Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# రోజు

ఇటలీ లోని నాప్లెస్ అఖాతం వద్ద పగలు తీసిన చిత్రం
**రోజు** లేదా **దినము** అనేది ఒక కాలమానము. ఒక రోజు 24 గంటల కాలానికి సమానము.

రోజు అను పదము ఇండో యూరోపియను భాషా వర్గమునకు చెందిన పదము, దీనికి తెలుగు పదము దినము, కానీ నేడు రోజు అనే పదమే విరివిగా వాడుకలో ఉంది. తెలుగు కాలమానం ప్రకారం ఒక రోజును ఎనిమిది ఝాములుగా విభజించారు.

సాంప్రదాయికంగా ఒక పగలు, ఒక రాత్రిని కలిపి ఒక 'రోజు' అంటారు. రోజు అనేది సూర్యోదయంతో మొదలై సూర్యోదయంతో ముగుస్తుంది. తిథులకు, నక్షత్రాలకు సూర్యోదయ సమయమే ఇప్పటికీ ప్రామాణికం. అంటే ఈ రోజు సూర్యోదయమప్పుడు ఏ తిథి, ఏ నక్షత్రం ఉంటే అదే తిథి, నక్షత్రం ఈ రోజంతటికీ (అంటే రేపటి సూర్యోదయం దాకా) వర్తిస్తాయి. జ్యోతిశ్శాస్త్రంలో వారం కూడా సూర్యోదయంతోనే మారుతుంది.

ఒక రోజులో ఉదయం, మధ్యాహ్మం, సాయంత్రం, రాత్రి అను నాలుగు భాగులుగా చేయడం ఆనవాయితీ.

కొన్ని ముఖ్యమైన రోజుల్ని స్మారక దినాలుగా ఉత్సవాలు లేదా పండుగలు జరుపుకుంటాము.

## దినచర్యలు

ప్రతి రోజు మనం తప్పకుండా చేయవలసిన కార్యక్రమాల్ని దినచర్యలు అంటాము.

* పళ్లు తోమడం:
* మల మూత్ర విసర్జన చేయడం:
* స్నానం చేయడం:
* ఉద్యోగ వ్యవహారాలు నిర్వహించడం:
* ఆహార పదార్ధాలు భుజించడం:
* నిద్ర పోవడం:

## ఇవి కూడా చూడండి

* పుట్టిన రోజు
# సమయం

గంటగ్లాస్ లో ఇసుక ప్రవాహం కాలం వెళ్లదిసిన సమయాన్ని ట్రాక్ చేయడానికి ఉపయోగపడుతుంది. వర్తమానం గతం, భవిష్యత్తు ల మధ్య ఉన్నదని కూడా ఇది స్పష్టంగా సూచిస్తుంది.
**సమయము**ను తెలుగులో **కాలము** అని కూడా అంటారు. మరి మన పూర్వీకులు కాలమును ఈ క్రింది విదముగ లెక్క కట్టారు. భౌతిక ప్రామాణికం వ్యవధి లేదా ఈవెంట్స్ వేరు కొలవటం. సన్నివేశాలలో సంఘటనలను క్రమం చేయడానికి, గతాన్ని, భవిష్యత్తును మూడవ సంఘటనలను మరొకదానికి సంబంధించి గత లేదా భవిష్యత్తును స్థాపించడానికి సమయం అనుమతిస్తుంది . వ్యాపారం, పరిశ్రమ, క్రీడలు, విజ్ఞాన శాస్త్రం ప్రదర్శన కళలలోవివిధ రంగాలలో సమయాన్ని గుర్తించడానికి కొలవడానికి కొన్ని పద్ధతులు ఉన్నాయి. సమయం కేవలం మనసు భావన, స్థలం సంఖ్యతో మానవ సంఘటనల క్రమబద్ధీకరణ పోలికను అనుమతిస్తుంది . మరో మాటలో చెప్పాలంటే, సమయం విశ్వం గురించి మానవ నిర్మిత ఆలోచన కంటే మరేమీ కాదు, భౌతిక కదలిక విభజన అనేది మానవ నిర్మిత నియమం.

సూర్యుడు పరమాణవును ఆక్రమించిన కాలము ఒక పరమాణవు. సృష్టిలో అతి సూక్ష్మ పదార్థం కూడా పరమాణువు.

2 పరమాణవులు ఒక అణవు

3 అణవులు ఒక త్రపరేణువు

## కాలప్రమాణం

1 సహస్రాబ్ది = 10 శతాబ్దాలు = 100 దశాబ్ధం = 200 లస్ట్రమ్స్ = 250 క్వాడ్రెనియాలు = 333.33 ట్రైనియమ్స్ = 500 బియెనియాలు = 1,000 సంవత్సరాలు

1 శతాబ్దం = 10 దశాబ్దాలు = 20 కామములు = 25 క్వాడ్రెనియాలు = 33.33 ట్రియెనియాలు = 50 బియెనియాలు = 100 సంవత్సరాలు

1 దశాబ్దం = 2 లస్ట్రమ్స్ = 2.5 క్వాడ్రెనియమ్స్ = 3.33 ట్రైనియమ్స్ = 5 బియెనియమ్స్ = 10 సంవత్సరాలు

1 సంవత్సరం = 12 నెలలు = 52 వారాలు = 365 రోజులు (లీప్ సంవత్సరాల్లో 366 రోజులు)

1 నెల = 4 వారాలు = 2 ఫోర్ట్‌నైట్స్ = 28 నుండి 31 రోజులు

1 పక్షం = 2 వారాలు = 14 రోజులు

1 వారం = 7 రోజులు

1 రోజు = 24 గంటలు

1 గంట = 60 నిమిషాలు

1 నిమిషం = 60 సెకండ్లు

1 సెకండ్ = SI బేస్ యూనిట్ ఆఫ్ టైమ్

1 మిల్లీసెకండ్ = 1/1,000 సెకండ్లు

1 మైక్రోసెకండ్ = 1/1,000,000 సెకండ్లు

1 నానో సెకను = 1/1,000,000,000 సెకండ్లు

1 పికోసెకండ్ = 1/1,000,000,000,000,000 సెకను

1 ఫెమ్టో సెకండ్ = 1/1,000,000,000,000,000,000 సెకను

1 అట్టో సెకండ్ = 1/1,000,000,000,000,000,000,000 సెకను

1 ప్లాంక్ సమయం = అతి చిన్న కొలత సమయం

### సమయం gurinchi

కాలనిర్ణయం (చారిత్రక, భౌగోళిక, మొదలైనవి) కొన్ని సంఘటనలు జరిగే సంఘటనలను (సాపేక్షంగా స్వల్ప కాలాలు) లేదా ప్రక్రియలకు (ఇక కాలం) అనుమతిస్తుంది. కాలక్రమంలో విభాగాలలోని పాయింట్లు ప్రక్రియలలో చారిత్రక క్షణాలను గ్రాఫికల్‌గా సూచించవచ్చు.

