Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# గినియా పిగ్

గినియా పిగ్

**గినియా పిగ్** లేదా **డొమెస్టిక్ గినియా పిగ్** ( *cavia porcellus* ), దీనిని **కేవి** లేదా **డొమెస్టిక్ కేవి** అని కూడా పిలుస్తారు, ఇది కావిడే కుటుంబానికి చెందిన కావిడే, *కావియా* జాతికి చెందిన ఎలుకల జాతి. వాటికి సాధారణంగా ఆ పేరు ఉన్నప్పటికీ, గినియా పందులు గినియాకు చెందినవి కావు, అవి జీవశాస్త్రపరంగా పందులతో సంబంధం కలిగి లేవు, పేరు యొక్క మూలం ఇప్పటికీ అస్పష్టంగా ఉంది. వాటి మూలస్థలము దక్షిణ అమెరికా యొక్క అండీస్, అధ్యయనాలు ఆధారంగా అవి పెంపుడు జాతి కేవికి దగ్గర సంబంధం కలిగిన జాతులు, అందువలన అడవిలో సహజంగా ఉండవు. అవి మొదట పశువులుగా, ఆహార వనరుగా పెంపకం చేయబడ్డాయి, అలాగే కొనసాగుతున్నాయి.

పశ్చిమ సమాజంలో, దేశీయ గినియా పంది 16వ శతాబ్దంలో యూరోపియన్ వ్యాపారులు ప్రవేశపెట్టినప్పటి నుండి పాకెట్ పెంపుడు జంతువు,, ఇది ఒక రకమైన గృహ పెంపుడు జంతువుగా విస్తృతంగా ప్రాచుర్యం పొందింది. వాటి నిశ్శబ్ద స్వభావం, నిర్వహణ, దాణా పట్ల స్నేహపూర్వక ప్రతిస్పందన, వాటిని చూసుకోవడంలో సాపేక్ష సౌలభ్యం గినియా పందులను పెంపుడు జంతువుల ఎంపికగా మార్చాయి.

దేశీయ గినియా పంది జానపద సంస్కృతిలో అనేక దేశీయ ఆండియన్ సమూహాలకు, ఆహార వనరుగా, అంతే కాకుండా ఆయుర్వేదము, సమాజ మతపరమైన వేడుకలలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది. ఈ జంతువులను మాంసం కోసం ఉపయోగిస్తారు, అండీస్ పర్వతాలలో పాక ప్రధానమైనవి, ఇక్కడ వాటిని *క్యూ* అని పిలుస్తారు. 1960లలో పెరూలో ఒక ఆధునిక పెంపక కార్యక్రమం ప్రారంభించబడింది, దీని ఫలితంగా పెద్ద జాతులు *క్యూ మెజోరాడోస్* ( *మెరుగైన* *క్యూ* ) అని *పిలువబడ్డాయి*, దక్షిణ అమెరికా వెలుపల జంతువుల వినియోగాన్ని పెంచే ప్రయత్నాలను ప్రేరేపించాయి.

దేశీయ గినియా పందులపై జీవ ప్రయోగం 17వ శతాబ్దం నుండి జరిగింది. 19, 20 శతాబ్దాలలో జంతువులను తరచూ నమూనా జీవులుగా ఉపయోగించారు, మానవ పరీక్షా విషయాన్ని వివరించడానికి *గినియా పిగ్* అనే పేరు వాడుకలోకి వచ్చింది.అప్పటినుండి ప్రయోగాలకు వీటి బదులు ఎలుకలను వాడటం మొదలుపెట్టారు. అయినప్పటికీ, అవి ఇప్పటికీ పరిశోధనలో ఉపయోగించబడుతున్నాయి, ప్రధానంగా బాల్య మధుమేహం, క్షయ, స్కర్వి (మానవుల మాదిరిగా వాటికి విటమిన్ సి తప్పక అవసరం), గర్భధారణ సమస్యలు వంటి మానవ వైద్య పరిస్థితులకు నమూనాలుగా వీటిని వాడుతున్నారు.

