# డానిష్ వలస సామ్రాజ్యం

| Danish overseas colonies Danish: *Danske kolonier* |
| --- |
| 1537–1953 (Denmark) 1537–1814 (Norway) |
|
జండా

Coat of arms

 |
| **నినాదం:Ske Herrens vilje* "The Lord's will be done" |
| **గీతం:Der er et yndigt land* (English: *"There is a lovely country"*) (1835–1953)Duration: 1 నిమిషం, 20 సెకండ్లు.1:20

---

*Kong Christian stod ved højen mast* (English: *"King Christian stood by the lofty mast")*
Duration: 1 నిమిషం, 11 సెకండ్లు.1:11 |
| All territories ever owned by Denmark–Norway (including trading posts) |
| రాజధాని | Copenhagen |
| సామాన్య భాషలు | **Official language:** Danish **Regional languages:** Norwegian, German, Icelandic, Greenlandic, Faroese |
| మతం  | Evangelical Lutheranism |
| ప్రభుత్వం | Constitutional monarchy |
| King |  |
|  |
| • 1537–1559  | Christian III (first) |
| • 1947–1953  | Frederik IX (last) |
|  |
| Prime Minister |  |
|  |
| • 1848–1852  | Adam Wilhelm Moltke (first) |
| • 1950–1953  | Erik Eriksen (last) |
|  |
| శాసనవ్యవస్థ | Rigsdagen |
| • ఎగువ సభ | Landstinget |
| • దిగువ సభ | Folketing |
| చరిత్ర |  |
|  |
| • స్థాపన  | 1537 |
| • పతనం  | 1953 |
|  |
| ద్రవ్యం | Rigsdaler |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Preceded by** | **Succeeded by** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Old Kingdom of Norway
 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Kingdom of Denmark
 |  |

 |

 |

**డానిషు విదేశీ వలసలు**, **డానిషు-నార్వేజియను వలసలు** అనేవి 1537 నుండి 1953 వరకు డెన్మార్కు–నార్వే (1814 తర్వాత కేవలం డెన్మార్కు) ఆధీనంలో ఉన్న భూభాగాలు. తన ఉచ్ఛస్థితిలో ఉన్నప్పుడు ఈ వలసలు ఆఫ్రికా, ఆసియా, ఐరోపా, ఉత్తర అమెరికా అనే నాలుగు ఖండాలలో విస్తరించి ఉండేవి.

వలస విస్తరణ కాలంలో కల్మారు యూనియన్లో డానిషు ప్రజలు, నార్వేజియన్ల హోదా, అధికారం పెరగడానికి నాంది పలికింది. ఈ సమయంలో డానిషు, నార్వేజియను ప్రజలు తమను తాము ఒకే రాజ్య మాతృభూమి పౌరులుగా భావించడం క్రమంగా పెరిగింది; ఈ రాజ్య మాతృభూమి ఓల్డెన్‌బర్గ్ రాజవంశపు చక్రవర్తుల పాలనలో ఉండేది.

17వ శతాబ్దంలో స్కాండినేవియన్ ద్వీపకల్పంలో తమ భూభాగాలను కోల్పోయిన తర్వాత డెన్మార్కు-నార్వే పశ్చిమ ఆఫ్రికాలో వాణిజ్య కేంద్రాలతో కూడిన కోటలను అలాగే కరేబియన్, భారత ఉపఖండంలో వలసలను అభివృద్ధి చేయడం ప్రారంభించింది. ఐరోపా అంతటా విస్తరిస్తున్న వాణిజ్యవాద తరంగంలో భాగంగా డెన్మార్కు-నార్వే విదేశీ వాణిజ్యాన్ని విస్తరించే విధానాన్ని 4వ క్రిస్టియను మొట్టమొదట ప్రారంభించారు. డెన్మార్కు-నార్వే మొదటి వలస 1620లో భారతదేశపు దక్షిణ తీరంలో ఉన్న ట్రాంక్విబారు వద్ద స్థాపించబడింది. ఈ వలసను స్థాపించిన యాత్రకు అడ్మిరలు ఓవ్ జెడ్డె నాయకత్వం వహించారు.

1814 తర్వాత నెపోలియన్ యుద్ధాల పర్యవసానంగా నార్వే స్వీడను‌కు అప్పగించబడినప్పుడు నార్వే గొప్ప మధ్యయుగ వలస భూభాగాలలో మిగిలి ఉన్నవాటిని డెన్మార్కు తన ఆధీనంలోనే ఉంచుకుంది.