సమయాన్ని కొలవడానికి రూపాలు సాధనాలు చాలా పురాతన కాలం నుండి ఉపయోగంలో ఉన్నాయి, అవన్నీ కదలిక కొలతపై ఆధారపడి ఉంటాయి, ఏదైనా ఒక వస్తువు భౌతిక మార్పు ద్వారా సమయాన్ని కొలవవచ్చు మానవులు మొదట నక్షత్రాల కదలికలను కొలవడం ప్రారంభించారు, ముఖ్యంగా సూర్యుని స్పష్టమైన కదలిక, ఇది స్పష్టమైన సౌర సమయానికి దారితీస్తుంది. ఖగోళశాస్త్రం అభివృద్ధి, క్రమంగా, సూర్య గడియారాలు, నీటి గడియారాలు లేదా గంట గ్లాసెస్ స్టాప్‌వాచ్‌లు వంటి వివిధ సాధనాలను సృష్టించింది. ఇప్పుడు ప్రపంచంలో దాదాపు అందరూ సార్వత్రిక సమయం (UT) అనేది భూమి భ్రమణం ఆధారంగా ఒక సమయ ప్రమాణంగా తీసుకున్నారు దీనిని లెక్కించటానికి పరమాణు గడియారమును ప్రపంచ సమయానికి మూలంగా తీసుకొంటున్నారు. 1972 నుండి, UTC ఇంటర్నేషనల్ అటామిక్ టైమ్ (TAI) నుండి సేకరించిన లీప్ సెకన్లను తీసివేయడం ద్వారా లెక్కించబడుతుంది, ఇది భూమి భ్రమణ ఉపరితలంపై (జియోయిడ్) సరైన సమయాన్ని గుర్తించే సమన్వయ సమయ ప్రామాణికం.

## ఇవి కూడా చూడండి

## బయటి లింకులు

## మూలాలు
# కాలం

కాల ప్రమాణం
**కాలమానం లేదా కాలం,** అనగా సమయాన్ని కొలుచుటకు లేదా వ్యక్తపరచుటకు ఉపయోగించే పదం.

## సాధారణ కాలమానాలు

ఆరోహణ క్రమంలో సాధారణ కాలమానాలు

* సెకను అతి చిన్న ప్రమాణం
* నిమిషం = 60 సెకనులు
* గంట = 60 నిమిషాలు
* రోజు = 24 గంటలు
* వారం = 7 రోజులు
* పక్షం = 15 రోజులు
* నెల = 30 రోజులు
* సంవత్సరం = 12 నెలలు
* 10 సంవత్సరాలు = దశాబ్ధం
* 25 సంవత్సరాలు = రజత వర్షం
* 40 సంవత్సరాలు = కెంపు వర్షం
* 50 సంవత్సరాలు = స్వర్ణ వర్షం
* 60 సంవత్సరాలు = వజ్ర వర్షం
* 75 సంవత్సరాలు = అమృత వర్షం
* 100 సంవత్సరాలు = శత వర్షం లేదా శతాబ్దం
* 1000 సంవత్సరాలు = సహస్రాబ్ధి

## తెలుగు కాలమానం

* క్రాంతి = 1 సెకనులో 34,000వ వంతు
* తృటి = 1 సెకెనులో 300వ వంతు
* తృటి = 1 లవం లేదా లేశం
* 2 లవాలు = 1 క్షణం
* 30 క్షణాలు = 1 విపలం
* 60 విపలాలు = 1 పలం
* 60 పలంలు = 1 ఘడియ/చడి (24 నిమిషాలు)
* 2.0 చడులు/ఘడియలు
* 2.5 చడులు = 1 హోర
* 24 హోరలు = 1 దినం
* రెప్పపాటు అతి చిన్న ప్రమాణం
* విఘడియ = 6 రెప్పపాట్లు
* ఘడియ = 60 విఘడియలు
* గంట = 2 1/2 ఘడియలు
* ఝాము = 3 గంటలు లేదా 7 1/2 ఘడియలు
* రోజు = 8 ఝాములు లేదా 24 గంటలు
* వారం = 7 రోజులు
* పక్షం = 15 రోజులు
* మండలం = 40 రోజులు
* నెల = 2 పక్షంలు లేదా 30 రోజులు
* ఋతువు = 2 నెలలు
* కాలం = 4 నెలలు
* ఆయనం = 3 ఋతువులు లేదా 6 నెలలు
* సంవత్సరం = 2 ఆయనాలు
* పుష్కరం = 12 సంవత్సరాలు

## ఇవి కూడా చూడండి

* సామాన్య శకం
* మన్వంతరం
* చతుర్యుగాలు
* కల్పం

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
# గంట (కాలమానం)

అనలాగ్ ముఖంతో 12 గంటల గడియారంలో అర్ధరాత్రి (లేదా మధ్యాహ్నం) 1 నుండి
ఒక **గంట** (కాలమానం) అనేది సమయం లెక్కింపులో ఇది రాసిలో ప్రమాణంగా పరిగణిస్తారు.ఒక గంట అనేది సాంప్రదాయకంగా రోజుకు 1⁄24 గా లెక్కించబడుతుంది.పరిస్థితులను బట్టి శాస్త్రీయంగా 3,599–3,601 సెకన్లుగా లెక్కించబడుతుంది.ఒక గంటలో 60 నిమిషాలు, రోజులో 24 గంటలు ఉన్నాయి.గంట ప్రామాణికాన్ని మొదట్లో ప్రాచీన నియర్ ఈస్ట్ రాత్రి లేదా పగటి కాలంలో ఒక చంచలమైన (వేరియబుల్) చర్యగా స్థాపించబడింది.ఇటువంటి **కాలానుగుణ**, **తాత్కాలిక** లేదా **అసమాన గంటలు** ఋతువు, అక్షాంశాల ప్రకారం మారుతూ ఉంటాయి.

