# సుందరర్

| సుందరర్ |
| --- |
| సుందరర్, ఎడమవైపు నుండి మూడవ స్థానంలో ఉన్న కవి-సంత్ |
| జననం | తిరునావలూర్ |
| బిరుదులు/గౌరవాలు | నాయనార్ |
| తత్వం | శైవమతం |
| సాహిత్య రచనలు | *తేవారం* |

**సుందరర్,** ఇతనిని **చుంటరర్**, **చుంటరమూర్తి**, **నంపి అరురన్** లేదా **తంపిరన్ తొళన్** అని కూడా పిలుస్తారు. ఆయన 8వ శతాబ్దానికి చెందిన తమిళ శైవ సిద్ధాంత సంప్రదాయానికి చెందిన కవి-సంత్. అతను తేవారం త్రయంలోని ఒక ప్రధాన వ్యక్తి. అలాగే తమిళనాడులోని ప్రముఖ నాయనార్లులో ఒకడు. ఈ నాయనార్లు శైవభక్తి కవులుగా ప్రసిద్ధి చెందారు. సుందరర్ రచించిన భక్తిగీతాలు *తిరుమురై*లో ఏడవ సంపుటంగా ఉన్నాయి. దీనిని **తిరుప్పట్టు** అని పిలుస్తారు. ఇది మొత్తం పన్నెండు సంపుటాల శైవ సిద్ధాంత సంకలనంలో ఒక భాగం. అతని పాటలు *తిరుమురై*లో అత్యంత సంగీతాత్మకమైనవిగా పరిగణించబడతాయి.

*తేవారం*లో సుందరర్ జీవితం, గీతాలను సాధారణంగా నాలుగు దశలుగా విభజిస్తారు:

మొదటి దశ – శివుడు ఒక పిచ్చి యాచకుడి రూపంలో జోక్యం చేసుకుని, ముందుగా నిర్ణయించిన వివాహాన్ని రద్దు చేయించడం, ఆయన శైవభక్తుడిగా మారడం.

రెండవ దశ – దేవాలయ నర్తకి పరవై, చంకలి అనే ఇద్దరిని వివాహం చేసుకుని, తిరువారూరులో వారి సహవాసం.

మూడవ దశ – ఆయన అంధత్వం పొందడం, తరువాత మళ్లీ దృష్టి తిరిగి పొందడం.

నాల్గవ దశ – సంపద, భౌతిక విషయాలపై ఆయన చేసిన ఆత్మపరిశీలన.

## పేర్లు

సుందరర్ అనేక పేర్లతో ప్రసిద్ధి చెందాడు. **సుందరర్** (చుంటరర్) అనే పేరు "ఆకర్షణీయుడు, అందమైనవాడు" అనే అర్థాన్ని ఇస్తుంది. అతను శివునికి అంకితమైన ఒక ప్రాంతీయ పాలకుడు దత్తత తీసుకున్నాడని చెబుతారు. దాని వల్ల ఆయనకు "అరురన్" అనే పేరు వచ్చింది. అతని సమకాలీనులు, తరువాతి తరాలు ఆయనను **తంపిరన్ తొళన్** అని పిలిచారు. దీని అర్థం "ప్రభువు [శివుడు] యొక్క అత్యంత సన్నిహిత మిత్రుడు, అంకితమైన స్నేహితుడు".

## జీవితం

సుందరర్ కుటుంబం (ఎడమ నుండి కుడి): సదయ నాయనార్ (తండ్రి), ఇసైజ్ఞానియార్ (తల్లి), పరవై నాచియార్ (భార్య), సుందరర్, చంకలి నాచియార్ (భార్య), నరసింహ మునైయారయ్యర్ (దత్త తండ్రి).
సుందరర్ గురించి జీవిత చరిత్రాత్మక సమాచారం అతని *తేవారం* భక్తిగీతాలలో లభిస్తుంది. అలాగే ఆయన మరణించిన కొన్ని శతాబ్దాల తరువాత రచించబడిన హాగియోగ్రాఫిక్ (పురాణాత్మక జీవిత చరిత్ర) గ్రంథాల ద్వారా కూడా తెలుసుకోవచ్చు. సుందరర్ 7వ శతాబ్దం చివరలో తిరునావలూరులో శైవ బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో సదయ నాయనార్, ఇసైజ్ఞానియార్ దంపతులకు జన్మించాడు. అతను నరసింహ మునైయారయ్యర్ అనే క్షత్రియ కుటుంబం ద్వారా దత్తత తీసుకోబడ్డాడు. ఇది పల్లవుల ప్రాంతీయ సామంత కుటుంబం (తిరుమునైపాడి-నాడు) కావడంతో, సుందరర్ బాల్యం విలాసభరితంగా గడిచింది. నాయనార్లలో సుందరర్ ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, అతని జన్మ తల్లిదండ్రులు ఇద్దరూ కూడా నాయనార్లుగా గుర్తించబడ్డారు. వారు ఆలయ పూజారులు కాగా, స్థానిక సామంతుడి దత్తత అభ్యర్థనను అంగీకరించారు. వయస్సుకు వచ్చిన తరువాత, దత్తత కుటుంబం అతని వివాహాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. అయితే సంప్రదాయ కథనం ప్రకారం, పెళ్లి బృందం స్థానిక శివాలయం వైపు చేరుతున్నప్పుడు ఒక వృద్ధుడు అకస్మాత్తుగా ప్రత్యక్షమై ఒక తాటి ఆకుపత్రాన్ని చూపించాడు. ఆ పత్రంలో సుందరర్ అతనికి సేవ చేయాల్సిన బంధంలో ఉన్నాడని పేర్కొనబడింది. గ్రామ పెద్దల సభ ఆ పత్రాన్ని పరిశీలించి నిజమైనదిగా నిర్ధారించింది. తరువాత సుందరర్ ఆ యాచకుడికి సేవ చేయాలని ఆదేశించింది. ఆ వృద్ధుడు శివాలయంలోకి ప్రవేశించి అకస్మాత్తుగా అదృశ్యమయ్యాడని చెబుతారు. సుందరర్ దీనిని శివుని ఆజ్ఞగా భావించి వివాహాన్ని రద్దు చేసి, తిరువారూరు శివాలయంలో శివసేవకు అంకితమయ్యాడు.

