Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# కేంద్రకామ్లాలు

ఎడమవైపు ఆర్.ఎన్.ఎ. కుడివైపు డి.ఎన్.ఎ. ల నిర్మాణం.
కేంద్రకామ్లాలు జన్యు పదార్థాలుగా వ్యవహరించే జీవ రసాయనాలు. ఇవి న్యూక్లియోటైడ్‌లు అనే ప్రమాణాల పాలిమర్లు. న్యూక్లియోటైడ్‌ల మధ్య ఏర్పడే ప్రత్యేక పాస్ఫోడై ఎస్టర్ బంధాల ద్వారా కేంద్రకామ్లం ఏర్పడుతుంది. ఇది రెండు రకాలు - డీఎన్‌ఏ (డీ ఆక్సీరైబో న్యూక్లిక్ యాసిడ్), ఆర్‌ఎన్‌ఏ (రైబోన్యూక్లిక్ యాసిడ్), డీఎన్‌ఏలో నాలుగు రకాల న్యూక్లియోటైడ్‌లు ఉంటాయి. అడినిన్, గ్వానిన్, సైటోసిస్, థైమిన్ అనే 4 రకాల న్యూక్లియోటైడ్‌ల పాలిమర్‌గా డీఎన్‌ఏ ఉంటుంది.

ఇది డబుల్ హెలిక్స్ నిర్మాణం. రెండు పాలీ న్యూక్లియోటైడ్ శృంఖలాలు సర్పిలాకారంలో మెలిక తిరిగి ఉంటాయి. డీఎన్‌ఏలోని న్యూక్లియోటైడ్‌ల క్రమంలో జీవ లక్షణాలకు సమాచారం ఉంటుంది. ఒక జాతి డీఎన్‌ఏలోని న్యూక్లియోటైడ్‌ల అమరిక మరో జాతి జీవుల డీఎన్‌ఏలోని న్యూక్లియోటైడ్‌ల అమరికకు భిన్నంగా ఉంటుంది. మనిషిలో కొత్తతరం ఆవిర్భవానికి, తల్లి దండ్రుల అండం, శుక్ర కణాల రూపంలో సంయుక్త బీజకణానికి అందించే డీఎన్‌ఏ కారణమవుతుంది. డీఎన్‌ఏలోని వివిధ భాగాల్లో ప్రొటీన్లకు సమాచారం ఉంటుంది. ఒక ప్రత్యేకమైన ప్రొటీన్‌కు సమాచారం ఉన్న డీఎన్‌ఏ భాగాన్ని సాధారణంగా జన్యువు అంటారు. ఒక జన్యువులోని సమాచారం ఆధారంగా శరీర కణాల్లో రైబోజోములు ప్రొటీన్లను తయారు చేస్తాయి. ఇది రెండు దశల్లో జరుగుతుంది. తొలి దశలో జన్యువులోని సమాచారం ఆధారంగా ఆర్‌ఎన్‌ఏ ఏర్పడుతుంది. ఈ ప్రక్రియను అనులేఖనం (Transcription) అంటారు.

ఆర్‌ఎన్‌ఏ ఏకశృంఖల కేంద్రకామ్లం. దీనిలో నాలుగు రకాల న్యూక్లియోటైడ్‌లు ఉంటాయి. అడినిన్, గ్వానిన్, సైటోసిన్, యురాసిల్. ఇలా ఏర్పడిన ఆర్‌ఎన్‌ఏలోని సమాచారం ఆధారంగా అమైనో ఆమ్లాల మధ్య బంధాలను ఏర్పరచి రైబోజోములు ప్రొటీన్లను తయారు చేస్తాయి. ఇలా ఏర్పడిన ప్రొటీన్‌లు ముఖ్యంగా ఎంజైమ్‌గా లేదా హార్మోన్, ఇతర రకాలుగా వ్యవహరిస్తూ శరీరాన్ని నిర్మిస్తాయి.

## రైబో కేంద్రక ఆమ్లం

## డీఆక్సీరైబో కేంద్రక ఆమ్లం
# ప్రోటోజోవా

*లీష్మానియా donovani*, (a species of protozoa) in a bone marrow cell
**ప్రోటోజోవా** (**Protozoa** ; from the Greek words *proto*, meaning "first", and *zoa*, meaning "animals") జీవ శాస్త్రంలోని ఒక జీవుల విభాగం (eukaryotes), ఇవి చలనాన్ని కలిగివుంటాయి. ఫాన్ సీబాల్డ్ శాస్త్రవేత్త (1845) ప్రోటోజోవన్ల కణరహిత లేక ఏకకణనిర్మాణమును గుర్తించి ఆ జీవులకు ప్రోటోజోవా అనే పేరు పెట్టాడు.

## సాధారణ లక్షణములు

* సూక్ష్మదర్శినితో మాత్రమే చూడగల ఏకకణ జీవులు.
* స్వేచ్ఛా జీవులుగా గాని, పరాన్న జీవులుగా గాని నివసించును.
* శరీరము నావరించి పెల్లకిల్ త్వచముండును. కొన్ని జీవుల(పాలిస్టోమెల్లా)కాల్షియం కార్బొనేటుతో నిర్మితమైన కర్పరము ఆవరించియుండును.
* ప్రోటోజోవా జీవులలో నిర్ధిష్టమైన సౌష్టవములేదు. కొన్ని గుండ్రముగాను, కొన్ని ద్విపార్మ్వసౌష్టవముతోను ,కొన్నిసౌష్టవరహితమగా యుండును.
* పోషణక్రియ జాంతవ భక్షణముద్వారాగాని, పూతికాహార, పాదపీయ భక్షణపద్ధతులలో గాని జరుగును.జీర్ణక్రియ ఆహారరిక్తికలలో జరుగును.
* శ్వాసక్రియ పెల్లికిల్ గుండా పరస్పరవ్యాపనముద్వారా జరుగును.