మధ్యాహ్నం 1 నుండి మధ్యాహ్నం వరకు సమాన లేదా సమస్యాత్మక గంటలు కొలిచినట్లుగా రోజును 1⁄24 గా తీసుకోబడింది.ఈ యూనిట్ చిన్న కాలానుగుణ వైవిధ్యాలు చివరికి సగటు సౌర రోజులో 1⁄24 గా మార్చడం ద్వారా సున్నితంగా మార్చబడింది.భూమి భ్రమణంలో దీర్ఘకాలిక వ్యత్యాసాల కారణంగా ఈ యూనిట్ స్థిరంగా లేదు, కాబట్టి, గంట అనేది చివరికి భూమి భ్రమణం నుండి వేరుచేయబడింది. పరమాణు లేదా భౌతిక రెండవ (సెకను) పరంగా నిర్వచించబడింది. ఆధునిక మెట్రిక్ విధానంలో, 3,600 అణు సెకన్లు ఒక గంట సమయమని నిర్వచించారు. ఏదేమైనా, అరుదైన సందర్భాల్లో, గంటకు సానుకూల లేదా ప్రతికూల లీపు సెకను ఉంటుంది.ఉంటుంది. ఇది 3,599 లేదా 3,601 సెకన్లుగా నమోదైంది.యుటిఐ 0.9 సెకన్లలో ఉంచడానికి,ఇది సగటు సౌర రోజు కొలతలపై ఆధారపడి ఉంటుంది. 0.9 సెకన్లల్లో ఉంచడానికి క్రమంలో, ఇది గత 3,599 లేదా 3.601 సెకన్లు మేకింగ్ యుటిఐ కొలతలు ఆధారంగా, సగటు సౌర రోజు, **గంట** లేదా గడియ అనేది ఒక కాలమానం. ఒక గంట 60 నిమిషములకు (లేదా 3, 600 క్షణాలకు) సమానం. 24 గంటల కాలం గడిస్తే ఒక రోజు పూర్తైనట్లు లెక్క.తెలుగు కాలమానంలో రెండున్నర ఘడియల కాలం ఒక **గంట**గా లెక్కిస్తారు.తెలుగు భాషలో గంటకు వివిధ ప్రయోగాలున్నాయి. గంట పదాన్ని నామవాచకంగా పరిగణిస్తారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
# ఝాము

ఝాము:

భారతీయ కాలగణన ప్రకారం

ఝాము ఒక కాలమానము. ఒక ఝాము 3 గంటలు లేదా 7 1/2 ఘడియలకు సమానము. ఎనిమిది ఝాములు ఒక రోజుగా పరిగణిస్తారు. మనం గాలిపీల్చి వదలడానికి పట్టు కాలమును “ప్రాణము”  అంటారు.

6 ప్రాణములు = 1 విఘడియ

60 విఘడియలు = 1 ఘడియ ( ఘడియ అనగా 24నిమిషముల కాలము. అనగా 2 ½ ఘడియలు ఒక గంట )

60 ఘడియలు = ఒక దినము ( 24 గంటలు)

2 ఘడియలు = 1 ముహూర్తము

2 ½ ఘడియలు = 1 గంట 30 రోజులు - 1 నెల

12 నెలలు - 1సంవత్సరము

60 సంవత్సరాలు - 1 సంవత్సర చక్రము ( షష్టిపూర్తి)

4,32,000 సం.లు - కలి యుగము

8,64,000 సం.లు - ద్వాపర యుగము

12,96,000 సం.లు - త్రేతా యుగము

17,28,000 సం.లు - కృత యుగము

మొత్తము  43,20,000 సంవత్సరములు - 1 మహా యుగము

71 మహాయుగాలు - ఒక మన్వంతరము

14 మన్వంతరాలు - 1 కల్పం

2 కల్పాలు - బ్రహ్మకు 1 రోజు

2000 కల్పాలు - బ్రహ్మ ఆయుష్షు

విష్ణువుకు 200 కల్పాలు - శివునికి 1 రోజు

శివునికి 200 కల్పాలు  - ఆది పరాశక్తికి 1 కనురెప్పపాటు
# పగలు

ఆస్ట్రేలియాలోని బ్రిస్బేన్ వాటర్ నేషనల్ పార్క్‌లో సూర్యోదయం
తెల్లటి మేఘాలతో పగటిపూట ఆకాశం
**పగలు** అనేది భూమిపై ఒక నిర్దిష్ట ప్రదేశంలో ప్రత్యక్షంగా సూర్యకాంతి పడే కాలం. ఏదైనా ఒక ప్రదేశంలో భూమిపై పడే సూర్యకాంతి సూర్యోదయం నుండి సూర్యాస్తమయం వరకు వుంటుంది. ఏ సమయంలోనైనా భూమిలో సగం పగటి వెలుగులో ఉంటుంది. భూమి యొక్క భ్రమణం కారణంగా, ధ్రువ ప్రాంతాలలో మినహా ప్రతిచోటా పగలు, రాత్రి చీకటి యొక్క రోజువారీ చక్రం ఉంటుంది. సూర్యుడు స్థానిక హోరిజోన్ పైన, అంటే భూగోళం యొక్క అర్ధగోళంలో ఎక్కడైనా సూర్యుడికి ఎదురుగా కనిపించినప్పుడు పగటిపూట సంభవిస్తుంది. ప్రత్యక్ష సూర్యకాంతిలో సూర్యుని కదలికను గమనించవచ్చు. సూర్యుడు తూర్పున ఉదయించి నెమ్మదిగా కదులుతూ పడమరవైపున అస్తమిస్తాడు. వాస్తవానికి భూభ్రమణం వలన పగలు, రాత్రి ఏర్పడుతాయి, కాని చూడటానికి సూర్యుడు తూర్పు నుంచి పడమరవైపుకి కదులుతున్నట్లు కనిపిస్తుంది. పగలును ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం అని మూడు భాగాలుగా చెప్పవచ్చు. పగలు తరువాత ఏర్పడే కాలాన్ని రాత్రి అంటారు. రాత్రి తరువాత ఏర్పడే కాలాన్ని పగలు అంటారు. సాంప్రదాయికంగా ఒక పగలు, ఒక రాత్రిని కలిపి ఒక 'రోజు' అంటారు. రోజు అనేది సూర్యోదయంతో మొదలై సూర్యోదయంతో ముగుస్తుంది.

