకీయ ప్రచారం కంటే ఎక్కువ. ఇది ఆయుధాల కోసం పిలుపు." రూజ్‌వెల్టు సెక్యూరిటీల నియంత్రణ, సుంకాలు తగ్గింపు, వ్యవసాయ ఉపశమనం, ప్రభుత్వ నిధులతో కూడిన ప్రజా పనులు, మహా మాంద్యాన్ని పరిష్కరించడానికి ఇతర ప్రభుత్వ చర్యలను వాగ్దానం చేశాడు. మారుతున్న ప్రజాభిప్రాయాన్ని ప్రతిబింబిస్తూ, డెమోక్రటికు వేదిక నిషేధాన్ని రద్దు చేయాలనే పిలుపును కలిగి ఉంది; సమావేశానికి ముందు రూజ్‌వెల్టు స్వయంగా ఈ అంశం మీద బహిరంగ వైఖరిని తీసుకోలేదు కానీ పార్టీ వేదికను సమర్థిస్తానని హామీ ఇచ్చాడు. లేకపోతే రూజ్‌వెల్టు ప్రాథమిక ప్రచార వ్యూహం జాగ్రత్త వహించడం, ఆర్థిక వ్యవస్థ మీద హూవరు వైఫల్యాల నుండి దృష్టి మరల్చే తప్పులను నివారించాలనే ఉద్దేశంతో ఆయన ప్రకటనలు అధికారంలో ఉన్న వ్యక్తి మీద దాడి చేశాయి. ఇతర నిర్దిష్ట విధానాలు లేదా కార్యక్రమాలను చేర్చలేదు.

సమావేశం తర్వాత రూజ్‌వెల్టు జార్జి డబల్యూ . నోరిసు, హిరాం జాన్సను, రాబర్టు లా ఫోలెటు జూనియరుతో సహా అనేక మంది ప్రగతిశీల రిపబ్లికన్ల నుండి ఆమోదాలను పొందారు. ఆయన పార్టీ సంప్రదాయవాద విభాగంతో కూడా రాజీ పడ్డారు. అల్ స్మితు కూడా డెమోక్రటికు టిక్కెట్టు‌కు మద్దతు ఇవ్వడానికి ఒప్పించబడ్డారు. దేశవ్యాప్తంగా వార్తాపత్రికలు బోనసు ఆర్మీని హూవరు నిర్వహించడం వల్ల అధికారంలో ఉన్న వ్యక్తి ప్రజాదరణ మరింత దెబ్బతింది. సమావేశమైన వారిని చెదరగొట్టడానికి బలప్రయోగాన్ని విమర్శించారు. అనుభవజ్ఞులు.

 1932 ఎన్నికల ఓట్ల ఫలితాలు
రూజ్‌వెల్టు 57% ప్రజాదరణ పొందిన ఓట్లను గెలుచుకుంది. ఆరు రాష్ట్రాలు తప్ప మిగతావన్నీ గెలుచుకుంది. చరిత్రకారులు. రాజకీయ శాస్త్రవేత్తలు 1932–36 ఎన్నికలను రాజకీయ పునర్వ్యవస్థీకరణగా భావిస్తారు. న్యూ డీలు సంకీర్ణం, చిన్న రైతులు, దక్షిణాది శ్వేతజాతీయులు, కాథలిక్కులు, పెద్ద నగర రాజకీయ యంత్రాలు, కార్మిక సంఘాలు, ఉత్తర నల్లజాతి అమెరికన్లు (దక్షిణాది వారు ఇప్పటికీ ఓటు హక్కు లేకుండా ఉన్నారు), యూదులు, మేధావులు, రాజకీయ ఉదారవాదుల సృష్టి ద్వారా రూజ్‌వెల్టు విజయం సాధ్యమైంది. న్యూ డీలు సంకీర్ణం సృష్టి అమెరికను రాజకీయాలను మార్చివేసింది. రాజకీయ శాస్త్రవేత్తలు "న్యూ డీలు పార్టీ వ్యవస్థ" లేదా ఐదవ పార్టీ వ్యవస్థ అని పిలిచే దానిని ప్రారంభించింది. అంతర్యుద్ధం, 1929 మధ్య డెమొక్రాట్లు కాంగ్రెసు రెండు సభలను అరుదుగా నియంత్రించాయి. పదిహేడు అధ్యక్ష ఎన్నికలలో కేవలం నాలుగు మాత్రమే గెలిచారు; 1932 నుండి 1979 వరకు, డెమొక్రాట్లు పన్నెండు అధ్యక్ష ఎన్నికలలో ఎనిమిదింటిని గెలుచుకున్నారు. సాధారణంగా కాంగ్రెసు రెండు సభలను నియంత్రించారు.

### పరివర్తన - హత్యాయత్నం

రూజ్‌వెల్టు 1932 నవంబరులో ఎన్నికయ్యారు కానీ ఆయన పూర్వీకుల మాదిరిగానే తదుపరి మార్చి వరకు పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించలేదు. ఎన్నికల తర్వాత, అధ్యక్షుడు హూవర్ రూజ్‌వెల్టు తన ప్రచార వేదికలో ఎక్కువ భాగాన్ని త్యజించి హూవరు పరిపాలన విధానాలను ఆమోదించమని ఒప్పించడానికి ప్రయత్నించారు. ఆర్థిక క్షీణతను ఆపడానికి ఉమ్మడి కార్యక్రమాన్ని అభివృద్ధి చేయాలనే హూవరు అభ్యర్థనను రూజ్‌వెల్టు తిరస్కరించారు. అది ఆయన చేతులను బంధిస్తుందని హూవరు‌కు చర్య తీసుకునే అధికారం ఉందని పేర్కొన్నారు.

పరివర్తన సమయంలో రూజ్‌వెల్టు హోవేను తన చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫు‌గా ఎంచుకున్నారు. పోస్టు మాస్టరు జనరలుగా ఫర్లే. కార్మిక కార్యదర్శిగా ఫ్రాన్సిసు పెర్కిన్సు, క్యాబినెటు పదవికి నియమించబడిన మొదటి మహిళ. రూజ్‌వెల్టు‌కు దగ్గరగా ఉన్న రిపబ్లికను పారిశ్రామికవేత్త విలియం హెచ్. వూడిను, ట్రెజరీ కార్యదర్శిగా ఎంపికయ్యారు, రూజ్‌వెల్ట్ టేనస్సీకి చెందిన సెనేటరు కార్డెలు హలును విదేశాంగ కార్యదర్శిగా ఎంచుకున్నారు. హెరాల్డు ఎల్. ఐక్సు హెన్రీ ఎ. వాలెసు అనే ఇద్దరు ప్రగతిశీల రిపబ్లికన్లు వరుసగా అంతర్గత కార్యదర్శి, వ్యవసాయ కార్యదర్శిగా ఎంపికయ్యారు.

1933 ఫిబ్రవరిలో రూజ్‌వెల్టు "అన్ని పాలకుల పట్ల ద్వేషాన్ని" వ్యక్తం చేసిన గియుసెప్పే జాంగారా చేసిన హత్యాయత్నం నుండి తప్పించుకున్నారు. రూజ్‌వెల్టు‌ను కాల్చడానికి ప్రయత్నిస్తుండగా, జంగారాను ఒక మహిళ తన పర్సుతో కొట్టి, ఆపై రూజ్‌వెల్టు పక్కన కూర్చున్న చికాగో మేయరు ఆంటను సెర్మాకు తీవ్రంగా గాయపరిచింది.

## అధ్యక్ష పదవి (1933–1945)

అధ్యక్షుడిగా రూజ్‌వెల్టు ప్రభుత్వంలో ఉన్నత పదవులకు శక్తివంతమైన పురుషులను నియమించారు. ఏదేమైనా ఆయన తన పరిపాలన ప్రధాన నిర్ణయాలన్నింటినీ స్వయంగా తీసుకున్నాడు. ఎటువంటి ఆలస్యం, అసమర్థతలు లేదా అలా చేసిన ఆగ్రహాలతో సంబంధం లేకుండా. అధ్యక్షుడి పరిపాలనా శైలిని విశ్లేషించడం బర్న్సు ముగించారు:

> అధ్యక్షుడు తన పరిపాలనకు బాధ్యత వహించారు ... చీఫు ఎగ్జిక్యూటివు‌గా తన అధికారిక, అనధికారిక అధికారాలను పూర్తిగా గీయడం ద్వారా; లక్ష్యాలను పెంచడం ద్వారా మూమెంటు పంచుకుంటున్నది. వ్యక్తిగత విధేయతను ప్రేరేపించడం, ప్రజల నుండి ఉత్తమమైన వాటిని పొందడం ద్వారా ... తన సహాయకులలో ఉద్దేశపూర్వకంగా పోటీ భావాన్న విల్సు ఘర్షణను గందరగోళానికి గురిచేయడం ద్వారా, హృదయ విదారకం, కోపం ఘర్షణను, కానీ ఎగ్జిక్యూటివు ఎనర్జీ, సృజనాత్మత ఎగ్జిక్యూటివు ఎనర్జీ కూడా నిలిపివేయడం ద్వారా ... అనేక మంది పురుషులకు అప్పగించటం ద్వారా, ఒక ఉద్యోగాల వత్తిడి ఉంది. ఇది ఒక ఉద్యోగం, ఆ విధంగానే, ఆచరణాత్మకంగా ఉంది. సమన్వయ సాధనంగా; క్యాబినెటు వంటి సామూహిక నిర్ణయం తీసుకునే ఏజెన్సీలను విస్మరించడం లేదా దాటవేయడం ద్వారా ..., ఎల్లప్పుడూ ఒప్పించడం ద్వారా, ముఖస్తుతి, గారడీ, మెరుగుపరచడం, పునర్నిర్మించడం, పునర్నిర్మించడం, శ్రావ్యమైన, రాజీ, మానిప్యులేటింగు.
>
>

### మొదటి - రెండవ నిబంధనలు (1933-1941)

1933 మార్చి న రూజ్‌వెల్టు ప్రారంభోత్సవం ఉన్నప్పుడు, యు.ఎస్. దాని చరిత్రలో చెత్త మాంద్యం శిఖరం వద్ద ఉంది. శ్రామిక శక్తిలో నాలుగింట ఒక వంతు నిరుద్యోగులు ఒఎరిగారు. ధరలు 60%తగ్గడంతో రైతులు తీవ్ర ఇబ్బందుల్లో ఉన్నారు. 1929 నుండి పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి సగానికి పైగా పడిపోయింది. రెండు మిలియన్ల మంది ప్రజలు నిరాశ్రయులయ్యారు. మార్చి 4 సాయంత్రం నాటికి 48 రాష్ట్రాలలో 32 -అలాగే కొలంబియా జిల్లా - లోని బ్యాంకులు మూసివేయబడ్డాయి.

చరిత్రకారులు రూజ్‌వెల్టు కార్యక్రమాన్ని "ఉపశమనం, పునరుద్ధరణ, సంస్కరణ"గా వర్గీకరించారు. నిరుద్యోగులకు ఉపశమనం అత్యవసరంగా అవసరం. రికవరీ అంటే ఆర్థిక వ్యవస్థను సాధారణ స్థితికి తీసుకుని రావడం, ఆర్థిక, బ్యాంకింగు వ్యవస్థల సంస్కరణ అవసరం. రూజ్‌వెల్టు 30 "ఫైర్‌సైడు చాటు ద్వారా ఆయన తన ప్రతిపాదనలను నేరుగా అమెరికను ప్రజలకు రేడియో చిరునామాల శ్రేణిగా సమర్పించాడు. స్పిరిటు.

#### మొదటి నూతన ఒప్పందం (1933–1934)

పదవిలో తన రెండవ రోజున రూజ్‌వెల్టు నాలుగు రోజుల జాతీయ "బ్యాంకు సెలవు" ప్రకటించారు. నిధులను ఉపసంహరించుకోవాలని కోరుకునే డిపాజిటర్ల పరుగును ముగించారు. మార్చి 9న కాంగ్రెసు ప్రత్యేక సమావేశానికి పిలుపునిచ్చింది. కాంగ్రెసు దాదాపు కనిపించని అత్యవసర బ్యాంకింగు చట్టాన్ని ఆమోదించింది. హూవరు పరిపాలన, వాలు స్ట్రీటు బ్యాంకర్లు మొదట అభివృద్ధి చేసిన ఈ చట్టం బ్యాంకుల ప్రారంభం, ముగింపును నిర్ణయించే అధికారాన్ని అధ్యక్షుడికి ఇచ్చింది. ఫెడరలు రిజర్వు బ్యాంకులకు బ్యాంకు నోట్లను జారీ చేయడానికి అధికారం ఇచ్చింది. 73వ యునైటెడు స్టేట్సు కాంగ్రెసు "మొదటి 100 రోజులు" అపూర్వమైన చట్టాన్ని చూసింది. భవిష్యత్తు అధ్యక్షులు ఏ ప్రమాణాలకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నారో నిర్ణయించింది. మార్చి 15 సోమవారం బ్యాంకులు తిరిగి తెరిచినప్పుడు స్టాకు ధరలు 15 శాతం పెరిగాయి. తరువాతి వారాల్లో $1 బిలియన్లకు పైగా బ్యాంకు ఖజానాలకు తిరిగి వచ్చాయి. ఇది బ్యాంకు భయాందోళనలకు ముగింపు పలికింది. మార్చి 22న రూజ్‌వెల్టు కల్లెను–హారిసను చట్టం మీద సంతకం చేశాడు. ఇది నిషేధాన్ని ఒక స్థాయికి తీసుకువచ్చింది.

Duration: 48 సెకండ్లు.0:48సబ్‌టైటిళ్ళు ఉన్నాయి.CC రూజ్‌వెల్టు వీడియో క్లిప్పు‌ల సేకరణ
నిరుద్యోగులకు, ఇతరులకు ఉపశమనం కల్పించడానికి రూపొందించిన అనేక ఏజెన్సీలు, చర్యలను రూజ్‌వెల్టు చూశాడు. ఫెడరలు ఎమర్జెన్సీ రిలీఫు అడ్మినిస్ట్రేషను, హ్యారీ హాప్కిన్సు నాయకత్వంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు సహాయాన్ని పంపిణీ చేసింది. పబ్లికు వర్క్సు అడ్మినిస్ట్రేషను (పిడబల్యూఎ), అంతర్గత కార్యదర్శి హెరాల్డు ఐక్సు ఆధ్వర్యంలో, ఆనకట్టలు, వంతెనలు, పాఠశాలలు వంటి పెద్ద ఎత్తున ప్రజా పనుల నిర్మాణాన్ని పర్యవేక్షించింది. గ్రామీణ విద్యుదీకరణ అడ్మినిస్ట్రేషను (ఆర్‌ఇఎ) మొదటిసారిగా లక్షలాది గ్రామీణ గృహాలకు విద్యుత్తును తీసుకువచ్చింది. అన్ని న్యూ డీలు ఏజెన్సీలలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందినది - రూజ్‌వెల్టు‌కు ఇష్టమైనది - సివిలియను కన్జర్వేషను కార్ప్సు (సిసిసి), ఇది గ్రామీణ ప్రాజెక్టుల కోసం 2,50,000 మంది నిరుద్యోగులను నియమించింది. రూజ్‌వెల్టు హూవరు పునర్నిర్మాణ ఆర్థిక సంస్థను కూడా విస్తరించాడు. ఇది రైలు‌రోడ్డు‌లు, పరిశ్రమలకు ఆర్థిక సహాయం చేసింది. కాంగ్రెసు ఫెడరలు ట్రేడు కమిషనుకు విస్తృత నియంత్రణ అధికారాలను ఇచ్చింది. లక్షలాది మంది రైతులు, ఇంటి యజమానులకు తనఖా ఉపశమనాన్ని అందించింది. రూజ్‌వెల్టు వ్యవసాయ సర్దుబాటు పరిపాలనను కూడా ఏర్పాటు చేశాడు, రైతులకు భూమిని సాగు చేయకుండా వదిలేయడానికి, మందలను నరికివేయడానికి చెల్లించడం ద్వారా వస్తువుల ధరలను పెంచాడు. కొన్ని సందర్భాలలో పంటలను ఉద్దేశపూర్వకంగా దున్నినప్పుడు, దాని ఫలితంగా పశువులు చంపబడినప్పుడు ఈ విధానాలు విమర్శించబడ్డాయి.

1933 నాటి నేషనలు ఇండస్ట్రియలు రికవరీ యాక్టు (ఎన్‌ఐఆర్‌ఎ) లక్ష్యం ఆర్థిక సంస్కరణ. కనీస ధరలు, పోటీ పడకూడదనే ఒప్పందాలు, ఉత్పత్తి పరిమితులు వంటి నియమాలను ఏర్పాటు చేయమని పరిశ్రమలను బలవంతం చేయడం ద్వారా కఠినమైన పోటీని అంతం చేయడానికి ఇది ప్రయత్నించింది. పరిశ్రమ నాయకులు ఎన్‌ఐఆర్‌ఎ అధికారులతో నియమాలను చర్చించారు, వారు మెరుగైన వేతనాల కోసం యాంటీట్రస్టు చట్టాలను నిలిపివేశారు. రూజ్‌వెల్టు‌ను నిరాశపరిచేందుకు సుప్రీంకోర్టు 1935మేలో ఎన్‌ఐఆర్‌ఎ రాజ్యాంగ విరుద్ధమని ప్రకటించింది. అఆయన గ్లాసు–స్టీగలు చట్టంతో ఆర్థిక నిబంధనలను సంస్కరించాడు. పొదుపు డిపాజిట్లను అండరు‌రైటు చేయడానికి ఫెడరలు డిపాజిటు ఇన్సూరెన్సు కార్పొరేషనును సృష్టించాడు. ఈ చట్టం వాణిజ్య బ్యాంకులు, సెక్యూరిటీ సంస్థల మధ్య అనుబంధాలను కూడా పరిమితం చేసింది. 1934లో సెక్యూరిటీసు అండ్ ఎక్స్ఛేంజు కమిషను సెక్యూరిటీల వర్తకాన్ని నియంత్రించడానికి సృష్టించబడింది. అయితే ఫెడరలు కమ్యూనికేషన్సు కమిషను టెలికమ్యూనికేషన్లను నియంత్రించడానికి స్థాపించబడింది.

