# పాలినేషియన్

Polynesians| Māori people in the North Island, New Zealand |
| Total population |
| c. 2,000,000 |
| ముఖ్యమైన జనాభా కలిగిన ప్రాంతాలు |
|  New Zealand | 1,157,478 |
|  United States | 988,519 |
|  Australia | 409,805 |
|  French Polynesia | c. 215,000 |
|  Samoa | 192,342 |
|  Tonga | 103,036 |
|  Cook Islands | 17,683 |
|  Canada | 10,760 |
|  Tuvalu | 10,645 |
|  Chile | 9,399 |
| భాషలు |
| Polynesian languages (Hawaiian, Māori, Rapa Nui, Samoan, Tahitian, Tongan, Tuvaluan and others), English, French and
Spanish |
| మతం |
| Christianity (96.1%) and Polynesian mythology |
| సంబంధిత జాతి సమూహాలు |
| other Austronesian peoples, Euronesians |

పాలినేషియన్లు అనేవారు పాలినేషియాకు దగ్గరి సంబంధం ఉన్న ఓషియానియా ఆదిమవాసులతో కూడిన ఒక జాతి-భాషా సమూహం. పాలినేషియా అనేది పసిఫికు మహాసముద్రంలోని పాలినేషియను త్రిభుజం పరిధిలో ఉన్న ద్వీపాలను కలిగి ఉంటుంది. వారు తమ తొలి చారిత్రక మూలాలను ఆగ్నేయాసియా ద్వీప ప్రాంతానికి చెందినవిగా గుర్తిస్తారు. తైవాను‌లో ఒక మూలస్థానం (ఉర్హైమాటు) కలిగిన పెద్ద ఆస్ట్రోనేషియను జాతి-భాషా సమూహంలో భాగం. వారు ఆస్ట్రోనేషియను భాషా కుటుంబంలోని ఓషియానికు ఉపకుటుంబానికి చెందిన ఒక శాఖ అయిన పాలినేషియను భాషలను మాట్లాడతారు. పాలినేషియన్లలో స్థానిక మావోరీ ప్రజలు అతిపెద్ద జనాభాగా ఉన్నారు. వారి తర్వాత సమోవా ప్రజలు, స్థానిక హవాయియన్లు, తాహితీయన్లు, టోంగాన్లు, కుకు ఐలాండ్సు మావోరీ ప్రజలు ఉన్నారు.

2012 నాటికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 2 మిలియన్ల జాతి పాలినేషియన్లు (పూర్తి, పాక్షిక) ఉన్నారని అంచనా. వీరిలో అత్యధికులు స్వతంత్ర పాలినేషియను దేశాలైన (సమోవా, నియు, కుక్ దీవులు, టోంగా, తువాలు)లో నివసిస్తున్నారు లేదా ఆస్ట్రేలియా, చిలీ (ఈస్టర్ దీవి), న్యూజిలాండ్, ఫ్రాన్స్ (ఫ్రెంచి పోలినీసియా, వాలిస్ అండ్ ఫుటూనా), యునైటెడ్ స్టేట్స్ (హవాయి, అమెరికను సమోవా) వంటి దేశాలలో అలాగే పిట్‌కెయిర్న్ దీవులు బ్రిటిష్ ఓవర్సీస్ టెరిటరీస్లో అల్పసంఖ్యాకులుగా ఉన్నారు. 18వ శతాబ్దంలో న్యూజిలాండు‌లో అత్యధిక సంఖ్యలో పాలినేషియన్లు నివసించేవారు; ఆ సమయంలో వారి జనాభా సుమారు 1,10,000గా అంచనా వేయబడింది.

