Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# రైలు మార్గం

భారత దేశంలో ఒక రైలు మార్గం
డీజిలుతో నడిచే రైలు బండి (భారతీయ రైల్వే)
విద్యుత్తో నడిచే రైలు బండి (భారతీయ రైల్వే)
రైలు పట్టాలు
రైలు నడిచే మార్గమును **రైలు మార్గం** అంటారు. రైలుమార్గం రోడ్డు మార్గమునకు భిన్నముగా ఉంటుంది. ఈ మార్గం రైలు నడిచేందుకు ప్రత్యేకంగా నిర్మించబడివుంటుంది. ఈ మార్గంలో రైలు చక్రాల వంటి చక్రాలు కలిగిన వాహనములు మాత్రమే ప్రయాణించగలవు. ఈ మార్గంపై పట్టాలు ఉంటాయి. వీటిని రైలు పట్టాలు అంటారు. ఈ పట్టాలపైనే రైలు చక్రాలు నడిపించబడతాయి. రైలు పట్టాలు ఒక పట్టాకు మరొక పట్టా ప్రక్కప్రక్కనే ఉంటాయి. వీటి మధ్య దూరం దారి పొడవునా సమంగా ఉంటుంది. పట్టాలు వంగకుండా, కుంగకుండా, పక్కకు జరిగిపోకుండా ఉండేందుకు పట్టాల కింద కాంక్రీట్ దిమ్మెలను ఏర్పాటు చేస్తారు. దిమ్మెలు దిగ్గబడకుండా, రైలు స్వల్ప కదలికలకు అనుగుణంగా పట్టాల స్వల్ప కదలికలకు ఈ పట్టాల వెంబడి లావు కంకర పరచబడి ఉంటుంది. వంతెనలపై, రోడ్డు క్రాసింగ్ ల వద్ద మాత్రం విడి కంకర పరచరు. రైలు పట్టాలు ఇనుప లోహముతో తయారు చేయటం వలన ఈ పట్టాలు చాలా బలంగా ఉంటాయి. అందువలనే ఈ పట్టాలు బలమైన ఇనుప చక్రాలు కలిగిన బరువైన రైలు ప్రయాణించినప్పటికి తట్టుకోగలవు.

## చిత్రమాలిక

* భూగర్భ రైలు మార్గం
* 1900 లో సొరంగంలో రైలు మార్గం
* భారత దేశంలో మెట్రో రైలు మార్గం

## ఇతర లింకులు

* Table of North American tee rail (flat bottom) sections
* ThyssenKrupp handbook, Vignoles rail
* ThyssenKrupp handbook, Light Vignoles rail
* Track Details in photographs
* "Drawing of England Track Laying in Sections at 200 yards an hour" *Popular Mechanics*, December 1930
# ఉత్తర అమెరికా

**ఉత్తర అమెరికా**

|  |  |
| --- | --- |
| విస్తీర్ణం
 | 24,709,000 చ.కి.మీ
 |
| జనాభా
 | 528,720,588 (జూలై 2008 నాటి అంచనా)
 |
| జనసాంద్రత
 | 22.9 / చ.కి.మీ.
 |
| దేశాలు
 | 23
 |
| ఆధారితాలు
 | 18
 |
| ప్రాదేశికత
 | నార్త్ అమెరికన్
 |
| భాషలు
 | ఆంగ్లం, స్పానిష్, ఫ్రెంచ్, మొదలగునవి.
 |
| టైమ్ జోన్
 | UTC (గ్రీన్లాండ్) నుండి UTC -10:00 (పశ్చిమ అల్యూషన్స్)
 |
| పెద్ద నగరాలు
 | మెక్సికో నగరం న్యూయార్క్ లాస్ ఏంజలెస్ చికాగో మయామి
 |

**ఉత్తర అమెరికా** (ఆంగ్లం :**North America**) ఒక ఖండము, ఇది అమెరికాల ఉత్తరాన గలదు. ఇది దాదాపు మొత్తం పశ్చిమార్థగోళంలో గలదు. దీని తూర్పున అట్లాంటిక్ మహాసముద్రం, పశ్చిమాన పసిఫిక్ మహాసముద్రం, ఉత్తరాన ఆర్క్‌టిక్ మహాసముద్రం, దక్షిణాన దక్షిణ అమెరికా గలవు.

ఉత్తర అమెరికా యొక్క "కాంపోజిట్ రిలీఫ్" చిత్రం.
ఉత్తర అమెరికా 24, 709, 000 చదరపు కిలోమీటర్ల విస్తీర్ణంతో సంపూర్ణ భూభాగంలో 4.8%, భూభాగంలోని నేలలో 16.5% ఆక్రమించుకుని ఆసియా, ఆఫ్రికాల తర్వాత మూడవ అతిపెద్ద ఖండముగా ఉంది. జనాభా లెక్కల రీత్యా ఆసియా, ఆఫ్రికా, ఐరోపాల తర్వాత నాలుగవ అతిపెద్ద ఖండముగా ఉంది.

## ఇవీ చూడండి

* ఖండం

## వనరులు
# మేరీ పిక్‌ఫోర్డ్

| మేరీ పిక్‌ఫర్డ్ |
| --- |
| 1910లో మేరీ పిక్‌ఫర్డ్ |
| జననం | గ్లాడీస్ మేరీ స్మిత్ (1892-04-08)1892 ఏప్రిల్ 8 టొరంటో, ఒంటారియో, కెనడా |
| మరణం | 1979 మే 29(1979-05-29) (వయసు: 87) శాంటా మారియో కాలిఫోర్నియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలు |
| పౌరసత్వం | బ్రిటిష్ వాసి (1892–1978) కెనడా (1978–1979) |
| వృత్తి | * నటి
* నిర్మాత
* స్క్రీన్‌ప్లే రచయిత
* వ్యాపారవేత్త
 |
| క్రియాశీలక సంవత్సరాలు | 1900–1955 |
| భార్య / భర్త | * ఓవీన్ మూర్
​ ​(m. 1911; div. 1920)​
* డగ్లస్ ఫెయిర్‌బ్యాంక్స్
​ ​(m. 1920; div. 1936)​
* చార్లెస్ "బడీ" రోజర్స్
​ ​(m. 1937)​
 |
| పిల్లలు | 2 |
| బంధువులు | * లొటీ పిక్‌ఫర్డ్, (సోదరి)
* జాక్ పిక్‌ఫర్డ్ (సోదరుడు)
 |
| తల్లి | చార్లెట్ హెనేసీ |
| సంతకం |  |
| వెబ్‌సైటు |
| Mary Pickford Foundation |