సుందరర్ తన మొదటి కవిత (తేవారం VII.1.1)ను శివుని ఉద్దేశించి *పిత్తా పిరై చుడి..* ("ఓ పిచ్చివాడా..") అని ప్రారంభించాడు:

ఓ చంద్రశిఖామణి గల పిచ్చివాడా,

కృపామూర్తి దేవా,

ప్రభూ, నేను నిన్ను ఎలా మరిచిపోగలను?

నీవు ఎప్పటికీ నా హృదయంలో నివసిస్తావు,

అరుట్టురై అనే కృపాక్షేత్రంలో,

పెన్నై నది దక్షిణ తీరంలోని వెన్నెయ్నల్లూరులో,

నన్ను నీవు నీ సొంతవాడిగా చేసుకున్నావు –

ఇప్పుడు నేను నిన్ను ఎలా నిరాకరించగలను?

– ఇందిరా పీటర్సన్ అనువాదం

సుందరర్ (ఎడమ) పరవయ్యార్ (పరవై నాచియార్)తో.
తన జీవితంలోని తదుపరి దశలో, సుందరర్ తమిళనాడంతటా సంచరిస్తూ తమిళనాడులోని శివాలయాలును దర్శించాడు. తిరువారూరులో, పరవయ్యార్ అనే దేవాలయ నర్తకిపై ప్రేమ కలిగి ఆమెను వివాహం చేసుకున్నాడు. కొన్ని సంవత్సరాల దాంపత్య జీవితం తరువాత, సుందరర్ సముద్రతీర ఉపనగరమైన మద్రాస్ కు సమీపంలో ఉన్న తిరువొత్త్రియూర్ శివాలయాన్ని దర్శించాడు. అక్కడ చంకలి అనే రైతు వెల్లాళర్ యువతిని కలుసుకుని ఆమెపై మోహితుడయ్యాడు. శివుని సహాయంతో సుందరర్ రెండవ వివాహం కూడా జరిగింది. అయితే ఈ వివాహంలో, "చంకలిని, తిరువొత్త్రియూరును ఎప్పటికీ విడిచి వెళ్లను" అనే ప్రతిజ్ఞను ఆయన ఇవ్వాల్సి వచ్చింది. రెండవ భార్యను వివాహం చేసుకున్న తరువాత, సుందరర్ తన మొదటి భార్య పరవైకు దూరమయ్యాడు. ఆయన తన మాటను నిలబెట్టుకోలేక తిరువారూరు వెళ్ళిపోయాడు. ఈ ప్రతిజ్ఞభంగం కారణంగా, తిరువారూరు చేరకముందే ఆయన అంధుడయ్యాడని చెబుతారు. ఆ తరువాత ఆయన అనుభవించిన బాధలు అనేక *తేవారం* గీతాలలో ప్రతిఫలించాయి. అంధుడిగా ఉన్నప్పటికీ, సుందరర్ అనేక శివక్షేత్రాలను దర్శించి అక్కడ భక్తిగీతాలు పాడాడు. నెమ్మదిగా దశలవారీగా ఆయన శివునికి మరింత దగ్గరవుతూ, చివరకు దృష్టిని తిరిగి పొందాడు.