నేడు ఆ వలసల అవశేషాలుగా కేవలం రెండు భూభాగాలు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి; ఇవి వాస్తవానికి నార్వేకు చెందిన భూభాగాలు కాగా ప్రస్తుతం అవి డానిష్ రాజ్యంలో భాగంగా ఉన్నాయి. అవి ఫారో దీవులు, గ్రీన్‌ల్యాండ్. 1948 వరకు ఫారో దీవులు డెన్మార్కు‌లో ఒక కౌంటీగా ఉండేవి. కాగా గ్రీన్‌లాండు వలస ప్రాంత హోదా 1953లో ముగిసింది. ప్రస్తుతం ఇవి స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన భూభాగాలు. డెన్మార్కు రాజ్యంలో స్వపరిపాలనతో, "రాజ్య ఐక్యత" అని పిలువబడే ఒక సంబంధం పరిధిలో ఉన్నాయి.

## స్థూల వివరణ

### ఆఫ్రికా

ఫోర్ట్ క్రిస్టియన్స్‌బోర్గ్ యొక్క సమకాలీన చిత్రణ
డెన్మార్కు-నార్వే దేశాలు పశ్చిమ ఆఫ్రికాలోని గోల్డు కోస్టు వెంబడి ముఖ్యంగా నేటి ఘనా ప్రాంతం చుట్టూ అనేక వాణిజ్య కేంద్రాలను, నాలుగు కోటలను నిర్వహించాయి. మూడు వాణిజ్య కేంద్రాలు నిర్మించబడ్డాయి: ఫోర్ట్ ఫ్రెడెరిక్స్‌బోర్గ్ (క్పొమ్పొ వద్ద); 1661లో స్వీడను నుండి కొనుగోలు చేయబడిన అక్రా సమీపంలోని ఫోర్ట్ క్రిస్టియన్సు‌బోర్గు; ఫ్రెడెరిక్సు‌బెర్గు. ఆ కోటలు: ఫోర్టు ఫ్రెడెన్సు‌బోర్గు (1734), ఫోర్టు కొంగెన్‌స్టెయిను (1783), ఫోర్ట్ ప్రిన్జెను‌స్టెయిను (1784), ఫోర్టు అగస్టాబోర్గు (1787); వీటిలో చాలా వరకు నేడు శిథిలాల రూపంలో మిగిలి ఉన్నాయి. వీటిలో కేవలం ఒక్కటి మాత్రమే ఇప్పటికీ మనుగడలో ఉంది. అదే ఓసు కోట; ఇది ఒకప్పుడు ఘనా అధ్యక్షుల నివాసంగా ఉండేది.

ఫ్రెడెరిక్సు‌బోర్గు సమీపంలో తోటల పెంపకం కేంద్రాలు స్థాపించబడ్డాయి. కానీ అవి విఫలమయ్యాయి. ఫోర్టు క్రిస్టియన్సు‌బోర్గు పశ్చిమ ఆఫ్రికాలో డానిషు ఆధిపత్యానికి ప్రధాన స్థావరంగానూ డానిషు వెస్టు ఇండీసు‌కు బానిసల రవాణాకు కేంద్రంగానూ మారింది. 1807లో డెన్మార్కు ఆఫ్రికను వ్యాపార భాగస్వాములు అసాంటే సామ్రాజ్యం చేతిలో అణచివేయబడ్డారు; దీని ఫలితంగా అన్ని వాణిజ్య కేంద్రాలను వదిలివేయాల్సి వచ్చింది. డెన్మార్కు తన కోటలను 1850లో యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్కు విక్రయించింది.

#### జాబితా

* ఫోర్టు ఫ్రెడెన్సు‌బోర్గు (నింగొ: 1734 – మార్చి 1850)
* క్రిస్టియన్సు‌బోర్గు కోట ( అక్రా/Osu: 1658 – 1659 ఏప్రిల్ , 1661 – 1680 డిసెంబరు, 1683 ఫిబ్రవరి – 1693, 1694–1850)
* ఆగస్టాబోర్గు కోట ( టెషియె: 1787 – 1850 మార్చి )
* ఫోర్టు ప్రిన్జెను‌స్టైను ( కెటా: 1780 – 1850 మార్చి 12)
* కాంగెను‌స్టెయిను కోట అడా: 1784 – 1850 మార్చి )
* కార్ల్స్‌బోర్గు కోట ( 1658 ఫిబ్రవరి– 1659 ఏప్రిల్ 16, 1663 ఏప్రిల్ 22– 1664 మే 3)
* ఫోర్టు ఫ్రెడెరిక్సు‌బోర్గు (అమంఫూలు లేదా అమన్ఫ్రొ: 1659 – 1685 ఏప్రిల్ 16)
* ఫోర్టు విలియం (ఘనా), అనోమాబులో (1657–1659)
* నింగో సమీపంలో 1784 నుండి 1850 వరకు ఒక చిన్న స్థావరం