**గ్లాడిస్ మేరీ స్మిత్** (1892 ఏప్రిల్ 8- 1979 మే 29) లేక **మేరీ పిక్‌ఫోర్డ్** (వృత్తిపరంగా అలా ప్రఖ్యాతి చెందింది) కెనడియన్ రంగస్థల నటి, నిర్మాత. చలనచిత్ర రంగంలో ఈమె ఐదు దశాబ్దాల పాటు కొనసాగిన ఈమె అమెరికన్ సినీ పరిశ్రమలో మార్గదర్శకురాలిగా గుర్తింపు పొందింది. ఆమె పిక్‌ఫోర్డ్ - ఫెయిర్‌బ్యాంక్స్ స్టూడియోస్‌కి, యునైటెడ్ ఆర్టిస్ట్స్‌కి సహ స్థాపకురాలు, ఆస్కార్ అవార్డు నిర్వహించే అకాడమీ ఆఫ్ మోషన్ పిక్చర్ ఆర్ట్స్ అండ్ సైన్సెస్‌ని స్థాపించిన 36 మందిలో ఒకరు. చరిత్రలో అత్యంత గుర్తించగలిగే మహిళగా కూడా పరిగణన పొందింది.

## మూలాలు
# టెకోవిరిమాట్

|  |
| --- |
| వ్యవస్థాత్మక (IUPAC) పేరు
 |
| *ఎన్*-{3,5-డయోక్సో-4-అజాట్రిసైక్లో[5.3.2.02,6.08,10]డోడెక్-11-en-4 -వైఎల్}-4-(ట్రిఫ్లోరోమీథైల్) బెంజమైడ్ |
| Clinical data
 |
| వాణిజ్య పేర్లు
 | Tpoxx
 |
| అమెరికన్ సొసైటీ ఆఫ్ హెల్త్ సిస్టం ఫార్మాసిస్ట్స్(AHFS)/డ్రగ్స్.కామ్
 | monograph |
| లైసెన్స్ సమాచారము
 | US Daily Med:link |
| ప్రెగ్నన్సీ వర్గం
 | ?
 |
| చట్టపరమైన స్థితి
 | ℞-only (CA) ℞-only (US) Rx-only (EU) |
| Routes
 | నోటి ద్వారా, ఇంట్రావీనస్
 |
| Identifiers
 |
| CAS number
 | 869572-92-9 |
| ATC code
 | J05AX24 |
| PubChem
 | CID 16124688 |
| DrugBank
 | DB12020 |
| ChemSpider
 | 17281586Y |
| UNII
 | F925RR824RY |
| KEGG
 | D09390Y |
| ChEMBL
 | CHEMBL1257073Y |
| Synonyms
 | ST-246
 |
| Chemical data
 |
| Formula
 | C19H15F3N2O3 |
|
InChI
* InChI=1S/C19H15F3N2O3/c20-19(21,22)9-3-1-8(2-4-9)16(25)23-24-17(26)14-10-5-6-11(13-7-12(10)13)15(14)18(24)27/h1-6,10-15H,7H2,(H,23,25)Y Key:CSKDFZIMJXRJGH-UHFFFAOYSA-NY
 |

**టెకోవిరిమాట్**, అనేది **టిపాక్స్** బ్రాండ్ పేరుతో విక్రయించబడింది. ఇది మశూచికి వ్యతిరేకంగా చర్యతో కూడిన యాంటీవైరల్ ఔషధం. ఇతర ఉపయోగాలు మంకీపాక్స్, కౌపాక్స్, మశూచి వ్యాక్సినేషన్ సంక్లిష్టతలను కలిగి ఉండవచ్చు. ఇది నోటి ద్వారా తీసుకోబడుతుంది.

వికారం, తలనొప్పి, కడుపు నొప్పి వంటి సాధారణ దుష్ప్రభావాలు ఉన్నాయి. తీవ్రమైన దుష్ప్రభావాలు కనిపించలేదు. ఇది ఆర్థోపాక్స్ వైరస్ విపి37 ప్రొటీన్‌ను నిరోధించడం ద్వారా పని చేస్తుంది, ఇది వైరస్ సెల్ నుండి బయటకు రాకుండా చేస్తుంది.

టెకోవిరిమాట్ 2018లో యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో మశూచిలో ఉపయోగం కోసం ఆమోదించబడిన మొదటి ఔషధంగా మారింది. మశూచి తిరిగి వచ్చినప్పుడు యుఎస్ స్ట్రాటజిక్ నేషనల్ స్టాక్‌పైల్‌లో రెండు మిలియన్ డోస్‌లు ఉన్నాయి. 2021 నాటికి ఇది ఐరోపాలో ఆమోదించబడలేదు.

## మూలాలు
# వ్యాధి

వ్యాధికారక సూక్ష్మక్రిములు
అనారోగ్య పరిస్థితిని **వ్యాధి** లేదా **రోగము** (లాటిన్ Morbus, ఫ్రెంచి Maladie, జర్మన్ Krankheit, స్పానిష్ Enfermedad, ఆంగ్లం Disease) అంటారు. వ్యాధులు కలుగకుండా మన శరీరంలోని రోగ నిరోధక శక్తి మనల్ని కాపాడుతుంది.