సుందరర్ గీతం పాడిన తరువాత మొసలి నుండి బాలుడు తిరిగి జీవించడాన్ని చూపించే చెక్క శిల్పం.
ఇంకొక పురాణకథ ప్రకారం, ప్రస్తుత కేరళ ప్రాంతానికి చెందిన రాజు అయిన చేరమాన్ పెరుమాళ్ నాయనార్ సుందరర్ ఖ్యాతిని విని తిరువారూరుకు వచ్చాడు. తరువాత ఇద్దరూ కలిసి తీర్థయాత్ర ప్రారంభించారు. ఈ యాత్రలోనే సుందరర్ మరణించాడని చెబుతారు. జ్వెలెబిల్ ప్రకారం, సుందరర్ సుమారు 730 CEలో మరణించాడు. తన చివరి గీతాలలో, సుందరర్ శివునితో తన ఆధ్యాత్మిక సంభాషణలను వర్ణిస్తూ, ఆధ్యాత్మిక సాంత్వనతో పాటు భౌతిక సంపదను కూడా ఎలా పొందాలో చర్చించాడు. తన కుటుంబ పోషణ కోసం, అలాగే శివాలయాలలో వందల మంది శైవ యాత్రికులకు భోజనం అందించే ధర్మశాల కోసం ఆయన భౌతిక సంపదను కోరాడు. శివుడు ఆయనకు ఆశ్రయ రాజుగా మారి ధాన్యం, బంగారం, ప్రకాశించే ఖడ్గం వంటి వరాలను ప్రసాదించాడు. ఇది ప్రాంతీయ రాజులు, ధనిక దాతలు శివాలయాలలో ఆధ్యాత్మిక, సేవా కార్యక్రమాలను ఆదరించాలని ప్రేరేపించే ప్రతీకాత్మక సందేశంగా భావించబడుతుంది.

## సంకలనం

తేవారం త్రయం రచనల మాదిరిగానే, సుందరర్ గీతాలు కూడా కొన్ని శతాబ్దాల పాటు మౌఖిక సంప్రదాయం ద్వారా తరతరాలకు చేరాయి. సుమారు 1000 CE సమయానికి, రాజరాజ చోళుడు I (985–1013 CE) తన రాజసభలో శివభక్తిగీతాల చిన్న భాగాలను విన్నాడు. ఆ తరువాత ఈ గీతాలను పునఃసేకరించే ప్రయత్నం ప్రారంభించాడు. ఈ కార్యంలో ఆయన నంబియందర్ నంబి సహకారాన్ని కోరాడు. ఆయన ఒక గణేశ ఆలయ పూజారి. సంప్రదాయం ప్రకారం, నంబి గణేశుని ముందు ప్రార్థించి పత్రాలను కనుగొనేందుకు దైవ సహాయం కోరాడు. తరువాత తిల్లై నటరాజ ఆలయం, చిదంబరం రెండవ ప్రాకారంలోని ఒక గదిలో తెల్ల చీమలు సగం తినివేసిన తాటి ఆకుల పత్రాల రూపంలో గీతాలు లభించాయి. ఈ కనుగొనడాన్ని శివుని జోక్యంగా సంప్రదాయం చెబుతుంది. చిదంబరం ఆలయ పూజారులు, నంబి, రాజుకు ఆ పత్రాలను తీసుకుపోవడానికి తొలుత అనుమతి ఇవ్వలేదు. తమ ఆలయ నియమం ప్రకారం, తేవారం త్రయం సంతుల విగ్రహాలు ఆలయంలో ప్రతిష్ఠించబడిన తరువాత మాత్రమే అది సాధ్యమని చెప్పారు. ఆ తరువాత రాజు ముగ్గురు సంతకవుల రాతి విగ్రహాలను నిర్మించి రాజఘన ప్రదర్శనతో ఆలయానికి తెప్పించాడు. విగ్రహాలు ప్రతిష్ఠించబడిన తరువాతనే, పూజారులు నంబికి పత్రాలను సంకలనం చేసుకునేందుకు అనుమతించారు. ఇదే సంప్రదాయం, తమిళ శివాలయాలలో నాయనార్ విగ్రహాలను ప్రతిష్ఠించే ఆచారానికి ప్రారంభమైంది అని వాసు పేర్కొంటాడు. నంబి మూడు సంతకవులైన సంబందర్, అప్పర్, సుందరర్ గీతాలను మొదటి ఏడు సంపుటాలుగా ఏర్పాటు చేశాడు. సుందరర్ రచనలు తేవారంలోని ఏడవ సంపుటంగా సంకలనం చేయబడ్డాయి. ఇందులో 100 గీతాలు ఉండగా, మొత్తం 1026 పద్యాలు ఉన్నాయి.

సుందరర్ గీతాలలో చివరి పద్యం ప్రత్యేక సంతకం లాంటి లక్షణంగా ఉంటుంది. అందులో ఆయన తన గీతాన్ని శివునితో, వేదాలతో లేదా ఆలయ ప్రదేశంతో అనుసంధానం చేస్తూ, వాటిని పఠించడం లేదా వినడం వల్ల కలిగే ఫలితాలను పేర్కొంటాడు.

