Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# మల్లెమాల సుందర రామిరెడ్డి

| మల్లెమాల సుందర రామిరెడ్డి |
| --- |
| మల్లెమాల |
| జననం | మల్లెమాల సుందర రామిరెడ్డి ఆగష్టు 15, 1924 అలిమిలి, నెల్లూరు జిల్లా |
| మరణం | డిసెంబర్ 11, 2011 హైదరాబాద్, తెలంగాణ |
| ఇతర పేర్లు | మల్లెమాల, ఎమ్.ఎస్.రెడ్డి |
| వృత్తి | రచయిత |
| పేరుపడ్డది | మల్లెమాల రామాయణం |
| భాగస్వామి | సౌభాగ్యమ్మ |
| పిల్లలు | శ్యామ్ ప్రసాద్ రెడ్డి, భార్గవి, శారద |

**మల్లెమాల** (ఆగష్టు 15, 1924 - డిసెంబర్ 11, 2011) తెలుగు రచయిత, సినీ నిర్మాత. ఎంఎస్ రెడ్డి పూర్తి పేరు **మల్లెమాల సుందర రామిరెడ్డి** . ఆయన ఇంటిపేరు ‘మల్లెమాల’ను కలం పేరుగా మార్చుకొని దాదాపు 5,000 వేలకు పైగా కవితలు, సినీ గేయాలు రచించి "సహజ కవి"గా ప్రశంసలందుకున్నారు.

## జీవిత విశేషాలు

1924, ఆగస్టు 15 న నెల్లూరు జిల్లా వెంకటగిరి మండలం అలిమిలి లో ఆయన జన్మించారు. మద్రాసులో మొదట ఫోటో స్టుడియో తో వీరి జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. ఈయన చెన్నై లో సినిమా థియేటర్ నిర్మించిన తొలి తెలుగు సినీ నిర్మాత. నిర్మాతగా ఆయన తొలి చిత్రం భార్య. శ్రీకృష్ణ విజయం, కోడెనాగు, ఏకలవ్య, పల్నాటి సింహం, అమ్మోరు, ముత్యాల పల్లకి, అంజి, తలంబ్రాలు, అంకుశం, ఆహుతి, అరుంధతి లాంటి చిత్రాలు నిర్మాతగా ఎంఎస్ రెడ్డికి మంచి గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టాయి. మొత్తం బాలలతో తీసిన రామాయణం సినిమా జూనియర్ ఎన్టీఆర్ ను బాల నటుడిగా తెరమీదకు తీసుకుని వచ్చింది. *అంకుశం* చిత్రంలో ఆయన ముఖ్యమంత్రి గా నటించాడు.

వీరు స్థాపించిన శబ్దాలయ థియేటర్స్ సినీ డబ్బింబ్, రికార్డింగ్ లో అత్యున్నత సాంకేతిక విలువలు కలిగినదిగా సినీ వర్గాలు చెబుతారు.

###### ఒక కవిగా రచించిన గొప్ప పద్యం

రసపిపాస లేని రాలుగాయల మధ్య

చెప్పు కవిత యెంత గొప్పదయిన

కోళ్ల సంతలోన కోహినూరు వజ్రమే,

మహిత వినయ శీల మల్లెమాల.

## మరణం

హైదరాబాద్ ఫిల్మ్ నగర్‌లోని ఆయన స్వగృహంలో 2011, డిసెంబర్ 11 న కన్నుమూశారు. ఆయన తనయుడు శ్యామ్ ప్రసాద్ రెడ్డి కూడా చిత్రనిర్మాత.

## నిర్మించిన సినిమాలు

1. కన్నెపిల్ల (1966)
2. కొంటెపిల్ల (1967)
3. కాలచక్రం (1967)
4. హంతకుని హత్య (1967)
5. కలసిన మనసులు (1968)
6. భార్య (1968)
7. శ్రీకృష్ణ విజయం (1971)
8. కోడెనాగు (1974)
9. ముత్యాల పల్లకి (1976)
10. నాయుడుబావ (1978)
11. రామబాణం (1979)
12. తాతయ్య ప్రేమలీలలు (1980)
13. ఏకలవ్య (1982)
14. పల్నాటి సింహం (1985)
15. తలంబ్రాలు (1986)
16. అంకుశం (1989)
17. ఆగ్రహం (1991)
18. అమ్మోరు (1995)
19. రామాయణం (1996)
20. అంజి (2004)
21. అరుంధతి (2009)

## రచనలు

* వీరు రచించిన 'మల్లెమాల రామాయణం' ఒక విశిష్టమైన స్థాయిలో నిలిపింది.
* వీరు రచించిన స్వీయచరిత్ర "ఇది నా కథ" ఎందరో సినీ ప్రముఖులని విమర్శించిన నిర్మొహమాటపు రచనగా పేర్కొనవచ్చును.

### సినిమా పాటలు

1. శ్రీకృష్ణ విజయం (1971)
2. కోడెనాగు (1974) : సంగమం సంగమం అనురాగ సంగమం
3. రామయ్య తండ్రి (1974) : మల్లి విరిసింది
4. దొరలు దొంగలు (1976) : చెప్పాలనుకున్నాను, దొరలెవరో దొంగలెవరో తెలుసుకున్నాను
5. ముత్యాల పల్లకి (1976) : సన్నజాజికి, గున్నమామికి పెళ్ళి కుదిరింది, తెల్లావారకముందే పల్లె లేచింది
6. తాతయ్య ప్రేమలీలలు (1980) : వెన్నెల్లో విన్నాను సన్నాయి గీతం
7. ఏకలవ్య (1982) : అన్ని పాటలు
8. కళ్యాణ వీణ (1983) : వేగుచుక్క మొలిచింది
9. తలంబ్రాలు (1986)
10. చూపులు కలసిన శుభవేళ (1988) : చూపులు కలసిన శుభవేళ
11. పుట్టింటి గౌరవం (1996)

## అవార్డులు

* 1998 : భారత జాతీయ చలనచిత్ర పురస్కారాలు - రామాయణం.
* 2005 : రఘుపతి వెంకయ్య పురస్కారం