## ఇతర గ్రహాలపై పగలు

అదేవిధంగా, ఏదైనా నక్షత్రం చుట్టూ తిరిగే ఇతర గ్రహాలపై ఉన్న ప్రదేశాలలో పగటి సమయం కూడా ఆ స్థానిక నక్షత్రం యొక్క ప్రకాశం ద్వారా ప్రకాశించే సమయం.

## ఇవి కూడా చూడండి

* రాత్రి
* రోజు

## మూలాలు
# రాత్రి

రాత్రి
**రాత్రి** (Night) అనగా సూర్యాస్తమయం నుండి సూర్యోదయం వరకు గల సమయము. రాత్రికి తెలుగు భాషలో వికృతి పదం **రాతిరి**. సూర్యుడు లేకపోవడం వలన చుట్టూ చీకటిగా ఉంటుంది. అందువలన రాత్రి సమయంలో పని చేసుకోవడానికి దీపాలు చాలా అవసరం.

కొన్ని పువ్వులు రాత్రి సమయంలో విచ్చుకొని మంచి సుగంధాన్ని వెదజల్లుతాయి. ఉదాహరణ: రాత్రి రాణి (Night Queen). ఎడారి మొక్కలైన కాక్టస్ రాత్రి సమయంలో పుష్పిస్తాయి.

రాత్రిలోని మధ్య భాగాన్ని **నడిరాత్రి** లేదా **అర్ధరాత్రి** అంటారు. మనదేశానికి అర్ధరాత్రి స్వతంత్రం వచ్చిందని చెబుతారు.

Day and night during the winter solstice in the northern hemisphere
పగటిపూట భూమి యొక్క ఒక వైపును ప్రకాశవంతం చేస్తుంది, మరొక వైపు చీకటిలో ఉంచుతుంది. రాత్రికి వ్యతిరేకం పగటిపూట. భూమి భ్రమణం సూర్యోదయం, సూర్యాస్తమయం కనిపించడానికి కారణమవుతుంది. చంద్రకాంతి, గాలి ప్రకాశం, నక్షత్రాల కాంతి, కాంతి కాలుష్యం రాత్రిని మసకగా ప్రకాశవంతం చేస్తాయి. పగలు, రాత్రి, సంధ్యా సమయం యొక్క వ్యవధి సంవత్సరం సమయం, అక్షాంశాన్ని బట్టి మారుతుంది. ఇతర ఖగోళ వస్తువులపై రాత్రి వాటి భ్రమణం, కక్ష్య కాలాల ద్వారా ప్రభావితమవుతుంది. బుధుడు, శుక్ర గ్రహాలు భూమి కంటే చాలా ఎక్కువ రాత్రులను కలిగి ఉంటాయి. శుక్రునిపై, రాత్రి దాదాపు 58 భూమి రోజులు ఉంటుంది. చంద్రుని భ్రమణం టైడల్‌గా లాక్ చేయబడి ఉంటుంది, తద్వారా చంద్రుని వైపులా ఒకటి ఎల్లప్పుడూ భూమి వైపు ఉంటుంది. చంద్రుని సమీప వైపు భాగాలలో రాత్రి పడటం వలన భూమి నుండి కనిపించే చంద్ర దశలు ఏర్పడతాయి.

చారిత్రాత్మకంగా, రాత్రి అనేది ప్రమాదం, అభద్రత పెరిగిన సమయం. సూర్యాస్తమయం తర్వాత అనేక పగటిపూట సామాజిక నియంత్రణలు తొలగిపోయాయి. దొంగతనాలు, పోరాటాలు, హత్యలు, నిషిద్ధ లైంగిక కార్యకలాపాలు, ప్రమాదవశాత్తు మరణాలు అన్నీ దృశ్యమానత తగ్గడం వల్ల తరచుగా జరుగుతున్నాయి. పట్టణ ప్రమాదాలు తగ్గినప్పటికీ, హింసాత్మక నేరాలలో ఎక్కువ భాగం ఇప్పటికీ చీకటి పడిన తర్వాత జరుగుతాయి. మనస్తత్వవేత్తల ప్రకారం, చీకటి , రాత్రి పట్ల విస్తృతమైన భయం ఈ ప్రమాదాల నుండి ఉద్భవించింది. ఈ భయం నేటికీ సాధారణం, ముఖ్యంగా పిల్లలలో ఉంటుంది.

## ఇవి కూడా చూడండి

* అర్ధరాత్రి (సినిమా)
* మహాశివరాత్రి

## మూలాలు
# ఉత్సవం

Hindu procession during an utsava
**ఉత్సవం** అనగా సాధారణంగా పండుగ లేదా వేడుక లేదా ఏదైనా ఆనందకరమైన సందర్భం అని అర్థం, ఎక్కువగా హిందూ మతంతో ముడిపడి ఉంటుంది. ఇది ఆనందం, ఉల్లాసం, ఆనందం అనే అర్థాన్ని కూడా కలిగి ఉంటుంది. సంస్కృత పదం ఉత్సవం "ఉత్" అనే పదం నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం "తొలగింపు", "సావ" అంటే "ప్రాపంచిక దుఃఖాలు" లేదా "దుఃఖం". హిందూ సంప్రదాయం ప్రకారం, ఉత్సవం దేవాలయాలతో సంబంధం ఉన్న పండుగలకు ప్రత్యేకమైనది.

ఆగమ శాస్త్రం ప్రకారం, రోజువారీ ఆచారాలను నిత్యోత్సవం అని, వారపు పండుగలను వారోత్సవం అని, నెలవారీ పండుగలను మాసోత్సవం అని, నక్షత్రాలతో సమలేఖనాన్ని ఋతోత్సవం అని, వార్షిక పండుగలను మహోత్సవం లేదా బ్రహ్మోత్సవం అని పిలుస్తారు. దక్షిణ భారతదేశంలోని చాలా ఆలయ పట్టణాలలో ప్రాకారాలు, వీధులు ఉన్నాయి, ఇవి విస్తృతమైన పండుగ క్యాలెండర్‌ను కలిగి ఉంటాయి, దీనిలో నాటకీయ ఊరేగింపులు కేంద్రం నుండి వేర్వేరు దూరాలలో పుణ్యక్షేత్రాల చుట్టూ తిరుగుతాయి. ఊరేగింపులలో ఉపయోగించే ఆలయ రథాలు కేంద్రీకృత వీధుల పరిమాణం ఆధారంగా క్రమంగా పెద్ద పరిమాణంలో ఉంటాయి.