పాలినేషియన్లు గొప్ప నావికులుగా పేరు గడించారు; వారి పడవలు పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని అత్యంత మారుమూల ప్రాంతాలకు సైతం చేరుకుని, హవాయి, రాపనుయి (ఈస్టర్ దీవి), ఆవోటెరోవా (న్యూజిలాండ్) వంటి దూరదూరాల్లో ఉన్న ద్వీపాలలో మానవ ఆవాసాల ఏర్పాటుకు మార్గం సుగమం చేశాయి. నక్షత్రాలు, సముద్ర ప్రవాహాలు, మేఘాలు, పక్షుల కదలికలను గమనించడం వంటి ప్రాచీన నావికా నైపుణ్యాలను ఉపయోగించి పాలినేషియా ప్రజలు ఈ సుదూర సముద్ర ప్రయాణాలను సాధించారు—ఈ నైపుణ్యాలు తరతరాలుగా వారసత్వంగా అందివస్తూ, నేటికీ సజీవంగా ఉన్నాయి.

## పూర్వ మూలం

పసిఫిక్ దీవుల వలస ప్రక్రియలో, 'పాలినిషియన్ త్రిభుజం' అని పిలువబడే ప్రాంతమంతటా పాలినిషియన్ల విస్తరణను సూచించే చిత్రం.
సమోవా ప్రజలు, టొంగా ప్రజలు, నియుయే ప్రజలు, కుక్ దీవుల మవోరీ ప్రజలు, తహితీ మవోహి ప్రజలు, హవాయి మవోలి ప్రజలు, మార్క్వెసాసు ప్రజలు, న్యూజిలాండ్ మవోరీ ప్రజలుతో సహా పాలినిషియన్లు, ఆస్ట్రోనేషియన్ ప్రజల ఉపవర్గానికి చెందినవారు. వీరు తైవాన్, ఆగ్నేయాసియా సముద్ర తీర ప్రాంతాలు, మైక్రోనేషియా, మడగాస్కర్ దేశాల స్థానిక ప్రజలతో ఒకే మూలాలను పంచుకుంటారు. ఈ విషయం జన్యుపరమైన ఆధారాల ద్వారా కూడా బలపరచబడుతోంది. భాషాపరమైన పురావస్తు ఆధారాలు ఉన్నాయి.

ఆస్ట్రోనేషియను ప్రజల కాలక్రమ విస్తరణ

```
ప్రజలు ఎక్కడి నుండి ఉద్భవించారు. ఏ విధంగా విస్తరించారు అనే విషయమై అనేక సిద్ధాంతాలు ఉన్నప్పటికీ క్రీ.పూ. 3000 నుండి 1000 మధ్యకాలంలో తైవాన్ నుండి జరిగిన వలసల ద్వారానే ఆధునిక ఆస్ట్రోనేషియను ప్రజలు ఉద్భవించారని చెప్పే సిద్ధాంతం అత్యంత విస్తృతంగా ఆమోదించబడింది.  కటమరాను, ఔటురిగ్గరు బోటులు,  క్రాబు క్లా సైల్ల వంటి సాపేక్షంగా అధునాతనమైన నౌకా నిర్మాణ ఆవిష్కరణలను ఉపయోగించుకుంటూ వారు హిందూ, పసిఫికు మహాసముద్రాలలో ఉన్న ద్వీపాలను వేగంగా ఆక్రమించుకున్నారు. సముద్ర ప్రయాణాలకు అనువైన పడవల మీద ప్రయాణిస్తూ, సముద్రం మీద ఉన్న విశాలమైన దూరాలను దాటిన మొట్టమొదటి మానవులు వీరే. థోర్ హేయర్‌డాలు వంటి వారు ప్రతిపాదించిన ప్రస్తుతం తిరస్కరించబడిన సిద్ధాంతాలకు ఎంత ఆదరణ ఉన్నప్పటికీ—ఉదాహరణకు పాలినేషియన్లు దక్షిణ అమెరికా నుండి ఆదిమ తెప్పల మీద ప్రయాణించి వచ్చిన "గడ్డం కలిగిన శ్వేతజాతీయుల" వారసులని ఆయన నమ్మేవారు— పాలినేషియన్లు ద్వీప మెలనేషియాలో జరిగిన ఆస్ట్రోనేషియను వలసల శాఖ నుండి ఉద్భవించారని విస్తృతంగా విశ్వసించబడుతోంది.