రికవరీకి మద్దతు ఇవ్వడానికి పబ్లికు వర్క్సు అడ్మినిస్ట్రేషను ద్వారా $3.3 బిలియన్లు (2024 లో 80.16 బిలియన్లు అమెరికా డాలర్లు) బిలియన్లకు సమానం) ఖర్చును ఎన్‌ఐఆర్‌ఎ చేర్చింది. రూజ్‌వెల్టు అమెరికను చరిత్రలో అతిపెద్ద ప్రభుత్వ యాజమాన్యంలోని పారిశ్రామిక సంస్థను సృష్టించడానికి సెనేటరు నోరిసు‌తో కలిసి పనిచేశాడు - టెన్నెస్సీ వ్యాలీ అథారిటీ (టివిఎ ) - ఇది ఆనకట్టలు, విద్యుత్తు కేంద్రాలను నిర్మించింది. వరదలను నియంత్రించింది. పేదరికంతో బాధపడుతున్న టేనస్సీ లోయలో వ్యవసాయం, గృహ పరిస్థితులను ఆధునీకరించింది. అయితే ఈ ప్రాజెక్టుల కోసం వేలాది మందిని తొలగించినందుకు స్థానికులు టివిఎని విమర్శించారు. సాయిలు కన్జర్వేషను సర్వీసు రైతులకు సరైన సాగు పద్ధతుల్లో శిక్షణ ఇచ్చింది, టివిఎ టివిఎతో, రూజ్‌వెల్టు నేల సంరక్షణ పితామహుడు అయ్యాడు. ఎగ్జిక్యూటివు ఆర్డరు 6102 అమెరికను పౌరుల ప్రైవేటు‌గా కలిగి ఉన్న మొత్తం బంగారాన్ని యుఎస్ ట్రెజరీకి విక్రయించాలని. ధరను ఔన్సుకు $20 నుండి $35కి పెంచాలని ప్రకటించింది. ఆర్థిక వ్యవస్థను స్తంభింపజేస్తున్న ప్రతి ద్రవ్యోల్బణాన్ని ఎదుర్కోవడమే లక్ష్యంగా పనిచేసాడు.

రూజ్‌వెల్టు సమాఖ్య బడ్జెటు‌ను తగ్గించడం ద్వారా తన ప్రచార వాగ్దానాన్ని నిలబెట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు. ఇందులో 1932లో సైనిక వ్యయం $752 మిలియన్ల నుండి 1934లో $531 మిలియన్లకు తగ్గింది. మాజీ సైనికుల ప్రయోజనాల మీద ఖర్చులో 40% కోత ఉంది. 5,00,000 మంది మాజీ సైనికులు, వితంతువులను పెన్షను జాబితా నుండి తొలగించారు. మిగిలిన వారికి ప్రయోజనాలు తగ్గించబడ్డాయి. ఫెడరలు జీతాలు తగ్గించబడ్డాయి. పరిశోధన, విద్య మీద ఖర్చు తగ్గించబడింది. అనుభవజ్ఞులు బాగా వ్యవస్థీకృతమై తీవ్రంగా నిరసన తెలిపారు. కాబట్టి చాలా ప్రయోజనాలను 1934 నాటికి పునరుద్ధరించారు లేదా పెంచారు. అమెరికను లెజియను, విదేశీ యుద్ధాల అనుభవజ్ఞులు వంటి అనుభవజ్ఞుల సమూహాలు 1945లో చెల్లించాల్సిన చెల్లింపుల నుండి తక్షణ నగదుగా తమ ప్రయోజనాలను మార్చుకునే ప్రచారాన్ని కాంగ్రెసు అధ్యక్షుడి వీటోను అధిగమించి 1936 జనవరిలో బోనసు చట్టాన్ని ఆమోదించినప్పుడు గెలిచాయి. ఇది జిడిపిలో 2%కి సమానమైన మొత్తాలను వినియోగదారు ఆర్థిక వ్యవస్థలోకి పంపింది. ప్రధాన ఉద్దీపన ప్రభావాన్ని చూపింది.

#### రెండవ నూతన ఒప్పందం (1935–1936)

 రూజ్‌వెల్ట్ సామాజిక భద్రతా చట్టాన్ని చట్టంగా సంతకం చేశారు, 1935 ఆగస్టు 14.
అధ్యక్షుడి పార్టీ గతంలో జరిగిన మధ్యంతర ఎన్నికలులో చేసినట్లుగానే 1934 కాంగ్రెసు ఎన్నికలులో తన పార్టీ సీట్లను కోల్పోతుందని రూజ్‌వెల్టు ఊహించారు; బదులుగా డెమొక్రాట్లు సీట్లు పొందారు. ప్రజల విశ్వాస ఓటు ద్వారా అధికారం పొందిన, 74వ కాంగ్రెసులో రూజ్‌వెల్టు ఎజెండాలోని మొదటి అంశం సామాజిక బీమా కార్యక్రమాన్ని రూపొందించడం. సామాజిక భద్రతా చట్టం సామాజిక భద్రతను స్థాపించింది. వృద్ధులు, పేదలు, రోగులకు ఆర్థిక భద్రతను వాగ్దానం చేసింది. రూజ్‌వెల్టు దీనిని సాధారణ నిధి నుండి కాకుండా జీతాల పన్నుల ద్వారా నిధులు సమకూర్చాలని పట్టుబట్టారు, "సహకారులకు వారి పెన్షన్లు, నిరుద్యోగ ప్రయోజనాలను సేకరించడానికి చట్టపరమైన, నైతిక, రాజకీయ హక్కును అందించడానికి మేము ఆ జీతాల విరాళాలను అక్కడ ఉంచాము. ఆ పన్నులు అక్కడ ఉండటంతో ఏ రాజకీయ నాయకుడు కూడా నా సామాజిక భద్రతా కార్యక్రమాన్ని ఎప్పటికీ రద్దు చేయలేరు." పశ్చిమ యూరోపియను దేశాలలోని సామాజిక భద్రతా వ్యవస్థలతో పోలిస్తే 1935 సామాజిక భద్రతా చట్టం చాలా సాంప్రదాయికంగా ఉంది. కానీ మొదటిసారిగా ఫెడరలు ప్రభుత్వం వృద్ధులు, తాత్కాలికంగా నిరుద్యోగులు, ఆధారపడిన పిల్లలు, వికలాంగుల ఆర్థిక భద్రతకు బాధ్యత వహించింది. రూజ్‌వెల్టు సార్వత్రిక కవరేజు కోసం అసలు ఉద్దేశ్యానికి వ్యతిరేకంగా ఈ చట్టం రైతులు, గృహ కార్మికులు, ఇతర సమూహాలను మినహాయించింది. వీరు దాదాపు నలభై శాతం మంది కార్మిక శక్తిగా ఉన్నారు.

రూజ్‌వెల్టు వివిధ సహాయ సంస్థలను ఏకీకృతం చేసింది. అయితే కొన్ని పిడబల్యూఎ వంటివి కొనసాగాయి. సహాయ చర్యలకు మరింత నిధులు సమకూర్చడానికి కాంగ్రెసు అధికారాన్ని పొందిన తర్వాత ఆయన వర్క్సు ప్రోగ్రెసు అడ్మినిస్ట్రేషను (డబల్యూపిఎ )ను స్థాపించాడు. హ్యారీ హాప్కిన్సు నాయకత్వంలో డబల్యూపిఎ దాని మొదటి సంవత్సరంలో మూడు మిలియన్లకు పైగా ఉద్యోగులను నియమించింది. ఇది స్థానిక ప్రభుత్వాలతో సహకారంతో అనేక భారీ నిర్మాణ ప్రాజెక్టులను చేపట్టింది. ఇది నేషనలు యూత్ అడ్మినిస్ట్రేషను కళా సంస్థలను కూడా ఏర్పాటు చేసింది.

1936 రీ-ఎన్నికలు హ్యాండ్‌బిల్ రూజ్‌వెల్ట్ తన ఆర్థిక విధానాన్ని ప్రోత్సహించడానికి
జాతీయ కార్మిక సంబంధాల చట్టం కార్మికులకు వారి స్వంత ఎంపిక చేసుకున్న సంఘాల ద్వారా సామూహిక బేరసారాలు చేసుకునే హక్కును హామీ ఇచ్చింది. వేతన ఒప్పందాలను సులభతరం చేయడానికి, పదేపదే కార్మిక ఆటంకాలను అణిచివేసేందుకు ఈ చట్టం జాతీయ కార్మిక సంబంధాల బోర్డు (ఎన్‌ఎల్‌ఆర్‌బి)ను కూడా ఏర్పాటు చేసింది. ఈ చట్టం యజమానులు తమ ఉద్యోగులతో ఒప్పందం కుదుర్చుకోవాలని బలవంతం చేయలేదు. కానీ ఇది అమెరికను కార్మికులకు అవకాశాలను తెరిచింది. దీని ఫలితంగా కార్మిక సంఘాలలో, ముఖ్యంగా సామూహిక ఉత్పత్తి రంగంలో సభ్యత్వం విపరీతంగా పెరిగింది. ఫ్లింటు సిట్-డౌను సమ్మె జనరలు మోటార్సు ఉత్పత్తిని బెదిరించినప్పుడు, రూజ్‌వెల్టు అనేక మంది మాజీ అధ్యక్షులు నిర్దేశించిన ఉదాహరణను ఉల్లంఘించి జోక్యం చేసుకోవడానికి నిరాకరించారు; ఈ సమ్మె చివరికి జనరలు మోటార్సు, అమెరికను ఆటోమొబైలు పరిశ్రమలో దాని ప్రత్యర్థుల యూనియను‌కు దారితీసింది.

1933 నాటి మొదటి కొత్త ఒప్పందానికి చాలా రంగాల నుండి విస్తృత మద్దతు లభించినప్పటికీ, రెండవ కొత్త ఒప్పందం వ్యాపార సమాజాన్ని సవాలు చేసింది. ఆల్ స్మితు నేతృత్వంలోని కన్జర్వేటివు డెమొక్రాట్లు, అమెరికను లిబర్టీ లీగుతో పోరాడి, రూజ్‌వెల్టు మీద క్రూరంగా దాడి చేసి, ఆయనను సోషలిజంతో సమానం చేశారు. కానీ స్మిత్ తన చేతిని అతిగా ప్రదర్శించాడు. ఆయన ఉల్లాసమైన వాక్చాతుర్యం రూజ్‌వెల్టు తన ప్రత్యర్థులను వేరుచేసి వారిని న్యూ డీలు‌ను వ్యతిరేకించిన సంపన్న స్వార్థ ప్రయోజనాలతో గుర్తించేలా చేసింది. 1936లో భారీ విజయానికి రూజ్‌వెల్టు‌ను బలపరిచింది. దీనికి విరుద్ధంగా కార్మిక చట్టం ద్వారా శక్తివంతం అయిన కార్మిక సంఘాలు లక్షలాది మంది కొత్త సభ్యులను చేర్చుకున్నాయి. 1936, 1940, 1944లో రూజ్‌వెల్టు తిరిగి ఎన్నికలకు ప్రధాన మద్దతుదారుగా మారాయి.

రూజ్‌వెల్టు విధాన నిర్ణయాలు భావజాలం కంటే ఆచరణాత్మకత ద్వారా ఎక్కువగా మార్గనిర్దేశం చేయబడ్డాయని ఆయన "ఒక జనరలు లాగా ఉన్నాడు" అని బర్న్సు సూచిస్తున్నాడు. "దట్టమైన లోయలు, దట్టాల గుండా పర్వతాలలో గుడ్డిగా పోరాడుతున్న గెరిల్లా సైన్యం, అకస్మాత్తుగా సగం ప్రణాళిక ప్రకారం, సగం యాదృచ్చికంగా కలుస్తుంది. డిబౌచు క్రింద ఉన్న మైదానంలోకి వెళుతుంది." రూజ్‌వెల్టు అటువంటి స్పష్టంగా యాదృచ్ఛిక పద్ధతి అవసరమని వాదించాడు. "దేశానికి అవసరం, నేను దాని కోపాన్ని తప్పుగా భావించకపోతే, దేశం ధైర్యమైన, నిరంతర ప్రయోగాన్ని కోరుతుంది" అని ఆయన రాశారు. "ఒక పద్ధతిని తీసుకొని దానిని ప్రయత్నించడం సాధారణ జ్ఞానం; అది విఫలమైతే, దానిని స్పష్టంగా అంగీకరించి మరొకదాన్ని ప్రయత్నించండి. కానీ అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా ఏదైనా ప్రయత్నించండి."

#### 1936 ఎన్నిక

 1936 ఎన్నికల ఓట్ల ఫలితాలు
1936లో ఎనిమిది మిలియన్ల మంది కార్మికులు నిరుద్యోగులుగా ఉన్నారు. 1932 నుండి ఆర్థిక పరిస్థితులు మెరుగుపడినప్పటికీ వారు మందకొడిగా ఉన్నారు. 1936 నాటికి రూజ్‌వెల్టు నేషనలు లేబరు రిలేషన్సు బోర్డు (ఎన్‌ఎల్‌ఆర్‌బి ), సోషలు సెక్యూరిటీ యాక్టు‌కు మద్దతు ఇవ్వడం వల్ల వ్యాపార సమాజంలో ఒకప్పుడు ఉన్న మద్దతును కోల్పోయాడు. రిపబ్లికన్లకు కొంతమంది ప్రత్యామ్నాయ అభ్యర్థులు ఉన్నారు. కాన్సాసు గవర్నరు ఆల్ఫ్ లాండనును నామినేటు చేశారు. ఇంకా ప్రజాదరణ లేని హెర్బర్టు హూవరు ప్రజల పునరాగమనం వల్ల అవకాశాలు దెబ్బతిన్నాయి. రూజ్‌వెల్టు తన న్యూ డీలు కార్యక్రమాల మీద ప్రచారం చేస్తూ హూవరు ‌మీద దాడి చేస్తూనే ఉండగా లాండను న్యూ డీలు లక్ష్యాలను ఆమోదించిన కానీ దాని అమలుతో విభేదించిన ఓటర్లను గెలుచుకోవడానికి ప్రయత్నించాడు.

లూసియానా సెనేటరు హ్యూయి లాంగు వామపక్ష మూడవ పార్టీని నిర్వహించడానికి చేసిన ప్రయత్నం లాంగు హత్య తర్వాత విఫలమైంది. 1935. ఫాదరు చార్లెసు కోఫ్లిను సహాయం చేసిన అవశేషాలు, కొత్తగా ఏర్పడిన యూనియను పార్టీకి విలియం లెమ్కే మద్దతు ఇచ్చాయి. రూజ్‌వెల్టు 1936 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షనులో తక్కువ వ్యతిరేకతతో తిరిగి నామినేషను గెలుచుకున్నారు. అయితే డెమోక్రటికు అధ్యక్ష అభ్యర్థులు సాధారణ మెజారిటీ కంటే మూడింట రెండు వంతుల ప్రతినిధుల ఓట్లను గెలుచుకోవాల్సిన దీర్ఘకాలంగా ఉన్న నియమాన్ని రద్దు చేయడానికి ఆయన మిత్రదేశాలు దక్షిణాది ప్రతిఘటనను అధిగమించాయి.

ఎన్నికలలో లాండను, మూడవ పార్టీ అభ్యర్థికి వ్యతిరేకంగా, రూజ్‌వెల్టు 60.8% ఓట్లను గెలుచుకున్నాడు. మైనే, వెర్మోంటు మినహా ప్రతి రాష్ట్రాన్ని గెలుచుకున్నాడు. డెమోక్రటికు టికెట్టు జనాదరణ పొందిన ఓట్ల అత్యధిక నిష్పత్తిని గెలుచుకుంది. డెమోక్రటిక్లు కాంగ్రెసు‌లో తమ మెజారిటీని విస్తరించారు. ప్రతి సభలో మూడొంతుల సీట్లను నియంత్రించారు. ఈ ఎన్నికల్లో న్యూ డీలు సంకీర్ణం ఏకీకరణ కూడా జరిగింది; డెమొక్రాట్లు పెద్ద వ్యాపారాలలో తమ సాంప్రదాయ మిత్రులను కోల్పోయినప్పటికీ, వారి స్థానంలో వ్యవస్థీకృత కార్మికులు, ఆఫ్రికను అమెరికన్లు వచ్చారు. వీరిలో తరువాతి వారు అంతర్యుద్ధం తర్వాత మొదటిసారిగా డెమొక్రాటికు‌కు ఓటు వేశారు. రూజ్‌వెల్టు అధిక ఆదాయ ఓటర్లను, ముఖ్యంగా వ్యాపారవేత్తలు, నిపుణులను కోల్పోయారు, కానీ పేదలు, మైనారిటీలలో గణనీయమైన లాభాలను ఆర్జించారు. ఆయన 86 శాతం యూదు ఓట్లను, 81 శాతం కాథలిక్కులను, 80 శాతం యూనియను సభ్యులను, 76 శాతం దక్షిణాదివారిని, 76 శాతం ఉత్తరాది నగరాల్లోని నల్లజాతీయులను, 75 శాతం మంది ప్రజలను ఉపశమనం పొందారు. రూజ్‌వెల్టు దేశంలోని 106 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ జనాభా కలిగిన 102 నగరాలను నిర్వహించాడు.

#### సుప్రీంకోర్టు పోరాటం - రెండవ పదవీకాల చట్టం

ఎన్‌ఐఆర్‌ఎ సహా అతని అనేక కార్యక్రమాలను కోర్టు రద్దు చేసిన తర్వాత సుప్రీంకోర్టు రూజ్‌వెల్టు రెండవ పదవీకాలంలో ఆయన ప్రాథమిక దేశీయ దృష్టి కేంద్రంగా మారింది. ఒప్పంద స్వేచ్ఛ ఆధారంగా అనేక ఆర్థిక నిబంధనలు కొట్టివేయబడిన లోచ్నరు శకం సూత్రాలను కోర్టులోని మరింత సంప్రదాయవాదులు సమర్థించారు. రూజ్‌వెల్టు 1937 న్యాయ విధానాల సంస్కరణ బిల్లును ప్రతిపాదించారు. ఇది 70 ఏళ్లు పైబడిన ప్రతి ప్రస్తుత న్యాయమూర్తికి అదనపు న్యాయమూర్తిని నియమించడానికి వీలు కల్పించింది; 1937లో 70 ఏళ్లు పైబడిన ఆరుగురు సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తులు ఉన్నారు. 1869 న్యాయవ్యవస్థ చట్టం ఆమోదించబడినప్పటి నుండి కోర్టు పరిమాణం తొమ్మిదిగా నిర్ణయించబడింది. అమెరికా చరిత్రలో కాంగ్రెసు ఆరుసార్లు న్యాయమూర్తుల సంఖ్యను మార్చింది. రూజ్‌వెల్టు "కోర్టు ప్యాకింగు" ప్రణాళిక అధికారాల విభజనను దెబ్బతీసినందున వైసు ప్రెసిడెంటు గార్నరు నేతృత్వంలోని ఆయన స్వంత పార్టీ నుండి తీవ్ర రాజకీయ వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొంది. రెండు పార్టీల లిబరల్సు, సంప్రదాయవాదుల ద్వైపాక్షిక సంకీర్ణం బిల్లును వ్యతిరేకించింది. ప్రధాన న్యాయమూర్తి చార్లెసు ఎవాన్సు హ్యూసు బిల్లును ఓడించాలని బహిరంగంగా వాదించడం ద్వారా గతవిధానాలను ఉల్లంఘించారు. 1937 జూలైలో సెనేటు మెజారిటీ నాయకుడు జోసెఫు టేలరు రాబిన్సను మరణంతో బిల్లును ఆమోదించే అవకాశం లేకుండా పోయింది.