పెంపుడు జంతువుల జూలో గినియా పందులు.
## పేరు

"గినియా పిగ్" లోని "గినియా" యొక్క మూలాన్ని వివరించడం కష్టం. ఒక ప్రతిపాదిత వివరణ ఏమిటంటే, జంతువులను గినియా ద్వారా ఐరోపాకు తీసుకువచ్చారు, అందువల్ల ప్రజలు అక్కడ నుండి ఉద్భవించాయని అనుకుంటారు. సాధారణంగా "దూరప్రాంతం, తెలియని దేశాన్ని సూచించడానికి" గినియాని ఆంగ్లంలో ఉపయోగిస్తారు, కాబట్టి ఈ పేరు జంతువు యొక్క అన్యదేశ ఆకర్షణకు రంగురంగుల సూచనగా ఉండవచ్చు. మరొక పరికల్పన దక్షిణ అమెరికాలోని " గయానా " యొక్క అవినీతిని గినియా పేరులో సూచిస్తుంది. ఒక సాధారణ దురభిప్రాయం ఏమిటంటే అవి గినియా నాణెం ధర కోసం విక్రయించబడినందున వాటికి అలా పేరు పెట్టారు; ఈ పరికల్పన ఆమోదయోగ్యం కాదు, ఎందుకంటే గినియా మొట్టమొదటిసారిగా ఇంగ్లాండ్‌లో 1663లో ఉపయోగించారు,, విలియం హార్వే 1653 లోనే "గిన్ని-పిగ్" అనే పదాన్ని ఉపయోగించారు. ఇతరులు "గినియా"ని అనే కోనీ (కుందేలు) పదానికి మార్పుగా భావిస్తున్నారు.

## మూలాలు
# కపాలం

మనిషి కపాలం (ముందు)
మనిషి కపాలం (ప్రక్క)
**కపాలం** (లాటిన్: Cranium, స్పానిష్: Cráneo, ఫ్రెంచ్: Crâne, ఆంగ్లం Skull, జర్మన్: Schädel) తలలో ఎముకలతో ఏర్పడిన అవయవం. ఇది జ్ఞానేంద్రియాలను భద్రంగా ఉంచుతుంది. మనిషి ముఖానికి ఒక నిశ్చితమైన ఆకారాన్నిచ్చేది కపాలం. కపాలంలో 26 ఎముకలుంటాయి. అవి ఒకదానితో ఒకటి అతి దగ్గరగా ఏర్పాటుచేయబడ్డాయి. వీటిమధ్య అతి తక్కువ కదలిక మాత్రమే సాధ్యం.

## మానవ పుర్రె

మానవ పుర్రె ఎముకలతో ఏర్పడిన నిర్మాణం, ఇది అస్థిపంజరంలో ఒక భాగం, మానవ తలలో, ఇది ముఖ భాగం నిర్మాణాలకు మద్దతు ఇస్తుంది. మానవులలో, వయోజన పుర్రె సాధారణంగా 22 ఎముకలుతో ఏర్పడింది. దవడ ఎముక తప్ప, పుర్రె ఎముకల అన్ని, కుట్లు కలిసి కలుస్తాయి. ఎముక అస్థీకరణ ద్వారా ఏర్పడే synarthrodial (కదలలేని) కీళ్ళు, Sharpey ఫైబర్స్ కొన్ని వశ్యత అనుమతించడంతో

### భాగాలు

మెదడును కప్పియున్న కపాల కుహరం (మెదడు కేసు) ఎనిమిది ఎముకలు రూపం, మెదడు, మెదడు మూల పరిసర ఎముక ఒక రక్షణ వాల్ట్. పద్నాలుగు ఎముకలు splanchnocranium రూపం, ఇది ముఖం మద్దతు ఎముకలు కలిగి ఉంది. స్వల్పకాల ఎముకలు లోపల పొదిగిన మధ్య చెవి ఆరు శ్రవణ మధ్య చెవిలో అస్థికలు ఉన్నాయి. స్వర పేటిక మద్దతు కంఠాస్థి ఎముక, సాధారణంగా పుర్రె భాగంగా లేదు. ఇది పుర్రె ఇతర ఎముకలుతో ఉచ్చరించు లేదు.

## మూలాలు

## వెలుపలి లంకెలు
# చర్వణకాలు

| *చర్వణకాలు* |
| --- |
|  |
| క్రింది దవడలోని జ్ఞాన దంతం తొలగించిన తర్వాత. |
|  |
| శాశ్వత దంతాలు, కుడి వైపు క్రింది దవడలోనివి. |
| లాటిన్
 | *dentes molares* |
| గ్రే'స్
 | *subject #242 1118* |
| ధమని
 | posterior superior alveolar artery
 |
| Dorlands/Elsevier
 | *d\_08/12285848* |

**చర్వణకాలు** (Molar teeth) క్షీరదాల విషమ దంత విన్యాసంలో ఒక విధమైన దంతాలు. ఇవి మనం ఆహారం తినేటప్పుడు నమిలే దంతాలు. దంతాలు శరీరంలోని బలమైన భాగాలలో ఒకటి. అవి కొల్లాజెన్ వంటి ప్రోటీన్లు, కాల్షియం వంటి నుండి తయారవుతాయి.