### ఆసియా

17వ శతాబ్దం నుండి 19వ శతాబ్దం వరకు డెన్మార్కు భారత ఉపఖండం అంతటా చెదురుమదురుగా చిన్న చిన్న వలసలను, వాణిజ్య స్థావరాలను నిర్వహించింది. ఆ తర్వాత అక్కడ ఆధిపత్య శక్తిగా ఎదిగిన బ్రిటను‌కు ఈ స్థావరాలలో చాలా వరకు అమ్మబడ్డాయి లేదా అప్పగించబడ్డాయి. దీనిలో అత్యంత ముఖ్యమైన ఆర్థిక అంశం మసాలా దినుసుల వాణిజ్యం, తూర్పు ఆసియా ప్రాంతానికి—అందులోనూ మరింత తూర్పున ఉన్న చైనా సామ్రాజ్యానికి—ప్రవేశం కలిగి ఉండటం.

#### ట్రాంక్విబారు (1620–1845)

భారతదేశంలోని డానిష్ స్థావరాల పటం (1620 - 1845). ట్రాంక్విబారు (నేటి తరంగంబాడి) వద్ద ఉన్న ఈ వలస స్థావరం కొన్ని అంతరాయాలు మినహా 200 సంవత్సరాలకు పైగా డానిషు వారి ఆధీనంలో ఉండి 1845లో బ్రిటిషు వారికి విక్రయించబడింది.

#### సీరంపూరు (1755–1845)

1755లో డెన్మార్కు ఫ్రెడరిక్స్నగోరు (ప్రస్తుతం సీరంపూరు) ప్రాంతాన్ని ఆ తర్వాత అచ్నె, పిరాపూరు పట్టణాలను స్వాధీనం చేసుకుంది. ఇవి కోల్‌కతాకు (గతంలో కలకత్తా) ఉత్తరాన సుమారు 25 కిమీ(16 మై) దూరంలో ఉన్నాయి. 1818లో సీరంపూరు‌లో సీరంపూరు కాలేజు స్థాపించబడింది; ఇది నేటికీ మనుగడలో ఉంది. ఈ పట్టణాలు కూడా 1845లో బ్రిటను‌కు విక్రయించబడ్డాయి.

#### నికోబారు దీవులు (1756–1848/1868)

1754, 1868 మధ్య డెన్మార్కు వారు నికోబార్ దీవులును ఆక్రమించి వలసలు స్థాపించడానికి ప్రయత్నించారు; వీరు ఈ దీవులను ("ఫ్రెడెరికు దీవులు") లేదా ("కొత్త డెన్మార్కు") అని పిలిచేవారు.

### ఐరోపా

#### ఐస్‌లాండు (1537/1814–1944)

1835లో రేక్‌జావిక్
గ్రీన్‌లాండు, ఫారో దీవుల విషయంలో వలెనే ఐస్‌లాండ్ మీద నార్వేకు ఉన్న హక్కులు డెన్మార్కు-నార్వే కూటమికి సంక్రమించాయి. ఆ ఇతర ప్రాంతాల మాదిరిగానే *కీల్ ఒప్పందం ప్రకారం ఐస్‌లాండు కూడా డెన్మార్కు ఆధీనంలోనే ఉండిపోయింది. ఐస్‌లాండు‌లో స్వాతంత్ర్య ఉద్యమం బలపడటంతో డెన్మార్కు 1874లో ఆ ప్రాంతానికి స్వయంపాలనను మంజూరు చేసింది. ఆ మీద 1904లో ఆ స్వయంపాలన పరిధిని విస్తరించింది. 1918లో ఐస్‌లాండు డెన్మార్కు‌తో ఒక 'వ్యక్తిగత కూటమిని ఏర్పరచుకుంటూ, "ఐస్‌లాండ్ రాజ్యం" అనే పేరుతో పూర్తి సార్వభౌమ అధికారం కలిగిన రాజ్యంగా అవతరించింది.*

1940 నుండి 1945 వరకు నాజీ జర్మనీ డెన్మార్కు‌ను ఆక్రమణలో ఉన్న సమయంలో జనవాక్యం ఫలితాల ఆధారంగా 1944 జూన్ 17న ఐస్‌లాండు గణతంత్ర రాజ్యంగా ప్రకటించబడింది.