1937లో *వెస్టు కోస్టు హోటల్ కో. వర్సెసు పారిషు* కేసుతో ప్రారంభించి, కోర్టు ఆర్థిక నిబంధనల పట్ల మరింత అనుకూలమైన దృక్పథాన్ని తీసుకోవడం ప్రారంభించింది. చరిత్రకారులు దీనిని "తొమ్మిది మందిని సేవ్ చేసిన సమయంలో మార్పు"గా అభివర్ణించారు. అదే సంవత్సరం, రూజ్‌వెల్టు మొదటిసారిగా సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిని నియమించారు. 1941 నాటికి కోర్టు తొమ్మిది మంది న్యాయమూర్తులలో ఏడుగురిని నియమించారు. *పారిషు* తర్వాత, కోర్టు ఆర్థిక నిబంధనల న్యాయ సమీక్ష నుండి పౌర స్వేచ్ఛలు రక్షణకు తన దృష్టిని మళ్లించింది. రూజ్‌వెల్టు సుప్రీంకోర్టు నియమితులైన నలుగురు, ఫెలిక్సు ఫ్రాంక్‌ఫర్టరు, రాబర్టు హెచ్. జాక్సను,
హ్యూగో బ్లాకు, విలియం ఓ. డగ్లసు, కోర్టు న్యాయశాస్త్రాన్ని పునర్నిర్మించడంలో ముఖ్యంగా ప్రభావవంతమైనవారు.

1937 న్యాయ విధానాల సంస్కరణ బిల్లు విఫలమైన తరువాత రూజ్‌వెల్టు ప్రభావం క్షీణించడంతో, సంప్రదాయవాద డెమొక్రాట్లు రిపబ్లికన్లతో కలిసి మరిన్ని న్యూ డీలు కార్యక్రమాల అమలును అడ్డుకున్నారు. రూజ్‌వెల్టు హౌసింగు యాక్టు ఆఫ్ 1937, రెండవ వ్యవసాయ సర్దుబాటు చట్టం, 1938 ఫెయిరు లేబరు స్టాండర్డ్సు యాక్టు (ఎఫ్‌ఎల్‌ఎస్‌ఎ)తో సహా కొన్ని చట్టాలను ఆమోదించగలిగారు. ఇది న్యూ డీల్ చట్టంలోని చివరి ప్రధాన భాగం. ఎఫ్‌ఎల్‌ఎస్‌ఎ యునైటెడు స్టేట్సు‌లో బాల కార్మిక చట్టాలను నిషేధించింది. సమాఖ్య యునైటెడు స్టేట్సు‌లో కనీస వేతనం ఏర్పాటు చేసింది. నలభై గంటల కంటే ఎక్కువ పనిచేసే కొంతమంది ఉద్యోగులకు ఓవరు‌టైం వేతనం చెల్లించాలని ఆదేశించింది. ఆయన పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టాన్ని కూడా ఆమోదించారు. తదనంతరం అధ్యక్షుడి కార్యనిర్వాహక కార్యాలయాన్ని సృష్టించారు. దీనిని "సమాఖ్య పరిపాలనా వ్యవస్థ నాడీ కేంద్రం"గా మార్చారు. ఆర్థిక వ్యవస్థ 1937 మధ్యలో మళ్ళీ క్షీణించడం ప్రారంభించినప్పుడు, రూజ్‌వెల్టు పెద్ద వ్యాపారాలు, మోనోపోలీ శక్తికు వ్యతిరేకంగా ఒక అలంకారిక ప్రచారాన్ని ప్రారంభించాడు. ఆర్థిక మాంద్యం రాజధాని సమ్మె ఫలితమని ఆరోపిస్తూ, ఫెడరలు బ్యూరో ఆఫ్ ఇన్వెస్టిగేషనును నేరపూరిత కుట్ర కోసం వెతకమని కూడా ఆదేశించాడు (వారు ఏదీ కనుగొనలేదు). అప్పుడు ఆయన కాంగ్రెసు‌ను $5 బిలియన్లు ($109.11} బిలియన్లకు సమానం) సహాయ, ప్రజా పనుల నిధులను కోరాడు. ఇది 1938 నాటికి 3.3 మిలియన్ డబల్యూపిఎ ఉద్యోగాలను సృష్టించింది. డబల్యూపిఎ కింద సాధించిన ప్రాజెక్టులు కొత్త ఫెడరలు కోర్టులు, పోస్టాఫీసుల నుండి దేశవ్యాప్తంగా జాతీయ ఉద్యానవనాలు, వంతెనలు, ఇతర మౌలిక సదుపాయాల కోసం సౌకర్యాలు, మౌలిక సదుపాయాలు, నిర్మాణ సర్వేలు, పురావస్తు త్రవ్వకాల వరకు ఉన్నాయి - సౌకర్యాలను నిర్మించడానికి, ముఖ్యమైన వనరులను సంరక్షించడానికి పెట్టుబడులు. అయితే, దీనికి మించి, రూజ్‌వెల్టు ప్రత్యేక కాంగ్రెసు సెషను‌కు శాశ్వత జాతీయ వ్యవసాయ చట్టం, పరిపాలనా పునర్వ్యవస్థీకరణ, ప్రాంతీయ ప్రణాళిక చర్యలను మాత్రమే సిఫార్సు చేశాడు, ఇవన్నీ సాధారణ సెషను నుండి మిగిలిపోయినవి. బర్న్సు ప్రకారం, ఈ ప్రయత్నం రూజ్‌వెల్టు ప్రాథమిక ఆర్థిక కార్యక్రమం మీద స్థిరపడలేకపోవడాన్ని వివరిస్తుంది.

కాంగ్రెసు‌లోని సంప్రదాయవాద డెమొక్రాట్ల వ్యతిరేకతను అధిగమించాలనే దృఢ సంకల్పంతో, రూజ్‌వెల్టు 1938 డెమొక్రాటికు ప్రైమరీలలో పాల్గొన్నాడు, న్యూ డీలు సంస్కరణకు ఎక్కువ మద్దతు ఇచ్చే అభ్యర్థుల కోసం చురుకుగా ప్రచారం చేశాడు. రూజ్‌వెల్టు తీవ్రంగా విఫలమయ్యాడు, లక్ష్యంగా చేసుకున్న పది మందిలో ఒకరిని మాత్రమే ఓడించగలిగాడు. 1938 నవంబరు ఎన్నికలలో డెమొక్రాట్లు ఆరు సెనేటు సీట్లు, 71 హౌసు సీట్లను కోల్పోయారు. నష్టాలు న్యూ డీలు అనుకూల డెమొక్రాట్లలో కేంద్రీకృతమయ్యాయి. 1939లో కాంగ్రెసు తిరిగి సమావేశమైనప్పుడు, సెనేటరు రాబర్టు టాఫ్టు నేతృత్వంలోని రిపబ్లికన్లు దక్షిణ డెమొక్రాట్లతో సంప్రదాయవాద సంకీర్ణాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. దీనితో రూజ్‌వెల్టు తన దేశీయ ప్రతిపాదనలను అమలు చేసే సామర్థ్యం దాదాపుగా ముగిసింది. రూజ్‌వెల్టు దేశీయ విధానాలకు వ్యతిరేకత ఉన్నప్పటికీ, ఈ సంప్రదాయవాద కాంగ్రెసు సభ్యులలో చాలామంది రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానికి ముందు, సమయంలో ఆయన విదేశాంగ విధానానికి కీలకమైన మద్దతును అందించారు.

#### పరిరక్షణ - పర్యావరణం

రూజ్‌వెల్టు‌కు తన కుటుంబ ఎస్టేటు‌లో అటవీ సంరక్షణ మీద యవ్వనంలో ఉన్న ఆసక్తితో పర్యావరణం పరిరక్షణ మీద జీవితాంతం ఆసక్తి ఉంది. థియోడరు రూజ్‌వెల్టు స్థాయిలో ఆయన ఎప్పుడూ బహిరంగ వ్యక్తి లేదా క్రీడాకారుడు కానప్పటికీ, జాతీయ వ్యవస్థల అభివృద్ధి పోల్చదగినది. రూజ్‌వెల్టు న్యూయార్కు గవర్నరు‌గా ఉన్నప్పుడు తాత్కాలిక అత్యవసర సహాయ పరిపాలన తప్పనిసరిగా ఫెడరలు సివిలియను కన్జర్వేషను కార్ప్సు రాష్ట్ర స్థాయి పూర్వీకుడు, 10,000 లేదా అంతకంటే ఎక్కువ మంది పురుషులు ఫైరు ట్రైల్సులను నిర్మించారు, నేల కోతను ఎదుర్కోవడం, న్యూయార్కు‌లోని ఉపాంత వ్యవసాయ భూములలో చెట్ల మొలకలను నాటడం. అధ్యక్షుడిగా, రూజ్‌వెల్టు నేషనలు పార్కు, యునైటెడు స్టేట్సు నేషనలు పార్కులను విస్తరించడం, నిధులు సమకూర్చడం, ప్రోత్సహించడంలో చురుకుగా ఉన్నారు.నేషనలు ఫారెస్టు వ్యవస్థలు. దశాబ్దం ప్రారంభంలో సంవత్సరానికి మూడు మిలియన్ల సందర్శకుల నుండి 1939లో 15.5 మిలియన్లకు వారి ప్రజాదరణ పెరిగింది. పౌర పరిరక్షణ దళం 3.4 మిలియన్ల యువకులను నియమించుకుంది. 13,000 miles (21,000 kilometers) ట్రైల్సు నిర్మించింది, రెండు బిలియను చెట్లను నాటింది. 125,000 miles (201,000 kilometers) మట్టి రోడ్లను అప్‌గ్రేడు చేసింది. ప్రతి రాష్ట్రానికి దాని స్వంత రాష్ట్ర ఉద్యానవనాలు ఉన్నాయి. రూజ్‌వెల్టు డబల్యూపిఎ, సిసిసి ప్రాజెక్టులను జాతీయ వ్యవస్థలతో పాటు వాటిని అప్‌గ్రేడు చేయడానికి ఏర్పాటు చేశారని నిర్ధారించుకున్నారు.
1932లో హూవరు పాలనలో స్థూల జాతీయోత్పత్తి (జిఎన్‌పి) హెర్బర్టు హూవరు పన్నులు, ఆదాయాలు, లోటులులో 8.0% ఉన్న ప్రభుత్వ వ్యయం 1936లో 10.2%కి పెరిగింది. హూవరు పాలనలో జిఎన్‌పిలో జాతీయ రుణం జిఎన్‌పిలో ఒక శాతంగా రెట్టింపు కంటే ఎక్కువగా ఉంది. 1933 ప్రారంభంలో జిఎన్‌పిలో 16% నుండి 40%కి పెరిగింది. ఇది 1941 శరదృతువు చివరి నాటికి 40%కి దగ్గరగా స్థిరంగా ఉంది. తరువాత యుద్ధ సమయంలో వేగంగా పెరిగింది. 1936లో 1932 కంటే జిఎన్‌పి 34% ఎక్కువగా ఉంది. యుద్ధం ముందు 1940లో 58% ఎక్కువగా ఉంది. అంటే ఆర్థిక వ్యవస్థ 1932 నుండి 1940 వరకు 58% వృద్ధి చెందింది. ఆపై ఐదు సంవత్సరాల యుద్ధ సమయంలో 1940 నుండి 1945 వరకు 56% వృద్ధి చెందింది. రూజ్‌వెల్టు మొదటి పదవీకాలంలో నిరుద్యోగం నాటకీయంగా పడిపోయింది. ఇది 1938లో పెరిగింది ("ఒక నిరాశలో ఒక నిరాశ") కానీ 1938 తర్వాత నిరంతరం తగ్గింది. రూజ్‌వెల్టు పదవీకాలంలో మొత్తం ఉపాధి 18.31 మిలియన్ ఉద్యోగాలు విస్తరించింది. ఆయన పరిపాలనలో సగటున వార్షిక ఉద్యోగాలు 5.3% పెరిగాయి.

#### జిఎన్‌పి - నిరుద్యోగ రేట్లు

నిరుద్యోగం రేట్లు
| సంవత్సరం | లెబెర్గాట్ | డార్బీ
 |
| --- | --- | --- |
| *1929* | *3.2* | *3.2* |
| *1932* | |*22.9* |
| 1933 | 24.9 | 20.6
 |
| 1934 | 21.7 | 16.0
 |
| 1935 | 20.1 | 14.2
 |
| 1936 | 16.9 | 9.9
 |
| 1937 | 14.3 | 9.1
 |
| 1938 | 19.0 | 12.5
 |
| 1939 | 17.2 | 11.3
 |
| 1940 | 14.6 | 9.5
 |

ప్రభుత్వం 1932లో హోవరు పాలనలో స్థూల జాతీయోత్పత్తి (జిఎన్‌పి)లో 8.0% హోవరు పాలనలో ఖర్చు 1936లో 10.2%కి పెరిగింది. హోవరు పాలనలో జిఎన్‌పిలో ఒక శాతంగా జాతీయ రుణం రెండింతల కంటే ఎక్కువగా ఉంది, 1933 ప్రారంభంలో హోవరు పాలనలో జిఎన్‌పి 16% నుండి 40%కి పెరిగింది. ఇది 1941 శరదృతువు చివరి నాటికి 40%కి దగ్గరగా స్థిరంగా ఉంది. తరువాత యుద్ధ సమయంలో వేగంగా పెరిగింది. 1932 కంటే 1936లో జిఎన్‌పి 34% ఎక్కువగా ఉంది. యుద్ధం ముందు 1940లో 58% ఎక్కువగా ఉంది. అంటే ఆర్థిక వ్యవస్థ 1932 నుండి 1940 వరకు 58% వృద్ధి చెందింది. ఆపై ఐదు సంవత్సరాల యుద్ధ సమయంలో 1940 నుండి 1945 వరకు 56% వృద్ధి చెందింది. రూజ్‌వెల్టు మొదటి పదవీకాలంలో నిరుద్యోగం నాటకీయంగా పడిపోయింది. ఇది 1938లో పెరిగింది ("ఒక నిరాశలో ఒక నిరాశ") కానీ 1938 తర్వాత నిరంతరం తగ్గింది. రూజ్‌వెల్టు పదవీకాలంలో మొత్తం ఉపాధి 18.31 మిలియన్ల ఉద్యోగాలు విస్తరించింది. ఆయన పరిపాలనలో సగటున వార్షిక ఉద్యోగాలు 5.3% పెరిగాయి.

#### విదేశాంగ విధానం (1933–1941)

1936లో బ్రెజిల్‌లో బ్రెజిల్ అధ్యక్షుడు గెటులియో వర్గాస్, ఇతర ప్రముఖులతో రూజ్‌వెల్టు
రూజ్‌వెల్టు మొదటి పదవీకాలంలో ప్రధాన విదేశాంగ విధాన చొరవ మంచి పొరుగు విధానం, ఇది లాటిను అమెరికా పట్ల అమెరికా విధానాన్ని తిరిగి అంచనా వేయడం. 1823లో మన్రో సిద్ధాంతం ప్రకటించిన తర్వాత యునైటెడు స్టేట్సు తరచుగా లాటిను అమెరికాలో జోక్యం చేసుకుంది. 1898 స్పానిషు-అమెరికను యుద్ధం తరువాత జరిగిన బనానా యుద్ధాల సమయంలో అనేక లాటిను అమెరికను దేశాలను ఆక్రమించింది. రూజ్‌వెల్టు పదవీ బాధ్యతలు స్వీకరించిన తర్వాత ఆయన యునైటెడు స్టేట్సు హైతీ ఆక్రమణను హైతీ నుండి అమెరికా దళాలను ఉపసంహరించుకున్నాడు. క్యూబా, పనామాలతో కొత్త ఒప్పందాలను కుదుర్చుకున్నాడు తద్వారా వాటి అమెరికా రక్షిత ప్రాంతం హోదాను ముగించాడు.1933 డిసెంబరులో రూజ్‌వెల్టు మాంటెవీడియో కన్వెన్షను మీద సంతకం చేసి లాటిను అమెరికను దేశాల వ్యవహారాల్లో ఏకపక్షంగా జోక్యం చేసుకునే హక్కును త్యజించారు. రూజ్‌వెల్టు 1920ల నుండి యునైటెడు స్టేట్సు గుర్తించడానికి నిరాకరించిన సోవియటు యూనియను‌తో సంబంధాలను కూడా సాధారణీకరించారు. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం నుండి రష్యా రుణాన్ని తిరిగి చర్చించి వాణిజ్య సంబంధాలను తెరవాలని ఆయన ఆశించారు. కానీ రెండు అంశాలపైనా ఎటువంటి పురోగతి సాధించలేదు. "ఈ ఒప్పందం ద్వారా రెండు దేశాలు త్వరలోనే భ్రమల్లో మునిగిపోయాయి."

1919–1920లో వెర్సైల్లెసు ఒప్పందం తిరస్కరించబడటం అమెరికను విదేశాంగ విధానంలో జోక్యం చేసుకోకపోవడం ఆధిపత్యాన్ని సూచిస్తుంది. రూజ్‌వెల్టు విల్సోనియను నేపథ్యం ఉన్నప్పటికీ ఆయన, విదేశాంగ కార్యదర్శి కార్డెలు హలు ఒంటరివాద భావాన్ని రెచ్చగొట్టకుండా చాలా జాగ్రత్తగా వ్యవహరించారు. 1930ల ప్రారంభం నుండి మధ్యకాలం వరకు సెనేటరు గెరాల్డు నై, ఇతరులు ఈ ఒంటరివాద ఉద్యమాన్ని బలోపేతం చేశారు. వారు అమెరికాలోని "మరణ వ్యాపారులు" విదేశాలకు ఆయుధాలను అమ్మకుండా ఆపడానికి చేసిన ప్రయత్నంలో విజయం సాధించారు. ఈ ప్రయత్నం తటస్థ చట్టాలు రూపంలోకి వచ్చింది; దురాక్రమణ బాధితులకు ఆయుధాలను విక్రయించడానికి అనుమతి ఇవ్వాలని అధ్యక్షుడు కోరిన నిబంధనను తిరస్కరించారు. 1930ల ప్రారంభం నుండి మధ్యకాలం వరకు కాంగ్రెసు జోక్యం చేసుకోని విధానాలకు ఆయన ఎక్కువగా అంగీకరించారు. మధ్యకాలంలో బెనిటో ముస్సోలినీ నేతృత్వంలోని ఫాసిస్టు ఇటలీ ఇథియోపియాను అధిగమించింది. ఇటాలియన్లు అడాల్ఫు హిట్లరు ఆధ్వర్యంలో నాజీ జర్మనీలో చేరి జనరలు ఫ్రాన్సిస్కో ఫ్రాంకో, జాతీయవాదులుకు మద్దతు ఇచ్చారు. 1939 ప్రారంభంలో ఆ వివాదం ముగింపు దశకు చేరుకున్నప్పుడు. రూజ్‌వెల్టు స్పానిషు రిపబ్లికన్లకు సహాయం చేయకపోవడం పట్ల విచారం వ్యక్తం చేశాడు. 1937లో జపాన్ చైనా మీద దాడి చేసినప్పుడు, ఒంటరితనం రూజ్‌వెల్టు చైనాకు సహాయం చేసే సామర్థ్యాన్ని పరిమితం చేసింది. నాంకింగు మాసకరు, యుఎస్‌ఎస్ *పనే* వంటి దారుణాలు జరిగినప్పటి సంఘటన.