```

పాలినేషియన్ల ప్రత్యక్ష పూర్వీకులు నవీన శిలాయుగ లాపిటా సంస్కృతికి చెందినవారని భావిస్తారు. క్రీస్తుపూర్వం 1500 ప్రాంతంలో ద్వీప మెలనేషియా, మైక్రోనేషియా ప్రాంతాలలో ఆస్ట్రోనేషియను వలసల తరంగాల కలయిక ద్వారా ఈ సమూహం ఆవిర్భవించింది; ఈ వలసలు పడమర వైపున ఉన్న ద్వీప ఆగ్నేయాసియా నుండి, ఉత్తరం వైపున ఉన్న మైక్రోనేషియాకు జరిగిన మునుపటి ఆస్ట్రోనేషియను వలసల నుండి ఉద్భవించాయి. దంతాల ముద్రలు కలిగిన మృణ్మయ పాత్రలు ఈ సంస్కృతి ప్రత్యేకతగా నిలిచాయి. అయితే క్రీస్తుపూర్వం 900 నాటికి ఫిజీ, సమోవా, టొంగా వంటి పశ్చిమ పాలినేషియా ద్వీపాలను చేరుకున్న తర్వాత తూర్పు దిశగా వారి విస్తరణ నిలిచిపోయింది. పసిఫికు మహాసముద్రంలో ఆస్ట్రోనేషియను విస్తరణకు సంబంధించిన అత్యంత దూరపు పరిమితిగా ఇది సుమారు 1,500 సంవత్సరాల పాటు కొనసాగింది; ఈ కాలంలోనే ఈ ద్వీపాలలో వెలసిన లాపిటా సంస్కృతివారు—తెలియని కారణాల వల్ల—కుండల తయారీ సాంకేతికతను ఆకస్మికంగా కోల్పోయారు. క్రీ.శ. 700 ప్రాంతంలో వారు తిరిగి తూర్పు దిశగా వలసలను ప్రారంభించి, కుక్ దీవులు, ఫ్రెంచి పోలినీసియా, మార్క్వెసాసు ప్రాంతాలకు విస్తరించారు. ఇక్కడి నుండి వారు సా.శ. 900 నాటికి హవాయికి, సా.శ. 1000 నాటికి ఈస్టర్ దీవికి, చివరగా సా.శ. 1200 నాటికి న్యూజీలాండ్కు తమ విస్తరణను కొనసాగించారు.

మేధావులు, స్థానిక పాలినేషియను రాచరిక వంశాల (టొంగా, తాహితీ, హవాయి రాచరికాలు) మధ్య ప్రచారంలో ఉన్న ఒక ప్రముఖ సిద్ధాంతం ఏమిటంటే పాలినేషియా ప్రాంతం చివరకు మానవ నివాసాలతో నిండిపోవడానికి మూల కేంద్రం — పాలినేషియను ద్వీప సమూహాలలో ఒకటైన 'సమోవా' (దీనిని 'పవిత్ర కేంద్రం'గా పరిగణిస్తారు) ద్వీప సమూహమే. సమోవా ద్వీపాలే పాలినేషియా నాగరికతకు ఒక గర్భస్థానంగా నిలిచాయని ఇక్కడి నుండే పాలినేషియా మూలాలు కాలక్రమేణా మతం, తత్వశాస్త్రం, ఆధ్యాత్మికత, భాష, కళలు, సంస్కృతిని ఎంతో ఓర్పుతో రూపొందించుకున్నాయని ఆ తరువాత సమోవా మత విశ్వాసాలు ( అయిటు, కహున , టఫున వంటి పాలినేషియను సంప్రదాయాలు) తూర్పు పాలినేషియా అంతటా విస్తరించాయని ఈ సిద్ధాంతం పేర్కొంటోంది. వారి 'అయిటు' మత విశ్వాసాల ద్వారా జంతువులు, మానవ రూప దైవాలు, అలాగే అనేక మంది దేవుళ్లు ఉప-దేవతల ఆరాధన తూర్పు పాలినేషియాలో విపరీతంగా వృద్ధి చెందింది. ఈ విస్తరణలో భాగంగానే తాహితీ, రపనుయి (ఈస్టర్ దీవి) వంటి ప్రాంతాలలో ఏకశిలా టికివిగ్రహాల నిర్మాణం జరిగింది; అలాగే సమస్త జీవరాశిని నియంత్రించే ఒక పాలినేషియను ఆధ్యాత్మిక జీవశక్తి అయిన మన మీద నమ్మకం కూడా విస్తృతంగా వ్యాపించింది.