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* ఐ.ఎమ్.డి.బి.లో ఎమ్.ఎస్.రెడ్డి పేజీ.
* మల్లెమాల జీవిత విశేషాలు
# సి.మాధవరెడ్డి

| సి.మాధవరెడ్డి |
| --- |
|  |
|  |
| పార్లమెంట్ సభ్యుడు, 8వ లోక్‌సభ |
| **In office** డిసెంబరు 1984 – నవంబరు 1989 |
| అంతకు ముందు వారు | గడ్డం నర్సింహారెడ్డి |
| తరువాత వారు | పి.నర్సారెడ్డి |
| నియోజకవర్గం | ఆదిలాబాదు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం |
| శాసన సభ్యుడు, ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ 3వ శాసన సభ |
| **In office** మార్చి 1962 – ఫిబ్రవరి 1967 |
| తరువాత వారు | ఎస్.ఏ. దేవ్షా |
| నియోజకవర్గం | బోథ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం |
| పార్లమెంట్ సభ్యుడు, 1వ లోక్‌సభ |
| **In office** ఏప్రిల్ 1952 – ఏప్రిల్ 1957 |
| తరువాత వారు | కె.ఆశన్న |
| నియోజకవర్గం | ఆదిలాబాదు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం |
|  |
| వ్యక్తిగత వివరాలు |
| జననం | (1924-08-22)1924 ఆగస్టు 22 ఆరేపల్లి, భీమారం మండలం, మంచిర్యాల జిల్లా, తెలంగాణ |
| పౌరసత్వం |  భారతదేశం |
| జాతీయత | భారతీయుడు |
| రాజకీయ పార్టీ | తెలుగుదేశం పార్టీ |
| ఇతర రాజకీయ పదవులు | సోషలిస్ట్ పార్టీ, ప్రజా సోషలిస్ట్ పార్టీ, ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్, జనతా పార్టీ |
| జీవిత భాగస్వామి | సుగుణ, లక్ష్మీ |
| సంతానం | ప్రకాష్, రవి, కల్పన, హిమవంత్ |
| తల్లిదండ్రులు | నరసింహారెడ్డి (తండ్రి) |
| కళాశాల | ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో |
| నైపుణ్యం | వ్యవసాయవేత్త & రాజకీయ నాయకుడు |
| సభలు | వివిధ కమిటీల సభ్యుడు |

**సి.మాధవరెడ్డి**, తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, మాజీ పార్లమెంట్ సభ్యుడు, మాజీ శాసనసభ సభ్యుడు. తెలుగుదేశం పార్టీ తరపున ఆదిలాబాదు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుండి 1వ, 8వ లోక్‌సభలలో పార్లమెంట్ సభ్యుడిగా ప్రాతినిధ్యం వహించాడు.

## జననం, విద్య

మాధవరెడ్డి 1924, ఆగస్టు 22న తెలంగాణ రాష్ట్రం, మంచిర్యాల జిల్లా, భీమారం మండలంలోని ఆరేపల్లి గ్రామంలో జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి పేరు నరసింహారెడ్డి. ఉస్మానియా యూనివర్సిటీలో చదివి ఎంఏ పట్టా అందుకున్నాడు. వృత్తి రీత్యా వ్యవసాయవేత్త.

## వివాహం

మాధవరెడ్డికి 1954లో లక్ష్మితో వివాహం జరిగింది. వీరికి ముగ్గురు కుమారులు, ఒక కూతురు.

## రాజకీయ జీవితం

ఆదిలాబాద్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం నుంచి (సోషలిష్టు పార్టీ తరపున) ఎన్నికైన మొదటి (1952-1957) పార్లమెంట్ సభ్యుడు మాధవరెడ్డి. 1962లో కాంగ్రెస్ పార్టీ తరపున బోథ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం పోటిచేసి భారత కమ్యూనిస్టు పార్టీ అభ్యర్థి రాజా రెడ్డిపై 5,754 ఓట్ల మెజారిటీతో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ శాసనసభ సభ్యుడిగా కూడా గెలుపొందాడు. 1984 నుండి 1989 వరకు తెలుగుదేశం పార్టీ తరపున 8వ లోక్‌సభకు పార్లమెంట్ సభ్యుడిగా పనిచేశాడు.

తన రాజకీయ జీవితంలో, మాధవరెడ్డి అనేక రాజకీయ పార్టీలతో అనుబంధం కలిగి ఉన్నాడు. సోషలిస్ట్ పార్టీ, ప్రజా సోషలిస్ట్ పార్టీ, ఇండియన్ నేషనల్ కాంగ్రెస్, జనతా పార్టీ, తెలుగుదేశం పార్టీలలో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.

| క్రమసంఖ్య
 | నుండి
 | వరకు
 | స్థానం
 | వ్యాఖ్యలు
 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 01
 | 1952
 | 1957
 | సభ్యుడు, 1వ లోక్ సభ
 | సోషలిస్టు పార్టీ సభ్యుడిగా
 |
| 02
 | 1962
 | 1967
 | సభ్యుడు, 3వ అసెంబ్లీ
 |  |
| 03
 | 1984
 | 1989
 | సభ్యుడు, 8వ లోక్‌సభ
 | టీడీపీ సభ్యుడిగా
 |

## పదవులు

* 1952-57లో 1వ లోక్‌సభకు, 1984-89లో 8వ లోక్‌సభకు ఆదిలాబాదు లోక్‌సభ నియోజకవర్గం లోక్‌సభ సభ్యులు.
* సభ్యులు, ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనసభ (1962-67)
* చైర్మన్, రాష్ట్ర ప్రజా సోషలిస్టు పార్టీ (1952-56)
* చైర్మన్, APSSIDC లిమిటెడ్ (1968-73)
* డైరెక్టర్, NSIC, న్యూఢిల్లీ (1970-72)
* చైర్మన్, ప్రభుత్వ, జాయింట్ వెంచర్ కంపెనీలు

## రచనలు

* హైదరాబాద్ లో స్వాతంత్ర్య పోరాటం (ఉర్ధూ రచన)

## ఇతర వివరాలు

* యు.ఎస్.ఏ, యు.కె, జపాన్, దక్షిణ ఆసియాలో కొన్ని దేశాలు సందర్శించాడు
* హైదరాబాద్ రాష్ట్రంలో స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో పాల్గొన్నాడు