#### ఫారో దీవులు (1537/1814–1851)

గ్రీన్‌ల్యాండు విషయంలో వలెనే నార్వేకి వారసత్వ రాజ్యంగా డెన్మార్కు–నార్వే కూటమి ఫారో దీవులు మీద మధ్యయుగపు నార్వేజియను హక్కులను స్వీకరించింది. 1035లో ఫారో దీవులు నార్వే రాజ్యపు అంతర్భాగంగా మారాయి. డెన్మార్కు-నార్వే కూటమి రద్దయిన తర్వాత నెపోలియను యుద్ధాల పర్యవసానంగా నార్వేని స్వీడను‌కు అప్పగించారు; అయితే నార్వేజియను రాజవంశానికి చెందిన అధీన ప్రాంతాలను డెన్మార్కు తన వద్దే ఉంచుకుంది. 1814 నాటి కీల్ ఒప్పందం లోని ఒక షరతు ప్రకారం ఫారో దీవులు డెన్మార్కు ఆధీనంలోనే కొనసాగాయి. 1816లో ఈ దీవులను అధికారికంగా డెన్మార్కు కౌంటీగా (*ఆంటు*) ప్రకటించారు. అలాగే అక్కడి స్థానిక పార్లమెంటును (*లాగ్టింగు*) రద్దు చేశారు. 1851లో డెన్మార్కు రాజ్యాంగం అమలులోకి రావడంతో ఫారో దీవులు పూర్తిగా డెన్మార్కు‌లో విలీనమయ్యాయి; ఈ క్రమంలో దీవుల ప్రజలకు సమాన ఓటు హక్కులు కల్పించబడ్డాయి. దేశంలోని ఇతర ఏ ప్రావిన్సు‌తోనైనా సమానంగానే వీటిని పరిగణించారు. తద్వారా వీటికి ఉన్న వలస ప్రాంత హోదా తొలగిపోయింది.

1559లో కోర్లాండు, ఓసెల్-వియక్ బిషపు అయిన మ్యును‌చౌసెను‌కు చెందిన ఐదవ జోహన్నెసు తన భూములను డెన్మార్కు రాజు 2వ ఫ్రెడరిక్కి 30,000 థాలర్లకు విక్రయించారు. డెన్మార్కు రాజు ఆ భూభాగాన్ని తన తమ్ముడైన హోల్స్టెయిను డ్యూక్ మాగ్నసుకు అప్పగించారు. 1583లో లివోనియాకు చెందిన మాగ్నసు మరణించిన తర్వాత పోలిషు–లిథువేనియను కామన్వెల్తు కోర్లాండు బిషప్రికు‌లోని ఆయన భూభాగాల మీద దండయాత్ర చేసింది; దీంతో 2వ ఫ్రెడరిక్ తన వారసత్వ హక్కులను విక్రయించాలని నిర్ణయించుకున్నారు. 1645లో బ్రొమెస్బ్రొ ఒప్పందం ద్వారా సారెమా దీవిని డెన్మార్కు నుండి స్వీడను‌కు అప్పగించబడింది.

### ఉత్తర అమెరికా

1831లో డానిషు వెస్టు ఇండీసు‌లోని క్రిస్టియను‌స్టెడు
#### డానిషు వెస్టు ఇండీసు (1666–1917)

డెన్మార్కు-నార్వే 1671లో సెయింటు థామసు ద్వీపాన్ని 1718లో సెయింటు జాన్ (ప్రస్తుతం సెయింటు జాన్) ద్వీపాన్ని స్వాధీనం చేసుకుంది. సెయింట్ క్రోయిక్సు ద్వీపాన్ని కొనుగోలు చేసింది. 1733లో ఫ్రాన్స్ నుండి క్రోయిక్సు ద్వీపసమూహంలోకి మార్చబడిన ఈ ద్వీపాల ఆర్థిక వ్యవస్థలన్నీ ప్రధానంగా చక్కెర మీద ఆధారపడి ఉండేవి. ఈ ద్వీపాలను డానిషు వెస్టు ఇండీసు అని పిలిచేవారు. చివరికి 1917లో 25 మిలియను డాలర్లకు యునైటెడు స్టేట్సు‌కు అమ్మారు.