ఉదాహరణకు, గీతం VII.54 చివర ఇలా ఉంటుంది:

ఈ పది పద్యాలను తెలిసినవారు,

అరురన్ అనే కఠిన భక్తుడు,

నాలుగు వేదాలు, పవిత్ర గ్రంథాలను పాడేవాడు,

ప్రపంచమంతటా స్తుతింపబడినవాడు,

అత్యంత పవిత్రమైన యువకుడు,

అలలతో తడిచే ఒర్రియూర్ ఆలయంలో నివసించే

ప్రియమైన ప్రభువుపై పాడిన ఈ గీతాలను

జ్ఞానంతో పఠిస్తే,

వారు నిశ్చయంగా అత్యున్నత స్థితిని పొందుతారు.

– ఇందిరా పీటర్సన్ అనువాదం

## వారసత్వం

సుందరర్ కూడా సంబందర్, అప్పర్ మాదిరిగానే వేదాల పట్ల అపార గౌరవాన్ని కలిగి ఉండేవాడు. వీరు ముగ్గురూ కలిసి వేదీయ యజ్ఞాచారాలను దేవాలయాలలో జరిగే *ఆగమ పూజ* విధానంతో అనుసంధానం చేశారు. ఈ సంప్రదాయం అప్పటి నుంచీ శివాలయాలలో కొనసాగుతోంది. జైనమతం, హిందూ మత అధ్యయన పండితుడైన జాన్ కోర్ట్ ప్రకారం, ఆగమీయ ఆలయ కర్మకాండలు వేద సంప్రదాయాలను కొనసాగిస్తున్నాయి. తేవారం త్రయం, ఇతర నాయనార్లు చేసిన ప్రయత్నాలు, దేవాలయం, దాని ఆచారాలను శైవ సిద్ధాంత తాత్విక, ధార్మిక వ్యవస్థలో కేంద్ర అంశంగా మార్చాయి. దీనివల్ల తమిళ శైవ మోక్ష సిద్ధాంతంలో దేవాలయ పూజ యొక్క ప్రభావం మరింత బలపడిందని కోర్ట్ పేర్కొంటాడు. నాయనార్ల అభిప్రాయం ప్రకారం, వేదీయ, ఆగమీయ మార్గాలు పరస్పరం కలిసిపోతాయి. ఇవి రెండూ ఒకే ఆధ్యాత్మిక లక్ష్యానికి దారి తీసే ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలు. రెండూ భక్తునిలో ఆత్మపరివర్తనను కలిగిస్తాయి. అయితే ఆలయ కేంద్రిత శైవ పూజకే ఈ సంప్రదాయంలో ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత ఇవ్వబడింది. శివాలయ కేంద్రిత సామూహిక సంప్రదాయం, సంబంధర్, అప్పర్, సుందరర్ కాలం నుంచీ తమిళ ప్రజలలో విస్తృతంగా వికసించింది. *ఓదువర్లు*, *స్థానికర్లు* లేదా *కట్టలైయార్లు* తమిళనాడులోని శివాలయాలలో నిత్య ఆచారాల అనంతరం *తేవారం* భక్తిగీతాలను సంగీత కార్యక్రమాల రూపంలో పాడుతారు. ఈ కార్యక్రమాలు సాధారణంగా నైవేద్యం సమర్పించిన వెంటనే సమూహగానంగా నిర్వహించబడతాయి.

*తేవారం* గీతాల తరువాత మదురై మీనాక్షి అమ్మన్ ఆలయం, నెల్లైఅప్పర్ ఆలయం, సుచీంద్రం వంటి ఆలయాలలో సంగీత స్తంభాల ద్వారా కూడా సంగీత ప్రదర్శనలు కొనసాగేవి. ఈ భక్తిగీతాలను పాడే గాయకులను నందివర్మన్ III కాలానికి చెందిన తిరువల్లం బిలవనేశ్వర ఆలయ శాసనాలలో *తిరుపడియం వినప్పం చేయ్వార్* లేదా *పిడరార్* అని పేర్కొన్నారు. రాజరాజ చోళుడు 48 మంది *పిడరార్*లను నియమించి, వారి పోషణకు, వారసులకు ఉదారమైన సౌకర్యాలను కల్పించాడు.

### అనువాదాలు

ఫ్రాన్సిస్ కింగ్స్‌బరీ, జి.ఈ. ఫిలిప్స్ 1921లో సుందరర్ రచించిన 100 భక్తిగీతాలలో 15 గీతాలను ఎంపిక చేసి ఆంగ్లంలోకి అనువదించారు. వీటిని సంబంధర్, అప్పర్ గీతాల చిన్న సంకలనంతో కలిసి *Hymns of the Tamil Śaivite Saints* అనే పుస్తకంగా ప్రచురించారు. ఈ గ్రంథాన్ని ఆక్స్‌ఫర్డ్ యూనివర్శిటీ ప్రెస్ విడుదల చేసింది. వారు పేర్కొన్నదాని ప్రకారం, ఇవి వారి కాలంలో దక్షిణ భారతదేశంలోని శివాలయాలలో పాడబడుతున్న *దేవారం* (తేవారం) గీతాలలోని కొన్ని ఎంపిక గీతాలు అని తెలిపారు. ఇటీవలి కాలంలో సుందరర్ రచించిన మరిన్ని ఎంపిక భక్తిగీతాలకు ఆంగ్ల అనువాదాలను ఇందిరా పీటర్సన్ ప్రచురించారు. అలాగే డేవిడ్ శుల్మన్ కూడా సుందరర్ గీతాలను *Songs of the Harsh Devotee: The Tēvāram of Chuntaramūrttināyan̲ār* అనే గ్రంథంగా ఆంగ్లంలోకి అనువదించి ప్రచురించాడు.

