Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# మార్ఫిన్

మార్ఫిన్
|  |
| --- |
|  |
| వ్యవస్థాత్మక (IUPAC) పేరు
 |
| (5α,6α)-7,8-didehydro- 4,5-epoxy-17-methylmorphinan-3,6-diol |
| Clinical data
 |
| వాణిజ్య పేర్లు
 | Mscontin, Oramorph, Sevredol(Morphine as a sulfate)
 |
| అమెరికన్ సొసైటీ ఆఫ్ హెల్త్ సిస్టం ఫార్మాసిస్ట్స్(AHFS)/డ్రగ్స్.కామ్
 | monograph |
| ప్రెగ్నన్సీ వర్గం
 | C (AU) C (US) |
| చట్టపరమైన స్థితి
 | Controlled (S8) (AU) Schedule I (CA) Schedule II (US) Narcotic Schedules I and III (UN) Prescription Medicine Only
 |
| Dependence liability
 | High
 |
| Routes
 | Inhalation (smoking), insufflation (snorting), oral, rectal, subcutaneous (S.C), intramuscular (I.M), intravenous (I.V), epidural, and intrathecal (I.T.)
 |
| Pharmacokinetic data
 |
| Bioavailability
 | 20–40% (oral), 36–71% (rectally), 100% (IV/IM)
 |
| Protein binding
 | 30–40%
 |
| మెటాబాలిజం
 | Hepatic 90%
 |
| అర్థ జీవిత కాలం
 | 2–3 hours
 |
| Excretion
 | Renal 90%, biliary 10%
 |
| Identifiers
 |
| CAS number
 | 57-27-2Y 64-31-3 (neutral sulfate), 52-26-6 (hydrochloride)
 |
| ATC code
 | N02AA01 |
| PubChem
 | CID 5288826 |
| IUPHAR ligand
 | 1627 |
| DrugBank
 | DB00295 |
| ChemSpider
 | 4450907Y |
| UNII
 | 76I7G6D29CY |
| KEGG
 | D08233Y |
| ChEBI
 | CHEBI:17303Y |
| ChEMBL
 | CHEMBL70Y |
| Chemical data
 |
| Formula
 | C17H19NO3 |
| Mol. mass
 | 285.34
 |
| విస్తరించు
SMILES
* CN1CC[C@]23C4=C5C=CC(O)=C4O[C@H]2[C@@H](O)C=C[C@H]3[C@H]1C5
 |
| విస్తరించు
InChI
* InChI=1S/C17H19NO3/c1-18-7-6-17-10-3-5-13(20)16(17)21-15-12(19)4-2-9(14(15)17)8-11(10)18/h2-5,10-11,13,16,19-20H,6-8H2,1H3/t10-,11+,13-,16-,17-/m0/s1Y Key:BQJCRHHNABKAKU-KBQPJGBKSA-NY
 |
| Physical data
 |
| Solubility in water
 | HCl & sulf.: 60 mg/mL (20 °C)
 |
| Y (what is this?)  (verify) |

**మార్ఫిన్** (**Morphine** (INN) (/ˈmɔːrfiːn/) ఒక శక్తివంతమైన నొప్పి నివారణి మందు. దీనిని మొదటిసారిగా 1804 సంవత్సరంలో ఫ్రెడ్రిక్ సెర్‌టర్మర్ (Friedrich Sertürner) తయారుచేసి చరిత్రలో మొదటి నేచురల్ ప్లాంట్ ఆల్కలాయిడ్ గా గుర్తింపుపొందింది. దీనిని మెర్క్ ( Merck ) సంస్థ 1817 లో అమ్మడం మొదలుపెట్టింది. 1957లో సూదిని కనుగొన్న తర్వాత దీని వాడకం విస్తృతంగా మారింది. సెర్‌టర్నర్ దీనికి గల నిద్రను కలిగించే గుణం ఆధారంగా, దీని పేరు మార్ఫియం (*morphium*) అని గ్రీకు కలల దేవత మార్ఫియస్ (Morpheus) (Greek: [*Μορφεύς*] Error: {{Lang}}: text has italic markup (help)) పెట్టాడు.

## మూలాలు
# సింహం

| సింహం
 |
| --- |
|  |
| మగ సింహం
 |
|  |
| ఆడ సివంగి
 |
| Conservation status
 |
|  Vulnerable  (IUCN 3.1) |
| Scientific classification
 |
| Kingdom:
 | ఏనిమేలియా
 |
| Phylum:
 | కార్డేటా
 |
| Class:
 | క్షీరదాలు
 |
| Order:
 | కార్నివోరా
 |
| Family:
 | ఫెలిడే
 |
| Genus:
 | *Panthera* |
| Species:
 | P. leo |
| Binomial name
 |
| Panthera leo (లిన్నేయస్, 1758)
 |
|  |
| Distribution of lions in Africa
 |
| Synonyms
 |
| Felis leo  (లిన్నేయస్, 1758) |