## ఉత్సవాలు - రకాలు

* బ్రహ్మోత్సవాలు
* దినోత్సవాలు
	+ బాలల దినోత్సవం
	+ శతదినోత్సవం
	+ రజతోత్సవం
	+ స్వర్ణోత్సవం
	+ వజ్రోత్సవం
	+ గంధమహోత్సవం
	+ పవిత్రోత్సవం
	+ వసంతోత్సవం
	+ తెప్పోత్సవం
	+ మహోత్సవం
	+ నృత్యోత్సవం
	+ మెట్లోత్సవం
	+ స్నాతకోత్సవం
	+ పార్వేట ఉత్సవం
	+ కళ్యాణోత్సవం
* వారోత్సవాలు
	+ రహదారి భద్రతా వారోత్సవాలు

## మూలాలు

## ఇవి కూడా చూడండి

* ఊరేగింపు

## బయటి లింకులు
# స్నానం

లోహపు స్నానపు తొట్టెలో స్నానం చేస్తున్న పిల్లలు
నదిలో స్నానం చేస్తున్న మహిళ చిత్రకళాఖండం.
శరీరాన్ని ఒక ద్రవము, సాధారణంగా నీళ్ళతో తడిపి లేదా నీళ్ళలో మునిగి శుభ్రపరచుకోవటాన్ని **స్నానం** అంటారు. స్నానానికి పాలు, నూనె, తేనె వంటి ద్రవపదార్ధాలను ఉపయోగించినా నీటినే ప్రధానముగా వాడతారు. తరచూ క్రమంతప్పకుండా స్నానం చేయటం శారీరక శుభ్రతలో భాగంగా నిర్వహిస్తారు.

కొన్ని స్పాలలో, ఆయుర్వేద శాలల్లో చాకొలేట్, మట్టి వంటి ఇతర పదార్ధాలతో స్నానం చేయటానికి ప్రత్యేక వసతులు ఉంటాయి. షాంపేనుతో స్నానం చేసిన ఉదహారణలు అక్కడక్కడా కనిపిస్తాయి. అంతే కాకుండా ఆరుబయట సూర్యుని కిరణాలు శరీరాన్ని తాకేట్టు పరుండటాన్ని కూడా స్నానంగా పరిగణిస్తారు. ఈ సూర్య స్నానం (సన్ బాతింగ్) ముఖ్యంగా పాశ్చాత్య ప్రజలలో ప్రసిద్ధి చెందినది.

## పురాణాలలో స్నానం

మానవుల్ని పవిత్రులను చేసుకోవడానికి భగవంతుడు అనుగ్రహించినవి జలము, అగ్ని. అగ్నితో శుద్ధి చేసుకోవడం వీలు బడదు. అగ్ని యందలి దాహక శక్తి మనల్ని దహింప చేస్తుంది కనుక జలముతో శుద్ధి చేసుకోవడం అందుబాటులో ఉన్న శాస్త్ర సమ్మతమైన విషయంగా చెప్పబడింది. హిందూ పురాణాలలో వివిధ రకాలైన స్నానాల గురించి చెప్పబడింది.

|  |  |
| --- | --- |
| మంత్ర స్నానం
 | వేదమందు చెప్పబడిన నమక, చమక, పురుష సూక్తములను, మార్జన మంత్రములను ఉచ్ఛరిస్తూ చేయునది "మంత్ర స్నానం"
 |
| భౌమ స్నానం
 | పుణ్య నదులలో దొరుకు మన్ను లేక పుట్ట మన్ను మొదలగు పవిత్ర మృత్తికను ఒంటి నిండా అలముకొని మృత్తికా మంత్రములతో చేనునది "భౌమ స్నానం".
 |
| ఆగ్నేయ స్నానం
 | సమస్త పాపములను దగ్ధం చేసే పుణ్య రాశిని చేకూర్చే భస్మమును మంత్ర సహితముగా లేదా శివ నామమును ఉచ్ఛరిస్తూ ధరించి చేయునది "ఆగ్నేయ స్నానం"
 |
| వాయవ్య స్నానం
 | ముప్పది మూడు కోట్ల దేవతులు నివసించు గోమాత పాద ధూళి చేత చేయునది "వాయవ్య స్నానం"
 |
| దివ్య స్నానం
 | లోక భాంధవుడు, జగత్ చక్షువు, కర్మ సాక్షి అగు సూర్య భగవానుడు ఆకాశంలో ఉండి సూర్య కిరణాలను వెలువరిస్తున్నపుడు వానలో స్నానం చేయడం "దివ్య స్నానం". ఇది అరుదైనది. దీనికి వాతావరణం అనుకూలించాలి.
 |
| వారుణ స్నానం
 | పుణ్య నదులలో స్నానం ఆచరించడం "వారుణ స్నానం".
 |
| మానస స్నానం
 | నిత్యం నారాయణ నామ స్మరణతో కామ క్రోధ లోభ మోహ మద మత్సర అహంకార ఢంభ దర్పదైన్యాది మాలిన్యాలను మనస్సులో చేరనీక పోవడం "మానస స్నానం". ఇది మహత్తర స్నానం. మహా ఋషులచేత ఆచరింప బడుతుంది. ఈ స్నానం కోసం అందరూ ప్రయత్నం చేయాలి.
 |