## వ్యాధి కారణాలు

చాలా రకాల వ్యాధులకు కారణాలు తెలియదు. కొన్ని వ్యాధులు వివిధ రకాలైన కారణాల వలన కలుగవచ్చు. కొన్ని మనలోనే అంతర్గతంగా ఉంటే, కొన్ని బాహ్య కారణాలుగా ఉంటాయి. జన్యు సంబంధమైనవి అంతర్గత కారణాలు. పోషకాహార లోపాలు, వాతావరణంలోని కారకాలు, వ్యాధికారక క్రిమికీటకాదులు బాహ్య కారణాలు. కొన్ని వ్యాధులలో ఈ రెండు కారకాల పాత్ర ఉంటుంది.

వ్యాధి కారకాలను సంఘ, మానసిక, రసాయన, జీవ కారకాలుగా వర్గీకరించవచ్చును. కొన్ని కారకాలు ఒకటి కంటే ఎక్కువ తరగతులలో ఉండవచ్చును. ఉదాహరణకు వాతావరణంలో జీవ, రసాయన కారకాలు రెండూ ఉండవచ్చును.

## వ్యాధుల వ్యాప్తి

ఒకరి నుండి మరొకరికి వ్యాప్తి చెందే వ్యాధులు - అంటువ్యాధులు. ఇవి వైరస్, బాక్టీరియా,ఫంగస్, ఇతర పరాన్న జీవుల (parasites) వలన సంక్రమిస్తాయి. జలుబు, క్షయ, తామర, పొట్టపురుగులు వీటికి ఉదాహరణలు.
ఈ వ్యాధులు వివిధ రకాలుగా వ్యాప్తిచెందుతాయి. కొన్ని గాలి ద్వారా, కొన్ని కీటకాల ద్వారా, కొన్ని మురికి నీరు లేదా అపరిశుభ్రమైన ఆహారం ద్వారా, మరికొన్ని స్పర్శ(touch) వలన, సెక్స్ ద్వారా వ్యాపిస్తాయి. ఈ విధమైన వ్యాప్తిని మనం చాలా వరకు నివారించవచ్చును.

### రకాలు

* దోమలచే వ్యాపించు వ్యాధులు
* నీటి ద్వారా వ్యాపించు వ్యాధులు
* గాలి ద్వారా వ్యాపించు వ్యాధులు

## వ్యాధుల నివారణ

కొన్ని రకాల వ్యాధులు రాకుండా ముందు జాగ్రత్త చర్యలు తీసుకోవడం ద్వారా వీటి నుండి మనల్ని రక్షించుకోవచ్చును. దీనినే వ్యాధి నివారణ (Disease Prevention) అంటారు. వ్యాధి వచ్చిన తర్వాత వైద్యం (Treatment) చేసుకోవడం కన్నా ఇది చాలా విధాలుగా ఉత్తమమైన పద్ధతి.

## ఇవి కూడా చూడండి

* హంటింగ్టన్'స్ వ్యాధి
* కవసాకి వ్యాధి
* నిర్లక్ష్యం చేయబడిన ఉష్ణమండల వ్యాధులు
# చికన్‌గన్యా

చికెన్ గున్యా వ్యాప్తికి కారణభూతమైన ఏడిస్ ఈజిప్టీ దోమ
**చికెన్ గున్యా** (Chikungunya) టోగావిరిడే కుటుంబానికి చెందిన ఆల్ఫా వైరస్ వల్ల కలిగే అరుదైన విష జ్వరము. ఈ వైరస్ ఏడిస్ ఈజిప్టీ అనే రకము దోమ యొక్క కాటు వలన వ్యాపిస్తుంది. చికెన్ గున్యా అన్న పేరు స్వహీలీ భాషలో నుండి వచ్చింది. స్వహీలీలో చికన్‌గన్యా అంటే వంకర తిరిగేది లేదా వంచేది అని అర్ధము. ఈ వ్యాధి వచ్చిన రోగులు కీళ్ల నొప్పులతో నిటారుగా నడవలేక వంగి గూనిగా నడవడముతో ఆ పేరు వచ్చింది. చికన్‌గన్యా వ్యాధి ప్రాణాంతకము కాదు కానీ 2005 - 2006 లో ఈ వ్యాధి బారిన పడి ర్యూనియన్ దీవిలో 77 మంది మరణించారు.
పేరులో సారూప్యత ఉన్నా.., కోళ్ళకూ (చికెన్) ఈ వ్యాధికీ, అలాగే బర్డ్ ఫ్లూ వ్యాధికీ చికన్‌గన్యాకు ఏ విధమైన సంబంధమూ లేదు.

చికన్‌గన్యాను తొలుత 1952లో ఆఫ్రికా ఖండములోని టాంజానియాలో కనుగొన్నారు.

## భారతదేశంలో

భారతదేశంలో తొలుత చికన్‌గన్యాను 1963లో కలకత్తాలో గుర్తించారు. 1964లో మద్రాసులో నాలుగు లక్షల మందికి ఈ వ్యాధి సోకినది. 1973లో మహరాష్ట్రలోని బార్సిలో వ్యాధి సోకిన వారిలో 37.5% రోగులు మరణించారు.

## వ్యాధి లక్షణాలు

చికన్‌గన్యా సోకిన రోగికి 39 (102 డిగ్రీలఫారన్ హీటు) డిగ్రీల వరకు చేరే ఉష్ణోగ్రత కూడిన విష జ్వరము వస్తుంది. కీళ్ల నొప్పులు, వంటినొప్పులతో బాధ పడతారు. నడవడానికి కూడా శ్రమపడాల్సి వస్తుంది. స్వల్ప తలనొప్పి మరి ఫోటోఫోబియా (కాంతి చూస్తే కళ్ళలో బాధ) కూడా కలిగే అవకాశము ఉంది.

## రోగ నిర్ధారణ

రోగ నిర్ధారణకై మలేషియా రాజధాని కౌలాలంపూర్ లోని మలయా యూనివర్శిటీ ఒక సీరలాజికల్ పరీక్షను

## చికిత్స

చికన్‌గన్యాకు ఇప్పటివరకు కచ్చితమైన చికిత్స లేదు. కానీ రోగ లక్షణాలైన నొప్పి ఉపశమనానికి వైద్యులు అనాల్జెసిక్స్ ను ఉపయోగించి చికిత్స చేస్తారు. 2000లో వ్యాక్సిన్ అభివృద్ధి చేయడానికి కృషి జరిగినా సరైన ఆర్థిక సహాయము లేకపోవడము వలన ఆ కృషి ఆగిపోయింది.