### దేవాలయ సంప్రదాయాలు

సుందరర్ శివాలయాల తీర్థయాత్రలు, ఆయన చేసిన కృషి, తమిళనాడులో శైవమత పవిత్ర భౌగోళిక పరిధిని విస్తరించడంలో సహాయపడ్డాయి. సంబందర్, అప్పర్ మాదిరిగానే, సుందరర్ భక్తిగీతాలు కూడా తమిళనాడులోని అనేక పురాతన శివాలయాలను గుర్తించేందుకు, వాటి కాలనిర్ణయానికి ఎంతో ఉపయోగపడ్డాయి.

ఈ గీతాలు కళా చరిత్రకారులకు, అలాగే ఆలయ శిల్పకళ, పురావస్తు పరిశోధనలు, ధార్మిక అధ్యయనాలకు విలువైన ఆధారాలుగా మారాయి.

| విస్తరించుసుందరర్‌కు సంబంధించిన దేవాలయాల జాబితా
 |
| --- |
|

| **ఆలయం పేరు** | **స్థానం** | **పద్యాల సంఖ్య** | **చిత్రం** |
| --- | --- | --- | --- |
| అగతీశ్వరర్ ఆలయం
 | పురిసై
 | 63
 |  |
| కృపాపురీశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరువెన్నైనల్లూరు
 | 10
 |  |
| పరంగిరినాథర్ ఆలయం
 | తిరుప్పరంకున్రం
 | 10
 |  |
| తురైయూరప్పేస్వరర్ ఆలయం
 | తిరునెల్వాయిల్ అరత్తురై
 | 10
 |  |
| మహాదేవ ఆలయం
 | తిరువాంచికులం, కేరళ
 | 10
 |  |
| తిరుఒనకథన్ తాళి ఆలయం
 | కాంచీపురం
 | 11
 |  |
| శ్వేతారణ్యేశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరువెంకాడు
 | 10
 |  |
| తిరుఎతికొల్పాడి ఆలయం
 | తిరుఎతికొల్పాడి
 | 11
 |  |
| త్యాగరాజ స్వామి ఆలయం
 | తిరువారూరు
 | 63
 |  |
| స్వర్ణపురేశ్వరర్ ఆలయం
 | త్రికడువైకరై పుతూర్
 | 11
 |  |
| తిరుఅనేకతాంగవతం
 | కాంచీపురం
 | 11
 |  |
| తిరుపూవనం
 | తిరుపూవనం
 | 8
 |  |
| తిరునటుతోకై
 | తిరునటుతోకై
 | 11
 |  |
| తిరుత్తురైయూర్
 | తిరుత్తురైయూర్
 | 11
 |  |
| తిరుపాచిలసిరామం
 | తిరుపాచిలసిరామం
 | 12
 |  |
| తిరునాటియతాంగుడి
 | తిరునాటియతాంగుడి
 | 10
 |  |
| అమృతకళయేశ్వరర్ ఆలయం
 | సాక్కొట్టై
 | 11
 |  |
| తిరునావలేశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరునావలూర్
 | 11
 |  |
| తిరువేళ్వికుడి ఆలయం
 | తిరువేళ్వికుడి
 | 10
 |  |
| తిరునింద్రియూర్ ఆలయం
 | తిరునింద్రియూర్
 | 18
 |  |
| కొలిలినాథర్ ఆలయం
 | తిరుక్కువలై
 | 10
 |  |
| మెత్రలీశ్వర ఆలయం
 | కాంచీపురం
 | 10
 |  |
| తిరుమళమన్నిపాడికరై ఆలయం
 | తిరుమళమన్నిపాడికరై
 | 10
 |  |
| తిరుక్కళిప్పలై
 | తిరుక్కళిప్పలై
 | 10
 |  |
| వజ్రనాదేశ్వర ఆలయం
 | తిరుమజపాడి
 | 10
 |  |
| తిరుముత్తుకుంద్రం ఆలయం
 | తిరుముత్తుకుంద్రం
 | 21
 |  |
| శ్రీకాళహస్తి ఆలయం
 | శ్రీకాళహస్తి
 | 10
 |  |
| ఉయ్యకొండన్ తిరుమలై ఆలయం
 | తిరుచిరాపల్లి
 | 10
 |  |
| అమృతఘటేశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరుక్కడైయూర్
 | 10
 |  |
| తిరుకరుగవూర్ ఆలయం
 | తిరుకరుగవూర్
 | 10
 |  |
| తిరుకరుపరియలూర్ ఆలయం
 | తిరుకరుపరియలూర్
 | 11
 |  |
| తిరుఇడైయాత్రుత్తొకై
 | తిరుఇడైయాత్రుత్తొకై
 | 10
 |  |
| తిరుకోడికుఝగర్ ఆలయం
 | కోడిక్కరై
 | 10
 |  |
| అగ్నిపురీశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరుపుగళూర్
 | 11
 |  |
| సాక్షినాథేశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరుప్పురంబియం
 | 10
 |  |
| నీలివనేశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరుపాంజీలి
 | 11
 |  |
| తిరువతిగై వీరటానం ఆలయం