## మూలాలు
# సెప్టెంబర్ 3

**సెప్టెంబర్ 3**, గ్రెగొరియన్‌ క్యాలెండర్‌ ప్రకారము సంవత్సరములో 246వ రోజు (లీపు సంవత్సరములో 247వ రోజు ). సంవత్సరాంతమునకు ఇంకా 119 రోజులు మిగిలినవి.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| <<
 | **సెప్టెంబరు** | >>
 |
| ఆది
 | సోమ
 | మంగళ
 | బుధ
 | గురు
 | శుక్ర
 | శని
 |
|  |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5
 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12
 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19
 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26
 |
| 27 | 28 | 29 | 30 |  |  |  |
| **2026** |

## సంఘటనలు

* 1831 : కాశీయాత్ర చరిత్ర ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య రచించిన కాశీ యాత్ర చరిత్ర విశేషాల మీద సమగ్రమైన రచన. తెలుగులో యాత్రాసాహిత్వానికి ఈ పుస్తకమే ఆద్యమని భావిస్తారు. ఈతని యాత్ర 18 మే, 1830 నుండి సెప్టెంబర్ 3, 1831 వరకు అనగా "15 నెలల 15 రోజుల కాలం" నడిచింది. రచయితగా, విద్వాంసుడుగా, త్యాగమూర్తిగా పేరుమోసిన ఏనుగుల వీరాస్వామయ్య తన వెంట రెండు వందల మందికి యాత్రావకాశం కల్పించాడు.
* 2009: ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రిగా కొణిజేటి రోశయ్య పదవీబాధ్యతలు చేపట్టాడు.

## జననాలు

* 1893: కాంచనపల్లి కనకమ్మ, సంస్కృతాంధ్ర రచయిత్రి. (మ.1988)
* 1905: కొసరాజు, తెలుగు సినిమా పాటల రచయిత, కవి, రచయిత. (మ.1986)
* 1905: కార్ల్ డేవిడ్ అండర్సన్, అమెరికన్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త, ఎలక్ట్రాన్ కు వ్యతిరేక కణమైన పాజిట్రాన్ కనుగొన్న వ్యక్తి. (మ.1991)
* 1908: జమలాపురం కేశవరావు, నిజాం నిరంకుశ పాలను ఎదిరించిన వ్యక్తి. (మ.1953)
* 1924: కావూరి పూర్ణచంద్రరావు, అష్టావధాని, గ్రంథరచయిత.
* 1935: శరద్ అనంతరావు జోషి, రైతు నాయకుడు. రాజ్యసభ సభ్యుడు. (మ.2015)
* 1940: ప్యారెలాల్ ,(సంగీత దర్శకుల ద్యయంలోఒకరు) సంగీత దర్శకుడు.
* 1952: శక్తికపూర్, భారతీయ భాషల నటుడు, హాస్యనటుడు.
* 1965: కార్లోస్ ఇర్విన్ ఎస్టవెజ్, అమెరికన్ నటుడు.
* 1971: కిరణ్ దేశాయ్, భారతదేశ రచయిత్రి.
* 1974: మల్లి మస్తాన్‌ బాబు, ఆంధ్రప్రదేశ్ కు చెందిన పర్వతారోహకుడు. (మ.2015)
* 1978: అర్జన్ బజ్వా, ఒక భారతీయ సినీ నటుడు.ఎక్కువగా బాలీవుడ్, తెలుగు సినిమాల్లో నటించాడు.
* 1981: కమల్ కామరాజు, సహాయ దర్శకుడు, తెలుగు చలన చిత్ర నటుడు.
* 2001: ధీరజ్ బొమ్మదేవర, భారతీయ విలుకాడు. 2024 ఒలింపిక్స్‌లో భారత్‌ ఆర్చరీ జట్టులో ఉన్నాడు.

## మరణాలు

* 1962: వినాయకరావు కొరాట్కర్, మాజీ భారత పార్లమెంటు సభ్యుడు. (జ.1895)
* 1969: హొ చి మిన్ వియత్నాం సామ్యవాద నాయకుడు, ఫ్రెంచ్ వారి వలస పాలనకు వ్యతిరేకంగా జరిగిన వియత్నాం పోరాటంలో ముఖ్య సూత్రధారి. (జ.1890)
* 1987: రమేష్ నాయుడు, తెలుగు సినీ సంగీత దర్శకుడు. (జ.1933)
* 2011: నండూరి రామమోహనరావు, తెలుగు పాత్రికేయరంగ ముఖ్యుడు, అభ్యుదయవాది, ‘ఆంధ్రజ్యోతి’ పూర్వ సంపాదకుడు. (జ.1927)
* 2011: ముళ్ళపూడి హరిశ్చంద్ర ప్రసాద్, పారిశ్రామిక వేత్త. (జ.1921)

## పండుగలు , జాతీయ దినాలు

* - ఖతర్ స్వాతంత్ర్యదినోత్సవం

## బయటి లింకులు

* బీబీసి: ఈ రోజున
* టీ.ఎన్.ఎల్: ఈ రోజు చరిత్రలో
* చరిత్రలో ఈ రోజు : సెప్టెంబర్ 3
* చారిత్రక సంఘటనలు 366 రోజులు - పుట్టిన రోజులు - స్కోప్ సిస్టం.
* ఈ రోజున చరిత్రలో ఏమి జరిగింది.
* ఈ రోజున ఏమి జరిగిందంటే.
* చరిత్రలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు.
* ఈ రొజు గొప్పతనం.
* కెనడాలో ఈ రోజున జరిగిన సంగతులు
* చరిత్రలోని రోజులు

---

సెప్టెంబర్ 2 - సెప్టెంబర్ 4 - ఆగష్టు 3 - అక్టోబర్ 3 -- అన్ని తేదీలు

|  |
| --- |
| జనవరి | ఫిబ్రవరి | మార్చి | ఏప్రిల్ | మే | జూన్ | జూలై | ఆగష్టు | సెప్టెంబరు | అక్టోబరు | నవంబరు | డిసెంబరు
 |
# కావూరి పూర్ణచంద్రరావు

కావూరి పూర్ణచంద్రరావు
**కావూరి పూర్ణచంద్రరావు** ఆశుకవి, అవధాని, రచయిత, విమర్శకుడు.