## చికిత్స

ప్రస్తుతం, చికన్‌గన్యాకు నిర్దిష్టమయిన చికిత్స అందుబాటులో ఉంది. సపోర్టివ్ కేర్ సిఫార్సు, జ్వరం, కీళ్ళ వాపు ప్రాయంగా చికిత్స కార్యక్రమాలైన నాప్రోక్సేన్, పారాసిటమాల్ (ఎసిటమైనోఫెన్) వంటి కాని ఆస్పిరిన్ అనాల్జేసిక్, స్టీరాయ్ద్ శోథ నిరోధక మందులు వాడకం ద్రవాలు. యాస్పిరిన్ రక్తస్రావం ప్రమాదం పెరుగుతుంది కారణంగా సిఫార్సు లేదు. వ్యతిరేక-శోథ ప్రభావాలు ఉన్నప్పటికీ, కార్టికోస్టెరాయిడ్స్ వారు రోగనిరోధకశక్తి అణచివేత కారణం, సంక్రమణ మరింత తీవ్రమవుతుంది వంటి, వ్యాధి తీవ్రమైన దశలో సిఫార్సు లేదు.

నిష్క్రియాత్మక వ్యాధినిరోధకశక్తిని చికన్‌గన్యాకు చికిత్సలో సంభావ్య లాభాలున్నాయి. నిష్క్రియాత్మక వ్యాధినిరోధకశక్తిని ఉపయోగించి జంతువులలో స్టడీస్ ప్రభావవంతంగా ఉన్నాయి, తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్ గురయ్యే అవకాశం ఆ నిష్క్రియాత్మక వ్యాధినిరోధకశక్తిని ఉపయోగించి క్లినికల్ అధ్యయనాలు పురోగతి ప్రస్తుతం ఉన్నాయి. నిష్క్రియాత్మక వ్యాధినిరోధకశక్తిని బారిన పడిన వారిలో వ్యతిరేక మానవ ఇంట్రావీనస్ ప్రతిరక్షకాలు (ఇమ్యూనోగ్లోబులిన్లను) పరిపాలన ఉంటుంది చికన్‌గన్యాకు సంక్రమణ ప్రమాదం. పరీక్ష విట్రో ప్రభావవంతంగా అనేక ఔషధాలు చూపించింది అయితే చికన్‌గన్యాకు వైరస్ కోసం ఎటువంటి యాంటివైరల్ చికిత్స, ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉంది.

## బయటి లింకులు

* ఆల్ఫా వైరస్
* ర్యూనియన్ దీవిలో చికన్‌గన్యా విష జ్వరము
* చికన్‌గన్యా వ్యాధి వ్యాప్తి పై ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ వెబ్‌సైటు లో వార్తలు
* భారతదేశంలో చికన్‌గన్యా పై సమాచారము
* తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో చికన్‌గన్యా వ్యాప్తి Archived 2011-04-02 at the Wayback Machine
* అనంతపురం లో చికన్‌గన్యా

## మూలాలు
# ఆటలమ్మ

ఆటలమ్మ సోకిన బాలుడు
**ఆటలమ్మ** (Chicken pox) లేదా అమ్మవారు అని సాధారణంగా పిలవబడే ఈ వైరల్ వ్యాధిని వైద్య పరిభాషలో వారిసెల్లా జోస్టర్ (*Varicella zoster*) అని వ్యవహరిస్తారు. ఈ వ్యాధి చిన్నతనంలో ప్రతి పిల్లవాడికి సోకి నయమవడం సర్వసాధారణం. ఆటలమ్మ వారిసెల్లా జోస్టర్ వైరస్ ద్వారా సంక్రమిస్తుంది, ఈ వైరస్‌ను హ్యూమన్ హెర్పిస్ వైరస్ 3 అని కూడా వ్యవహరిస్తారు.

## వ్యాధి లక్షణాలు

ఆటలమ్మలో రెండు రకాలున్నాయి. ఒకటి ఆటలమ్మ, రెండోది ముత్యాలమ్మ.
ఆటలమ్మ మశూచికం వ్యాధిలా తీవ్రమైన జబ్బుకాదు. అయినా కొన్నిసార్లు ప్రమాదకరంగా మారనూవచ్చు. ఆటలమ్మ ప్రపంచంలో ఇంకా పూర్తిగా నిర్మూలించబడలేదు. దీన్ని చాలా మంది అమ్మ వారు అని తేలికగా తీసుకుంటారు, అంతే కాక మంచిది అనేలా భావిస్తారు. నిజానికి ఇది ఒక విషాణు రోగం(వైరస్), మన పూర్వీకులు దైవంగా బావించే ఈ వ్యాధి 'ఆటలమ్మ' క్రిములు శరీరంలో ప్రవేశించిన 4,5, రోజుల తర్వాత వ్యాధి లక్షణాలు పైకి కనబడతాయి. వైద్య నిపుణున్ని సంప్రదించడం చాలా మంచిది, మూఢ నమ్మకాలతో నిర్లక్ష్యం చేయరాదు. ఆటలమ్మ విషయంలో మశూచికం వ్యాధిలోలాగా కాకుండా ఆరాంభంలోనే పొక్కులు కనిపిస్తాయి. కొద్దిగా జ్వరం కూడా వస్తుంది. రోగం సోకిన కొన్ని గంటలలో వంటిమీద పొక్కులు కనిపిస్తాయి. మరికొన్ని గంటలలో ఆ పొక్కులలో నీరు చేరుతుంది. ఒకటి రెండు రోజుల తర్వాత వాటిలో చీము చేరుతుంది.
ఆటలమ్మ మొదట నోటిలోపల, శరీరం పైభాగాన ఆరంభం అవుతుంది. తర్వాత ముఖం, రొమ్ము, చేతులు, కాళ్ళు, ఇలా వివిధ భాగాలకు వ్యాపిస్తుంది. ముఖం మీద, కాళ్ళు, చేతులలో కణువుల వద్ద, కొద్దిపాటి పొక్కులే ఉంటాయి. చంకలు, భుజం, తొడల ప్రాంతంలో ఎక్కువ పొక్కులు కనిపిస్తాయి. పొక్కులు సంపులు సంపులుగా ఉంటాయి.నీళ్ళతో నిండిన పొక్కులు సులభంగా చిట్లిపోతాయి. పొక్కులలో చీము చేరేటప్పుడు జ్వరం రాదు. పొక్కులు రాలినప్పుడు ఎర్రపుండు ఏర్పడవచ్చు. కానీ మశూచికంలోలాగ గుంటలు పడవు, మచ్చలూ ఏర్పడవు.