 | తిరువతిగై
 | 10
 |  |
| తిరుత్తొండతోకై
 | తిరుత్తొండతోకై
 | 11
 |  |
| తిరుకానటుముల్లూర్
 | తిరుకానటుముల్లూర్
 | 11
 |  |
| తిరుకచ్చూర్
 | తిరుకచ్చూర్
 | 10
 |  |
| తిరువెంజమకూడల్
 | తిరువెంజమకూడల్
 | 10
 |  |
| ముత్తుపాతుగంగై
 | ముత్తుపాతుగంగై
 | 10
 |  |
| తిరుఅమతూర్
 | తిరుఅమతూర్
 | 11
 |  |
| కయరోహణస్వామి ఆలయం
 | నాగపట్టినం
 | 11
 |  |
| ఊర్త్తొకై
 | ఊర్త్తొకై
 | 10
 |  |
| తిరుపాండికొడుముడి
 | తిరుపాండికొడుముడి
 | 10
 |  |
| తిరుమురుగనాథేశ్వర ఆలయం
 | తిరుమురుగన్‌పూండి
 | 10
 |  |
| తిరుప్పునవాసల్ ఆలయం
 | తిరుప్పునవాసల్
 | 10
 |  |
| తిరువాలంగాడు
 | తిరువాలంగాడు
 | 10
 |  |
| తిరుక్కడైయూర్ మయానం
 | తిరుక్కడైయూర్
 | 10
 |  |
| త్యాగరాజ స్వామి ఆలయం
 | తిరువొత్త్రియూర్
 | 20
 |  |
| శివలోకనాథర్ ఆలయం
 | తిరుపుంగూర్
 | 10
 |  |
| తిరునీదూర్
 | తిరునీదూర్
 | 11
 |  |
| తిరువாழ్కొల్లిపుత్తూర్
 | తిరువாழ్కొల్లిపుత్తూర్
 | 13
 |  |
| తిరుక్కఝుమలం
 | తిరుక్కఝుమలం
 | 10
 |  |
| మహాలింగేశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరువిడైమరుదూర్
 | 10
 |  |
| తిరువేగంబం
 | తిరువేగంబం
 | 11
 |  |
| తిరుకొలక్కా
 | తిరుకొలక్కా
 | 10
 |  |
| తిరుత్తినైనగర్
 | తిరుత్తినైనగర్
 | 10
 |  |
| మాసిలమైయిసర్ ఆలయం
 | తిరువడుతురై
 | 15
 |  |
| తిరువళివాళం
 | తిరువళివాళం
 | 11
 |  |
| తిరునల్లార్ శనేశ్వర ఆలయం
 | తిరునల్లార్
 | 10
 |  |
| మాసిలమనిశ్వర ఆలయం
 | తిరుముల్లైవోయల్
 | 11
 |  |
| వేదారణ్యేశ్వరర్ ఆలయం
 | వేదారణ్యం
 | 10
 |  |
| తిరువాలంపురం
 | తిరువాలంపురం
 | 11
 |  |
| తిరుత్తురుతి
 | తిరుత్తురుతి
 | 5
 |  |
| తిరువేళ్వికుడి
 | తిరువేళ్వికుడి
 | 5
 |  |
| జంబుకేశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరువానైకావల్
 | 10
 |  |
| వాంచినాథ స్వామి ఆలయం
 | శ్రీవాంచియం
 | 10
 |  |
| అయ్యరప్పర్ ఆలయం
 | తిరువయ్యారు
 | 11
 |  |
| కేదారనాథ ఆలయం
 | కేదారనాథ్
 | 10
 |  |
| తిరుపారుపథం
 | తిరుపారుపథం
 | 10
 |  |
| తిరుకేతీశ్వరం ఆలయం
 | తిరుకేతీశ్వరం
 | 10
 |  |
| వేదగిరీశ్వర ఆలయం
 | తిరుక్కఴుకుంద్రం
 | 10
 |  |
| తిరుచుజియల్
 |  | 10
 |  |
| తిరుకానప్పెర్
 |  | 10
 |  |
| ఊర్త్తొకై
 | ఊర్త్తొకై
 | 10
 |  |
| తిరుపాండికొడుముడి
 | తిరుపాండికొడుముడి
 | 10
 |  |
| తిరుమురుగనాథేశ్వర ఆలయం
 | తిరుమురుగన్‌పూండి
 | 10
 |  |
| తిరుప్పునవాసల్ ఆలయం
 | తిరుప్పునవాసల్
 | 10
 |  |
| తిరువాలంగాడు
 | తిరువాలంగాడు
 | 10
 |  |
| తిరుక్కడైయూర్ మయానం
 | తిరుక్కడైయూర్
 | 10
 |  |
| త్యాగరాజ స్వామి ఆలయం
 | తిరువొత్త్రియూర్
 | 20
 |  |
| శివలోకనాథర్ ఆలయం
 | తిరుపుంగూర్
 | 10
 |  |
| తిరునీదూర్
 | తిరునీదూర్
 | 11
 |  |
| తిరువாழ్కొల్లిపుత్తూర్
 | తిరువாழ్కొల్లిపుత్తూర్
 | 13
 |  |
| తిరుక్కఝుమలం
 | తిరుక్కఝుమలం
 | 10
 |  |
| మహాలింగేశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరువిడైమరుదూర్
 | 10
 |  |
| తిరువేగంబం
 | తిరువేగంబం
 | 11
 |  |
| తిరుకొలక్కా
 | తిరుకొలక్కా
 | 10
 |  |
| తిరుత్తినైనగర్