 కింగ్ జార్జ్ VI, క్వీన్ ఎలిజబెత్తో రూజ్‌వెల్ట్స్, వాషింగ్టన్, D.C. నుండి వర్జీనియాలోని మౌంట్ వెర్నాన్ కు, ఒక బ్రిటిష్ చక్రవర్తి మొదటి US సందర్శన సందర్భంగా USS *పోటోమాక్* లో ప్రయాణించారు ( 1939 జూన్ 9)
 రూజ్‌వెల్ట్ అధ్యక్షుడిగా ఉన్నప్పుడు ఆయన విదేశీ పర్యటనలు విస్తరించు Legend * United States
* 7 or more visits
* 6 visits
* 5 visits
* 4 visits
* 3 visits
* 2 visits
* 1 visit

జర్మనీ 1938లో ఆస్ట్రియాను స్వాధీనం చేసుకుంది. త్వరలోనే దాని తూర్పు పొరుగు దేశాల మీద దృష్టి సారించింది. చెకోస్లోవేకియా జర్మనీ దురాక్రమణ జరిగితే అమెరికా తటస్థంగా ఉంటుందని రూజ్‌వెల్టు స్పష్టం చేశారు. మ్యూనిచు ఒప్పందం పూర్తయిన తర్వాత, క్రిస్టాలు‌నాచ్టు అమలు తర్వాత, అమెరికను ప్రజాభిప్రాయం జర్మనీకి వ్యతిరేకంగా మారింది. రూజ్‌వెల్టు జర్మనీతో సాధ్యమయ్యే యుద్ధానికి సిద్ధం కావడం ప్రారంభించాడు. దక్షిణ డెమొక్రాట్లు, వ్యాపార-ఆధారిత రిపబ్లికన్ల జోక్యవాద రాజకీయ సంకీర్ణం మీద ఆధారపడి, రూజ్‌వెల్టు యుఎస్ వైమానిక శక్తి, యుద్ధ ఉత్పత్తి విస్తరణను పర్యవేక్షించాడు. సామర్థ్యం.

1939 సెప్టెంబరులో జర్మనీ పోలాండు, బ్రిటను దండయాత్ర, ఫ్రాన్సు జర్మనీ మీద యుద్ధ ప్రకటనతో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు, రూజ్‌వెల్టు బ్రిటను ఫ్రాన్సు‌లకు సైనికపరంగా సహాయం చేయడానికి మార్గాలను వెతకాలని కోరుకున్నాడు. చార్లెసు లిండ్బర్గు, సెనేటరు విలియం బోరా వంటి ఐసోలేషను నాయకులు రూజ్‌వెల్టు ప్రతిపాదించిన తటస్థ చట్టాలును రద్దు చేయడానికి వ్యతిరేకతను విజయవంతంగా సమీకరించారు. కానీ రూజ్‌వెల్టు క్యాషు-అండ్-క్యారీ ప్రాతిపదికన ఆయుధాల అమ్మకానికి కాంగ్రెసు ఆమోదం పొందారు. ఆయన బ్రిటను ఫస్టు లార్డు ఆఫ్ ది అడ్మిరల్టీ, విన్స్టనుతో క్రమం తప్పకుండా రహస్య ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు కూడా ప్రారంభించాడు. చర్చిలు, 1939 సెప్టెంబరులో—వారి మధ్య జరిగిన 1,700 లేఖలు, టెలిగ్రాం‌లలో మొదటిది. రూజ్‌వెల్టు చర్చిలు‌తో సన్నిహిత వ్యక్తిగత సంబంధాన్ని ఏర్పరచుకున్నారు. ఆయన 1940 మేలో యునైటెడు కింగ్‌డం ప్రధాన మంత్రి అయ్యారు.

1940 జూన్‌లో జరిగిన ఫ్రాన్సు పతనం అమెరికను ప్రజలను దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసింది. ఒంటరివాద భావన తగ్గింది. 1940 జూలైలో రూజ్‌వెల్టు ఇద్దరు జోక్యవాద రిపబ్లికను నాయకులను హెన్రీ ఎల్. స్టిమ్సను, ఫ్రాంకు నాక్సులను కార్యదర్శులుగా నియమించారు. యుద్ధం, నావికాదళం వరుసగా. అమెరికను సైన్యాన్ని వేగంగా పెంచాలనే ఆయన ప్రణాళికలకు రెండు పార్టీలు మద్దతు ఇచ్చాయి. కానీ ఒంటరివాదులు రూజ్‌వెల్టు దేశాన్ని జర్మనీతో అనవసరమైన యుద్ధంలోకి నెట్టివేస్తారని హెచ్చరించారు. 1940 జూలైలో కాంగ్రెసు సభ్యుల బృందం దేశం మొదటి శాంతికాల ముసాయిదాను ఆమోదించే బిల్లును ప్రవేశపెట్టింది. రూజ్‌వెల్టు పరిపాలన మద్దతుతో సెలెక్టివు ట్రైనింగు అండ్ సర్వీసు యాక్టు ఆఫ్ 1940 సెప్టెంబరు‌లో ఆమోదించబడింది. 1939 చివరి నాటికి 1,89,000 మంది సైనికులు ఉన్న సైన్యం పరిమాణం 1941 మధ్య నాటికి 1.4 మిలియన్లకు పెరిగింది. 1940 సెప్టెంబరులో రూజ్‌వెల్టు డిస్ట్రాయర్సు ఫర్ బేస్సు అగ్రిమెంటు కుదుర్చుకోవడం ద్వారా తటస్థ చట్టాలను బహిరంగంగా ధిక్కరించాడు. ఇది బ్రిటిషు కరేబియను దీవులలో సైనిక స్థావర హక్కులకు బదులుగా బ్రిటను‌కు 50 అమెరికను డిస్ట్రాయరులను ఇచ్చింది.

#### 1940 ఎన్నిక

1940 జూలై డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షనుకి ముందు నెలలలో రూజ్‌వెల్టు అపూర్వమైన మూడవ పదవీకాలానికి పోటీ చేస్తారా లేదా అనే దాని మీద చాలా ఊహాగానాలు ఉన్నాయి. రాజ్యాంగంలో ఇంకా పొందుపరచబడనప్పటికీ రెండు పదవీకాల సంప్రదాయం, 1796లో మూడవ పదవీకాలానికి పోటీ చేయడానికి నిరాకరించినప్పుడు జార్జి వాషింగ్టను స్థాపించారు. రూజ్‌వెల్టు ఒక కచ్చితమైన ప్రకటన ఇవ్వడానికి నిరాకరించాడు. జేమ్సు ఫార్లీ వంటి కొంతమంది ప్రతిష్ఠాత్మక డెమొక్రాట్లకు, తాను మూడవ పదవీకాలానికి పోటీ చేయనని, వారు డెమొక్రాటికు నామినేషను కోరవచ్చని కూడా సూచించాడు. వాషింగ్టను పూర్వస్థితి నుండి వైదొలగాలని రూజ్‌వెల్టు చివరికి నిర్ణయం తీసుకున్నప్పుడు ఫార్లే, ఉపాధ్యక్షుడు జాన్ గార్నరు ఆయన అభిప్రాయంతో సంతృప్తి చెందలేదు. జర్మనీ పశ్చిమ ఐరోపాను తుడిచిపెట్టి 1940 మధ్యలో బ్రిటను‌ను ముప్పుతిప్పలు పెట్టినప్పుడు. నాజీ ముప్పు నుండి దేశాన్ని సురక్షితంగా చూడటానికి అవసరమైన అనుభవం, నైపుణ్యాలు తనకు మాత్రమే ఉన్నాయని రూజ్‌వెల్టు నిర్ణయించుకున్నాడు. రూజ్‌వెల్టు తప్ప మరే డెమొక్రాటు కూడా ప్రజాదరణ పొందిన రిపబ్లికను అభ్యర్థి వెండెలు విల్కీను ఓడించలేడని భయపడ్డ పార్టీ రాజకీయ నాయకులు ఆయనకు సహాయం చేశారు.

1940 ఎన్నికల ఓట్ల ఫలితాలు
చికాగోలో జరిగిన 1940 జూలై డెమోక్రటికు కన్వెన్షనులో రూజ్‌వెల్టు ఫార్లే, వైస్ ప్రెసిడెంటు గార్నరు నుండి వచ్చిన సవాళ్లను సులభంగా అధిగమించాడు. వారు రూజ్‌వెల్టు తన రెండవ పదవీకాలంలో తన ఉదారవాద ఆర్థిక, సామాజిక విధానాల కారణంగా వ్యతిరేకంగా మారారు. గార్నరు స్థానంలో టికెట్టు ‌మీద పోటీ చేయడానికి, రూజ్‌వెల్టు ఐయోవాకు చెందిన వ్యవసాయ కార్యదర్శి హెన్రీ వాలెసు‌ను ఆశ్రయించాడు. ఆయన న్యూ డీలును గట్టిగా సమర్ధించాడు. వ్యవసాయ రాష్ట్రాల్లో ప్రజాదరణ పొందాడు. వాలెసు తన వ్యక్తిగత జీవితంలో చాలా రాడికలు, "విచిత్రమైన" వ్యక్తి అని భావించిన పార్టీ సంప్రదాయవాదులు చాలా మంది ఈ ఎంపికను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. కానీ వాలెసు టికెట్టు‌లో లేకుండా తాను తిరిగి నామినేషను‌ను తిరస్కరిస్తానని రూజ్‌వెల్టు పట్టుబట్టాడు. వాలెసు ఉపాధ్యక్ష నామినేషను‌ను గెలుచుకున్నాడు. స్పీకరు ఆఫ్ హౌసు విలియం బి. బ్యాంక్‌హెడు, ఇతర అభ్యర్థులను ఓడించాడు.

ఆగస్టు చివరిలో గాలపు నిర్వహించిన పోల్‌లో రేసు సమంగా ఉందని తేలింది. కానీ బేసు‌ల కోసం డిస్ట్రాయరు‌లు బేసు‌ల డెమోర్లు ప్రకటించిన తర్వాత సెప్టెంబరు‌లో రూజ్‌వెల్టు ప్రజాదరణ పెరిగింది. విల్కీ కొత్త ఒప్పందానికి చాలా మద్దతు ఇచ్చాడు. అలాగే బ్రిటను‌కు తిరిగి ఆయుధాలు సమకూర్చడం, సహాయం అందించాడు. కానీ రూజ్‌వెల్టు దేశాన్ని మరొక యూరోపియను యుద్ధంలోకి లాగుతాడని హెచ్చరించాడు. విల్కీ దాడులకు ప్రతిస్పందిస్తూ, రూజ్‌వెల్టు దేశాన్ని యుద్ధం నుండి దూరంగా ఉంచుతానని హామీ ఇచ్చాడు. గత నెలలో ఈ ప్రచారం పార్టీల నుండి దారుణమైన ఆరోపణలు, బురద జల్లులకు దారితీసింది. రూజ్‌వెల్టు 1940 ఎన్నికల్లో 55% ప్రజాదరణ పొందిన ఓట్లతో, 48 రాష్ట్రాలలో 38 రాష్ట్రాలతో, దాదాపు 85% ఎన్నికల ఓట్లతో గెలిచాడు.

### మూడవ - నాల్గవ పదవీకాలం (1941–1945)

రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం రూజ్‌వెల్టు దృష్టిని ఆధిపత్యం చేసింది. గతంలో కంటే ప్రపంచ వ్యవహారాలకు చాలా ఎక్కువ సమయం కేటాయించారు. యుద్ధ ప్రయత్నాల కోసం దేశం ఆర్థిక, ఆర్థిక, సంస్థాగత వనరులను పూర్తిగా సమీకరించడానికి ఆయన చేసిన ప్రయత్నాల ద్వారా దేశీయ రాజకీయాలు, కాంగ్రెసు‌తో సంబంధాలు ఎక్కువగా రూపొందించబడ్డాయి. లాటిను అమెరికా, కెనడాతో సంబంధాలు కూడా యుద్ధకాల డిమాండ్ల ద్వారా నిర్మించబడ్డాయి. రూజ్‌వెల్టు అన్ని ప్రధాన దౌత్య, సైనిక నిర్ణయాల మీద వ్యక్తిగత నియంత్రణను కొనసాగించాడు, తన జనరల్సు, అడ్మిరల్సు, యుద్ధం, నేవీ విభాగాలు, బ్రిటిషు, సోవియటు యూనియను‌తో కూడా దగ్గరగా పనిచేశాడు. దౌత్యం మీద అతని కీలక సలహాదారులు వైటు హౌసు‌లో హ్యారీ హాప్కిన్సు, స్టేటు డిపార్టు‌మెంటు‌లో సమ్నరు వెల్లెసు ట్రెజరీలో హెన్రీ మోర్గెంటౌ జూనియర. సైనిక వ్యవహారాల్లో, రూజ్‌వెల్టు యుద్ధ విభాగంలో కార్యదర్శి హెన్రీ ఎల్. స్టిమ్సను, ఆర్మీ చీఫు ఆఫ్ స్టాఫు జార్జి మార్షలు అడ్మిరలు విలియం డి. లీహిలతో అత్యంత సన్నిహితంగా పనిచేశారు.

#### యుద్ధానికి దారి

 *ఫ్రీడం ఫ్రం ఫియరు* చిత్రకారుడు నార్మను రాక్‌వెలు
1940 చివరి నాటికి తిరిగి ఆయుధ తయారీ అధిక గేరు‌లో ఉంది. పాక్షికంగా విస్తరించడానికి, తిరిగి సన్నద్ధం చేయడానికి బ్రిటను ఇతర దేశాలకు సైన్యం, నావికాదళం, పాక్షికంగా "ప్రజాస్వామ్య ఆయుధశాలగా మారడం. 1941 జనవరిలో తన నాలుగు స్వేచ్ఛల ప్రసంగంలో, "ప్రపంచంలోని ప్రతిచోటా" ప్రజలు అనుభవించాల్సిన నాలుగు ప్రాథమిక స్వేచ్ఛలను ప్రతిపాదించారు: వాక్ స్వేచ్ఛ, వ్యక్తీకరణ స్వేచ్ఛ, ఆరాధనా స్వేచ్ఛ, కోరిక నుండి స్వేచ్ఛ, భయం నుండి స్వేచ్ఛ, రూజ్‌వెల్టు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రాథమిక హక్కుల కోసం మిత్రరాజ్యాల పోరాటానికి వాదించాడు. విల్కీ సహాయంతో, రూజ్‌వెల్టు లెండు-లీజు కార్యక్రమానికి కాంగ్రెసు ఆమోదం పొందాడు. ఇది బ్రిటను, చైనాలకు భారీ సైనిక, ఆర్థిక సహాయాన్ని అందించింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం రుణాలకు విరుద్ధంగా తిరిగి చెల్లింపు ఉండదు. జపాన్, జర్మనీ, ఇటలీల మీద రూజ్‌వెల్టు దృఢమైన వైఖరిని తీసుకోవడంతో చార్లెసు లిండ్‌బర్గు అమెరికా ఫస్టు కమిటీ వంటి అమెరికను ఒంటరివాదులు రూజ్‌వెల్టు‌ను బాధ్యతారహిత యుద్ధోన్మాదిగా తీవ్రంగా దాడి చేశారు. 1941 జూన్ లో జర్మనీ దాడి చేసినప్పుడు సోవియటు యూనియను‌కు లెండ్-లీజు‌ను విస్తరించడానికి రూజ్‌వెల్టు అంగీకరించాడు. అందువల్ల, రూజ్‌వెల్టు "యుద్ధం లేకుండా అన్ని సహాయాలు" అనే విధానంతో యుఎస్‌ను మిత్రదేశాలు వైపుకు అప్పగించాడు. 1941 జూలై నాటికి లాటిను అమెరికాలో జర్మనీ, ఇటలీ గ్రహించిన పోరాట ప్రయత్నాలను ఎదుర్కోవడానికి రూజ్‌వెల్టు ఆఫీస్ ఆఫ్ ది కోఆర్డినేటరు ఆఫ్ ఇంటరు-అమెరికను అఫైర్సు ఏర్పాటుకు అధికారం ఇచ్చాడు.

1941 ఆగస్టులో రూజ్‌వెల్టు, చర్చిలు ఒక రహస్య ద్వైపాక్షిక సమావేశాన్ని నిర్వహించారు. దీనిలో వారు అట్లాంటికు చార్టరును రూపొందించారు. ఇది ప్రపంచ యుద్ధకాలం యుద్ధానంతర లక్ష్యాలను సంభావితంగా వివరిస్తుంది. ఇది అనేక యుద్ధకాల సమావేశాలులో మొదటిది; చర్చిలు, రూజ్‌వెల్టు మరో పదిసార్లు వ్యక్తిగతంగా కలుసుకున్నారు. జర్మనీ మీద అమెరికా యుద్ధ ప్రకటన కోసం చర్చిలు ఒత్తిడి చేసినప్పటికీ అమెరికాను యుద్ధంలోకి తీసుకురావడానికి కాంగ్రెసు చేసే ఏ ప్రయత్నాన్నైనా తిరస్కరిస్తుందని రూజ్‌వెల్టు విశ్వసించారు. సెప్టెంబరులో ఒక జర్మనీ జలాంతర్గామి యుఎస్ డిస్ట్రాయరు *గ్రీరు* మీద కాల్పులు జరిపింది. యుఎస్ నేవీ అట్లాంటికు‌లో బ్రిటను వంటి తూర్పున మిత్రరాజ్యాల కాన్వాయి‌లకు ఎస్కార్టు పాత్రను పోషిస్తుందని వారు యుఎస్ నేవీ జోన్‌లోకి ప్రవేశిస్తే జర్మనీ నౌకలు లేదా క్రీగ్సు‌మరైను యు-బోటుల మీద కాల్పులు జరుపుతుందని రూజ్‌వెల్టు ప్రకటించాడు. ఈ "కనుచూపు మేరలో కాల్పులు" విధానం అమెరికా నావికాదళాన్ని జర్మనీ జలాంతర్గాములతో ప్రత్యక్ష ఘర్షణకు గురిచేసింది. అమెరికన్లు 2-టు-1 తేడాతో దీనిని ఇష్టపడ్డారు.

#### పెర్ల్ హార్బరు - యుద్ధ ప్రకటనలు

పోలాండు మీద జర్మనీ దండయాత్ర తర్వాత రూజ్‌వెల్టు, ఆయన అగ్ర సైనిక సిబ్బంది ఇద్దరి ప్రాథమిక ఆందోళన ఐరోపా‌లో యుద్ధం మీదనే ఉంది. కానీ జపాన్ కూడా విదేశాంగ విధాన సవాళ్లను ఎదుర్కొంది. 1931లో మంచూరియా మీద జపనీసు దండయాత్ర నుండి జపాన్‌తో సంబంధాలు నిరంతరం క్షీణించాయి. చైనాకు రూజ్‌వెల్టు మద్దతు ఇవ్వడంతో మరింత దిగజారింది. ఉత్తర ఫ్రెంచు ఇండోచైనాను జపాన్ ఆక్రమించినందుకు ప్రతిస్పందనగా రూజ్‌వెల్టు చైనాకు $100 మిలియన్ల రుణం (2024 లో 2.2 బిలియన్ల అమెరికా డాలర్లకు సమానం) ప్రకటించిన తర్వాత జపాన్ జర్మనీ, ఇటలీతో త్రైపాక్షిక ఒప్పందం మీద సంతకం చేసింది; జర్మనీ, జపాన్, ఇటలీ యాక్సిసు పవర్సుగా ప్రసిద్ధి చెందాయి. 1941 జూలైలో జపాన్ మిగిలిన ఫ్రెంచి ఇండోచైనాను ఆక్రమించిన తర్వాత, రూజ్‌వెల్టు జపాన్‌కు చమురు అమ్మకాలను నిలిపివేసాడు. దీని వలన జపాన్ దాని చమురు సరఫరాలో 95 శాతానికి పైగా కోల్పోయింది. ఆయన ఫిలిప్పీన్సు సైన్యాన్ని అమెరికను కమాండు కింద ఉంచాడు. ఫిలిప్పీన్సు‌లో యుఎస్ దళాలకు నాయకత్వం వహించడానికి జనరలు డగ్లసు మాక్‌ఆర్థరును తిరిగి క్రియాశీల విధుల్లోకి నియమించాడు.