## చరిత్ర

దంతములు మనము తీసుకునే ఆహార పదార్థాలను కూడా నమలడం, జీర్ణం కావడమే స్పష్టంగా మాట్లాడటానికి కూడా మనుషులకు సహాయపడతాయి. దంతాలలో రెండు రకాలుగా విభజిస్తారు .. మొదటిదాన్ని ప్రాధమికంగా పిలుస్తారు . చిన్న పిల్లలలో ఎనిమిది నెలల నుంచి ప్రారంభించి దంతాలు 2 సంవత్సరాల వయస్సులో పెరుగుతాయి, వీటిని పాల పళ్ళు అంటారు, ఇవి 20 వరకు రావచ్చును . రెండవ వాటిని శాశ్వత దంతాలు అంటారు. పాల పళ్ళు ఊడిపోయి తిరిగి ఇవి 6-12 సంవత్సరాల మధ్య పెరిగే దంతాలు, ఇవి 32 శాశ్వత దంతాలతో ఉంటాయి , ఇవి పై దవడ లో 16 పళ్ళు , క్రింది దవడ లో 16 పళ్ళు ఉంటాయి . ఇందులో నాలుగు జ్ఞానం దంతాలు ఉన్నాయి. చాలా పెద్దల దంతాలు 12 ఏళ్ళ వయసులో వస్తాయి. వివేకం దంతాలు 17, 25 సంవత్సరాల మధ్య పెరుగుతాయి. జ్ఞాన దంతములు పెద్దవైన బలమైన పళ్ళు. ఇవి పైన ఆరు, క్రింద ఆరు ఉంటాయి. వీటిలో ప్రధానమైన ఎనిమిది పళ్ళు 6 సంవత్సరాల , 12 సంవత్సరాల గా విభజించబడతాయి, ఎప్పుడు పెరుగుతాయి అనే దాని ఆధారంగా చెప్పవచ్చును . ఈ దంతములలో నాలుగు జ్ఞాన దంతములు ఉంటాయి. ఇవి సాధారణముగా 17-25 సంవత్సరాల మధ్య వస్తాయి. చాల మందికి ఈ జ్ఞాన దంతములు చిగుళ్ళ క్రింద చిక్కుకుంటాయి , దంత వైద్యులు చూసి వీటిని శస్త్ర చికిత్స తో మనిషి నుంచి తీసివేస్తారు.

జ్ఞాన దంతములు సగం వరకు మాత్రమే వస్తాయి, లేదా తప్పు స్థితిలో రావడం జరుగుతుంది . జ్ఞాన దంతములు వచ్చే ముందు చిగుళ్లకు నొప్పి రావడం జరుగుతుంది . మనుషులకు పళ్ళ నొప్పి ,ఇన్ఫెక్షన్ ఉంటే దంతవైద్యుడు జ్ఞానం దంతాలను తొలగించాల్సి ఉంటుంది. **నమలడానికి** ప్రజలకు **జ్ఞాన దంతాలు** అవసరం లేదు, నోటిలో ఉన్న పళ్లలో ఇవి వెనుకగా ఉన్నందున అవి శుభ్రంగా ఉంచడం కష్టం

మనలో చాలా మంది మన దంతాలను పెద్దగా పట్టించుకోరు. మన దంతాలు ఆహారాన్ని నమలడానికి,జీర్ణించుకోవడంలో సహాయపడటమే కాదు, మొత్తంగా మన ఆరోగ్యాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. ప్రజలు దంత ఆరోగ్య పరిజ్ఞానాన్ని పెంచుకోవడం ద్వారా, దంతాల పరిశుభ్రత కు అత్యంత ప్రాముఖ్యం ఇవ్వడం తో శరీరము మొత్తం సంరక్షణ లో ఉంటుందని చెప్పవచ్చును

## మూలాలు

* జంతుశాస్త్ర నిఘంటువు, తెలుగు అకాడమి, హైదరాబాదు.