## విశేషాలు

ఇతడు 1924, సెప్టెంబరు 3వ తేదీ వినాయకచవితి నాడు (రక్తాక్షి నామ సంవత్సర భాద్రపద శుద్ధ చవితి) కృష్ణా జిల్లా, గుడివాడ పట్టణంలో బగళాదేవి, సూర్యప్రకాశరావు దంపతులకు జన్మించాడు. ఇతని స్వగ్రామము చింతలపూడి అగ్రహారం.

ఇతడు ఒకటవ క్లాసు నుండి అయిదవ క్లాసు వరకు గుడివాడ వీధిబడిలో చదువుకున్నాడు. పిదప గుడివాడ బోర్డు హైస్కూలులో థర్డు ఫారం నుండి ఎస్.ఎస్.ఎల్.సి వరకు చదివి 1943లో స్కూలు ఫైనల్ పరీక్షలో ఉత్తీర్ణుడైనాడు. తరువాత ఇతడు ఉద్యోగంలో చేరి ఉద్యోగం చేసుకుంటూ ఫ్రైవేటుగా ఇంటర్మీడియెట్, బి.ఎ., భాషా ప్రవీణ ప్రిలిమినరీ, బి.ఓ.ఎల్., ఎం.ఎ. పరీక్షలలో ఉత్తీర్ణుడైనాడు. ఇతని ప్రధాన విద్యాగురువు, అవధాన గురువు భమిడిపాటి అప్పయ్యశాస్త్రి.

ఇతడు మొదట విజయా కమర్షియల్ బ్యాంకులో స్టెనోగా ఉద్యోగంలో ప్రవేశించి, క్రమక్రమంగా విజయవాడలో ఎ.పి.వర్క్స్ సంస్థలో అకౌంట్స్ గుమాస్తాగా కొంతకాలం, భారత్ పిక్చర్స్‌లో టైపిస్టుగా కొంతకాలం, రేషనింగ్ ఆఫీసులో క్లర్క్‌గా కొంతకాలం, ఏషియన్ అష్యూరెన్స్ కంపెనీలో క్లర్క్‌గా మరికొంతకాలం పనిచేసి విజయవాడ ఆంధ్ర లయోలా కళాశాలలో తెలుగు ట్యూటర్‌గా చేరాడు. 1968లో తెలుగు ఉపన్యాసకుడిగా పదోన్నతి పొంది 1984లో పదవీ విరమణ చేశాడు.

## అవధానాలు

ఇతడు 1975-95 మధ్యకాలంలో సుమారు 100కు పైగా అష్టావధానాలు నిర్వహించాడు. చాలా వరకు విజయవాడలోనే అవధానాలు చేసినా హైదరాబాదు, గుంటూరు, మంగళగిరి, నర్సరావుపేట, మచిలీపట్నం, కంచికచర్ల, నందిగామ, ఆగిరిపల్లి, ఏలూరు, నర్సాపురం, అనంతపురం, నెల్లూరు మొదలైన చోట్ల కూడా తన అవధాన విద్యను ప్రదర్శించాడు. ఇతని అవధానాలలో సమస్య, దత్తపది, వర్ణన, నిషిద్ధాక్షరి, వ్యస్తాక్షరి, వారకథనము, యాంత్రికచిత్రము, అప్రస్తుత ప్రసంగము అనే అంశాలు ఉంటాయి.

ఇతని అవధానాలలో కొన్ని పూరణలు ఈ విధంగా ఉన్నాయి.

* సమస్య : రక్తి మించి సంసారి బైరాగి యయ్యె

పూరణ:

కంటి శుక్లంబులును, పుప్పిపంటి నొప్పి

శక్తి హీనత, భార్యకు భక్తిలేమి

సుతుల నిర్లక్ష్యవైఖరి మతి చెఱుప; వి

రక్తి మించి సంసారి బైరాగి యయ్యె

* దత్తపది: ధాత - ఈశ్వర - బహుధాన్య - ప్రమాధి పదాలతో రామాయణార్థములో

పూరణ:

ధరణిని రావణాసురుని దర్పమడంపగ నెంచి ధాత ఈ

శ్వర పరరూపమట్లు ప్రభవం బొనరించెను రామమూర్తిను

ర్వర బహుధాన్యవంతము పురంబగునట్టి అయోధ్య లోపలన్

పరమ ప్రమాదియై అసురభంజకుడయ్యె నతండు మెత్తురే

## రచనలు

ఇతడు ఈ క్రింది రచనలను చేశాడు.

1. భీష్మచరిత్ర
2. రాఘవపాండవీయము
3. జన్నవాడ కామాక్షీ చరితామృతము
4. నమస్సుమాలు
5. ఆత్మబోధ
6. స్వప్నవాసవదత్త
7. భాగవత కథలు
8. గజేంద్ర మోక్షము - శ్రీ కృష్ణలీలలు
9. హోమియో చికిత్సలోని మెళకువలు
10. అవధాన మంజరి
11. సరస వినోదిని - సమస్యా పూరణము (అముద్రితం)

## సాహిత్య రూపకాలు

ఇతడు భువన విజయం, బ్రహ్మసభ, ఇందిరా మందిరం మొదలైన సాహిత్యరూపకాలలో మహాకవుల పాత్రలను పోషించి ప్రేక్షకుల మెప్పును పొందాడు.

## బిరుదులు

ఇతడికి **అవధాన సరస్వతి**,**అవధాని శిరోమణి** అనే బిరుదులు ఉన్నాయి.