## మూలాలు

## స్నానాలు రకాలు

* మానస స్నానం: దైవాన్ని స్మరిస్తూ, మనసును నిలిపి చేయు స్నానం.
* క్రియాంగ స్నానం: జపం, మంత్రతర్పణ చేయుటకు చేసే స్నానం.
* దైవ స్నానం: ఉదయం 4-5 గంటల మధ్య చేయు స్నానం.
* మంత్ర స్నానం: వైదిక మంత్రాలను చదువుతూ చేసే స్నానం.
* రుషి స్నానం: ఉదయం 5-6 గంటల మధ్య చేయు స్నానం.
* మానవ స్నానం: ఉదయం 6-7 గంటల మధ్య చేయు స్నానం.
* రాక్షస స్నానం: ఉదయం 7 గంటల తరువాత చేసే స్నానం.
* ఆతప స్నానం: ఎండలో నిలబడి శరీరాన్ని శుద్ధి చేసుకునే స్నానం.
* మలాపకర్షణ స్నానం: మాలిన్యం పోవుటకు చేయు స్నానం.
# పండుగ

ఉతాలోని శ్రీ శ్రీ రాధా కృష్ణ ఆలయంలో హిందూ పండుగ హోలీ., U.S.
పండుగ లేదా ఉత్సవం అనేది ఒక సమాజం జరుపుకునే ఒక కార్యక్రమం. ఇది ఆ సమాజం, దాని మతం లేదా సంస్కృతుల యొక్క కొన్ని లక్షణ అంశాలపై కేంద్రీకృతమై ఉంటుంది. దీనిని తరచుగా స్థానిక లేదా జాతీయ సెలవుదినం, మేళా లేదా ఈద్‌గా గుర్తిస్తారు. మతం, జానపద కథల తో ఒక ముఖ్యమైన మూలం వ్యవసాయం . ఆహారం చాలా ముఖ్యమైన వనరు, అనేక పండుగలు పంట సమయంతో ముడిపడి ఉంటాయి. మంచి పంటలకు మతపరమైన జ్ఞాపకార్థం, కృతజ్ఞతాస్తుతులు శరదృతువులో జరిగే సంఘటనలలో మిళితం చేయబడతాయి, ఉదాహరణకు ఉత్తర అర్ధగోళంలో హాలోవీన్, దక్షిణాన ఈస్టర్.

పండుగలు తరచుగా నిర్దిష్ట సామూహిక ప్రయోజనాలను నెరవేర్చడానికి ఉపయోగపడతాయి, ముఖ్యంగా దేవతలు లేదా సాధువులకు జ్ఞాపకార్థం లేదా కృతజ్ఞతలు తెలిపే విషయంలో కొన్ని పండుగలు జరుగుతాయి. అవి వినోదాన్ని కూడా అందించవచ్చు, ఇది సామూహిక వినోదం రాకముందు స్థానిక సమాజాలకు చాలా ముఖ్యమైనది. సాంస్కృతిక లేదా జాతి అంశాలపై దృష్టి సారించే పండుగలు సమాజ సభ్యులకు వారి సంప్రదాయాల గురించి తెలియజేయడానికి కూడా ప్రయత్నిస్తాయి; కథలు, అనుభవాన్ని పంచుకునే పెద్దల ప్రమేయం కుటుంబాల మధ్య ఐక్యతకు ఒక మార్గాన్ని అందిస్తుంది. పండుగలకు హాజరయ్యేవారు తరచుగా పలాయనవాదం, సాంఘికీకరణ, స్నేహం కోసం కోరికతో ప్రేరేపించబడతారు; ఈ అభ్యాసం భౌగోళిక సంబంధాన్ని, అనుబంధాన్ని, అనుకూలతను సృష్టించే సాధనంగా చూడబడింది.

## ముస్లిముల పండుగలు

ముస్లింలకు సంవత్సరానికి రెండు పండుగ లున్నాయి.

* 1.రంజాన్ లేదా ఈదుల్ ఫిత్ర్
* 2.బక్రీద్ లేదా ఈదుల్ అజా

## క్రైస్తవుల పండుగలు

క్రైస్తవుల ముఖ్యపండుగలు మూడు:

1. క్రిస్టమస్
2. ఈస్టర్
3. గుడ్ ఫ్రైడే

## పాపాలు-నేరాలు

పుణ్యం లేదా అందరి మంచిని కోరి జరుపుకునే పండుగ వేడుకలు జరుపుకునే సందర్భాలలో మనం చాలా తప్పుల్ని, పాపాల్ని కొన్నిసార్లు పాపాల్ని చేస్తున్నాము. ప్రత్యేకించి బక్రీద్ నాడు. వీనిలో జంతు బలి అతి క్రూరమైనది. అన్ని మతాలు జీవహింస మహా పాపం అని పేర్కొంటున్నా ఎంతో మంది జంతు ప్రేమికులు వ్యతిరేకిస్తున్నా దీనిని ఆపలేకపోతున్నాం.

## హిందువుల పండగలు

* సంక్రాంతి
* మహాశివరాత్రి
* ఉగాది
* శ్రీరామనవమి
* కృష్ణాష్టమి
* వినాయక చవితి
* దీపావళి
* దసరా