## నిరోధక విధానం

ఆటలమ్మ సోకిన బిడ్డను, తక్కిన పిల్లలతో కలసి ఆడుకోనివ్వరాదు. తక్కిన పిల్లలకు దూరంగా ఉంచాలి. మశూచికం వచ్చినప్పుడు తీసుకునే జాగ్రత్తలన్నీ ఆటలమ్మ సోకినప్పుడూ తీసుకోవాలి. నీటి బొబ్బలు శరీరం మెడ మీద ఏర్పడుతుంది. అలా మొదలయిన నీటి బొబ్బలను గోర్లతో గీకరాదు, గోర్లతో గీకడం వల్ల మరింత ఎక్కువ అయ్యే ప్రమాదం ఉంది. రోగిని చల్లటి ప్రదేశంలో ఉంచాలి, పలుచన అయిన దుస్తులు ధరించాలి. చేతి గోర్లను కతిరించడం చాలా ముఖ్యం. వైద్య నిపుణులు యిచ్చిన మందులను వాడటం చాలా ముఖ్యం.

## అమ్మవారు

ఇదికూడా ఆటలమ్మ రోగ క్రిమివల్ల సంక్రమించే వ్యాధే అని చెప్పలి. రోగనిరోధక శక్తి తక్కువగావున్న వాళ్ళ శరీరమంతటా, రోగనిరోధక శక్తి ఎక్కువగావున్న వాళ్ళకు శరీరంలో ఏదో ఒక భాగాన ఈ వ్యాధి సోకుతుంది. ఈ వ్యాధి సోకినప్పుడు జ్వరం బాగా వస్తుంది. వెన్నెముక చుట్టూవున్న జీవకణాల్ని ఈ వ్యాధి బాధిస్తుంది. దేహంలో ఉద్రేకం ఏ భాగంలో కలుగుతుందో ఆ భాగంలో ఈ వ్యాధి సోకుతుంది. మొట్టమొదట పొక్కులు కనిపిస్తాయి. పొక్కులలో నీళ్ళు చేరి తర్వాత చీము పడతాయి. అలా మొదలయిన నీటి బొబ్బలని గోర్లతో గీకరాదు. గోర్లతో గీకడం వల్ల మరింత ఎక్కువ అయ్యే ప్రమాదం ఉంది. రోగిని చల్లటి ప్రదేశంలో ఉంచాలి, పలుచన అయిన దుస్తులు ధరించాలి. చేతి గొర్లను కత్తిరించడం చాల ముఖ్యం. వైద్య నిపుణులు యిచ్చిన మందులను వాడటం చాల ముఖ్యం.

## వనరులు

* అంటువ్యాధులు-నివారణోపాయాలు-కల్వి గోపాలకృష్ణన్ (తమిళమూలం) -బొమ్మకంటి శ్రీనివాసాచార్యులు (తెలుగుసేత)
# ఉలిపిరి కాయలు

**ఉలిపిరి కాయలువర్గీకరణ & బయటి వనరులు*
|  |
| --- |
| Warts on the big toe |
| m:en:ICD-10
 | {{{m:en:ICD10}}}
 |
| m:en:ICD-9
 | {{{m:en:ICD9}}}
 |
| DiseasesDB
 | 28410
 |
| m:en:MedlinePlus
 | 000885
 |
| m:en:eMedicine
 | {{{m:en:eMedicineSubj}}}/{{{m:en:eMedicineTopic}}}
 |
| **MeSH** | *D014860* |

A filiform wart on the eyelid.
**ఉలిపిరి కాయలు** (Wart) ఒక విధమైన వైరస్ వలన కలిగే అంటు వ్యాధి.

ఇవి చిన్న పొక్కులు, లేదా కాయల మాదిరిగా ఎక్కువగా చేతులు, పాదాల మీద, మరి ఇతర ప్రదేశాలలో కనిపిస్తాయి. ఇవి మానవ పాపిల్లోమా వైరస్ (Human Papilloma Virus-HPV) అనే వైరస్ వలక చర్మం మీద ఒక దగ్గర నుండి మరొక దగ్గరికి వ్యాపించే ప్రమాదం ఉంటుంది. అలాగే తువ్వాళ్ళు మొదలైన గృహోపకరణాల ద్వారా, రతి ద్వారా ఒకరి నుండి మరొకరికి వ్యాపిస్తుంది. కొన్ని కాయలు కొంతకాలం తర్వాత రాలిపొవచ్చును, మళ్ళీ తిరిగి వస్తాయి.

## వ్యాధి కారకం

Warts are caused by a virus called human papilloma virus or HPV. There are approximately 100 strains of human papilloma viruses. Type 1, 2, and 3 causes most of the common warts. Type 1 is associated with deep plantar (sole of the feet) and palmar warts (palm of the hand). Type 2 causes common warts, filiform warts, plantar warts, mosaic plantar warts. Type 3 causes plane warts, or commonly known as flat warts.. Anogenital warts are caused by types 6, 11, 16, 18, 30, 31, 33, 34, 35, 39, 40 and others. HPV types 6 and 11 cause about 90% of genital warts cases. HPV types 16 and 18 currently cause about 70% of cervical cancer cases, and also cause some vulvar, vaginal, penile and anal cancers. Gardasil, a vaccine for HPV is designed to prevent infection with HPV types 16, 18, 6, and 11; it is claimed to prevent infections to other strains of anogenital warts through cross protection against other types of HPVs. HPV is associated with oral cancer, laryngeal cancers, tracheal and lung cancers.