## మూలాలు
# కె.వి.రఘునాథరెడ్డి

|  |
| --- |
| కొల్లి వెంకట రఘునాథరెడ్డి |
|
 |
|

---

19వ పశ్చిమ బెంగాల్ గవర్నరు
 |
|  **పదవీ కాలం** 14 ఆగష్టు 1993 – 27 ఏప్రిల్ 1998
 |
| ముందు
 | బి.సత్యనారాయణ రెడ్డి
 |
| తరువాత
 | అఖ్లకుర్ రహ్మాన్ కిద్వాయి
 |
|

---

వ్యక్తిగత వివరాలు
 |

---

 |
| జననం
 | (1924-09-24)1924 సెప్టెంబరు 24 / 1924, సెప్టెంబరు 24
 |
| మరణం
 | 2002 మార్చి 4/2002, మార్చి 4
 |
| మతం
 | హిందూమతం
 |

**కొల్లి వెంకట రఘునాథరెడ్డి** ( 1924 సెప్టెంబరు 4 – 2002 మార్చి 4), కాంగ్రేసు పార్టీకి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు, మాజీ కేంద్ర మంత్రి. ఇతను 1990 నుండి 1993 వరకు త్రిపుర గవర్నరుగానూ, 1993 నుండి 1998 వరకు పశ్చిమ బెంగాల్ గవర్నరుగానూ, 1997 జనవరి 31 నుండి ఫిబ్రవరి 12 వరకు, మరళా 1997, డిసెంబరు 13 నుండి 1998 ఏప్రిల్ 27 వరకు ఒడిశా గవర్నరుగా పనిచేశాడు. కేంద్ర కార్మిక శాఖా మంత్రిగా కూడా పనిచేశాడు.

నెల్లూరు జిల్లాకు చెందిన రఘునాథరెడ్డి లక్నో విశ్వవిద్యాలయంలో న్యాయశాస్త్రం చదివి, మద్రాసు, గుంటూరులలో ప్రాక్టీసు చేశాడు. ఇతను క్రిమినల్ లా మీద వ్రాసిన పుస్తకం అనేక విశ్వవిద్యాలయాల్లో ప్రామాణిక పాఠ్యపుస్తకం అయ్యింది.

రఘునాథరెడ్డి 1962లో తొలిసారి కమ్యూనిస్టుల మద్దతుతో స్వతంత్ర అభ్యర్థిగా రాజ్యసభకు ఎన్నికయ్యాడు. పార్లమెంటులో ఇతను పనితనానికి మెచ్చి, జవహర్ లాల్ నెహ్రూ కాంగ్రేసు పార్టీలోకి ఆహ్వానించాడు. ఇందిరా గాంధీ ఈయన్ను తొలుత కంపెనీ వ్యవహారాలు, పరిశ్రమాభివృద్ధి శాఖామంత్రిగా నియమించింది. ఆ తరువాత కార్మికశాఖ మంత్రిగా పనిచేశాడు. ఇతను రాజ్యసభకు మూడు పర్యాయాలు ఎన్నికయ్యాడు. అందులో 11 సంవత్సరాల పాటు కేంద్రప్రభుత్వ మంత్రివర్గంలో సభ్యుడిగా ఉన్నాడు.

ప్రభుత్వరంగపు గట్టి మద్దతుదారుడైన రఘునాథరెడ్డి, మొనోపలీస్ అండ్ రెస్ట్రిక్టివ్ ట్రేడ్ ప్రాక్టీసెస్ చట్టం 1969 యొక్క రూపకర్తలలో ఒకడు. ఇందిరా గాంధీ ఇతనిని ప్రభుత్వ రంగ పరిశ్రమలలో వివాద పరిష్కారాలకు తరచు పంపిస్తూ ఉండేది. సింగరేణి కాలరీస్ అవార్డును రూపొందించడంలో రఘునాథరెడ్డి ప్రధాన పాత్ర వహించాడు. 1974 నుండి 76 వరకు కార్మిక శాఖామంత్రిగా ఉంటూ, వెట్టిచాకిరి నిర్మూలన చట్టం (1976) ను రూపొందించాడు.

కృష్ణకాంత్, మోహన్ ధరియా, అమృత్ నహతాలతో పాటు క్రాంగ్రేస్ ఫోరం ఫర్ సోషలిస్ట్ ఆక్షన్ లో క్రియాశీలక సభ్యుడిగా, ప్రజాస్వామ్యం లేనిదే సామ్యవాదం సిద్ధించదని భావించాడు.

ఇతని కుమారుడు కొల్లి శ్రీనాథ్ రెడ్డి ప్రఖ్యాత హృద్రోగ నిపుణుడు, వరల్డ్ హార్ట్ ఫౌండేషన్ అధ్యక్షస్థానాన్ని వహించిన తొలి భారతీయుడు, పద్మభూషణ పురస్కార గ్రహీత.

## మూలాలు
# ఎం. ఎస్.ఆచార్య

**ఎం.ఎస్.ఆచార్య (మాడభూషి శ్రీనివాసాచార్య)**  ప్రముఖ పాత్రికేయుడు, సంపాదకుడు.

## జీవిత విశేషాలు

### బాల్యం, విద్యాభ్యాసం

ఇతడు 1924, అక్టోబర్ 3వ తేదీన అమ్మమ్మ గారి గ్రామం సూర్యాపేటలో జన్మించాడు. ఇతని తండ్రి ప్రసన్న రాఘవాచార్య ఉభయ వేదాంత పండితుడు. అతడు నెల్లికుదురు గ్రామంలో వైద్యం చేసేవాడు. నెల్లికుదురులోని మదరసతహానియాలో నాలుగో తరగతి వరకు ఉర్దూమీడియంలో చదువుకున్న ఇతడు తన తండ్రి వద్దనే బాలరామాయణం, ధాతుమంజరి, రఘువంశం, కుమారసంభవం మొదలైనవి నేర్చుకున్నాడు.

### ఉద్యోగం

ఇతడి అన్న వెంకటనర్సింహాచార్యులు హిందూస్తానీ సంగీతం నేర్పిస్తూ ఆ డబ్బులతో కుటుంబాన్ని ఆదుకునేవాడు. ఇతడు కూడా చదువుకు స్వస్తిచెప్పి అప్పటి ప్రముఖ డాక్టర్ లక్ష్మణ్‌సా పవార్ వద్ద నెలకు రూ.12 వేతనానికి కాంపౌండర్‌గా ఉద్యోగంలో చేరాడు. అలాగే ఓ ముడిసిల్క్ వ్యాపారి వద్ద రూ.15 వేతనానికి పనిచేశాడు.