 | తిరుత్తినైనగర్
 | 10
 |  |
| మాసిలమైయిసర్ ఆలయం
 | తిరువడుతురై
 | 15
 |  |
| తిరువళివాళం
 | తిరువళివాళం
 | 11
 |  |
| తిరునల్లార్ శనేశ్వర ఆలయం
 | తిరునల్లార్
 | 10
 |  |
| మాసిలమనిశ్వర ఆలయం
 | తిరుముల్లైవోయల్
 | 11
 |  |
| వేదారణ్యేశ్వరర్ ఆలయం
 | వేదారణ్యం
 | 10
 |  |
| తిరువాలంపురం
 | తిరువాలంపురం
 | 11
 |  |
| తిరుత్తురుతి
 | తిరుత్తురుతి
 | 5
 |  |
| తిరువేళ్వికుడి
 | తిరువేళ్వికుడి
 | 5
 |  |
| జంబుకేశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరువానైకావల్
 | 10
 |  |
| వాంచినాథ స్వామి ఆలయం
 | శ్రీవాంచియం
 | 10
 |  |
| అయ్యరప్పర్ ఆలయం
 | తిరువయ్యారు
 | 11
 |  |
| కేదారనాథ ఆలయం
 | కేదారనాథ్
 | 10
 |  |
| తిరుపారుపథం
 | తిరుపారుపథం
 | 10
 |  |
| తిరుకేతీశ్వరం ఆలయం
 | తిరుకేతీశ్వరం
 | 10
 |  |
| వేదగిరీశ్వర ఆలయం
 | తిరుక్కఴుకుంద్రం
 | 10
 |  |
| తిరుచుజియల్
 |  | 10
 |  |
| తిరుకానప్పెర్
 |  | 10
 |  |
| నర్తన వల్లభేశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరుకూడలైయతూర్
 | 10
 |  |
| తిరుపార్థాన్‌పనంకట్టూర్
 |  | 10
 |  |
| సౌందరేశ్వరస్వామి ఆలయం
 | తిరుప్పనైయూర్
 | 10
 |  |
| వీజినాథర్ ఆలయం
 | తిరువీజిమిళలై
 | 10
 |  |
| తిరువెన్‌పక్కం
 |  | 11
 |  |
| తిల్లై నటరాజ ఆలయం
 | చిదంబరం
 | 10
 |  |
| తిరుపుకోలియూర్ (అవినాసి)
 | అవినాసిలింగేశ్వరర్ ఆలయం, అవినాసి
 | 10
 |  |
| సుందరేశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరునరైయూర్ చిట్టేశ్వరం
 | 10
 |  |
| ఓధనవనేశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరుచ్చొత్రుతురై
 | 10
 |  |
| త్యాగరాజర్ పరవయ్యుండమండలి ఆలయం
 | తిరువారూరు
 | 10
 |  |
| తిరునానిపల్లి
 |  | 10
 |  |
| ప్రకాశేశ్వరర్ ఆలయం
 | నన్నిల్లం
 | 11
 |  |
| నాగనాథ స్వామి ఆలయం
 | తిరునాగేశ్వరం
 | 11
 |  |
| తిరునొడితన్ మలై
 |  |  |  |
| తిరువతిగై వీరటానం ఆలయం
 | తిరువతిగై
 |  |  |
| మాణిక్కమేనివరధర్ ఆలయం
 | తిరుమాండకుఝి
 |  |  |
| బ్రహ్మపురేశ్వరర్ ఆలయం
 | సీర్కాళి
 |  |  |
| సప్తప్రేశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరుకొలకా
 |  |  |
| శివలోగనాథర్ ఆలయం
 | తిరుపుంగూర్
 |  |  |
| మయూరనాథర్ ఆలయం
 | మయిలాడుతురై
 |  |  |
| తిరువాంబర్ మాకాలం ఆలయం
 | తిరువాంబర్ (అంబల్)
 |  |  |
| అగ్నిపురీశ్వర ఆలయం
 | తిరుపుగళూర్
 |  |  |
| కరినాటేశ్వర ఆలయం
 | తిరునాటియతాంకుడి
 |  |  |
| మనతునైనాతర్ ఆలయం
 | తిరువళివాళం
 |  |  |
| పడికాసు నాథర్ ఆలయం
 | అరిసిర్కరై పుతూర్
 |  |  |
| శివగురునాథస్వామి ఆలయం
 | శివపురం
 |  |  |
| ఆది కుంభేశ్వరర్ ఆలయం
 | కుంభకోణం
 |  |  |
| కబర్దీశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరువళంచుఝి
 |  |  |
| కళ్యాణసుందరేశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరునల్లూర్
 |  |  |
| వీరటానేశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరుక్కందియూర్
 |  |  |
| పుష్పవననాథేశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరుప్పూంతురుట్టి
 |  |  |
| ఆత్మనాదేశ్వరర్ ఆలయం
 | తిరువలంపొసిల్
 |  |  |