ఈ ఆంక్షలతో జపనీయులు ఆగ్రహించారు. అమెరికా ఆంక్షలను ఎత్తివేయకపోతే జపాన్ నాయకులు దాని మీద దాడి చేయాలని దృఢంగా నిశ్చయించుకున్నారు. రూజ్‌వెల్టు పరిపాలన ఈ విధానాన్ని తిప్పికొట్టడానికి ఇష్టపడలేదు. విదేశాంగ కార్యదర్శి హలు రూజ్‌వెల్టు ప్రధాన మంత్రి ఫుమిమారో కోనో మధ్య జరగనున్న సంభావ్య శిఖరాగ్ర సమావేశాన్ని అడ్డుకున్నారు.} దౌత్య ప్రయత్నాలు విఫలమైన తర్వాత, జపాన్ ప్రైవీ కౌన్సిలు యునైటెడు స్టేట్సు ‌మీద సమ్మెకు అధికారం ఇచ్చింది. యునైటెడు స్టేట్సు ఆసియాటికు ఫ్లీటు (ఫిలిప్పీన్సు‌లో ఉంచబడింది), హవాయిలోని పెర్లు హార్బరు వద్ద ఉంచబడింది) యునైటెడు స్టేట్సు పసిఫికు ఫ్లీటు నాశనం ఆగ్నేయ ప్రాంతాన్ని జయించడానికి చాలా ముఖ్యమైనదని జపనీయులు విశ్వసించారు. ఆసియా. 1941 డిసెంబరు 7న జపనీయులు పెర్ల్ హార్బరు ‌మీద ఆకస్మిక దాడి ప్రారంభించారు. ఇది ప్రధాన అమెరికను యుద్ధనౌక నౌకాదళాన్ని ఓడించి 2,403 మంది అమెరికను సైనికులు, పౌరులను చంపింది. అదే సమయంలో ప్రత్యేక జపనీయులు థాయిలాండ్, బ్రిటిషు హాంకాంగ్, ఫిలిప్పీన్స్ ఇతర లక్ష్యాల మీద దాడి చేశారు. కాంగ్రెసు‌ను ఉద్దేశించి తన "ఇన్‌ఫ్యామీ స్పీచు"లో రూజ్‌వెల్టు యుద్ధానికి పిలుపునిచ్చారు. దీనిలో ఆయన ఇలా అన్నారు: "నిన్న 1941 డిసెంబరు 7 న—ఈ తేదీ అపఖ్యాతి పాలవుతుంది—యునైటెడు స్టేట్సు ఆఫ్ అమెరికాపై జపాన్ సామ్రాజ్యం నావికా, వైమానిక దళాలు అకస్మాత్తుగా, ఉద్దేశపూర్వకంగా దాడి చేశాయి." దాదాపు ఏకగ్రీవ ఓటులో, కాంగ్రెసు జపాన్‌‌ మీద యుద్ధం ప్రకటించింది. పెర్ల్ హార్బరు తర్వాత యునైటెడు స్టేట్సు‌లో యుద్ధ వ్యతిరేక భావన రాత్రికి రాత్రే ఆవిరైపోయింది. 1941 డిసెంబరు 11న హిట్లరు, ముస్సోలినీ యునైటెడు స్టేట్సు‌ యుద్ధం ప్రకటించారు. దీనికి జర్మనీ యునైటెడు స్టేట్సు ప్రతిస్పందించారు.

పెర్లు హార్బరు మీద దాడి గురించి రూజ్‌వెల్టు లేదా ఇతర ఉన్నత ప్రభుత్వ అధికారులు ముందుగానే తెలుసుకున్నారని కుట్ర సిద్ధాంతాలు అనే వాదనను మెజారిటీ పండితులు తిరస్కరించారు. జపనీయులు తమ రహస్యాలను నిశితంగా కాపాడుకున్నారు. కాబట్టి పసిఫికు ఫ్లీటు ఆకస్మిక దాడికి జపనీసు ప్రణాళికల గురించి అమెరికను అధికారులకు తెలిసి ఉండే అవకాశం లేదు. యుద్ధం ఆసన్నమైందని సీనియరు అమెరికను అధికారులకు తెలుసు కానీ వారు పెర్ల్ హార్బరు ‌మీద దాడిని ఊహించలేదు. జపనీయులు డచు ఈస్టు ఇండీసు లేదా థాయిలాండు ‌మీద దాడి చేస్తారని రూజ్‌వెల్టు భావించారు.

* 1941 డిసెంబరు న రూజ్‌వెల్టు జపాన్ ‌మీద యుద్ధ ప్రకటన మీద సంతకం చేశారు
* 1941 డిసెంబరు 11న రూజ్‌వెల్ట్ జర్మనీ మీద యుద్ధ ప్రకటన మీద సంతకం చేశారు
* రూజ్‌వెల్టు విన్స్టను చర్చిలు హెచ్‌ఎంఎస్ ఉన్నారు. 1941 అట్లాంటికు చార్టరు సమావేశం కోసం *ప్రిన్సు ఆఫ్ వేల్సు*

#### యుద్ధ ప్రణాళికలు

 1942 జూన్లో మిత్రరాజ్యాలు (నీలం, ఎరుపు), అక్షరాజ్యాల (నలుపు) నియంత్రణలో ఉన్న భూభాగం
1941 డిసెంబరు చివరలో చర్చిలు రూజ్‌వెల్టు ఆర్కాడియా కాన్ఫరెన్సులో సమావేశమయ్యారు. ఇది యుఎస్ బ్రిటను మధ్య ఉమ్మడి వ్యూహాన్ని స్థాపించింది. జపాన్ ముందు జర్మనీ ఓటమికి ప్రాధాన్యతనిచ్చే ఐరోపా ఫస్టు వ్యూహం మీద ఇద్దరూ అంగీకరించారు. అమెరికా, బ్రిటను సైనిక విధానాన్ని సమన్వయం చేయడానికి కంబైన్డు చీఫ్స్ ఆఫ్ స్టాఫును, సరఫరాల కేటాయింపును సమన్వయం చేయడానికి కంబైన్డు మునిషన్సు అసైన్మెంటు బోర్డును ఏర్పాటు చేశాయి. పసిఫికు థియేటరు‌లో ఎబిడిఎ అని పిలువబడే కేంద్రీకృత కమాండు‌ను స్థాపించడానికి కూడా ఒక ఒప్పందం కుదిరింది. ఇది అమెరికను, బ్రిటిషు, డచు, ఆస్ట్రేలియా దళాలకు థియేటరు‌లో పేరు పెట్టబడింది. 1942 జనవరి 1న యునైటెడు స్టేట్సు, ఇతర మిత్రరాజ్యాల శక్తులు ఐక్యరాజ్యసమితి ప్రకటనను జారీ చేశాయి. దీనిలో ప్రతి దేశం అక్ష రాజ్యాలను ఓడించడానికి ప్రతిజ్ఞ చేసింది.

1942లో రూజ్‌వెల్టు ఒక అమెరికను సైనిక వ్యూహం మీద తుది నిర్ణయాలు తీసుకున్న జాయింటు చీఫ్సు ఆఫ్ స్టాఫు అనే కొత్త సంస్థ. నావలు ఆపరేషన్సు చీఫుగా అడ్మిరలు ఎర్నెస్టు జె. కింగు నేవీ మెరైన్సుకు నాయకత్వం వహించగా, జనరలు జార్జి సి. మార్షలు సైన్యాన్ని నడిపించారు. వైమానిక దళం మీద నామమాత్రపు నియంత్రణలో ఉన్నారు. ఆచరణలో జనరలు హాపు ఆర్నాల్డు దీనికి నాయకత్వం వహించారు. జాయింటు చీఫ్సుకు అడ్మిరలు విలియం డి. లీహి అధ్యక్షత వహించారు. అత్యంత సీనియరు అధికారి. సైన్యంలో. రూజ్‌వెల్టు యుద్ధాన్ని సూక్ష్మంగా నిర్వహించడం మానేశాడు. తన అగ్ర సైనిక అధికారులను చాలా నిర్ణయాలు తీసుకోనిచ్చాడు. రూజ్‌వెల్టు పౌర నియామకాలు పురుషులు, పరికరాల డ్రాఫ్టు సేకరణను నిర్వహించాయి. కానీ యుద్ధ లేదా నేవీ కార్యదర్శులు కూడా కాదు, ఏ పౌరుడు కూడా వ్యూహంలో పాత్ర పోషించలేదు. రూజ్‌వెల్టు స్టేటు డిపార్టు‌మెంటు‌ను తప్పించుకుని తన సహాయకుల ద్వారా, ముఖ్యంగా హ్యారీ హాప్కిన్సు ద్వారా ఉన్నత స్థాయి దౌత్యం నిర్వహించాడు. లెండు-లీజు నిధుల మీద ఆయన నియంత్రణ ద్వారా ఆయన ప్రభావం బలపడింది.

#### అణు కార్యక్రమం

1939 ఆగస్టులో లియో స్జిలార్డు, ఆల్బర్ట్ ఐన్‌స్టీన్ రూజ్‌వెల్టు‌కు ఐన్‌స్టీను-స్జిలార్డు లేఖను పంపారు, అణు ఆయుధాలను అభివృద్ధి చేయడానికి జర్మనీ ప్రాజెక్టు అవకాశం గురించి హెచ్చరించారు. ఇటీవల కనుగొన్న అణు విచ్ఛిత్తి ప్రక్రియను సామూహిక విధ్వంసం ఆయుధాన్ని సృష్టించడానికి ఉపయోగించవచ్చని స్జిలార్డు గ్రహించారు. జర్మనీకి సాంకేతికతను మాత్రమే కలిగి ఉండటానికి అనుమతించడం వల్ల కలిగే పరిణామాలకు రూజ్‌వెల్టు భయపడి, అణ్వాయుధాల మీద ప్రాథమిక పరిశోధనకు అధికారం ఇచ్చాడు. పెర్ల్ హార్బరు తర్వాత, రూజ్‌వెల్టు పరిపాలన పరిశోధన కొనసాగించడానికి నిధులను సేకరించింది. మాన్‌హాటను ప్రాజెక్టును పర్యవేక్షించడానికి జనరలు లెస్లీ గ్రోవ్సును ఎంపిక చేసింది. దీనికి మొదటి అణ్వాయుధాలను అభివృద్ధి చేసే బాధ్యత అప్పగించబడింది. రూజ్‌వెల్టు, చర్చిలు సంయుక్తంగా ఈ ప్రాజెక్టును కొనసాగించడానికి అంగీకరించారు. అమెరికను శాస్త్రవేత్తలు తమ బ్రిటిషు సహచరులతో సహకరించేలా రూజ్‌వెల్టు సహాయం చేశారు.

#### యుద్ధకాల సమావేశాలు

కైరో సమావేశంలో చియాంగు కై-షేక్, రూజ్‌వెల్టు, విన్స్టను చర్చిలురూజ్‌వెల్ట్ మరణానికి రెండు నెలల ముందు, ఫిబ్రవరి 1945లో యాల్టా సమావేశంలో చర్చిల్, రూజ్‌వెల్ట్, స్టాలిన్
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో "బిగ్ ఫోర్" మిత్రరాజ్యాల శక్తులను సూచించడానికి రూజ్‌వెల్టు "ఫోర్ పోలీస్‌మెను" అనే పదాన్ని ఉపయోగించారు: యునైటెడు స్టేట్సు, యునైటెడు కింగ్‌డం, సోవియటు యూనియను, చైనా. రూజ్‌వెల్టు, విన్స్టన్ చర్చిల్ సోవియటు నాయకుడు జోసెఫ్ స్టాలిన్, "బిగ్ త్రీ", చైనీసు జనరల్సిమో చియాంగ్ కై-షేక్తో కలిసి, అమెరికన్, బ్రిటిష్ దళాలు పశ్చిమంలో కేంద్రీకృతమై ఉన్న ఒక ప్రణాళిక మీద అనధికారికంగా సహకరించాయి; సోవియటు దళాలు తూర్పు ఫ్రంటులో పోరాడాయి; చైనా, బ్రిటిషు, అమెరికను దళాలు ఆసియా, పసిఫిక్‌లో పోరాడాయి. సోవియటు యూనియను, ఇతర దేశాలకు లెండు-లీజు కార్యక్రమం ద్వారా యునైటెడు స్టేట్సు కూడా సహాయం పంపడం కొనసాగించింది. మిత్రరాజ్యాలు ఉన్నత స్థాయి సమావేశాల శ్రేణిలో అలాగే దౌత్య, సైనిక మార్గాల ద్వారా సంప్రదింపుల ద్వారా వ్యూహాన్ని రూపొందించాయి. 1942 మే నుండి, సోవియటు‌లు తూర్పు సరిహద్దు నుండి దళాలను మళ్లించడానికి జర్మన్ ఆక్రమిత ఫ్రాన్సు మీద ఆంగ్లో-అమెరికను దండయాత్రను కోరాయి. తమ దళాలు ఇంకా సిద్ధంగా లేవని ఆందోళన చెందిన చర్చిల్, రూజ్‌వెల్టు కనీసం 1943 వరకు అలాంటి దండయాత్రను ఆలస్యం చేయాలని నిర్ణయించుకున్నారు, బదులుగా ఆపరేషను టార్చి అని పిలువబడే ఉత్తర ఆఫ్రికాలో ల్యాండింగు ‌మీద దృష్టి పెట్టాలని నిర్ణయించుకున్నారు.

1943 నవంబరులో రూజ్‌వెల్టు, చర్చిలు, స్టాలిను టెహ్రాను కాన్ఫరెన్సులో వ్యూహం, యుద్ధానంతర ప్రణాళికలను చర్చించడానికి సమావేశమయ్యారు. అక్కడ రూజ్‌వెల్టు మొదటిసారి స్టాలిను‌ను కలిశారు. బ్రిటను యునైటెడు స్టేట్సు 1944లో జర్మనీకి వ్యతిరేకంగా రెండవ యుద్ధాన్ని ప్రారంభించడానికి కట్టుబడి ఉన్నాయి. స్టాలిను పేర్కొనబడని తేదీన జపాన్‌ మీద యుద్ధంలోకి ప్రవేశించడానికి కట్టుబడి ఉన్నారు. బ్రెట్టను వుడ్సు డంబార్టను ఓక్సులో జరిగిన తదుపరి సమావేశాలు యుద్ధానంతర అంతర్జాతీయ ద్రవ్య వ్యవస్థ, విఫలమైన లీగు ఆఫ్ నేషన్సు‌కు సమానమైన అంతర ప్రభుత్వ సంస్థ యునైటెడు నేషన్సు కోసం చట్రాన్ని స్థాపించాయి. విల్సోనియను బాధ్యతను చేపట్టి, రూజ్‌వెల్టు ఐక్యరాజ్యసమితి స్థాపనను తన అత్యున్నత యుద్ధానంతర ప్రాధాన్యతగా ముందుకు తెచ్చారు. వాషింగ్టను, మాస్కో, లండను, బీజింగుల నియంత్రణలో ఉంటుందని అన్ని ప్రధాన ప్రపంచ సమస్యలను పరిష్కరిస్తుందని రూజ్‌వెల్టు భావించారు.

ఫిబ్రవరి 1945లో యాల్టా కాన్ఫరెన్సు తర్వాత, గ్రేటు బిట్టరు లేకు‌లో యుఎస్‌ఎస్ క్విన్సీ (సిఎ-71) బోర్డులో ఇథియోపియను చక్రవర్తి హైలే సెలాసీ I (ఎడమ), ఈజిప్టు రాజు ఫరూకు (కుడి)
1945 ఫిబ్రవరిలో క్రిమియాలో జరిగిన యాల్టా కాన్ఫరెన్సులో రూజ్‌వెల్టు, చర్చిలు, స్టాలిను రెండవసారి కలుసుకున్నారు. ఐరోపా‌లో యుద్ధం ముగియడంతో, రూజ్‌వెల్టు ప్రాథమిక దృష్టి జపాన్‌ మీద యుద్ధంలోకి ప్రవేశించమని స్టాలిను‌ను ఒప్పించడం; జపాన్‌ మీద అమెరికను దాడి వల్ల పది లక్షల మంది అమెరికన్లు చనిపోతారని జాయింటు చీఫ్సు అంచనా వేశారు. ప్రతిగా, సఖాలిను ద్వీపం వంటి ఆసియా భూభాగాల మీద నియంత్రణను సోవియటు యూనియను‌కు హామీ ఇచ్చారు. ఐక్యరాజ్యసమితిని స్థాపించడానికి 1945లో ఒక సమావేశం నిర్వహించడానికి ముగ్గురు నాయకులు అంగీకరించారు అంతర్జాతీయ భద్రతని నిర్ధారించే బాధ్యత కలిగిన ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి నిర్మాణం మీద కూడా వారు అంగీకరించారు. పోలాండు నుండి సోవియటు సైనికులను వెంటనే తరలించాలని రూజ్‌వెల్టు ఒత్తిడి చేయలేదు కానీ జర్మనీ ఆక్రమించిన దేశాలలో ఉచిత ఎన్నికలను హామీ ఇచ్చే లిబరేటెడు ఐరోపా మీద డిక్లరేషను జారీ చేయడంలో ఆయన విజయం సాధించారు. జర్మనీ కూడా ముక్కలుగా విడిపోదు. కానీ యునైటెడు స్టేట్సు, ఫ్రాన్సు, బ్రిటను, సోవియటు యూనియను సంయుక్తంగా ఆక్రమించుకుంటాయి. సోవియటు ఒత్తిడికి వ్యతిరేకంగా, రూజ్‌వెల్టు, చర్చిలు యుద్ధం తర్వాత జర్మనీ మీద భారీ నష్టపరిహారం, డీఇండస్ట్రియలైజేషను విధించడానికి అంగీకరించడానికి నిరాకరించారు.

1945 మార్చిలో రూజ్‌వెల్టు స్టాలిను‌కు గట్టి పదజాలంతో సందేశాలు పంపి, పోలాండు, జర్మనీ, యుద్ధ ఖైదీలు, ఇతర అంశాల మీద తన యాల్టా కట్టుబాట్లను ఉల్లంఘించాడని ఆరోపించాడు. హిట్లరు‌తో ప్రత్యేక శాంతి ఒప్పందం కుదుర్చుకోవడానికి పాశ్చాత్య మిత్రదేశాలు తన వెనుక కుట్ర పన్నుతున్నాయని స్టాలిను ఆరోపించినప్పుడు, రూజ్‌వెల్టు ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: "నా చర్యలను లేదా నా విశ్వసనీయ సహచరుల చర్యలను ఇంత నీచంగా తప్పుగా చూపించినందుకు మీ ఇన్ఫార్మర్లు ఎవరైనా సరే, వారి పట్ల తీవ్ర ఆగ్రహం కలగకుండా ఉండలేను."