సింహాన్ని వేటాడుతున్న షాజహాన్
**సింహం** (ఆంగ్లం: **Lion**) ఒక కౄర జంతువు. మృగాలకు రాజుగా 'మృగరాజు' అని సింహాన్ని పిలుస్తారు. ఇది ఎక్కువగా అటవీ ప్రాంతంలోని మైదానాలలో నివసిస్తుంది. సింహాలు 5 నుంచి 10 వరకు గుంపుగా ఉంటాయి. పొడవు 5 నుంచి 8 అడుగులు, బరువు 150 నుంచి 250 కిలోల వరకు ఉంటుంది. మగ సింహం జూలును కలిగి ఉంటుంది.

సింహాలు ఒక రోజులో 20 గంటలు విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, ఎక్కువగా రాత్రులు వేటాడుతుంటాయి. వీటి ఆహారం జింకలు, కంచర గాడిదలు, అడవి పందులు, అడవి దున్నలు. ఆడ సింహాలే ఎక్కువగా వేటాడుతుంటాయి
ఆసియా ఖండంలో అవి అంతరించే దశకు చేరుకున్నాయి. ఇంతకు పూర్వం సింహాలను సర్కస్‌లలో పెట్టి ఆడించెడివారు. ఇది వరకు సింహం మన జాతీయ జంతువు కూడా.

## **ఆసియాటిక్ సింహం**

ఆసియాటిక్ సింహం పాంథెరా లియో లియో జాతికి చెందినది. ఇవి ప్రస్తుతం భారతదేశంలో మాత్రమే జీవించి ఉన్నాయి. 20వ శతాబ్దం ప్రారంభం నుండి, దీని పరిధి గిర్ నేషనల్ పార్క్, గుజరాత్ రాష్ట్రంలోని పరిసర ప్రాంతాలకు పరిమితం చేయబడింది. చారిత్రాత్మకంగా, వీటి ఉనికి మధ్యప్రాచ్యం నుండి ఉత్తర భారతదేశం వరకు ఉండేది.

ఆసియాటిక్ సింహం మొదటి శాస్త్రీయ వివరణను 1826లో ఆస్ట్రియన్ జంతుశాస్త్రజ్ఞుడు జోహన్ ఎన్. మేయర్ ప్రచురించారు. దీనికి ఫెలిస్ లియో పెర్సికస్ అని పేరు పెట్టారు. ది ఇంటర్నేషనల్ యూనియన్ ఫర్ కన్జర్వేషన్ ఆఫ్ నేచర్ (IUCN) రెడ్ లిస్ట్‌లో, ఇది తక్కువ జనాభా పరిమాణం, ఆక్యుపెన్సీ ప్రాంతం కారణంగా అంతరించిపోతున్న దాని పూర్వపు శాస్త్రీయ నామమైన పాంథెర లియో పెర్సికా క్రింద జాబితా చేయబడింది. 19వ శతాబ్దం వరకు, ఇది సౌదీ అరేబియా, తూర్పు టర్కీ, ఇరాన్, మెసొపొటేమియా, పాకిస్తాన్, సింధు నదికి తూర్పు నుండి బెంగాల్, మధ్య భారతదేశంలోని నర్మదా నది వరకు విస్తరించి ఉండేది.

వీటి జనాభా క్రమంగా 2010 నుండి పెరిగింది. 2015 మేలో, 14వ ఆసియా సింహాల గణన సుమారు 20,000 కి.మీ2 (7,700 చ. మై.); సింహం జనాభా 523గా అంచనా వేయబడింది. ఇందులో 109 మగవి, 201 ఆడవి కాగా 213 పిల్లలు ఉన్నాయి. 2017 ఆగస్టులో, సర్వేయర్లు 650 అడవి సింహాలను లెక్కించారు. 2020 జూన్లో, గిర్ అటవీ ప్రాంతంలో 674 ఆసియాటిక్ సింహాలు ఉన్నట్లు అంచనా వేయబడింది, ఇది 2015 జనాభా లెక్కల సంఖ్య కంటే 29% పెరిగింది.

అడవి సింహరాశి వీడియో
ఫిండా రిజర్వ్‌లో సింహరాశి, ఆమె పిల్లల వీడియో

## భారతీయ సింహం

భారతదేశానికి చెందిన ఐదు పాంథరైన్ పిల్లులలో సింహం ఒకటి. ఇవి బెంగాల్ టైగర్ ( పి. టైగ్రిస్ టైగ్రిస్), భారతీయ చిరుతపులి ( పి. పార్డస్ ఫుస్కా), స్నో చిరుత (పి. ఉన్సియా), క్లౌడెడ్ చిరుతపులి (నియోఫెలిస్ నెబులోసా). భారతీయ సింహాన్ని పెర్షియన్ సింహం అని కూడా పిలుస్తారు.

## మూలాలు