## మూలాలు
# హెపటైటిస్ ఎ

హెపటైటిస్ ఎ వలన వచ్చే పచ్చకామెర్ల వ్యాధి
**హెపటైటిస్ ఎ(**గతంలో సంక్రమిత హెపటైటిస్ అని పిలిచేవారు**)** అనేది హెపటైటిస్ ఎ వైరస్ (HAV) వలన కలిగే కాలేయం యొక్క తీవ్రమైన సంక్రమిత వ్యాధి**.** చాలా కేసులలో ముఖ్యంగా యువతలో తక్కువ లక్షణాలు ఉంటాయి లేదా లక్షణాలు ఉండవు**.** ఇన్ఫెక్షన్, లక్షణాలు పెరిగే వారిలో వాటి మధ్య సమయం రెండు నుండి ఆరు వారాల మధ్య ఉంటుంది**.** లక్షణాలు ఉన్నప్పుడు అవి సాధారణంగా ఎనిమిది వారాలు ఉంటాయి, వీటిలో ఇవి ఉండవచ్చు**:** వికారం**,** వాంతులు**,** నీళ్ళ విరేచనాలు**,** పసుపురంగులో చర్మం**,** జ్వరం, కడుపు నొప్పి**.** మొదటిగా ఇన్ఫెక్షన్ సోకిన తరువాత ఆరు నెలలలో సుమారు 10–15% మందిలో లక్షణాలు పునరావృతమవుతారు**.** పెద్దవారిలో ఇది మరింత సర్వసాధారణంగా ఉండటంతో దీనితోపాటు తీవ్రమైన కాలేయ వైఫల్యం చాలా అరుదుగా సంభవించవచ్చు**.**

ఇది సాధారణంగా ఇన్ఫెక్షన్ సోకిన మలంతో కూడిన కలుషితమైన ఆహారం తినటం లేదా తాగడం ద్వారా వ్యాపిస్తుంది**.వేరేవాటితో పోల్చిచూస్తే** తగినంతగా ఉడికించని నత్తలు ఒక సాధారణమైన వనరుగా కూడా ఉంది**.** వ్యాధి సోకిన వ్యక్తితో సన్నిహిత సంబంధాలు పెట్టుకోవటం ద్వారా కూడా ఇది వ్యాప్తి చెందుతుంది**.** పిల్లలకు వ్యాధి సోకినప్పుడు, వారిలో తరచుగా లక్షణాలు కనిపించకపోయినా**,** వారు వ్యాధిని ఇతరులకు వ్యాపింప చేయగలరు**.** ఒక ఇన్ఫెక్షన్ సోకిన తరువాత ఆ వ్యక్తి జీవితాంతం దీనికి రోగనిరోధక శక్తిని కలిగి ఉంటారు. రోగ నిర్ధారణకు రక్తాన్ని పరీక్షించటం అవసరం**,** ఎందుకంటే దీని లక్షణాలు అనేక ఇతర వ్యాధుల మాదిరిగానే ఉంటాయి**.** ఇది మనకి తెలిసిన ఐదు హెపటైటిస్ వైరస్‌లలో అంటే ఎ**,** బి**,** సి**,** డి, ఇ లలో ఒకటి**.**

హెపటైటిస్ ఎ టీకా వ్యాధిని నివారించుటలో ప్రభావవంతంగా ఉంది**.** కొన్ని దేశాలు మామూలుగా పిల్లలకు, గతంలో టీకాలు వేయించుకోని అధిక ప్రమాదం గల వ్యక్తులకు దీన్ని సిఫార్సు చేస్తున్నాయి**.** ఇది జీవిత కాలంలో ప్రభావవంతంగా ఉండటం కనిపిస్తుంది**.** ఇతర నివారణ చర్యలలో చేతులు కడుక్కోవడం, ఆహారాన్ని సరిగా వండటం వంటివి ఉన్నాయి**.** దీనికి ప్రత్యేకమైన చికిత్స ఏమీ లేదు**,** వికారం లేదా అతి విరేచనాలకు అవసరమైన ప్రాతిపదికన విశ్రాంతి, మందులు సిఫార్సు చేయబడతాయి**.** సాధారణంగా ఇన్ఫెక్షన్లు పూర్తిగా సమసిపోతాయి, పాక్షికమైన కాలేయ వ్యాధికి దారితీయకుండానే తగ్గిపోతాయి. తీవ్రమైన కాలేయ వైఫల్యానికి చికిత్స అంటే ఒకవేళ దాన్ని చేయాలంటే**,** అది కాలేయ మార్పిడిగా ఉంది**.**

ప్రపంచవ్యాప్తంగా మొత్తం మీద కొన్ని కోట్ల ఇన్ఫెక్షన్లతో పాటు ప్రతి సంవత్సరం **15** లక్షల రోగ లక్షణ సంబంధిత కేసులు సంభవిస్తాయి**.** సరైన పారిశుధ్యం, తగినంత సురక్షితమైన నీరు లేని ప్రపంచంలోని ప్రాంతాలలో ఇది మరింత సర్వసాధారణం**.** అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాలలో **90%** మంది పిల్లలు **10** సంవత్సరాల వయస్సులో ఇన్ఫెక్షన్‌కు గురవుతున్నారు కాబట్టి యుక్తవయస్సులో రోగనిరోధక శక్తిని పొందుతున్నారు**.** పిల్లల చిన్నతనంలో వ్యాధికి గురికాని, వారికి విస్తృతంగా టీకాలు వేయని మధ్యస్తంగా అభివృద్ధి చెందిన దేశాలలో సంక్రమణ విజృంభణ తరచుగా సంభవిస్తుంది**,** 2010 లో**,** తీవ్రమైన హెపటైటిస్ ఎ ఫలితంగా 102,000 మంది మరణించారు**.** వైరల్ హెపటైటిస్**‌** పట్ల అవగాహన కలిగించడానికి ప్రతి సంవత్సరం జూలై **28**న ప్రపంచ హెపటైటిస్ దినోత్సవం జరుగుతుంది.