### జన్యు అధ్యయనాలు

1827 నాటి చిత్రణ: తాహితీయన్ *pahi* రెండు-పొట్టుల యుద్ధ పడవలు
కైసరు సహచరులు (2008) చేసిన విశ్లేషణ ప్రకారం పాలినేషియన్ల ఆటోసోమలు జన్యు సముదాయంలో కేవలం 21% మాత్రమే ఆస్ట్రలో-మెలనేషియన్ మూలానికి చెందినదని మిగిలిన 79% ఆస్ట్రోనేషియను మూలానికి చెందినదని తేలింది. ఫ్రైడ్‌లాండరు, సహచరులు (2008) చేసిన మరొక అధ్యయనం కూడా పాలినేషియన్లు జన్యుపరంగా మైక్రోనేషియన్లు, తైవాన్ ఆదివాసులు, ఆగ్నేయాసియా ద్వీపవాసులకు దగ్గరగా ఉన్నారని ధృవీకరించింది. పాలినేషియన్లు మెలనేషియా గుండా చాలా వేగంగా ప్రయాణించారని దీనివలన ఆస్ట్రోనేషియన్లకు, పాపువాన్లకు మధ్య జన్యు మిశ్రమం చాలా పరిమితంగా మాత్రమే జరిగిందని ఈ అధ్యయనం నిర్ధారించింది. పాలినేషియన్లు ప్రధానంగా హాప్లోగ్రూపు బి (ఎంటిడిఎన్‌ఎ)కి మరీ ముఖ్యంగా ఎంటిడిఎన్‌ఎ బి4ఎ1ఎ1 (దీనిని 'పాలినేషియను మోటిఫు' అని పిలుస్తారు)కి చెందినవారు. పాలినిషియన్లలో ఎంటిడిఎన్‌ఎ బి4, అధిక ఆవృత్తులు జన్యు విస్థాపన ఫలితం; ఇవి పాపువాను పురుషులతో కలిసిన కొద్దిమంది ఆస్ట్రోనేషియను స్త్రీల వంశజులను సూచిస్తాయి. తక్కువ సంఖ్యలో పూర్వీకులు ఉండటం వలన పాలినిషియను జనాభా స్థాపక ప్రభావం జన్యు విస్థాపనలకు లోనైంది. స్థాపక ప్రభావం ఫలితంగా పాలినిషియన్లు తమ మాతృ జనాభా నుండి జన్యుపరంగా, బాహ్యరూపపరంగా విలక్షణంగా భిన్నంగా ఉంటారు; ఒక పెద్ద జనాభా నుండి కేవలం అతి తక్కువ సంఖ్యలో వ్యక్తులు వేరుపడి ఒక కొత్త జనాభాను స్థాపించడం వల్ల ఈ మార్పు సంభవిస్తుంది. దీనివలన కొన్ని జన్యు లక్షణాల నష్టం, జన్యు వైవిధ్యం కూడా సంభవిస్తుంది.