యాల్టా సమావేశంలో రూజ్‌వెల్టు పాత్ర వివాదాస్పదమైంది; విమర్శకులు తూర్పు ఐరోపాలో స్వేచ్ఛా ఎన్నికలను అనుమతించడానికి సోవియటు యూనియను‌ను ఆయన అమాయకంగా విశ్వసించారని ఆరోపిస్తున్నారు. అయితే సోవియటు ఆక్రమణ, సోవియటు యూనియను‌తో సహకారం అవసరం దృష్ట్యా తూర్పు యూరోపియను దేశాలకు రూజ్‌వెల్టు చేయగలిగినది ఇంకేమీ లేదని మద్దతుదారులు వాదిస్తున్నారు.

#### యుద్ధం కోర్సు

మిత్రరాజ్యాలు 1942 నవంబరులో ఫ్రెంచు ఉత్తర ఆఫ్రికా మీద దాడి చేశాయి. దిగిన కొన్ని రోజుల్లోనే విచీ ఫ్రెంచు దళాల లొంగిపోవడాన్ని నిర్ధారించాయి. 1943 జనవరి కాసాబ్లాంకా సమావేశంలో మిత్రరాజ్యాలు ఉత్తర ఆఫ్రికాలో యాక్సిసు దళాలను ఓడించి తరువాత సిసిలీ మీద దండయాత్రను ప్రారంభించడానికి అంగీకరించాయి. 1944లో ఫ్రాన్సు ‌మీద దాడి జరగనుంది. సమావేశంలో రూజ్‌వెల్టు జర్మనీ, జపాన్ ఇటలీ షరతులు లేని లొంగిపోవడాన్ని మాత్రమే అంగీకరిస్తానని కూడా ప్రకటించాడు. 1943 ఫిబ్రవరిలో సోవియటు యూనియను స్టాలిను‌గ్రాడు యుద్ధంలో మేలో ప్రధాన విజయాన్ని సాధించింది. 1943లో మిత్రరాజ్యాలు ఉత్తర ఆఫ్రికాలో 250,000 మందికి పైగా జర్మనీ, ఇటాలియను సైనికులను లొంగిపోయేలా చేశాయి. దీనితో ఉత్తర ఆఫ్రికా ప్రచారాన్ని ముగించారు. మిత్రరాజ్యాలు 1943 జూలైలో సిసిలీ మీద దండయాత్ర ప్రారంభించి మరుసటి నెలలో ద్వీపాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాయి. 1943 సెప్టెంబరులో మిత్రరాజ్యాలు ఇటాలియను ప్రధాన మంత్రి పియట్రో బాడోగ్లియో నుండి యుద్ధ విరమణను పొందాయి. కానీ జర్మనీ త్వరగా ముస్సోలినీని అధికారంలోకి తెచ్చింది. ఇటలీ ప్రధాన భూభాగం మీద మిత్రరాజ్యాల దండయాత్ర 1943 సెప్టెంబరులో ప్రారంభమైంది. కానీ ఇటాలియను 1945 వరకు జర్మనీ, ఇటాలియను దళాలు మిత్రరాజ్యాల దాడిని ప్రతిఘటించడంతో ప్రచారం కొనసాగింది.

 1944 డిసెంబరులో మిత్రరాజ్యాలు (నీలం, ఎరుపు), అక్ష రాజ్యాలు (నలుపు)
ఫ్రాన్సు దండయాత్రకు నాయకత్వం వహించడానికి, రూజ్‌వెల్ట్ జనరలు డ్వైటు డి. ఐసెన్‌హోవరును ఎంచుకున్నాడు. ఆయన ఉత్తర ఆఫ్రికా, సిసిలీలో బహుళజాతి సంకీర్ణానికి విజయవంతంగా నాయకత్వం వహించాడు. ఐసెను‌హోవరు 1944 జూన్ 6న ఆపరేషను ఓవర్‌లార్డును ప్రారంభించాడు. 12,000 విమానాలు, ఇప్పటివరకు సమావేశమైన అతిపెద్ద నావికా దళం మద్దతుతో, మిత్రరాజ్యాలు నార్మాండీలో బీచ్‌హెడు‌ను విజయవంతంగా స్థాపించాయి. తరువాత మరింత ముందుకు సాగాయి. ఫ్రాన్సు. ఎన్నిక కాని ప్రభుత్వానికి మద్దతు ఇవ్వడానికి ఇష్టపడకపోయినా రూజ్‌వెల్టు చార్లెసు డి గల్లె, ఫ్రెంచి రిపబ్లికు తాత్కాలిక ప్రభుత్వాన్ని 1944 జూలైలో ఫ్రాన్సు వాస్తవ ప్రభుత్వంగా గుర్తించాడు. ఫ్రాన్సు‌లో ఎక్కువ భాగం విముక్తి పొందిన తర్వాత రూజ్‌వెల్టు 1944 అక్టోబరులో డి గల్లె ప్రభుత్వానికి అధికారిక గుర్తింపును మంజూరు చేశాడు. తరువాతి నెలల్లో మిత్రరాజ్యాలు మరిన్ని భూభాగాలను విముక్తి చేశాయి. జర్మనీ మీద దండయాత్రను ప్రారంభించింది. 1945 ఏప్రిల్ నాటికి పాశ్చాత్య మిత్రరాజ్యాలు, సోవియటు యూనియను రెండింటి పురోగతి నేపథ్యంలో నాజీ ప్రతిఘటన కూలిపోయింది.

యుద్ధం ప్రారంభ వారాలలో, జపాన్ ఫిలిప్పీన్సు, ఆగ్నేయాసియాలోని బ్రిటిషు, డచు కాలనీలను జయించింది. 1942 జూన్ నాటికి జపాన్ దాడి గరిష్ఠ స్థాయికి చేరుకుంది. ఆ సమయంలో యుఎస్ నావికాదళం మిడ్వే ‌ యుద్ధంలో నిర్ణయాత్మక విజయం సాధించింది. ఆ తర్వాత అమెరికను, ఆస్ట్రేలియను దళాలు పసిఫికు దీవుల గుండా ద్వీపం దూకడం లేదా లీప్‌ఫ్రాగింగు అనే నెమ్మదిగా, ఖరీదైన వ్యూహాన్ని ప్రారంభించాయి. దీని లక్ష్యం జపాన్‌ మీద వ్యూహాత్మక వైమానిక శక్తిని తీసుకురావడం, చివరికి జపాన్‌ను ఆక్రమించడం సాధ్యమయ్యే స్థావరాలను పొందడం. హిట్లరు‌కు విరుద్ధంగా, రూజ్‌వెల్టు వ్యూహాత్మక నావికా కార్యకలాపాలలో ప్రత్యక్షంగా పాల్గొనలేదు. అయినప్పటికీ ఆయన వ్యూహాత్మక నిర్ణయాలను ఆమోదించాడు. జపాన్‌కు వ్యతిరేకంగా ఎక్కువ కృషి చేయాలని ప్రజలు, కాంగ్రెసు నుండి వచ్చిన పట్టుబట్టిన డిమాండ్లకు రూజ్‌వెల్టు కొంతవరకు లొంగిపోయాడు. కానీ ఆయన ఎల్లప్పుడూ మొదట జర్మనీ మీద పట్టుబట్టాడు. లేటు గల్ఫు యుద్ధంలో జపనీస్ నావికాదళం బలం క్షీణించింది. 1945 ఏప్రిల్ నాటికి మిత్రరాజ్యాలు పసిఫికు‌లో కోల్పోయిన వారి భూభాగంలో ఎక్కువ భాగాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకున్నాయి.

#### హోమ్ ఫ్రంటు

యుద్ధం అంతటా హోం ఫ్రంటు డైనమికు సామాజిక మార్పులకు లోనైంది, అయితే దేశీయ సమస్యలు ఇక మీద రూజ్‌వెల్టు అత్యంత అత్యవసర విధాన ఆందోళన కాదు. సైనిక నిర్మాణం ఆర్థిక వృద్ధిని ప్రేరేపించింది. నిరుద్యోగం 1940 వసంతకాలంలో 7.7 మిలియన్ల నుండి 1941 శరదృతువులో 3.4 మిలియన్లకు, 1942 శరదృతువులో 1.5 మిలియన్లకు పడిపోయింది, 54 మిలియన్ల శ్రామిక శక్తిలో. పెరుగుతున్న కార్మిక కొరత ఉంది, ఇది ఆఫ్రికను అమెరికన్లు, రైతులు, గ్రామీణ జనాభా తయారీ కేంద్రాలకు గ్రేటు మైగ్రేషను రెండవ తరంగాన్ని వేగవంతం చేసింది. దక్షిణాది నుండి ఆఫ్రికను అమెరికన్లు రక్షణ పరిశ్రమలో కొత్త ఉద్యోగాల కోసం కాలిఫోర్నియా, ఇతర పశ్చిమ తీర రాష్ట్రాలకు వెళ్లారు. పెరిగిన ప్రభుత్వ వ్యయాన్ని భరించడానికి, 1941లో రూజ్‌వెల్టు కాంగ్రెసు $1,00,000 కంటే ఎక్కువ ఆదాయం ఉన్న ప్రతిదాని మీద 99.5% ఆదాయపు పన్ను రేటును అమలు చేయాలని ప్రతిపాదించారు; ఆ ప్రతిపాదన విఫలమైనప్పుడు, $25,000 కంటే ఎక్కువ ఆదాయం మీద 100% ఆదాయపు పన్ను విధించాలని ఆయన కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వు జారీ చేశారు. దానిని కాంగ్రెసు రద్దు చేసింది. రెవెన్యూ చట్టం 1942 94% వరకు అత్యధిక పన్ను రేట్లను (అదనపు లాభాల పన్ను లెక్కించిన తర్వాత) ఏర్పాటు చేసింది. పన్ను ఆధారాన్ని బాగా పెంచింది, మొదటి సమాఖ్య విత్‌హోల్డింగు పన్నును ఏర్పాటు చేసింది. 1944లో రూజ్‌వెల్ట్ కాంగ్రెసు కార్పొరేటు, వ్యక్తిగత రెండింటికీ "అసమంజసమైన" లాభాలపై పన్ను విధించడానికి చట్టాన్ని రూపొందించాలని తద్వారా యుద్ధం, ఇతర ప్రభుత్వ చర్యల కోసం $10 బిలియన్లకు పైగా ఆదాయం కోసం తన ప్రకటించిన అవసరానికి మద్దతు ఇవ్వాలని అభ్యర్థించాడు. రూజ్‌వెల్టు వీటోను కాంగ్రెసు తోసిపుచ్చుతూ చిన్న ఆదాయ బిల్లును ఆమోదించింది. దీని ద్వారా $2 బిలియన్లు సేకరించవచ్చు.

1942లో యుద్ధ ఉత్పత్తి నాటకీయంగా పెరిగింది కానీ రూజ్‌వెల్టు లక్ష్యాలను చేరుకోలేకపోయింది. దీనికి కారణం మానవశక్తి కొరత. ఈ ప్రయత్నం అనేక సమ్మెల ద్వారా కూడా ఆటంకం కలిగింది. ముఖ్యంగా బొగ్గు గనులు, రైల్‌రోడ్డు పరిశ్రమలలో ఇది 1944 వరకు కొనసాగింది. అయినప్పటికీ 1941 - 1945 మధ్య యునైటెడు స్టేట్సు 2.4 మిలియను ట్రక్కులను, 3,00,000 సైనిక దళాలను ఉత్పత్తి చేసింది. విమానాలు, 88,400 ట్యాంకులు, 40 బిలియను రౌండ్ల మందుగుండు సామగ్రి. యునైటెడు స్టేట్సు ఉత్పత్తి సామర్థ్యం ఇతర దేశాల కంటే తక్కువగా ఉంది; ఉదాహరణకు, 1944లో యునైటెడు స్టేట్సు జర్మనీ, జపాన్, బ్రిటను సోవియటు యూనియను‌ల సంయుక్త ఉత్పత్తి కంటే ఎక్కువ సైనిక విమానాలను ఉత్పత్తి చేసింది. వైటు హౌసు కార్మిక మధ్యవర్తిత్వం, రాజీ లేదా మధ్యవర్తిత్వానికి అంతిమ ప్రదేశంగా మారింది. ఆర్థిక యుద్ధ బోర్డుకి నాయకత్వం వహించిన ఉపాధ్యక్షుడు వాలెసు, పునర్నిర్మాణ ఆర్థిక సంస్థకి బాధ్యత వహించిన జెస్సీ హెచ్. జోన్సు మధ్య ఒక ప్రత్యేక యుద్ధ రాజసం జరిగింది; రబ్బరు సరఫరాల సముపార్జనకు రెండు సంస్థలు బాధ్యత వహించాయి. నిధుల విషయంలో విభేదాలు ఏర్పడ్డాయి. రూజ్‌వెల్టు రెండు ఏజెన్సీలను రద్దు చేయడం ద్వారా వివాదాన్ని పరిష్కరించాడు. 1943లో రూజ్‌వెల్టు హోం ఫ్రంటు‌ను పర్యవేక్షించడానికి ఆఫీసు ఆఫ్ వార్ మొబిలైజేషనును స్థాపించాడు; ఈ సంస్థకు జేమ్సు ఎఫ్. బైర్న్సు నాయకత్వం వహించారు. ఆయన ప్రభావం కారణంగా "సహాయక అధ్యక్షుడు"గా పేరు పొందారు.

Duration: 1 నిమిషం, 35 సెకండ్లు.1:35సబ్‌టైటిళ్ళు ఉన్నాయి.CCరూజ్‌వెల్టు 1944 జనవరి 11న ప్రసారమైన యూనియను స్టేటు అడ్రసులో సామాజిక, ఆర్థిక హక్కుల బిల్లు కోసం ప్రణాళికను ప్రకటించారు (సారాంశం).
రూజ్‌వెల్టు 1944 యూనియను స్టేటు అడ్రసు అమెరికన్లు ప్రాథమిక ఆర్థిక హక్కులను రెండవ హక్కుల బిల్లుగా భావించాలని సూచించింది. అన్ని అమెరికన్లకు "తగినంత వైద్య సంరక్షణ", "మంచి విద్య", "మంచి ఇల్లు", "ఉపయోగకరమైన, వేతనంతో కూడిన ఉద్యోగం" హక్కు ఉండాలని ఆయన పేర్కొన్నారు. తన మూడవ పదవీకాలంలో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన దేశీయ ప్రతిపాదనలో, రూజ్‌వెల్టు జి.ఐ. బిల్లును ప్రతిపాదించాడు. ఇది తిరిగి వచ్చే సైనికులకు భారీ ప్రయోజనాల కార్యక్రమాన్ని సృష్టిస్తుంది. పోస్టు-సెకండరీ విద్య, వైద్య సంరక్షణ, నిరుద్యోగ భీమా, ఉద్యోగ సలహా, గృహాలు, వ్యాపారాలకు తక్కువ-ధర రుణాలు వంటి ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి. జి.ఐ. బిల్లు కాంగ్రెసు ఉభయ సభలలో ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించబడింది. 1944 జూన్‌లో చట్టంగా సంతకం చేయబడింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో సేవలందించిన పదిహేను మిలియన్ల అమెరికన్లలో, సగానికి పైగా జి.ఐ. బిల్లులో అందించబడిన విద్యా అవకాశాల నుండి ప్రయోజనం పొందారు.

తన అధ్యక్ష పదవి ముగిసే సమయానికి, రూజ్‌వెల్టు మాజీ లిబరలు రిపబ్లికను అధ్యక్ష అభ్యర్థి వెండెలు విల్కీ (ఈ ప్రతిపాదనను స్వయంగా ప్రతిపాదించిన)తో కలిసి కొత్త లిబరలు పార్టీని ఏర్పాటు చేయాలనే ఆలోచనకు మద్దతు ఇచ్చాడు. అమెరికాలో రెండు సైద్ధాంతికంగా విభిన్న పార్టీలు ఉండాలని నమ్మాడు; ఒకటి లిబరలు ఒకటి కన్జర్వేటివు.

#### క్షీణిస్తున్న ఆరోగ్యం

రూజ్‌వెల్టు, తన వయోజన జీవితమంతా చైన్-స్మోకరు, కనీసం 1940 నుండి ఆరోగ్యం క్షీణిస్తోంది. 1944 మార్చిలో ఆయన 62వ పుట్టినరోజు తర్వాత ఆయన బెథెస్డా హాస్పిటలులో పరీక్షలు చేయించుకున్నాడు. ఆయన రక్తపోటు, అథెరోస్క్లెరోసిసు, కరోనరీ ఆర్టరీ వ్యాధి ఆంజినా పెక్టోరిసు, రక్తపోటు గుండె వైఫల్యం ఉన్నట్లు కనుగొనబడింది.

ఆసుపత్రి వైద్యులు, ఇద్దరు బయటి నిపుణులు రూజ్‌వెల్టు‌ను విశ్రాంతి తీసుకోవాలని ఆదేశించారు. అతని వ్యక్తిగత వైద్యుడు, అడ్మిరలు రాస్ మెక్‌ఇంటైరు, వ్యాపార అతిథులను భోజనం కోసం నిషేధించే రోజువారీ షెడ్యూలు‌ను రూపొందించారు. ప్రతిరోజూ రెండు గంటల విశ్రాంతిని చేర్చారు. 1944 తిరిగి ఎన్నికల ప్రచారంలో, మెక్‌ఇంటైరు రూజ్‌వెల్టు ఆరోగ్యం పేలవంగా ఉందని చాలాసార్లు ఖండించారు; ఉదాహరణకు అక్టోబరు 12న ఆయన "అధ్యక్షుడి ఆరోగ్యం పూర్తిగా బాగుంది. ఎటువంటి సహజ ఇబ్బందులు లేవు" అని ప్రకటించారు. తన క్షీణిస్తున్న ఆరోగ్యం చివరికి తాను అధ్యక్షుడిగా కొనసాగడం అసాధ్యమని రూజ్‌వెల్టు గ్రహించాడు. 1945లో యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత అధ్యక్ష పదవికి రాజీనామా చేయవచ్చని ఆయన ఒక నమ్మకస్థుడికి చెప్పాడు.