## వర్గీకరణ

* ఫ్లెజెల్లేటా (e.g. *జియార్డియా*)
* అమీబాs (e.g. *ఎంటమీబా*)
* స్పోరోజోవా (e.g. *ప్లాస్మోడియం*)
	+ మిక్సోజోవా
	+ మైక్రోస్పొరిడియా
* సీలియోఫోరా (e.g. *Balantidium coli*)

## వ్యాధులు

కొన్ని ప్రోటోజోవా జీవులు వ్యాధుల్ని కలుగజేస్తాయి. వానిలో కొన్ని ఉదాహరణలు:

* మలేరియా : (Malaria)
* అమీబియాసిస్ : (Amoebiasis)
* జియార్డియాసిస్ : (Giardiasis)
* టాక్సోప్లాస్మోసిస్ : (Toxoplasmosis)
* క్రిప్టోస్పొరిడియోసిస్ : (Cryptosporidiosis)
* ట్రైకోమోనియాసిస్ : (Trichomoniasis)
* లీష్మానియాసిస్ : (Leishmaniasis)
* అతిసారం : (Dysentery)

## మూలాలు
# మైకాలజీ

పుట్టగొడుగులు ఒక రకమైన శిలీంధ్రాలుగా పరిగణించబడతాయి.
**మైకాలజీ** అంటే శిలీంధ్రాల గురించి అధ్యయనం చేసే జీవశాస్త్ర విభాగం. ఇందులో శిలీంధ్రాల జన్యు, జీవ రసాయనిక లక్షణాలు, వర్గీకరణ, మానవాళికి వీటి వల్ల కలిగే ఉపయోగాలు, నష్టాలు మొదలైన వాటి గురించి పరిశోధనలు జరుగుతాయి.

కొన్ని హానికారకాలైన శిలీంధ్రాలను మినహాయిస్తే మిగతావన్నీ పాథోజెన్ల వల్ల మొక్కలకు కలిగే రోగాలను నియంత్రించడంలో సహాయపడతాయి. ఉదాహరణకు ట్రైకోడెర్మా జాతికి చెందిన శిలీంధ్రాలు పంటలకు వచ్చే వ్యాధులను నియంత్రించడంలో రసాయనిక మందుల కంటే ప్రభావవంతంగా పనిచేస్తాయి.

## మూలాలు
# అంతర్జాతీయ వృక్ష నామీకరణ నియమావళి

Linnaeus' garden at Uppsala
Title page of *Species Plantarum*, 1753
## మాట వాడకం

nomenclature అనేది నామవాచకం. "నామీకరణ" is the act of giving a name; not a noun.
A more appropriate translation for nomenclature is పరిభాష. notation is సంజ్ఞామానం

**అంతర్జాతీయ వృక్ష నామీకరణ నియమావళి** (International Code of Botanical Nomenclature : ICBN)

18 వ శతాబ్దంలో వృక్ష శాస్త్రజ్ఞులు అనేక రకాల కొత్త మొక్క లను కనుగొనటం, వాటికి పేర్లు పెట్టడం జరిగింది. ఈ నామీకరణ (Nomenclature) చేయటానికి ఒక నియమావళి (Code) లేకపోవటంతో, ఒకే మొక్కకు రకరకాల పేర్లు పెట్టడం జరిగింది. అందువలన వృక్ష నామీకరణకు ఒక నియమావళి ఉండాలని శాస్త్రవేత్తలు అభిప్రాయపడ్డారు. మొక్కల నామీకరణకు కొన్ని మూల సూత్రాలను మొదటిసారిగా కరోలస్ లిన్నేయస్ తన *స్పీసీస్ ప్లాంటేరమ్* (1753) లో ప్రతిపాదించాడు. అగస్టీన్ డీ కండోల్ 1813 లో వృక్ష నామీకరణకు సంబంధించిన పూర్తిస్థాయి సూత్రాలను తన గ్రంథమైన *థియొరి ఎలిమెంటైరి డి లా బొటానిక్* (Theorie elementaire de la botanique) లో ప్రతిపాదించాడు. వాటిని *డీ కండోల్ సూత్రాలు* (de CAndollean rules) అని అంటారు. అంతర్జాతీయ వృక్షశాస్త్ర సమావేశము (International Botanical Congress)లలో వృక్షనామీకరణ నియమావళులను పునఃపరిశీలన చేశారు. ప్రస్తుతము ఉన్న **అంతర్జాతీయ వృక్ష నామీకరణ నియమావళి** (International Code of Botanical Nomenclature:ICBN) 2006 వ సంవత్సరం వియన్నా లో అమోదించబడినది. ప్రతి నూతన నియమావళి అంతకు ముందున్న నియమావళిని మార్పుచేస్తుంది.

## బయటి లింకులు

* *Tokyo Code* (1994)
* *St. Louis Code Archived 2002-12-12 at the Wayback Machine* (2000)
* *Vienna Code* (2006)
* John McNeill, Tod F. Stuessy, Nicholas J. Turland, Elvira Hörandl. "XVII International Botanical Congress: preliminary mail vote and report of Congress action on nomenclature proposals". *Taxon*. **54** (4): 1057–1064. Archived from the original on 2007-10-01. Retrieved 2010-12-06. (PDF file)