సోరెసు, ఇతరులు (2008), మైటోకాండ్రియలు డిఎన్‌ఎ ఆధారంగా ఆగ్నేయాసియా ద్వీప ప్రాంతంలో (ఐఎస్‌ఇఎ) మానవ మూలాలు హోలోసీన్ యుగానికి పూర్వమే సుండాలాండ్ ప్రాంతంలో ఏర్పడ్డాయని వాదించారు. తైవాన్ నుండి వలస నమూనాను ' అణు జీవశాస్త్రం, పరిణామం' పత్రికలో ప్రచురితమైన లీడ్సు విశ్వవిద్యాలయ అధ్యయనం సవాలు చేసింది. మైటోకాండ్రియలు డిఎన్‌ఎ వంశావళిని పరిశీలించగా అవి ఇంతకుముందు భావించిన దానికంటే ఎక్కువ కాలంగా ఐఎస్‌ఇఎలోనే పరిణామం చెందుతున్నాయని తేలింది. పాలినేషియన్ల పూర్వీకులు కనీసం 6,000 నుండి 8,000 సంవత్సరాల క్రితమే పాపువా న్యూ గినియాలోని బిస్మార్కు ద్వీపసమూహానికి చేరుకున్నారు.

లిప్సను, ఇతరులు 2014లో నిర్వహించిన ఒక అధ్యయనం పూర్తి జన్యుక్రమ డేటాను ఉపయోగించి కేసరు, ఇతరుల అధ్యయన ఫలితాలను సమర్థించింది. ఆగ్నేయాసియా ద్వీప ప్రాంతంలోని ఆస్ట్రోనేషియన్లతో పోలిస్తే ఆధునిక పాలినేషియన్లలో ఆస్ట్రలో-మెలనేషియన్ల జన్యు మిశ్రమం తక్కువ స్థాయిలో ఉన్నట్లు ఈ అధ్యయనంలో వెల్లడైంది. అయినప్పటికీ తైవాన్ వెలుపల ఉన్న ఇతర ఆస్ట్రోనేషియను జనాభా సమూహాలతో పాటు ఈ రెండు సమూహాలు కూడా జన్యు మిశ్రమాన్ని ప్రదర్శిస్తున్నాయి. ఇది వలస వచ్చిన నవీన ( శిలాయుగపు ఆస్ట్రోనేషియను స్థిరనివాసులకు, ద్వీప ఆగ్నేయాసియా), మెలనేషియా ప్రాంతాలలో అప్పటికే నివసిస్తున్న ప్రాచీన శిలాయుగపు ఆస్ట్రలో-మెలనేషియను జనాభాకు మధ్య వివిధ స్థాయిలలో అంతర్వివాహాలు జరిగాయని సూచిస్తుంది.
2016లో ప్రచురించబడిన టెయోమా లాపిటు ప్రదేశం ( ఎఫేటు దీవి,వనౌటు), తలసియు లాపిటా ప్రదేశం ( నుకు‘అలూఫా సమీపంలో, టోంగా) వద్ద జరిగిన పరిశోధన ఫలితాలు కూడా "తైవాన్ నుండి వలస సిద్ధాంతానికి మద్దతు ఇస్తున్నాయి; అయితే ఈ వలస ప్రవాహం న్యూ గినియా, మెలనేషియా దీవి ప్రాంతాలను దాటుకుని (బైపాస్ చేసి) సాగిందనే ఒక మినహాయింపుతో ఈ ఫలితాలు వెలువడ్డాయి. 2016లో ప్రచురించబడిన పరిశోధన నుండి వెలువడిన నిర్ధారణ ఏమిటంటే ఆ రెండు ప్రదేశాలకు చెందిన తొలి లాపిటా ( లాపిటా) జనాభా నేరుగా తైవాను లేదా ఉత్తర ఫిలిప్పీన్సు నుండి వచ్చినట్లు కనిపిస్తోంది; అంతేకాక వారు న్యూ గినియా, సోలమను దీవులకు చెందిన ఆస్ట్రలో-మెలనేషియన్లతో ఆ తర్వాతి కాలంలోనే కలిసారు.