#### 1944 ఎన్నిక

 1944 ఎన్నికల ఓట్ల ఫలితాలు
1940లో రూజ్‌వెల్టు నామినేషను‌ను కొంతమంది డెమొక్రాట్లు వ్యతిరేకించినప్పటికీ 1944 డెమోక్రటికు నేషనలు కన్వెన్షనులో తన పునః నామినేషను‌ను పొందడంలో అధ్యక్షుడు పెద్దగా ఇబ్బంది పడలేదు. రూజ్‌వెల్టు సమావేశానికి ముందే తాను మరొక పదవీకాలం కోసం ప్రయత్నిస్తున్నానని స్పష్టం చేశాడు. సమావేశం ఏకైక అధ్యక్ష బ్యాలెటు‌లో, రూజ్‌వెల్టు అత్యధిక మంది ప్రతినిధులను గెలుచుకున్నాడు.అయితే దక్షిణ డెమొక్రాట్లలో మైనారిటీ హ్యారీ ఎఫ్. బైర్డుకు ఓటు వేశారు. రూజ్‌వెల్టు మరణం విషయంలో వైస్ ప్రెసిడెంటు వాలెసు‌ను ఎన్నికల బాధ్యత నుండి తొలగించాలని పార్టీ నాయకులు రూజ్‌వెల్టు ‌మీద ఒత్తిడి తెచ్చారు. రూజ్‌వెల్టు వాలెసు స్థానంలో బైర్న్సును ఇష్టపడ్డాడు కానీ మిస్సోరీకి చెందిన సెనేటరు హ్యారీ ఎస్. ట్రూమానుకు మద్దతు ఇవ్వాలని ఒప్పించాడు. ఆయన యుద్ధ ఉత్పత్తి అసమర్థత మీద దర్యాప్తు చేసినందుకు ఖ్యాతిని సంపాదించాడు. పార్టీలోని వివిధ వర్గాలకు ఆమోదయోగ్యుడు. సమావేశం రెండవ ఉపాధ్యక్ష బ్యాలెటు‌లో, ట్రూమాను వాలెసు‌ను ఓడించి నామినేషను గెలుచుకున్నాడు.

రిపబ్లికన్లు తన పార్టీలో ఉదారవాదిగా ఖ్యాతి గడించిన న్యూయార్కు గవర్నరు థామసు ఇ. డ్యూయీను నామినేటు చేశారు. రూజ్‌వెల్టు పరిపాలన దేశీయ అవినీతి, అధికారిక అసమర్థతను వారు నిందించారు. కానీ డ్యూయీ అత్యంత ప్రభావవంతమైన వ్యూహం వయస్సు సమస్యను తెలివిగా లేవనెత్తడం. అధ్యక్షుడిని "అలసిపోయిన వృద్ధుడు" అని, తన మంత్రివర్గంలో "అలసిపోయిన వృద్ధులు" ఉన్నారని ఆయన విమర్శించారు. అధ్యక్షుడి శక్తి లేకపోవడం వల్లే ఆర్థిక పునరుద్ధరణ జరిగిందని సూటిగా సూచించారు. రూజ్‌వెల్టు, చాలా మంది పరిశీలకులు ఆయన బరువు తగ్గడం, నీరసమైన రూపాన్ని బట్టి చూడగలిగినట్లుగా 1944లో అలసిపోయిన వ్యక్తి. కానీ 1944 సెప్టెంబరు చివరలో తీవ్రంగా ప్రచారంలోకి ప్రవేశించిన తర్వాత, రూజ్‌వెల్టు చాలా ఆందోళనలను తగ్గించడానికి, రిపబ్లికను దాడులను తిప్పికొట్టడానికి తగినంత అభిరుచిని ప్రదర్శించారు. యుద్ధం ఇంకా ఉధృతంగా కొనసాగుతుండగా "మధ్యలో గుర్రాలను మార్చవద్దని" ఓటర్లను కోరారు. యుద్ధంలో వేగంగా పెరిగిన కార్మిక సంఘాలు రూజ్‌వెల్టు‌కు పూర్తిగా మద్దతు ఇచ్చాయి. రూజ్‌వెల్టు, ట్రూమాను [1944 ఎన్నికల్లో గెలిచారు. డ్యూయీ, ఆయన సహచరుడు జాన్ డబల్యూ. బ్రికరును 53.4% ప్రజాదరణ పొందిన ఓట్లతో, 531 ఎలక్టోరలు ఓట్లలో 432 ఓట్లతో ఓడించారు. అధ్యక్షుడు బలమైన ఐక్యరాజ్యసమితికి అనుకూలంగా ప్రచారం చేశారు, కాబట్టి ఆయన విజయం అంతర్జాతీయ సమాజంలో దేశం భవిష్యత్తు భాగస్వామ్యానికి మద్దతును సూచిస్తుంది.

#### చివరి నెలలు - మరణం

రూజ్‌వెల్ట్ చివరి ఛాయాచిత్రం, ఏప్రిల్ 11, 1945న, ఆయన మరణానికి ముందు రోజు తీయబడిందివాషింగ్టన్, D.C.లో రూజ్‌వెల్ట్ అంత్యక్రియల ఊరేగింపు, ఏప్రిల్ 14, 1945న 300,000 మంది ప్రేక్షకులు వీక్షించారు
న్యూయార్క్‌లోని హైడ్ పార్క్‌లో ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్టు, ఎలియనోరు రూజ్‌వెల్టు సమాధులు
రూజ్‌వెల్టు యాల్టా కాన్ఫరెన్సు నుండి యునైటెడు స్టేట్సు‌కు తిరిగి వచ్చినప్పుడు ఆయన ఎంత వృద్ధుడిగా, సన్నగా బలహీనంగా ఉన్నాడో చూసి అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు. కాంగ్రెసు‌ను ఉద్దేశించి ప్రసంగించేటప్పుడు ఆయన కూర్చున్నప్పుడు ప్రసంగించారు. ఇది తన శారీరక అశక్తతకు అపూర్వమైన మినహాయింపు. 1945 మార్చి 29న రూజ్‌వెల్టు వార్ము స్ప్రింగ్సు, జార్జియాలోని లిటిలు వైటు హౌసుకి బయలుదేరారు. యునైటెడు నేషన్సు స్థాపక సమావేశంలో తన అంచనా ప్రదర్శనకు ముందు విశ్రాంతి తీసుకోవడానికి.

1945 ఏప్రిల్ 12 మధ్యాహ్నం వార్ము స్ప్రింగ్సు, జార్జియాలో, జార్జియా, ఎలిజబెతు షౌమాటాఫు రాసిన ఒక చిత్రం కోసం కూర్చున్నప్పుడు రూజ్‌వెల్టు ఇలా అన్నాడు: "నాకు విపరీతమైన తలనొప్పి ఉంది." తరువాత ఆయన స్పృహ కోల్పోయి తన కుర్చీలో ముందుకు వాలిపోయాడు. ఆయన బెడ్‌రూం‌లోకి తీసుకెళ్లబడ్డాడు. అధ్యక్షుడికి హాజరైన కార్డియాలజిస్టు హోవార్డు బ్రూయెను, భారీ ఇంట్రాసెరెబ్రలు హెమరేజుని నిర్ధారించారు. మధ్యాహ్నం 3:35 గంటలకు రూజ్‌వెల్టు 63 సంవత్సరాల వయసులో మరణించారు.

రూజ్‌వెల్టు మృతదేహాన్ని జెండాతో కప్పబడిన శవపేటికలో ఉంచి వాషింగ్టను‌కు తిరిగి వెళ్లేందుకు *ఫెర్డినాండు మాగెల్లాను* అధ్యక్ష రైలులో ఎక్కించారు. అమెరికా ఇప్పటికీ యుద్ధ స్థితిలో ఉన్నందున ప్రభుత్వ అంత్యక్రియలు తగనివిగా పరిగణించబడ్డాయి. బదులుగా చిన్న వేడుకను ఎంచుకున్నారు. అయినప్పటికీ వేలాది మంది నివాళులు అర్పించడానికి మార్గంలోకి తరలివచ్చారు.

సంప్రదాయ ప్రకారం యునైటెడు స్టేట్సు కాపిటలు వద్ద రాష్ట్రంలో పడుకోవడానికి బదులుగా రూజ్‌వెల్టు భౌతికకాయాన్ని వైటు హౌసు తూర్పు గదిలో ఉంచారు. అక్కడ ఏప్రిల్ 14న ఆయన కుటుంబం ఉన్నత ప్రభుత్వ అధికారులు, విదేశీ రాయబారులు హాజరైన ఒక సాధారణ అంత్యక్రియల సేవ జరిగింది. ఆ తర్వాత రూజ్‌వెల్టు‌ను వాషింగ్టను నుండి హైడు పార్కు‌లోని ఆయన జన్మస్థలానికి రైలులో తరలించారు. ఏప్రిల్ 15న ఆయన కోరిక మేరకు ఆయన స్ప్రింగు‌వుడు ఎస్టేటు లోని గులాబీ తోటలో ఖననం చేయబడ్డారు.

ఆయన మరణం ప్రపంచవ్యాప్తంగా దిగ్భ్రాంతి, దుఃఖాన్ని కలిగించింది. జర్మనీ 30 రోజుల సంతాప సమయంలో లొంగిపోయింది, కానీ (రూజ్‌వెల్టు తర్వాత అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైన హ్యారీ ట్రూమాను) జెండాలను సగం సిబ్బంది వద్ద ఉంచాలని ఆదేశించాడు; ఆయన యూరోపు‌లో విజయం దినోత్సవం, దాని వేడుకలను రూజ్‌వెల్టు జ్ఞాపకార్థం అంకితం చేశాడు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సెప్టెంబరు‌లో సంతకం చేయబడిన జపాన్ లొంగిపోవడంతో ముగిసింది.

రూజ్‌వెల్టు క్షీణిస్తున్న శారీరక ఆరోగ్యం ప్రజలకు తెలియకుండానే రహస్యంగా ఉంచబడింది. ఆయన వీల్‌చైరు‌ను ప్రజలకు తెలియకుండానే రహస్యంగా ఉంచారు. రోజుకు నాలుగు గంటలు మాత్రమే పని చేయడానికి అతనికి అనుమతి ఉన్నప్పటికీ, కార్యకలాపాల భ్రాంతి అలాగే కొనసాగింది. రాబర్టు ఫెర్రెలు రాసిన *ది డైయింగు ప్రెసిడెంటు: ఫ్రాంక్లిను డి. రూజ్‌వెల్టు, 1944–1945* అనే పండిత పుస్తకంలో, అధ్యక్షుడు, ఆయన అగ్ర సహాయకులు క్షీణత గురించి ప్రజలను అంధకారంలో ఉంచడానికి ఎంతవరకు వెళ్ళారో, అలాగే అనారోగ్యం, గోప్యత రెండింటి నుండి తలెత్తిన రాజకీయం దౌత్య సమస్యలను అన్వేషించారు. రూజ్‌వెల్టు అనారోగ్యంతో పదవిలో కొనసాగలేకపోయాడని, ఆయన పని చేయలేకపోవడం 1944–1945లో కీలకమైన విదేశాంగ విధాన తప్పిదాలకు దారితీసిందని అలాగే ఉపాధ్యక్షుడు హ్యారీ ఎస్. ట్రూమాను‌ను బాధ్యతలు స్వీకరించడానికి సిద్ధం చేయడంలో విఫలమయ్యారని ఇది వాదిస్తుంది. అధ్యక్ష వ్యవహారాల పట్ల ఆయనకు ఎంత తక్కువ శక్తి ఉన్నా, కొత్త ఐక్యరాజ్యసమితికి మద్దతు పెంచడం మీద ఆయన దృష్టి సారించారు.

## పౌర హక్కులు, స్వదేశానికి తిరిగి పంపడం, నిర్బంధం - హోలోకాస్ట్

 ఫ్రాంక్ ఓ. సాలిస్‌బరీ రాసిన అధ్యక్షుడు రూజ్‌వెల్ట్ అధికారిక చిత్రం
ఆయన మొదటి పదవీకాలం నుండి 1939 వరకు అధ్యక్షుడు హెర్బర్టు హూవరు ప్రారంభించిన మెక్సికను స్వదేశానికి తిరిగి వెళ్ళడం రూజ్‌వెల్టు హయాంలో కొనసాగింది. ఇది నేటి పండితులు మెక్సికను అమెరికన్ల పట్ల జాతి ప్రక్షాళన ఒక రూపం అని వాదిస్తున్నారు. రూజ్‌వెల్టు బహిష్కరణలలో సమాఖ్య ప్రమేయాన్ని ముగించారు. 1934 తర్వాత బహిష్కరణలు దాదాపు 50 శాతం తగ్గాయి. అయితే రూజ్‌వెల్టు స్థానిక లేదా రాష్ట్ర స్థాయిలో బహిష్కరణలను అణిచివేయడానికి ప్రయత్నించలేదు. మెక్సికను అమెరికన్లు మాత్రమే న్యూ డీలు ప్రయోజనాల నుండి స్పష్టంగా మినహాయించబడ్డారు. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో నిర్బంధ శిబిరాల్లో రూజ్‌వెల్టు జపనీస్ అమెరికన్లను నిర్బంధించడం మెక్సికను అమెరికన్లకు తగిన ప్రక్రియ లేకపోవడం ఒక ఉదాహరణగా పేర్కొనబడింది. యుద్ధ సమయంలో వారి నిర్బంధానికి అధ్యక్షత వహించినందున రూజ్‌వెల్టు చైనీసు అమెరికన్లు ఫిలిపినో అమెరికన్ల నుండి బలమైన మద్దతును పొందాడు. కానీ జపనీసు అమెరికన్ల నుండి కాదు. ఆఫ్రికను అమెరికన్లు, స్థానిక అమెరికన్లు వరుసగా రెండు న్యూ డీలు సహాయ కార్యక్రమాలు, పౌర పరిరక్షణ దళం, భారత పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టంలలో బాగా రాణించారు. సిట్కాఫు నివేదిక ప్రకారం. డబల్యూపిఎ "1930లలో మొత్తం నల్లజాతి సమాజానికి ఆర్థికంగా ఒక స్థాయిని అందించింది, వ్యవసాయం, గృహ సేవ రెండింటినీ ఆదాయ వనరుగా పోటీ చేసింది".

### లించింగు - పౌర హక్కులు

అధ్యక్షులు హార్డింగు, కూలిడ్జి లకు భిన్నంగా, రూజ్‌వెల్టు సమాఖ్య వ్యతిరేక లించింగు చట్టాన్ని ముందుకు తీసుకురావడంలో ఎన్‌ఎఎసిపి నాయకులతో చేరడం మానేశారు. అటువంటి చట్టం ఆమోదించబడటం అసంభవమని. దానికి తన మద్దతు దక్షిణ కాంగ్రెసు సభ్యులను దూరం చేస్తుందని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. అయితే 1940 నాటికి ఆయన సంప్రదాయవాద టెక్సాను ఉపాధ్యక్షుడు గార్నరు కూడా లించింగు‌కు వ్యతిరేకంగా సమాఖ్య చర్యకు మద్దతు ఇచ్చారు.

రూజ్‌వెల్టు తన మంత్రివర్గానికి కార్యదర్శిగా లేదా సహాయ కార్యదర్శిగా ఒక్క ఆఫ్రికను అమెరికను‌ను నియమించలేదు లేదా నామినేటు చేయలేదు. అయితే ఆఫ్రికను అమెరికన్లకు సంబంధించిన సమస్యల మీద పరిపాలనకు సలహా ఇవ్వడానికి దాదాపు వంద మంది ఆఫ్రికను అమెరికన్లు అనధికారికంగా సమావేశమయ్యారు. కొన్నిసార్లు "నల్లజాతి క్యాబినెటు"గా వర్ణించబడినప్పటికీ రూజ్‌వెల్టు దానిని అధికారికంగా ఎప్పుడూ అంగీకరించలేదు లేదా దానికి "నియామకాలు" చేయలేదు.

దక్షిణాదిలోని శ్వేతజాతీయులు కాని కార్మికులకు వేతనాలు పెంచడానికి సహాయపడిన ఫెయిరు లేబరు స్టాండర్డ్సు యాక్టు‌తో సహా ఆఫ్రికను అమెరికను కమ్యూనిటీకి సహాయం చేయడానికి రూపొందించిన ప్రయత్నాలను ప్రథమ మహిళ ఎలియనోరు రూజ్‌వెల్టు స్వరంతో సమర్ధించారు. 1941లో రూజ్‌వెల్టు కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వు 8802ను అమలు చేయడానికి ఫెయిరు ఎంప్లాయి‌మెంటు ప్రాక్టీసెసు కమిటీ (ఎఫ్‌ఇపిసి)ని స్థాపించారు. ఇది రక్షణ కాంట్రాక్టర్లలో ఉపాధిలో జాతి, మతపరమైన వివక్షతను నిషేధించింది. ఎఫ్‌ఇపిసి అనేది ఉపాధి వివక్షకు వ్యతిరేకంగా నిర్దేశించబడిన మొదటి జాతీయ కార్యక్రమం, ఇది శ్వేతజాతీయులు కాని కార్మికులకు కొత్త ఉపాధి అవకాశాలను తెరవడంలో ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధ సమయంలో, తయారీ స్థానాల్లో నియమించబడిన ఆఫ్రికను అమెరికను పురుషుల నిష్పత్తి గణనీయంగా పెరిగింది. రూజ్‌వెల్టు విధానాలకు ప్రతిస్పందనగా ఆఫ్రికను అమెరికన్లు 1930లు - 1940లలో రిపబ్లికను పార్టీ నుండి ఎక్కువగా ఫిరాయించారు. అనేక ఉత్తర రాష్ట్రాలలో ఒక ముఖ్యమైన డెమోక్రటికు ఓటింగు బ్లాకుగా మారారు.

### జపనీసు అమెరికన్లు

పెర్ల్ హార్బరు మీద దాడి జపనీసు అమెరికన్లు చేసే విధ్వంసకాండ గురించి ప్రజల్లో ఆందోళనలను రేకెత్తించింది. జపనీసు వలసదారుల మీద చాలా కాలంగా కొనసాగుతున్న జాత్యహంకారం రాబర్ట్సు కమిషను పరిశోధనలు ఈ అనుమానాన్ని పెంచాయి. ఇది పెర్ల్ హార్బరు మీద దాడికి జపనీసు గూఢచారులు సహాయం చేశారని తేల్చింది. 1942 ఫిబ్రవరి 19న రూజ్‌వెల్టు ఎగ్జిక్యూటివు ఆర్డరు 9066 మీద సంతకం చేశారు. ఇది 1,10,000 మంది జపనీసు-అమెరికను పౌరులు, వలసదారులను తరలించింది. వీరిలో ఎక్కువ మంది పసిఫికు తీరంలో నివసించారు. వారు తమ ఆస్తులు, వ్యాపారాలను రద్దు చేయవలసి వచ్చింది. తొందరగా అంతర్గత, కఠినమైన ప్రదేశాలలో నిర్మించిన శిబిరాల్లో నిర్బంధించబడ్డారు. .

రూజ్‌వెల్టు యుద్ధ కార్యదర్శి స్టిమ్సను‌కు నిర్బంధ నిర్ణయాన్ని అప్పగించారు.ఆయన యుద్ధ సహాయ కార్యదర్శి జాన్ జె. మెక్‌క్లాయి తీర్పు మీద ఆధారపడ్డాడు. 1944లో *కోరెమాట్సు వర్సెసు యునైటెడు స్టేట్సు* కేసులో సుప్రీం కోర్టు కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వు, రాజ్యాంగబద్ధతను సమర్థించింది. చాలా తక్కువ సంఖ్యలో జర్మనీ, ఇటాలియను పౌరులను అరెస్టు చేశారు లేదా ఇంటర్ను‌మెంటు శిబిరాల్లో ఉంచారు. అయితే జపనీసు అమెరికన్ల మాదిరిగా కాకుండా వారిని జాతి పూర్వీకుల ఆధారంగా మాత్రమే వారి వద్దకు పంపలేదు.