 |

## మూలాలు

## సూచనలు

* Ayyar, P. V. Jagadisa (1993). *South Indian shrines: illustrated*. Asian Educational Services. ISBN 81-206-0151-3.
* Bhargava, Gopal K.; Shankarlal C. Bhatt (2006). *Land and people of Indian states and union territories. 25. Tamil Nadu*. Delhi: Kalpaz Publications. ISBN 81-7835-381-4.
* Callewaert, Winand M.; Rupert Snell (1994). *According to tradition: hagiographical writing in India*. Otto Harrasowitz. ISBN 978-3-447-03524-8.
* Coward, Harold G. (1987). *Modern Indian responses to religious pluralism*. New York: State University of New York. p. 151. ISBN 0-88706-571-6.
* Cort, John E. (1998). *Open boundaries: Jain communities and culture in Indian history*. Albany: State University of New York Press. ISBN 0-7914-3786-8.
* Cutler, Norman (1987). *Songs of experience: the poetics of Tamil devotion*. USA: Library of Congress Cataloging-in-Publication-Data. ISBN 0-253-35334-3.
* Eliot, Charles (September 2007). *Hinduism and Buddhism, Vol II. (of 3)*. Middlesex: Eco Library. ISBN 978-1-4068-6296-6.
* Harman, William P. (1992), *The sacred marriage of a Hindu goddess*, Delhi: Indiana University Press, ISBN 978-1-59884-655-3.
* Khanna, Meenakshi (2007). *Cultural History of Medieval India*. Delhi: Social Science Press. ISBN 978-81-87358-30-5.
* Prentiss, Karen Pechilis; Karen Pechilis (1999), *The embodiment of bhakti*, New York: Oxford University Press, ISBN 0-19-512813-3.
* Nagaswamy, R. (1989). *Siva Bhakti*. New Delhi: South Asia Books. ISBN 978-8170130284. OCLC 20573439.
* Vasudevan, Geetha (2003), *The royal temple of Rajaraja: an instrument of imperial Cola power*, New Delhi: Abhinav Publications, ISBN 81-7017-383-3
* Zvelebil, Kamil (1974). *A History of Indian literature Vol.10 (Tamil Literature)*. Otto Harrasowitz. ISBN 3-447-01582-9.
* Peterson, Indira Viswanathan (1989). *Poems to Siva: The Hymns of the Tamil Saints*. Princeton: Princeton University Press. ISBN 9780691067674. JSTOR j.ctt7zvqbj. OCLC 884013180.

## మరింత చదవండి

* Swamigal, Sundaramurthi. "tEvAram of chuntaramUrti cuvAmikaL tirumuRai 7, part 1 Poems (1-517)" (PDF). *projectmadurai.org*. Retrieved 2011-12-13.
* Swamigal, Sundaramurthi. "tEvAram of chuntaramUrti cuvAmikaL tirumuRai 7, part 2 Poems (518-1026)" (PDF). *projectmadurai.org*. Retrieved 2011-12-13.
* *Dictionary of Hindu Lore and Legend* (ISBN 0-500-51088-1) by Anna Dallapiccola
* *Songs of the harsh devotee* by డేవిడ్ డీన్ శుల్మన్
* *The religion and philosophy* of thevaram by M.A. Dorai Swamy
* *Development of Religion in South India* by K. A. Nilakanta Sastri
* *Arupathu Moovar Kadhaigal* by Durgadas S. K. Swamy
* *Origin and early history of Śaivism in South India* By Sadananda (Swami.)
* *Ten saints of India* By T. M. P. Mahadevan
* *A short introduction to Saivism* By Subodh Kapoor
* సుందరమూర్తి స్వామిగారి గీతాలు
* సుందరమూర్తి స్వామిగారి జీవితం

## బాహ్య లింకులు

* శైవ సంత్ సుందరర్, Norton Simon Museum
* సుందరర్ భార్య పరవైతో Archived 2025-06-11 at the Wayback Machine, Smithsonian