## ఇవి కూడా చూడండి

* ఆంధ్రప్రదేశ్ లోని పండుగల జాబితా

## మూలాలు
# పుట్టిన రోజు

పుట్టినరోజు శుభాకాంక్షలు తెలుపుతూ HAPPY BIRTHDAY అనే అక్షరాలతో ఉన్న కొవ్వొత్తులను వెలిగించిన చిత్రం
యుఎస్ సాంప్రదాయంగా పుట్టినరోజు టోపీని ధరించిన చిన్న అమ్మాయి
**పుట్టిన రోజు** ను **జన్మదినం**, **జయంతి** అని కూడా అంటారు. ఇంగ్లీషులో **Birthday** అంటారు. ఈ పుట్టిన రోజున జరుపుకునే ఉత్సవాన్ని జన్మ దినోత్సవం అంటారు. ఒక సంవత్సరం పూర్తయి తరువాత సంత్సరంలో అడుగు పెట్టె సందర్భాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ ఈ ఉత్సవాన్ని జరుపుకుంటారు. ఈ పుట్టిన రోజున కొత్త బట్టలు ధరించడం,చుట్టూ దీపాలు వెలిగించిన కేకును కోసి తోటి వారికి పంచడం వంటివి చేస్తుంటారు. కూడా ఇదే విధంగా పుట్టిన రోజు వేడుకలను నిర్వహిస్తారు. దేవతలకు కూడా వారి పుట్టిన రోజున జయంతోత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. విద్యార్థులు తమ పుట్టిన రోజు నాడు తోటి విద్యార్థులకు, స్నేహితులకు, ఉపాధ్యాయులకు, బంధువులకు మిఠాయిలు పంచి పెడతారు, వారి నుంచి పుట్టిన రోజు శుభాకాంక్షలు పొందుతారు, తల్లిదండ్రులు నుంచి ఇంకా ఆప్తులైన పెద్దల నుంచి ఆశీస్సులు పొందుతారు. కొందరు వ్యక్తులు మరణించినప్పటికి వారి సేవలను స్మరించుకుంటూ వారి జన్మదినోత్సవాలను జరుపుకుంటారు, వారు ఇప్పటికి బతికి ఉంటే వారి వయసు ఇంత ఉండేదని అన్నోవ జయంతోత్సవముగా జరుపుకుంటారు. ఉదాహరణకు తాళ్ళపాక అన్నమాచార్య 601వ జయంతి ఉత్సవాలు. పదకవితా పితామహుడు తాళ్ళపాక అన్నమాచార్యుని 601వ జయంతిని పురస్కరించుకొని తెలుగుజాతి ఆయనకిచ్చిన ఘన నివాళి లక్షగళ సంకీర్తనార్చన. ఇది సికింద్రాబాద్ పరేడ్ మైదానంలో సుమారు లక్షా అరవై వేల మంది తన్మయత్మంతో ఏకకంఠంతో అన్నమాచార్యుని సప్తగిరి సంకీర్తనలను గానం చేసిన అపూర్వమైన సంఘటన.

## ఇవి కూడా చూడండి

* జననం
* గాంధీ జయంతి
* వార్షికోత్సవం
* లక్షగళ సంకీర్తనార్చన

## బయటి లింకులు

* పుట్టినరోజు శుభాకాంక్షలు Archived 2021-12-22 at the Wayback Machine Images
* Happy Birthday Wishes from Birthday9.com
* Truth or Dare questions Archived 2021-08-04 at the Wayback Machine నుండి.

## మూలాలు

* 16 premium birthday gifts for sisters to make her smile Archived 2023-03-28 at the Wayback Machine
* ప్రపంచ సాంస్కృతిక చరిత్రను తిరగరాసిన సిలికానాంధ్ర వారి 'లక్షగళ సంకీర్తనార్చన', తెలుగు విద్యార్థి జూన్ 2009 సంచికలో ప్రచురించిన వ్యాసం.
# ఆదివారం

సూర్యుడు ప్రతిరూపం
**ఆదివారం** (Sunday) అనేది వారంలో శనివారంనకు, సోమవారంనకు మధ్యలో ఉంటుంది. కొన్ని దేశ, సంస్కృతులలో ఇది వారాంతంలో రెండవ రోజు. దాదాపుగా ప్రపంచంలోని అన్ని దేశాలలోనూ ఆదివారాన్ని సెలవుదినంగా పాటిస్తారు. ఐఎస్ఓ స్టాండర్డ్స్ ప్రకారం ఇది వారంలో ఆఖరి రోజు కాగా, చాలా సంప్రదాయాలు, సంస్కృతుల్లో ఇది వారంలో మొదటిరోజు.ఆంగ్లేయులు ఇండియాను పాలించినపుడు భారతదేశ ప్రజలు ఒక రోజు సెలవు కావాలి అని అడిగితే ఆంగ్లేయులు బాగా ఆలోచించి ఆదివారం సెలవు దినంగా ప్రకటించారు. అప్పటి నుండి ఆదివారం సెలవు దినంగా మారిపోయింది. ప్రపంచం మొత్తం సెలవు దినంగా మారింది

## ఇతర పేర్లు

* తెలుగు - ఆదివారం అనే పదం ఆదిత్య వారం నుంచి పుట్టింది.
* సంస్కృతం-భానువారం అని పిలుస్తారు
* భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో ఇది సూర్యదేవుని పేరుతో *రవివార్*గా పిలువబడుతుంది.

## వారంలో స్థానం

### ఐఎస్ఓ 8601

తేదీలు, సమయాలకు సంబంధించిన అంతర్జాతీయ ప్రమాణమైన ఐఎస్ఓ 8601 ప్రకారం ఆదివారం వారంలో ఏడవ, ఆఖరి రోజు. తేదీలు, కాలాలను అసందిగ్ధంగా ప్రతిబింబించడం అన్నది 1988లో మొదట ప్రచురితమైంది.

### సంస్కృతి, భాషలు

యూదు సంప్రదాయంలో, కొన్ని కొన్ని క్రైస్తవ, ఇస్లామీయ సంప్రదాయాల్లో, ఆదివారాన్ని వారంలో తొలిరోజుగా భావిస్తారు. ఈ అంశాన్ని వ్యక్తం చేసేందుకు ఆరోజుకు పేరుపెట్టడం కానీ, మిగతా రోజుకు అందుకు అనుగుణంగా పేరుపెట్టడం కానీ జరిగింది. హిబ్రూలో యోమ్ రిషోన్, అరబిక్‌లో అల్-అహద్, పర్షియన్, ఇతర అనుబంధ భాషల్లో యెక్-షన్బే, తెలుగులో ఆదివారం అన్న పదాలు అన్నీ మొదటి అన్న పదాన్నే వ్యక్తీకరిస్తోంది. గ్రీకు భాషలో సోమవారం, మంగళవారం, బుధవారం, గురువారాల ("Δευτέρα", "Τρίτη", "Τετάρτη" and "Πέμπτη") పేర్లకు అర్థాలు వరుసగా రెండు, మూడు, నాలుగు, ఐదు. దీంతో ఆదివారం మొదటిరోజు అన్న ఉద్దేశం తేలుతోంది. ప్రస్తుత కాలంలో గ్రీకు భాషలో ఆదివారానికి పేరు కైరియకె, ఇది గ్రీకు భాషలో దేవుడిని సూచించే పదం కైరియోస్ నుంచి వచ్చింది - కైరియకె అంటే దేవుని రోజు. పోర్చుగీసు భాషలోనూ, వియత్నామీస్ భాషలోనూ ఆదివారానికి దేవుని రోజు అని, సోమ, మంగళ మొదలైన వారాలకు రెండు, మూడు, నాలుగు అంటూ వరసగా సంఖ్యలు సూచించే పేర్లు ఉన్నాయి.