ఆంగ్ల భాష మాట్లాడే పేద జనాభా నుండి పెరుగుతున్న అల్లర్లు, అశాంతి కారణంగా 1870 నుండి అనేక డానిషు-అమెరికను వారసత్వ చర్చలు జరిగాయి. జాహ్లే ప్రభుత్వం (1914–1920) డానిషు ప్రధాన భూభాగ నియోజకవర్గాలకు భారీగా బహిష్కరించబడిన ఎన్నికలను నిర్వహించింది. ఇది ద్వీపాల అమ్మకానికి అనుకూలంగా మైనారిటీ ఓట్లను అందించింది. యునైటెడు స్టేట్సు వాటిని నావికా స్థావరాలుగా ఉపయోగించాలని ఆశించింది. 1917 నుండి ఈ ద్వీపాలను యునైటెడు స్టేట్సు వర్జిను ఐలాండ్సు అని పిలుస్తున్నారు.

#### గ్రీన్‌ల్యాండు (1814–1953)

గ్రీన్‌ల్యాండు‌లో గోడ్‌హాబు, c. 1878
995 లేదా 996లో ఎరికు ది రెడ్ రాక తర్వాత వైకింగు యుగంలో ఐస్‌ల్యాండు, నార్వే నుండి వలస వచ్చినవారు గ్రీన్‌ల్యాండు‌లో స్థిరపడ్డారు. మధ్యయుగపు గ్రీన్‌ల్యాండు నిడారోసు ఆర్చు‌డయోసెసు కింద 22 చర్చిలు, 2 కాన్వెంటు‌లతో కూడిన ఒక బిషప్‌రికుగా ఉండేది. 1261లో గ్రీన్‌ల్యాండు వాసులు నార్వే రాజ్యం (872–1397)కు సామంతులుగా మారారు. 1397లో కల్మారు యూనియను ఆమోదం పొందడంతో డెన్మార్కు–నార్వే గ్రీన్‌ల్యాండును వారసత్వంగా పొందింది. 15వ శతాబ్దంలో నార్సు ప్రజల గ్రీన్‌ల్యాండు‌లో స్థిరనివాసం స్థావరం చివరకు కనుమరుగైన తర్వాత 1721 వరకు ఐరోపావాసులు ఆ ద్వీపంలో మళ్ళీ స్థిరపడలేదు. ఆ సంవత్సరంలో లూథరను మతగురువు హన్సు ఎగెడే అక్కడికి చేరుకుని ప్రస్తుతం నూక్ అని పిలువబడే పట్టణాన్ని స్థాపించారు. నెపోలియను యుద్ధాల తరువాత 1814లో నార్వేను స్వీడన్ రాజుకు అప్పగించిన తర్వాత కీల్ ఒప్పందం లోని ఒక షరతుగా డెన్మార్కు పాత ప్రాదేశిక హక్కులను నిలుపుకుంది.

ప్రచ్ఛన్న యుద్ధ కాలంలో ఆ ప్రాంతానికి ఉన్న భౌగోళిక-వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత కారణంగా 1945లో గ్రీన్‌ల్యాండు అభివృద్ధి, స్థిరనివాసం వేగవంతమయ్యాయి. దీనికి అమెరికా వారి థూలే వైమానిక స్థావరం ఒక ఉదాహరణ నిదర్శనంగా నిలిచింది. 1943 నుండి థూలే వైమానిక స్థావరం, విమానాలు, చోదక శక్తి, ఐస్‌బ్రేకర్ల వంటి ప్రాథమిక సాంకేతిక సామర్థ్యాలు గ్రీన్‌ల్యాండు‌కు అందుబాటులోకి రావడం మరొక కారణం. ఇది మారుమూలగా ఉన్న ఆ ద్వీపానికి ఐరోపాకు కొంతవరకు సమానమైన సరఫరా పరిస్థితిని కల్పించింది.

19వ శతాబ్దంలో పెరుగుతున్న ఏకీకరణ కాలం తరువాత డానిషు రాజ్యాంగం అమలుతో 1953లో గ్రీన్‌ల్యాండు డెన్మార్కు‌లో విలీనం చేయబడింది.

## వారసత్వం

గ్రీన్‌ల్యాండు, ఫారో దీవులు ఆ వలస సామ్రాజ్యపు చివరి అవశేషాలుగా నిలిచాయి. గ్రీన్‌ల్యాండు వలస హోదా 1953లో ముగిసి అది డెన్మార్క్ రాజ్యపు ఒక అంతర్భాగంగా మారింది. ఇది 1979లో 'స్వయంపాలన ఆ మీద 2009లో స్వయం నిర్ణయాధికారంతో సహా మరింత విస్తృతమైన స్వయంప్రతిపత్తిని పొందింది. అదే విధంగా ఫారో దీవులు 1816లో ఒక కౌంటీ హోదాతో ఆ రాజ్యంలో విలీనం చేయబడ్డాయి. ఆ తర్వాత 1948లో వీటికి స్వయంపాలన మంజూరు చేయబడింది.

## మూలాలు