### ది హోలోకాస్టు

యూదుల పట్ల, హోలోకాస్టు పట్ల రూజ్‌వెల్టు వైఖరి గురించి చరిత్రకారులలో వివాదం ఉంది. ఆర్థరు ఎం. ష్లెసింగరు జూనియరు రూజ్‌వెల్టు యూదులకు సహాయం చేయడానికి "తాను చేయగలిగినదంతా చేసాడు" అని చెబుతాడు; డేవిడు వైమను యూదు శరణార్థులు వారి రక్షణ మీద రూజ్‌వెల్టు రికార్డు "చాలా పేలవంగా" ఉందని ఆయన అధ్యక్ష పదవిలో అత్యంత ఘోరమైన వైఫల్యాలలో ఒకటి అని అన్నారు. 1923లో హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం బోర్డు ఆఫ్ డైరెక్టర్సు సభ్యుడిగా, రూజ్‌వెల్టు హార్వర్డు‌లో చాలా మంది యూదు విద్యార్థులు ఉన్నారని నిర్ణయించుకున్నాడు. యూదుల సంఖ్యను పరిమితం చేయడానికి కోటాను ఏర్పాటు చేయడంలో సహాయపడ్డాడు. 1938లో క్రిస్టలు‌నాచ్టు తర్వాత, రూజ్‌వెల్టు జర్మనీకి తన రాయబారిని వాషింగ్టను‌కు పిలిపించాడు. ఆయన వలస కోటాలను సడలించలేదు కానీ వీసాలపై ఇప్పటికే అమెరికాలో ఉన్న జర్మనీ యూదులను నిరవధికంగా ఉండేందుకు అనుమతించాడు. రాఫెలు మెడాఫు ప్రకారం. రూజ్‌వెల్టు తన విదేశాంగ శాఖకు చట్టపరమైన పరిమితికి ఇమ్మిగ్రేషను కోటాలను పూరించమని చెప్పడం ద్వారా 1,00,000 మంది యూదుల ప్రాణాలను కాపాడి ఉండేవాడు. కానీ ఆయన పరిపాలన దాని నిషేధిత అవసరాల ఆధారంగా యూదు శరణార్థులను నిరుత్సాహపరిచింది. అనర్హులను చేసింది. దీని వలన కోటాల్లో 25% కంటే తక్కువ మంది మాత్రమే నిండిపోయారు.

అడాల్ఫ్ హిట్లర్ 1942 జనవరి నాటికి "తుది పరిష్కారం" - యూరోపియను యూదు జనాభా నిర్మూలన - అమలు చేయాలని ఎంచుకున్నాడు. అమెరికను అధికారులు తరువాతి నెలల్లో నాజీ నిర్మూలన ప్రచారం స్థాయి గురించి తెలుసుకున్నారు. స్టేటు డిపార్ట్మెంటు అభ్యంతరాలకు వ్యతిరేకంగా రూజ్‌వెల్టు ఇతర మిత్రరాజ్యాల నాయకులను ఐక్యరాజ్యసమితి సభ్యుల ఉమ్మడి ప్రకటన జారీ చేయమని ఒప్పించాడు. ఇది కొనసాగుతున్న హోలోకాస్టును ఖండించింది. దాని నేరస్థులను యుద్ధ నేరస్థులుగా విచారించాలని హెచ్చరించింది. 1943లో రూజ్‌వెల్టు యుఎస్ ప్రభుత్వ అధికారులతో మాట్లాడుతూ "జర్మనీలోని యూదుల పట్ల జర్మన్లు కలిగి ఉన్న నిర్దిష్ట, అర్థమయ్యే ఫిర్యాదులను తొలగించడానికి" వివిధ వృత్తులలోని యూదుల మీద పరిమితులు ఉండాలని చెప్పాడు. అదే సంవత్సరం, రూజ్‌వెల్టు‌కు పోలిషు హోం ఆర్మీ ఇంటెలిజెన్సు ఏజెంటు జాన్ కార్స్కీ వ్యక్తిగతంగా వివరించారు. ఆయన హోలోకాస్టు‌ను ప్రత్యక్షంగా చూసిన వ్యక్తి; చర్య తీసుకోవాలని వేడుకుంటూ, 1.8 మిలియన్ల యూదులను ఇప్పటికే నిర్మూలించారని కార్స్కీ అఆయనకు చెప్పాడు. రూజ్‌వెల్ట్ "యూదుల గురించి ఒక్క ప్రశ్న కూడా అడగలేదు" అని కార్స్కీ గుర్తుచేసుకున్నాడు. 1944 జనవరిలో రూజ్‌వెల్టు వారు రెఫ్యూజీ బోర్డును స్థాపించారు. యూదులు, యాక్సిసు దురాగతాల బాధితులకు సహాయం చేయడానికి. ఈ చర్యలతో పాటు, ఐరోపా‌లోని హింసించబడిన జనాభాకు సహాయం చేయడానికి ఉత్తమ మార్గం యుద్ధాన్ని వీలైనంత త్వరగా ముగించడమే అని రూజ్‌వెల్టు విశ్వసించారు. అగ్ర సైనిక నాయకులు యుద్ధ శాఖ నాయకులు నిర్మూలన శిబిరాల మీద లేదా వారికి దారితీసే రైలు మార్గాల మీద బాంబు దాడి చేసే పోరాటాలను తిరస్కరించారు. అది యుద్ధ ప్రయత్నం నుండి మళ్లింపు అవుతుందని భయపడ్డారు. జీవిత చరిత్ర రచయిత జీన్ ఎడ్వర్డు స్మితు ప్రకారం, రూజ్‌వెల్టు‌కు అలాంటి ప్రచారాన్ని ఎవరూ ప్రతిపాదించినట్లు ఎటువంటి ఆధారాలు లేవు.
దేశంలోని సుదీర్ఘ ఆర్థిక మాంద్యంలో ఉపశమనం అవసరమైన కార్మిక వర్గం, నిరుద్యోగుల పట్ల ఆయన చూపిన నిబద్ధత ఆయనను బ్లూ-కాలరు కార్మికులు, కార్మిక సంఘాలు, జాతి మైనారిటీలకు ఇష్టమైన వ్యక్తిగా చేసింది. రూజు‌వెల్టు పదవీకాలంలో జరిగిన ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల వేగవంతమైన విస్తరణ యునైటెడు స్టేట్సు‌లో ప్రభుత్వ పాత్రను పునర్నిర్వచించింది. రాబోయే తరాలకు ఉదారవాదాన్ని పునర్నిర్వచించడంలో రూజ్‌వెల్టు ప్రభుత్వ సామాజిక కార్యక్రమాలకు మద్దతు ఇవ్వడం కీలక పాత్ర పోషించింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధాన్ని రూపొందించడంలో, ఆర్థిక సహాయం చేయడంలో తన పాత్రతో రూజ్‌వెల్టు ప్రపంచ వేదిక మీద అమెరికా నాయకత్వాన్ని దృఢంగా స్థాపించాడు. ఆయన ఒంటరివాద విమర్శకులు తగ్గిపోయారు. రిపబ్లికన్లు కూడా ఆయన మొత్తం విధానాలలో చేరారు.{{sfn|Black|2005|pp=1126–27}} ఆయన కాంగ్రెసు‌ను పణంగా పెట్టి అధ్యక్షుడి అధికారాన్ని శాశ్వతంగా పెంచాడు.

చరిత్రకారుడు జాషువా జైట్జు ప్రకారం ఆయన రెండవ హక్కుల బిల్లు, "నాలుగు దశాబ్దాల పాటు డెమోక్రటికు పార్టీ ఆకాంక్షలకు ఆధారం"గా మారింది. తన మరణం తరువాత ఎలియనోరు అమెరికా, ప్రపంచ రాజకీయాలలో శక్తివంతమైన ఉనికిని కొనసాగించారు. ఐక్యరాజ్యసమితిని స్థాపించిన సమావేశానికి ప్రతినిధిగా పనిచేశారు. సాధారణంగా పౌర హక్కులు, ఉదారవాదాన్ని సమర్థించారు. కొంతమంది జూనియరు న్యూ డీలర్లు ట్రూమాను, జాన్ ఎఫ్. కెన్నెడీ, లిండను బి. జాన్సను అధ్యక్ష పదవులలో ప్రముఖ పాత్రలు పోషించారు. కెన్నెడీ రూజ్‌వెల్టు‌ను ద్వేషించే కుటుంబం నుండి వచ్చారు. 1960 కి ముందు "కెన్నెడీ తనను తాను న్యూ డీలు లిబరలు‌గా గుర్తించుకునే ధోరణిని స్పష్టంగా చూపించలేదని చరిత్రకారుడు విలియం ల్యూచ్టెను‌బర్గు చెబుతున్నాడు." అధ్యక్షుడిగా, "కెన్నెడీ ఎప్పుడూ రూజ్‌వెల్ట్ సంప్రదాయాన్ని పూర్తిగా స్వీకరించలేదు. కొన్నిసార్లు ఆయన ఉద్దేశపూర్వకంగా దాని నుండి తనను తాను తెగతెంపులు చేసుకున్నాడు" అని ఆయన జతచేశారు. దీనికి విరుద్ధంగా యువ లిండను జాన్సను ఉత్సాహభరితమైన న్యూ డీలరు, రూజ్‌వెల్టు‌కు ఇష్టమైనవాడు. జాన్సను తన అధ్యక్ష పదవిని రూజ్‌వెల్టు తరహాలో రూపొందించారు.

## వారసత్వం

### చారిత్రక ఖ్యాతి

రూజ్‌వెల్టు‌ను యు.ఎస్. చరిత్రలో అత్యంత ముఖ్యమైన వ్యక్తులలో ఒకరిగా విస్తృతంగా పరిగణిస్తారు. చరిత్ర, 20వ శతాబ్దపు అత్యంత ప్రభావవంతమైన వ్యక్తులలో ఒకరు. చరిత్రకారులు రాజకీయ శాస్త్రవేత్తలు రూజ్‌వెల్టు, జార్జి వాషింగ్టను, అబ్రహం లింకను లను యునైటెడు స్టేట్సు అధ్యక్షుల మూడు గొప్ప అధ్యక్షులుగా స్థిరంగా ర్యాంకు చేస్తారు. అయితే క్రమం మారుతూ ఉంటుంది. "యునైటెడు స్టేట్సు‌ను మహా మాంద్యం, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ద్వారా సంపన్న భవిష్యత్తుకు తీసుకువచ్చిన" రూజ్‌వెల్టు అధ్యక్ష పదవిని ప్రతిబింబిస్తూ, జీవిత చరిత్ర రచయిత జీన్ ఎడ్వర్డు స్మితు 2007లో, "దేశాన్ని మోకాళ్ల నుండి పైకి లేపడానికి ఆయన తనను తాను వీల్‌చైరు నుండి ఎత్తుకున్నాడు" అని అన్నారు.

దేశంలోని సుదీర్ఘ ఆర్థిక మాంద్యంలో ఉపశమనం అవసరమైన కార్మిక వర్గం, నిరుద్యోగుల పట్ల ఆయన చూపిన నిబద్ధత ఆయనను బ్లూ-కాలరు కార్మికులు, కార్మిక సంఘాలు, జాతి మైనారిటీలకు ఇష్టమైన వ్యక్తిగా చేసింది. రూజ్‌వెల్టు పదవీకాలంలో జరిగిన ప్రభుత్వ కార్యక్రమాల వేగవంతమైన విస్తరణ యునైటెడు స్టేట్సు‌లో ప్రభుత్వ పాత్రను పునర్నిర్వచించింది. రాబోయే తరాలకు ఉదారవాదాన్ని పునర్నిర్వచించడంలో రూజ్‌వెల్టు ప్రభుత్వ సామాజిక కార్యక్రమాలకు మద్దతు ఇవ్వడం కీలక పాత్ర పోషించింది. రెండవ ప్రపంచ యుద్ధాన్ని రూపొందించడంలో ఆర్థిక సహాయం చేయడంలో తన పాత్రతో రూజ్‌వెల్టు ప్రపంచ వేదిక మీద అమెరికా నాయకత్వాన్ని దృఢంగా స్థాపించాడు. ఆయన ఒంటరివాద విమర్శకులు తగ్గిపోయారు. రిపబ్లికన్లు కూడా ఆయన మొత్తం విధానాలలో చేరారు. ఆయన కాంగ్రెసు‌ను పణంగా పెట్టి అధ్యక్షుడి అధికారాన్ని శాశ్వతంగా పెంచాడు.

చరిత్రకారుడు జాషువా జైట్జి ప్రకారం, ఆయన రెండవ హక్కుల బిల్లు, "నాలుగు దశాబ్దాల పాటు డెమోక్రటికు పార్టీ ఆకాంక్షలకు ఆధారం"గా మారింది. తన మరణం తరువాత ఎలియనోరు అమెరికా ప్రపంచ రాజకీయాల్లో శక్తివంతమైన ఉనికిని కొనసాగించారు. ఐక్యరాజ్యసమితిని స్థాపించిన సమావేశానికి ప్రతినిధిగా పనిచేశారు. సాధారణంగా పౌర హక్కులు, ఉదారవాదాన్ని సమర్థించారు. కొంతమంది జూనియరు న్యూ డీలర్లు ట్రూమాను. జాన్ ఎఫ్. కెన్నెడీ లిండన్ బి. జాన్సను అధ్యక్ష పదవులలో ప్రముఖ పాత్రలు పోషించారు. కెన్నెడీ రూజ్‌వెల్టు‌ను ద్వేషించే కుటుంబం నుండి వచ్చారు. 1960 కి ముందు, "కెన్నెడీ తనను తాను న్యూ డీలు లిబరలు‌గా గుర్తించుకునే ధోరణిని స్పష్టంగా చూపించలేదని చరిత్రకారుడు విలియం ల్యూచ్టెన్బర్గు చెబుతున్నాడు." అధ్యక్షుడిగా, "కెన్నెడీ ఎప్పుడూ రూజ్‌వెల్టు సంప్రదాయాన్ని పూర్తిగా స్వీకరించలేదు. కొన్నిసార్లు ఆయన ఉద్దేశపూర్వకంగా దాని నుండి తనను తాను తెగతెంపులు చేసుకున్నాడు" అని ఆయన జతచేశారు. దీనికి విరుద్ధంగా, యువ లిండను జాన్సను ఉత్సాహభరితమైన న్యూ డీలరు రూజ్‌వెల్టు‌కు ఇష్టమైనవాడు. జాన్సను తన అధ్యక్ష పదవిని రూజ్‌వెల్టు తరహాలో రూపొందించారు.

ఆయన అధ్యక్ష పదవిలో తరువాత కొంతవరకు కొనసాగుతూ చాలా రూజ్‌వెల్టు‌ మీద విమర్శలు ఉన్నాయి. వాటిలో కొన్ని తీవ్రమైనవి. విమర్శకులు ఆయన విధానాలు, స్థానాలు, ఆర్థిక మాంద్యం, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధానికి ఆయన ప్రతిస్పందనల కారణంగా జరిగిన అధికార ఏకీకరణను మాత్రమే కాకుండా, అధ్యక్షుడిగా మూడవసారి పోటీ చేయడం ద్వారా ఆయన సంప్రదాయాన్ని ఉల్లంఘించడాన్ని కూడా ప్రశ్నించారు. ఆయన మరణించిన చాలా కాలం తర్వాత, రూజ్‌వెల్టు ఐరోపా‌లోని యూదులకు సహాయం చేయడం, పశ్చిమ తీరంలో జపనీయులను నిర్బంధించడం లించింగు వ్యతిరేక చట్టాన్ని వ్యతిరేకించడం వంటి విధానాలను విమర్శించారు.

రూజ్‌వెల్టు తన ఆర్థిక విధానాలకు ముఖ్యంగా సంక్షేమం విస్తరణతో వ్యక్తివాదం నుండి సమష్టివాదానికి స్వరం మారడం పట్ల సంప్రదాయవాదులు విమర్శించారు. రాష్ట్రం, ఆర్థిక వ్యవస్థ నియంత్రణ. ఆయన మరణించిన దశాబ్దాల తర్వాత కూడా ఆ విమర్శలు కొనసాగాయి. ఈ అంశాల మీద పునఃపరిశీలనలో ఒక అంశం 1980లో రోనాల్డు రీగను ఎన్నిక, ఆయన కొత్త ఒప్పందాన్ని వ్యతిరేకించారు.

### స్మారక చిహ్నాలు

రూజ్‌వెల్టు హైడు పార్కు‌లోని ఇల్లు ఇప్పుడు జాతీయ చారిత్రక ప్రదేశం, ఆయన అధ్యక్ష గ్రంథాలయానికి నిలయం. వాషింగ్టను, డి.సి., రెండు స్మారక చిహ్నాలను నిర్వహిస్తుంది: 7+1⁄2-acre (3-hectare) రూజ్‌వెల్టు మెమోరియలు, టైడలు బేసినులోని జెఫర్సను మెమోరియలు పక్కన ఉంది, మరిన్ని నిరాడంబరమైన స్మారక చిహ్నం, రూజ్‌వెల్టు స్వయంగా సూచించిన నేషనలు ఆర్కైవ్సు భవనం ముందు పాలరాయితో చేసిన బ్లాక్ 1965లో నిర్మించబడింది. మార్చి ఆఫ్ డైమ్సులో రూజ్‌వెల్టు నాయకత్వం అమెరికను డైంలో ఆయనను స్మరించుకోవడానికి ఒక కారణం. రూజ్‌వెల్టు అనేక యు.ఎస్. తపాలా స్టాంపులు. 1945 ఏప్రిల్ 29న రూజ్‌వెల్టు మరణించిన పదిహేడు రోజుల తర్వాత క్యారియరు యుఎస్‌ఎస్ ఫ్రాంక్లిన్ డి. రూజ్‌వెల్టు
ప్రారంభించబడింది. 1945 నుండి 1977 వరకు సేవలందించింది. లండను‌లోని వెస్టు‌మినిస్టరు అబ్బేలో రూజ్‌వెల్టు జ్ఞాపకార్థం ఒక రాతి ఫలకం కూడా ఉంది. దీనిని అట్లీ, చర్చిలు 1948లో ఆవిష్కరించారు. వెల్‌ఫేరు ద్వీపం 1973 సెప్టెంబరులో రూజ్‌వెల్టు పేరు మీద పేరు మార్చబడింది.

* 1948లో లండన్‌లోని గ్రోస్వెనరు స్క్వేరులో రూజ్‌వెల్టు విగ్రహం
* 1997లో వాషింగ్టను, డి.సి.లో అంకితం చేయబడిన ఫ్రాంక్లిను డెలానో రూజ్‌వెల్టు మెమోరియలు వద్ద ఫోరు ఫ్రీడములు చెక్కడం.
* ఎఫ్‌డిఆర్ గౌరవార్థం నాలుగు స్టాంపుల సెటు 1945లో ఆయన మరణించిన రెండు నెలల తర్వాత మాత్రమే జారీ చేయబడింది

## మూలాలు

ఉల్లేఖన లోపం: "lower-alpha" అనే గ్రూపులో `<ref>` ట్యాగులు ఉన్నాయి గానీ, దానికి సంబంధించిన `<references group="lower-alpha"/>` ట్యాగు కనబడలేదు