### జర్నలిస్టుగా

1942లో ఓసారి ఓ దుకాణం ముందు ఒక వ్యక్తి, మరో వ్యక్తిని చితకబాదడాన్ని చూసి చలించిపోయిన ఆచార్య ఆ సంఘటనను వార్తగా రాసి సికింద్రాబాద్ నుంచి వెలువడుతున్న తెలంగాణ పత్రికకు పంపాడు. తర్వాత 1947 జనవరి 1న ఆంధ్రపత్రిక ఏజెన్సీ తీసుకున్నాడు. 1948లో అదే పత్రికకు విలేకరిగా చేరి 32ఏళ్లపాటు పనిచేశాడు. తెలుగు మాట్లాడితే నేరంగా పరిణించే నిజాం పాలనలో తెలుగు పత్రికకు వార్తలు రాసే విలేకరిగా పనిచేసాడు. అప్పుడు ఆంధ్రపత్రికే ఉద్యమానికి ఊపిరి. ఉద్యమ వార్తలున్న ఆ పత్రికను రహస్యంగా పంచిపెట్టేవాడు. అదే ఆయన ఉద్యమం ఉద్యోగం కూడా. రజాకార్ల దౌర్జన్యాలకు భయపడి వరంగల్లు వదిలి వందలాది కుటుంబాలు ఇళ్లు ఖాళీ చేసి వెళ్లిపోతే జనం లేని వీధుల్లో కందిలీ ఒక చేత లాఠీ మరొక చేత పట్టుకుని ప్రతాపరుద్ర దళం కార్యకర్తగా కాపలా కాసిన సాహసి. వావిలాల గోపాలకృష్ణయ్య తెనాలిలో స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం నిర్వహించిన జర్నలిజం శిక్షణాశిబిరంలో పాల్గొని పాత్రికేయ వృత్తి మెలకువలు నేర్చుకున్నాడు. పి.వి. నరసింహారావు, పాములపర్తి సదాశివరావు తదితరులు ప్రారంభించిన కాకతీయ పత్రికతో పాటు చిత్రవిచిత్ర మాసపత్రిక, ప్రగతి పత్రికలకు కూడా ఇతడు వార్తలు వ్రాసేవాడు. 1958లో జనధర్మ వారపత్రికను స్థాపించాడు. 1971లో స్వంత ముద్రణాలయం బాలాజీ ప్రెస్‌ను నెలకొల్పాడు. 1980లో వరంగల్ వాణి అనే దినపత్రికను ప్రారంభించాడు. జనధర్మను 36 సంవత్సరాల పాటు, వరంగల్ వాణిని 13 సంవత్సరాల పాటు అనేక వ్యయప్రయాసలకోర్చి నడిపాడు. తెలంగాణ సాహిత్యానికి, సాంస్కతిక వారసత్వానికి సముచిత గౌరవ ప్రాభవాలను కల్పించడానికి ఈ పత్రికల ద్వారా వేదికను ఏర్పరచాడు. సామాజిక సమస్యలను చర్చించడానికి పరిశోధనాత్మక వార్తాంశాలను గుప్పించడానికి, సమకాలీన సంకర విలువలను ఎండగట్టడానికి ఈ పత్రికలు ఎంతో ఉపయోగపడినాయి. వ్యవస్థాగత సమస్యల వల్ల 1993లో వరంగల్‌వాణి దినపత్రికను అమ్మేశాడు.

## కుటుంబం

ఇతని భార్య రంగనాయకమ్మ. ఇతనికి ఇద్దరు కుమారులు. పెద్ద కుమారుడు పేరు ఎం.రామానుజాచార్య కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయంలో ఆంగ్ల విభాగంలో ఆచార్యుడిగా పనిచేసి పదవీవిరమణ చేశాడు. రెండవ కుమారుడు మాడభూషి శ్రీధర్ నల్సార్ యూనివర్శిటీలో ప్రొఫెసర్‌గా పనిచేసి ప్రస్తుతం కేంద్ర సమాచార కమిషనర్‌గా ఉన్నాడు.

## మరణం

పత్రికా నిర్వహణలో స్ఫూర్తిప్రదాతగా చరిత్రలో నిలిచిపోయిన ఎం.ఎస్.ఆచార్య తన 71వ యేట జులై 12, 1994న మరణించాడు.

## మూలాలు
# కె. ఎల్. నరసింహారావు (కళాకారుడు)

| కె.ఎల్. నరసింహారావు |
| --- |
|  |
| జననం | కోదాటి లక్ష్మీనర్సింహారావు అక్టోబర్ 23, 1924 రేపాల గ్రామం, మునగాల మండలం, సూర్యాపేట జిల్లా, |
| మరణం | జూలై 22, 2003 |
| నివాస ప్రాంతం | హైదరాబాదు |
| ప్రసిద్ధి | తెలుగు నాటక రచయిత, నటుడు, నాటక సమాజ స్థాపకుడు రాష్ట్రస్థాయి నాటక పోటీల విజేతగా |
| మతం | హిందువు |

**కె.ఎల్. నరసింహారావు** (అక్టోబర్ 23, 1924 - జూలై 22, 2003) తెలుగు నాటక రచయిత, నటుడు, నాటక సమాజ స్థాపకుడు. ఆయన రాసిన పలు నాటకాలు ప్రదర్శనలు పొంది ప్రజాదరణతో పాటుగా పోటీలలో బహుమతులు కూడా సాధించాయి.

## జననం

నరసింహారావు తెలంగాణ రాష్ట్రం, సూర్యాపేట జిల్లా, మునగాల మండలం, రేపాల గ్రామంలో 1924 అక్టోబర్ 23 న జన్మించాడు.

## తెలుగు నాటకరంగ కృషి

రేపాల గ్రామంలో ‘గ్రామ వెలుగు నాట్యమండలి’ అనే సంస్థను నెలకొల్పి, కొంతమంది నాటక మిత్రులను సమీకరించి, 1946 లో నాటక ప్రదర్శరనలను ప్రారంభించాడు. అంతేకాకుండా చుట్టుప్రక్కల గ్రామాలలో కూడా ప్రదర్శనలు ఇచ్చేవాడు. వీరి రచనలు చాలా వరకు గ్రామీణ నేపథ్యంలో సాగినవే.ఇతను సుమారు 25 నాటికలు, నాటకాలు రాశాడు. వాటిల్లో ఆదర్శ లోకాలు (1948), గెలుపునీదే (1952), గుడిగంటలు, అడుగుజాడలు (1956), క్రీనీడలు (1956), కొత్తగుడి (1957), కళాసౌధము (1958) మొదలైన నాటకాలు జనాదరణ పొందాయి.