ఇటాలియన్, ఫ్రెంచ్, రొమానియన్, స్పానిష్, పోర్చుగీస్ భాషల్లో కూడా దేవుని భాష అన్న అర్థమున్న పదాలే ఆదివారానికి ఉన్నాయి. స్లావిక్ భాషల్లో సోమవారానికి మొదటి రోజు అని అర్థం, ఆ రకంగా ఆదివారం ఏడోరోజు అవుతుంది. రష్యన్ భాషలోని బోక్‌పెసెన్ (ఆదివారం) అంటే (ఏసుక్రీస్తు) పునరుత్థానం అని అర్థం (వారంలో ఆదివారం ఏసుక్రీస్తు పునరుత్థానానికి స్మారక దినం అన్న ఉద్దేశంలో). పాత రష్యన్‌లో ఆదివారానికి హేన్ర్ అన్న పదం ఉండేది, దీనికి పని ఉండని రోజు అని అర్థం, అయితే ప్రస్తుత రష్యన్ భాషలో ఈ పదానికి వారం అని అర్థం ఉంది. హంగేరియన్లు వసార్నాప్ అన్న పదాన్ని ఆదివారానికి వాడతారు, దీనికి అర్థం సంత రోజు (లేక మార్కెట్ రోజు). మాల్టీస్ భాషలో

అయితే చాలావరకూ ఐరోపా క్యాలెండర్లలో ఐఎస్ఓ 8601ను అనుసరించే విధంగా సోమవారాన్ని వారానికి మొదటిరోజుగా పరిగణిస్తున్నారు. పర్షియన్ క్యాలెండర్ ప్రకారం ఆదివారం రెండో రోజు, అయితే లెక్క సున్నాతో మొదలవుతూండడంతో ఆదివారాన్ని ఒకటిగా లెక్కిస్తారు - శనివారాన్ని 00గా పరిగణిస్తారు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
# వారం

**వారం** అనేది ఏడురోజులకు సమానమైన ఒక కాలమానం. ఒక సంవత్సరంలో 52 వారాలు, ఒకటి లేదా రెండు రోజులు ఉంటాయి.

## వారంలోని రోజులు

వారంలో ఉన్న 7 రోజులు ఈక్రింది విధంగా పిలువబడతాయి:

* ఆదివారం
* సోమవారం
* మంగళవారం
* బుధవారం
* గురువారం
* శుక్రవారం
* శనివారం

## వారాలు, అధిపతులు, అనుకూల కార్యాలు

పంచాంగంలోనూ, భారతీయ సంప్రదాయాలలోను ఈ వారాలకు అధిపతులను, ఆ యా వారాలలో చేయదగిన కార్యాలను ఇలా పేర్కొన్నారు.

* ఆదివారం - రవి (సూర్యుడు)

శ్లో || నృపాభిషేక మాంగళ్యం, సేవాయా వస్త్ర కర్మకృత్ ఔషదాహ వధాత్వాది, విదేయం భానువాసరే ||

ఆదివారము పట్టాభిషేకం, మాంగళ్య ధారణం, సేవకాకృత్యం, అస్త్రం పట్టుట, ఔషదసేవ, యుద్ధంనకు ధాత్వాది కృత్యాలకు మంచిది.
* సోమవారం - చంద్రుడు

శ్లో || శంఖ ముక్తాబురజత, వృషేన్ క్షుస్త్రీ విభూషణం పుష్పగీత క్రతు క్షీర కృషి కర్మేందు వాసరే ||

సోమవారం శంఖాది ముక్తాభరణాలకు, వెండి, స్త్రీ గ్రహణంనకు భూషణధారణకు, పుష్పస్ధాపనకు, గీతాదివాద్య ప్రారంభాలకు యజ్ఞంలకు, కృషి ప్రారంభాలకు మంచిది.
* మంగళవారం - కుజుడు

శ్లో || విషాగ్ని బందనం స్ధేయ, సంధి విగ్రహమానసం ధాత్వాకర ప్రహళ స్త్రీ, కర్మ భూమిజ్యవాసరే ||

మంగళవారం విష ప్రయోగానికు, అగ్ని స్ధాపనకు, స్నేహవిరోధ కృత్యాలకు, పగడాలు మున్నగునవి ధరించుటకు మంచిది.
* బుధవారం - బుధుడు

శ్లో || నృత్య శిల్పి కళాగీతా లిపి భూ ధన సంగ్రహం వివాహ ధాన్య సంగ్రాహ్య కర్మా సౌమ్యవాసరే ||

బుధవారం నృత్యం, శిల్పం, వాస్తు కర్మం, చతుషష్టి కళ లభ్యసించుటకు, గీతాభ్యాసంనకు, చిత్తరువులు, వ్రాయుటకు, భూసంపాదవకు, ధనం దాచుటకు, ధాన్యం దాచుటకు వివాహాలు చేయుటకు మెదలగు కృత్యాలు చేయుటకు మంచిది.
* గురువారం - గురువు

శ్లో || యజ్ఞ పౌష్టికం మాగళ్యం స్వర్ణ వస్త్రాది భూషణం వృక్ష గుల్మలతాయన కర్మదేవీజ్యవాసరే ||

యజ్ఞం, పురాణం, మాంగళ్యం, బంగారం, వస్త్రాభరణాది భూషణం, వృక్షలతా స్ధాపనకు మంచిది.
* శుక్రవారం - శుక్రుడు

శ్లో || నృత్యవాయిద్య గీతాది, స్వర్ణ స్త్రీ రత్నభూషణం భూషణోత్సవ గోదాన కర్మ భార్గవ వాసరే ||

శుక్రవారం నృత్యం నేర్చుకొనుటకు, మృదంగ గీతాదులు నేర్చుకొనుటకు, బంగారం గ్రహించుటకు, రత్నధారణకు, భూమికొనుటకు, వర్తకానికు, ఉత్సవాలకు, వృషభములు కొనుట మంచిది.
శనివారం - శని
శ్లో || త్రపు సీసా శాస్త్ర విషవాహన వానృతం స్ధిర కర్మాఖిలం వాస్తు సంగ్రహం సౌరిదాసరే ||

శనివారం శస్త్రప్రసంగం, మంత్రసుబంధ విషప్రయోగం, బొంకుట, శిర సంబంధ సకలకార్యాలకు శనివారం మంచిది.