అతి ప్రాచీన లాపిటా స్థిరనివాసులు న్యూ గినియాను దాదాపుగా దాటేసి నేరుగా తైవాన్ లేదా ఉత్తర ఫిలిప్పీన్స్ నుండి వచ్చారనే అభిప్రాయానికి 2016, 2017 నాటి అధ్యయనాలు కూడా మద్దతునిస్తున్నాయి. ఆధునిక పాలినేషియన్ల (అలాగే ద్వీపవాసులైన మెలనేషియన్ల) జన్యువులలో స్పష్టంగా కనిపించే, ఆస్ట్రలో-మెలనేషియను పాపువాను‌ జరిగిన అంతర్వివాహాలు, జన్యు మిశ్రమం, టోంగా, వనౌటులలో మానవ ఆవాసాలు ఏర్పడిన తర్వాత సంభవించాయి.

2020లో జరిగిన ఒక అధ్యయనం ప్రకారం, పాలినేషియన్లు, దక్షిణ అమెరికాకు చెందిన స్థానిక ప్రజలు క్రీ.శ. 1200 ప్రాంతంలో ఒకరితో ఒకరు సంపర్కం ఏర్పరచుకున్నారు; యూరోపియన్లు ఈ రెండు సమూహాలతో సంభాషించడానికి శతాబ్దాల ముందే ఇది జరిగింది.

## ప్రజలు

Gottfried Lindauer చిత్రించిన ఒక Māori వ్యక్తి చిత్తరువు.
సమోవాకు చెందిన Kava ('ava) తయారీదారులు (aumaga). ఇద్దరు పురుషుల మధ్య ఒక స్త్రీ కూర్చుని ఉండగా, ఆమె ముందు గుండ్రని 'tanoa' (లేదా 'laulau') అనే చెక్క గిన్నె ఉంది. పక్కన నిలబడి ఉన్న మూడవ వ్యక్తి, 'ava' పానీయాన్ని పంపిణీ చేసేవాడు; ఇతను పానీయాన్ని వడ్డించడానికి ఉపయోగించే కొబ్బరి చిప్ప గిన్నె (tauauను చేతిలో పట్టుకుని ఉన్నాడు.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా పాక్షిక పాలినేషియను మూలాలు కలిగిన వారు అనేక మంది ఉన్నారు; వీరిలో అత్యధికులు పాలినేషియా, యునైటెడు స్టేట్సు, ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండు‌లలో నివసిస్తున్నారు. పాలినేషియను ప్రజలు వారి విశిష్టమైన జాతి, సాంస్కృతిక సమూహాలుగా క్రింద జాబితా చేయబడ్డారు; ఇందులో పెద్ద సమూహాలకు సంబంధించిన అంచనా సంఖ్యలు కూడా అందించబడ్డాయి:

పాలినేషియా:

* మావోరీ: న్యూజీలాండ్ (అయోటియరోయా) – సుమారు 8,92,200,(ఆస్ట్రేలియాలో నివసిస్తున్న 1,70,057 మందిని మినహాయించి, ప్రపంచవ్యాప్తంగా: సుమారు 10,62,257)
* సమోవాన్లు: సమోవా, అమెరికను సమోవా – సుమారు 2,49,000 (ప్రపంచవ్యాప్తంగా: సుమారు 5,00,000–6,00,000, ఇందులో అమెరికాలో నివసిస్తున్న 1,09,000 మంది, 1,45,000 మంది న్యూజిలాండ్‌లో)
* తాహితియన్లు (మావోహి): తాహితి – సుమారు 1,78,000 (మిశ్రమ జాతి వారితో కలిపి: 2,75,000+)
* హవాయియన్లు (మవోలీ): హవాయి– సుమారు 1,40,000 (మిశ్రమ జాతి వారితో కలిపి: 4,00,000)
* టోంగానియన్లు:టోంగా – సుమారు 1,04,000 (ప్రపంచవ్యాప్తంగా: సుమారు 3,00,000; వీరిలో ఆస్ట్రేలియాలో నివసిస్తున్న 43,465 మంది, U.S.Aలో 67,221 మంది & న్యూజిలాండ్‌లో 82,839 మంది ఉన్నారు)
* కుక్ దీవులు;మావోరీ: కుక్ దీవులు– 98,000+ (వీరిలో న్యూజిలాండ్‌లో 62,000 మంది, ఆస్ట్రేలియాలో నివసిస్తున్న 16,000 మంది ఉన్నారు)
* నియుయన్లు: నియు – సుమారు 20,000–25,000 (వీరిలో 95% మంది న్యూజిలాండ్‌లో నివసిస్తున్నారు)
* రొటుమన్లు: రొటుమా – సుమారు 15,000–20,000 (5% మంది రొటుమా ద్వీపంలో, 75% మంది ప్రధాన భూభాగమైన ఫిజిలో, 20% మంది ఇతర ప్రాంతాలలో (ముఖ్యంగా ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్‌లలో) నివసిస్తున్నారు)
* టౌమోటు: టౌమోటు ద్వీపసమూహం – సుమారు 16,000
* తువాలియన్లు: తువాలు – సుమారు 13,500 (వీరిలో న్యూజిలాండ్‌లో నివసిస్తున్న 3,500 మంది ప్రవాసులు ఉన్నారు)
* మార్క్వెసాసు ద్వీపవాసులు: మార్క్వెసాసు దీవులు – సుమారు 11,000
* టోకెలావియన్లు: టోకెలావ్ – సుమారు 8,000 (వీరిలో న్యూజిలాండ్‌లో నివసిస్తున్న 6,500 మంది ప్రవాసులు ఉన్నారు)
* ఆస్ట్రలు దీవులు: ఆస్ట్రలు దీవులు – 7,000
* రాపానుయి: ఈస్టర్ దీవి – 5,000 (మిశ్రమాలు, చిలీలో నివసించే వారితో సహా)
* మంగరేవ: గాంబియర్ దీవులు – 1,600
* మొరియోరి: చాతం దీవులు (*రెకోహు*) – 738 (2013 న్యూజిలాండు సెన్ససు)
* యువియా, ఫుటునా: వాలిస్ అండ్ ఫుటూనా

పాలినేషియను అవుట్‌లియరులు:

* కపింగమరంగి, నుకురో: ఫెడరేటెడు స్టేట్సు ఆఫ్ మైక్రోనేషియా
* నుగురియా, నుకుమాను, టకువు: పాపువా న్యూ గినియా
* అనుటా, బెల్లోనా, ఒంటాంగ్ జావా, రెన్నెలు, సికాయానా, టికోపియా, వైకావు-టౌమాకో: సోలమన్ దీవులు
* ఎమీ, మకటా, మెలె (ఎరకోరో, ఎరాటపు, అనివా, ఫుటునా: వనౌటు
* ఫగువే: ఔవీ (న్యూ కలెడోనియా)
* కియోవా (ఫిజి దీవులు)

## ఇవి కూడా చూడండి

* ఆస్ట్రోనేషియను ప్రజలు
* పాలినిషియన్ ప్రజల చరిత్ర
* మలగసీ ప్రజలు
* మెలనేషియన్లు
* మైక్రోనేషియన్లు
* పసిఫిక్ ద్వీపవాసులు
* పసిఫిక్ ద్వీపవాస అమెరికన్లు
* పాలినేషియా
* పాలినిషియను సంస్కృతి
* పాలినిషియను భాషలు
* పాలినిషియను పురాణశాస్త్రం
* పాలినిషియను సొసైటీ
* తైవాను ఆదివాసులు

## మూలాలు