## ఉద్యోగం

ఉద్యోగం కోసం హైదరాబాదు వచ్చి, పత్రిక ఉపసంపాదకుడిగా పనిచేశాడు. తర్వాత ఆకాశవాణి, హైదరాబాదు కేంద్రంలో నాటక విభాగంలో పనిచేశాడు.

## రచన రంగం

ఆయన నాటకరచనకు పూనుకుని రాసిన తొలి రచన *గెలుపు నీదే*. ఆ నాటకం ఎలావుందోనన్న ఆలోచనతో వేరెవరికీ చూపించకుండా కొంతకాలం తనవద్దే దాచిపెట్టుకున్నారు. అనుకోకుండా తెలంగాణా విముక్తి పోరాటయోధులు, గ్రంథాలయోద్యమ ప్రముఖులు అయిన కోదాటి నారాయణరావు ఈ నాటకం గురించి తెలుసుకోవడంతో, వినిపించుకుని చదివి ప్రదర్శించమని ప్రోత్సహించారు. ఆ తర్వాతికాలంలో పలు నాటకాలు రచించారు. వాటిలోని అడుగుజాడలు నాటకం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్వహించిన పోటీలో ప్రథమ బహుమతి పొందింది.

## పురస్కారాలు

* రాష్ట్రప్రభుత్వం నిర్వహించిన దేశాభివృద్ధికి సహకరించే నాటకాల పోటీలో అడుగుజాడలు ప్రథమ బహుమతి పొందింది.

## మరణం

ఈయన 2003, జూలై 22న మరణించాడు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు

* కె. ఎల్. నరసింహారావు, నాటక విజ్ఞాన సర్వస్వం, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ప్రచురణ, హైదరాబాదు, 2008., పుట. 359.
# నాటక రచయిత

**నాటక రచయిత** లేదా **రంగస్థల రచయిత** నాటకాలు రాసే వ్యక్తి. మనిషికి ఆహ్లాదం అవసరమైనప్పుడు కథలు పుట్టుకు వచ్చాయి. ఆ కథలను వినిపించడం కంటే కనిపించే నటులతో ఆయా కథలలోని పాత్రలు అభినయం చేయడం ఇంకా ప్రాచుర్యం పొందింది. అలా కథలకు రాసే సాహిత్యానికి భిన్నంగా, నాటకానికి ఆనుగుణంగా పాత్రల మధ్య జరిగే సంభాషణ రూపంలో నాటక సాహిత్యం ఉంటుంది. సినిమా ప్రాచుర్యంలోకి రాక ముందు నాటకం ముఖ్య ఆహ్లాద వనరుగా ఉండేది.

## పద చరిత్ర

నాటక రచయిత, నాటకాన్ని రచించే వాడు. నాటకం అనేది నటనకు సాహిత్య రూపం.

## చరిత్ర

నాటకరంగం భారతదేశంలో రెండువేల ఏళ్ళుగా ఉండింది. ప్రాచీన గ్రీసు కాలం నాటి అరిస్టాటిల్ కి సమాంతరంగా భరతముని రచించిన నాట్యశాస్త్రం గ్రంథం నాటకాల ప్రాశస్త్యాన్ని తెలుపుతుంది. ఆ తరువాత శతాబ్దాల పాటూ భారతదేశంలో నాటకానికి ఈ గ్రంథం ఆధారంగా నిలిచింది.
వెయ్యేళ్ళ క్రితమే నాటక రచయితలుగా భాసుడు, కాళిదాసు, శూద్రకుడు, విశాఖదత్తుడు, భవభూతి, హర్షుడు మనకు సంస్కృత సాహిత్యంలో ప్రముఖంగా కనిపిస్తారు. మధ్య యుగాల్లో సంస్కృతంలోనే కాక భారతీయ దేశీ భాషల్లో కూడా నాటక రచనలు జరిగాయి. నాటక రంగం కూడా రంగస్థలం నుండి బయట పడి వివిధ రూపాలను సంతరించుకుంది. యక్షగానం, నృత్యరూపకం, బయలాట, తోలుబొమ్మలాట, మొ॥ రూపాంతరాలు మనకు నేడు కనిపిస్తున్నాయి.
18, 19 వ శతాబ్దాల నాటికి పాశ్చాత్య షేక్‌స్పియర్ తరహా పంథాకు మారి భారత దేశీ భాషల నాటక రచన కొత్త రూపం తెచ్చుకుంది. బాంగ్లాలో రబీంద్రనాథ్, కన్నడంలో శంస, కువెంపు, తమిళంలో సుబ్రహ్మణ్య భారతి, మలయాళంలో శ్రీకాంత్ నాయర్, హిందీలో జయశంకర్ ప్రసాద్, భారతేందు హరిశ్చంద్ర నాటక రచయితలుగా బాగా పేరు తెచ్చుకున్నారు.
తెలుగులో గురజాడ అప్పారావు రాసిన కన్యాశుల్కం ఆనాటి సామాజిక దురాచారాలపై గొడ్డలిపెట్టు.