## మూలాలు
# బ్యాచిలర్స్ డిగ్రీ

**బ్యాచిలర్స్ డిగ్రీ** అనేది కళాశాలలు, లేదా విశ్వవిద్యాలయాలు మూడు నుంచి ఆరు సంవత్సరాల పాటు (విద్యా సంస్థ, చదువును బట్టి) కోర్సు చదివిన వారికి ప్రధానం చేసే అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ డిగ్రీ.
బ్యాచిలర్ ఆఫ్ ఆర్ట్స్, బ్యాచిలర్ ఆఫ్ సైన్స్ అనేవి చాలామందికి తెలిసిన బ్యాచిలర్ డిగ్రీలు.

బ్యాచిలర్స్ అనే పదం లాటిన్ లోని *baccalaureus* అనే పదం నుంచి వచ్చింది.

బ్రిటిష్ విద్యావిధానంలోనూ, దానిచేత ప్రభావితమైన విద్యావిధానాల్లోనూ అండర్ గ్రాడ్యుయేట్ అకాడమిక్ డిగ్రీలను ఆనర్స్ డిగ్రీ, సాధారణ డిగ్రీ అని రెండు రకాలుగా విభజిస్తారు. ఆనర్స్ డిగ్రీ సాధారణ డిగ్రీతో పోలిస్తే సాధారణంగా కొంత ఉన్నత ప్రమాణాలతో కూడుకుని ఉంటుంది. చాలా విద్యావిధానాల్లో మాస్టర్స్, లేదా డాక్టరేట్ చేయాలంటే బ్యాచిలర్స్ డిగ్రీ తప్పనిసరి.

## దేశాలవారీగా బ్యాచిలర్స్ డిగ్రీ కాలపరిమితి

   3 years  4 years  5 years  6 years
ఈ పటంలో వివిధ దేశాలలో బ్యాచిలర్స్ డిగ్రీ సాధించడానికి పట్టే కాలం సూచించబడింది. ఇది సాధారణంగా 3 నుంచి 6 సంవత్సరాలు.

భారతదేశంలో బ్యాచిలర్స్ డిగ్రీ సాధారణంగా మూడు సంవత్సరాలలో పూర్తవుతాయి. అయితే బి.టెక్, బి.ఇ, ఎంబిబిఎస్, బివిఎస్సీ, బి.ఆర్క్ డిగ్రీలు ఇందుకు మినహాయింపు. బి.ఇ లేదా బి.టెక్ డిగ్రీ నాలుగు సంవత్సరాలు చదవాలి. ఎంబిబిఎస్, బివిఎస్సీ చదవడానికి ఐదు సంవత్సరాలు పడుతుంది. సాధారణంగా విద్యార్థుల జాతీయ బోర్డు కానీ స్టేట్ బోర్డులోగానీ 12 వ తరగతి (పదవ తరగతి తర్వాత రెండేళ్ళు) చదివిన తర్వాత బ్యాచిలర్స్ డిగ్రీల్లో చేరుతుంటారు.

చాలా ఆఫ్రికా దేశాలలో ఆయా దేశాలను పరిపాలించిన వలస దేశాల విద్యా విధానం కనిపిస్తుంది. ఉదాహరణకు నైజీరియా విద్యా విధానం బ్రిటిష్ విద్యా విధానానికి దగ్గరగా ఉంటుంది. ఐవరీ విద్యావిధానం ఫ్రెంచి విద్యా విధానానికి దగ్గరగా ఉంటుంది.

అమెరికా దేశాల్లో అసోసియేట్, బ్యాచిలర్స్, మాస్టర్స్, డాక్టరేటు, పోస్ట్ డాక్టరేటు డిగ్రీలు ఉంటాయి.

## మూలాలు
# బ్యాచిలర్ ఆఫ్ సైన్స్

బ్యాచిలర్ ఆఫ్ సైన్స్| Cesar Roberto Merino Ortega Bachelor of Science Psychology.jpgఅరిజోనా స్టేట్ యూనివర్శిటీ విశ్వవిద్యాలయపు బ్యాచిలర్ ఆఫ్ సైన్స్ డిగ్రీ |
| Acronym | BSc BS B. sc. SB ScB |
| Type | బ్యాచిలర్స్ డిగ్రీ |
| Duration | 3 to 5 సంవత్సరాలు |

**బ్యాచిలర్ ఆఫ్ సైన్స్** (బిస్సీ - BSc) సాధారణంగా మూడు నుంచి ఐదు సంవత్సరాల లోపు పూర్తి చేయగల డిగ్రీ.

1860 లో మొదటిసారిగా లండన్ విశ్వవిద్యాలయం బ్యాచిలర్ ఆఫ్ సైన్స్ డిగ్రీలో ప్రవేశం కల్పించింది.

## భారతదేశంలో

భారతదేశంలో కేంద్ర, రాష్ట్ర విశ్వవిద్యాలయాలు ఇచ్చే బిఎస్సీ డిగ్రీ సాధారణంగా మూడు సంవత్సరాలు ఉంటుంది. కొన్ని స్వతంత్ర కళాశాలలు కూడా సిలబస్ లో కొద్దిపాటి మార్పులతో బిఎస్సీ డిగ్రీ అందిస్తున్నాయి. బిఎస్సీ డిగ్రీ బి.టెక్ లేదా బి.ఇ డిగ్రీలకంటే వేరైనది. బెంగళూరులో ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ అందించే బి.ఎస్సీ (రీసెర్చ్), ఐఐటి మద్రాసు వారు అందించే బి.ఎస్ డిగ్రీ, ఐసర్ (ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ ఎడ్యుకేషన్ అండ్ రీసెర్చ్) అందించే బీఎస్-ఎమ్మెస్ కోర్సు ఇందుకు మినహాయింపులు. ఇవి నాలుగేళ్ళు వ్యవధి కలిగిన కోర్సులు. వీటిలో ఎక్కువగా పరిశోధన, బహుశాస్త్రాంతర (Interdisciplinery) విషయాల మీద ఎక్కువ దృష్టి ఉంటుంది.