## నాటక రచయితలు

* కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులు
* వడ్డాది సుబ్బారాయుడు
* చిలకమర్తి లక్ష్మీనరసింహం
* వేదం వెంకట రాయశాస్త్రి
* త్రిపురనేని రామస్వామి
* ముద్దుకృష్ణ
* గుడిపాటి వెంకట చలం
* ఆమంచర్ల గోపాలరావు
* విశ్వనాథ సత్యనారాయణ
* ఎన్.ఆర్.నంది
* రైస్ అడ్రియన్
* మిలోస్ ఫోర్‌మన్
* పి.వి. రంగారామ్
* జీన్ కాక్టో
* ఉత్తమ్ గదా
* అక్తర్ ఉల్ ఇమాన్
* టి.ఎమ్. అబ్రహం
* జగతి ఎన్.కె. ఆచారి
* ఎస్.ఎల్. పురం సదానందన్
* ఎన్.ఎన్. పిళ్ళై

## ఇవి కూడా చూడండి

* తెలుగు నాటకము
* తెలుగు నాటక రచయితలు

## మూలాలు
# కోగిర జయసీతారాం

| కోగిర జయసీతారాం |
| --- |
| కోగిర జయసీతారాం |
| జననం | కోగిర జయసీతారాం నవంబర్ 14, 1924  కోగిర గ్రామం, రొద్దం మండలం, అనంతపురం జిల్లా, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం |
| మరణం | అక్టోబర్ 9, 2000 |
| వృత్తి | ఉపాధ్యాయుడు |
| ప్రసిద్ధి | కవి, తబలా, హార్మోనియం వాద్యకారుడు, చిత్రకారుడు |
| పదవి పేరు | కవికాకి |
| మతం | హిందూ |
| తండ్రి | గౌని ఓబులరెడ్డి |
| తల్లి | గౌని చెన్నమ్మ |

**కోగిర జయసీతారాం** (నవంబర్ 14, 1924 - అక్టోబర్ 9, 2000) అనంతపురం జిల్లాలోని ఒక మారుమూల పల్లెలో నిరుపేద కుటుంబంలో జన్మించాడు. 8వ తరగతి వరకు చదివాడు. కోనపురం, నడింపల్లె, బొంతలపల్లె, కోగిర, రామగిరి మొదలైన ప్రాంతాలలో ఒకటవ తరగతి ఉపాధ్యాయుడిగా, ఏకోపాధ్యాయుడిగా 1949 - 85 మధ్యకాలంలో పనిచేశాడు. ఆ పల్లెలలో పేద ప్రజల నడుమ నిత్యము కలిసిమెలిసి తిరుగుతూ ఆ ప్రజాజీవితాన్ని,భాషను, ఆచార వ్యవహారాలను, వారి జీవితానుభవాలను పూర్తిగా తన రక్తంలో జీర్ణించుకుని వారికోసం వారి భాష, పలుకుబడులతో కవిత్వం అల్లి ప్రజాకవిగా నిలిచాడు.

## జీవిత విశేషాలు

"తెలుగు సాహిత్యంలో కవికోకిల, కవి వృషభ, కవి సింహ, కవికిశోర మొదలైన బిరుదులు కలవారే ఎక్కువ మంది ఉన్నారు. కవికాకి బిరుదు ఎవరికీ ఉన్నట్లు లేదు. మీకు ఇస్తున్నాం. స్వీకరించగలరా?" అని ఒక నిండు సభలో ఆ సభాధ్యక్షుడు ఇతడిని ప్రశ్నించగా ఈయన నిస్సంకోచంగా ముందుకు వచ్చి "కాకి ప్రజల పక్షి. నిత్యము వాళ్ళను మేల్కొపుతూ వుంటుంది. నేనూ అటువంటి వాడినే. నాకు ఆ బిరుదు తగినదే" అని సభలో పలికి గౌరవాగౌరవాలను సమాన స్థాయిలో స్వీకరించిన సుకవి ఇతడు. అనంతపురం మాండలికాన్ని ఇతడు తన రచనలలో అత్యంత సమర్థవంతంగా ఉపయోగించుకున్నాడు. 1983లో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇతడిని ఉత్తమ ఉపాధ్యాయ పురస్కారం ఇచ్చి సత్కరించింది. 1984-85 సంవత్సరానికి రెండవ తరగతి తెలుగువాచకాన్ని అందించాడు. ఇతడు చెయ్యి తిరిగిన రచయితే కాకుండా తబలా, హార్మోనియంలు వాయించడంలో దిట్ట. మంచి చిత్రకారుడు కూడా. ఇతడు 2000, అక్టోబరు 9 తేదీన చనిపోయాడు.

## రచనలు

1. నిట్టూర్పులు (పద్యకావ్యం)
2. విజయప్రభ (బుఱ్ఱకథ)
3. సుగుణా శతకము (400 పద్యాలు)
4. మదాంధబరాతము (వ్యంగ్య రచన)
5. అరణ్యరోదనము (సీసపద్యాలు)
6. కావ్ కావ్ శతకము
7. కాకిగోల (గేయాలు)
8. పండువెన్నెల (పిల్లల పాటలు)
9. జయభారతి (బుడబుక్కల కథ)
10. కృష్ణార్జున యుద్ధము (నాటకము)
11. రామాంజనేయ యుద్ధము (నాటకము)
12. సీతారామ కళ్యాణము (నాటకము)
13. మేం పిల్లలం (150 బాలగేయాల సంకలనం)
14. అక్షరసైన్యం
15. జైసీతారాం సీసాలు

## రచనల నుండి మచ్చుతునకలు

ఆడ బెయ్యెదెవ్‌రు? ఆదిగా - "యాలవా"
"అగ్గిపెట్టె వుంద అనుముగా; నితావ?"
"వూను వుందితాలు నేనంటిత్త"
---- ---- ----
"కప్కొనేకి యేడ్డి కప్పడమూ లేదు
దుప్టి గొందమంటె దుడ్లు లేవు
తొలుపుల్యాక వాకిలికి తడకడ్డం బెట్కోని
యేటి బతుకో యేమొ యల్ల కాల్ము"
"-యంగటమ్మా! లేత్వ, యింగా లేదా"
"ఏం, లేశ్ననత్తా! యెసురెంత బెట్టల్ల"
"రొండు జెమ్లు బెట్టు; పిండి వుందొ"
"యాడిదిప్‌డు రాగులిసురల్ల; యెసర్లోకి"
"సందకాడ వురికె సత్తారంద్రు...."
(**సలిమంటలు** అనే కవిత నుండి)
అక్కా! పెట్టు
చుక్కా బొట్టు!
అవ్వా! నాకు
బువ్వా పెట్టు!
అమ్మా! నాకు
బొమ్మా ఇవ్వు!
నాన్నా! నాకు
పెన్నూ ఇవ్వు!
(**మేం పిల్లలం** పిల్లల గేయసంపుటి నుండి)
## మూలాలు