## మూలాలు
# జాల విహరిణి

వికీమీడియా వాడుటకు ఉపయోగించే విహరిణుల గణాంకాల చిత్రం (ఏప్రిల్ 2009 నుండి అక్టోబర్ 2011 వరకు)
జాల విహారిణి (వెబ్ బ్రౌజర్) అనేది అంతర్జాలంలో వున్న సమాచారాన్ని మనకు చూపించే సాప్టువేర్ అనువర్తనము. దీనితో సమాచారాన్ని పొందటం, ప్రదర్శించటం, ఒక సమాచార వసతి నుండి ఇంకోసమాచార వసతికి మారటం చేయవచ్చు. సమాచారవసతిని ఏకరూప వనరు గుర్తు (యూనిఫార్మ్ రిసోర్స్ ఐడెంటిఫయర్) గా పేర్కొంటారు.దీని రూపం వెబ్ పేజి, చిత్రం, చలచిత్రం, లేదా మరోవిధమైన విషయభాగం కావొచ్చు.

వీటిలో ప్రధానమైనవి
* ఇంటర్నెట్ ఎక్స్‍ప్లోరర్ ఇప్పుడు మైక్రొసాఫ్ట్ ఏడ్జ్
* ఫైర్‌ఫాక్స్ : ఫైర్‌ఫాక్స్ అంతర్జాల విహరిణి. దీనిని మొజిల్లా ఫౌండేషన్ చాలామంది స్వచ్ఛందకార్యకర్తల సహకారంతో తయారు చేస్తుంది. ఇది గోప్యతలేని మూలాల సాఫ్టువేర్.
* సఫారి
* గూగుల్ క్రోమ్
* ఒపేరా

## మూలాలు

## బయటి లింకులు

* Architecture of the World Wide Web, Volume One
* Existing browsers
* WorldWideWeb: Proposal for a HyperText Project
# బిబ్‌కోడ్

బిబ్‌కోడ్| పూర్తి పేరు | బిబ్లియోగ్రాఫిక్ కోడ్ |
| ప్రవేశపెట్టిన తేదీ | 1990s |
| అంకెల సంఖ్య | 19 |
| చెక్ డిజిట్ | లేదు |
| ఉదాహరణ | 1924MNRAS..84..308E |

**బిబ్‌కోడ్** అనేది ఖగోళ శాస్త్ర సంబంధ సాహిత్యం లోని ఆకరాలను ప్రత్యేకంగా పేర్కొనడానికి అనేక ఖగోళ డేటా సిస్టమ్‌లు ఉపయోగించే ఒక పొందికైన ఐడెంటిఫైయర్. దీన్ని **రెఫ్‌కోడ్** అని కూడా పిలుస్తారు.

## స్వీకారం

బిబ్లియోగ్రాఫిక్ రిఫరెన్స్ కోడ్ (రిఫ్‌కోడ్) ను SIMBAD లోను, NASA/IPAC ఎక్స్‌ట్రా-గలాక్టిక్ డేటాబేస్ (NED) లోనూ ఉపయోగించడం కోసం అభివృద్ధి చేసారు. అయితే ఇది డి ఫాక్టో ప్రమాణంగా మారింది. ఇప్పుడు మరింత విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతోంది. ఉదాహరణకు, NASA ఆస్ట్రోఫిజిక్స్ డేటా సిస్టమ్ - ఈ "బిబ్‌కోడ్" అనే పదాన్ని కాయించినది వాళ్ళే - దీన్ని వాడూతుంది.

## ఫార్మాట్

బిబ్‌కోడ్ 19 అక్షరాల కచ్చితమైన పొడవుతో, కింది ఆకృతిలో ఉంటుంది.

`YYYYJJJJJVVVVMPPPPA`
ఇక్కడ `YYYY` అనేది నాలుగు-అంకెల సంవత్సరానికి సూచిక కాగా, `JJJJJ` అనేది ఎక్కడ ప్రచురించబడిందో సూచించే కోడ్. `VVVV` అనేది జర్నల్ రిఫరెన్స్ విషయంలోనైతే వాల్యూమ్ సంఖ్య, `M` అనేది ప్రచురించబడిన పత్రిక లోని విభాగాన్ని సూచిస్తుంది. `PPPP` ప్రారంభ పేజీ సంఖ్యను ఇస్తుంది. `A` అనేది మొదటి రచయిత చివరి పేరు లోని మొదటి అక్షరం. ఉపయోగించని ఫీల్డ్‌లను పూరించడానికీ, ఏదైనా ఫీల్డులో ఇచ్చిన విలువ పొడవు తక్కువగా ఉంటే దాన్ని నిర్ణీత పొడవు వరకు ప్యాడింగు చేయడానికి పీరియడ్ (`.`) లను ఉపయోగిస్తారు; ప్యాడింగు పబ్లికేషన్ కోడ్‌కు కుడి వైపున, సంచిక సంఖ్య, పేజీ సంఖ్యలకు ఎడమ వైపున ప్యాడింగ్ చేస్తారు. పేజీ సంఖ్య 9999 కంటే ఎక్కువ ఉంటే `M` కాలమ్‌లో కొనసాగుతాయి.

## ఉదాహరణలు

బిబ్‌కోడ్‌లకు కొన్ని ఉదాహరణలు:

| బిబ్‌కోడ్
 |
| --- |
| `1974AJ.....79..819H` |
| `1924MNRAS..84..308E` |
| `1970ApJ...161L..77K` |
| `2004PhRvL..93o0801M` |

## ఇవి కూడా చూడండి

* డిజిటల్ ఆబ్జెక్ట్ ఐడెంటిఫైయర్

## మూలాలు