# ఆస్ట్రేలియా

| కామన్వెల్త్ అఫ్ ఆస్ట్రేలియా |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
|  |  |

 |
| **జాతీయగీతంAdvance Australia Fair*  |
| ఆస్ట్రేలియా యొక్క స్థానం  |
| **రాజధాని** | కాన్‌బెర్రా ﻿ / ﻿ |
| అతి పెద్ద నగరం | సిడ్నీ |
| అధికార భాషలు | ఆంగ్ల భాష |
| స్థానిక పేరు | ఆస్ట్రేలియన్ (Australian) |
| ప్రభుత్వం | పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యం , రాజ్యాంగ రాజరికం |
|  -  | రాణి | రెండవ ఎలిజబెత్  |
|  -  | గవర్నర్-జనరల్ | మైకల్ జెఫ్రీ |
|  -  | ప్రధాన మంత్రి | కెవిన్ రడ్డ్ |
| స్వతంత్రం | ఇంగ్లాండు నుండి రాజ్యాంగ ప్రతిపత్తి 1901 లో  |
|  -  | జలాలు (%) | 1 |
| జనాభా |
|  -  | 2008 అంచనా | 21,200,000 (53వది) |
|  -  | 2006 జన గణన | 19,855,288  |
| **జీడీపీ** (PPP) | 2007 అంచనా |
|  -  | మొత్తం | US$718.4 బిలియన్లు (IMF) (17వది) |
|  -  | తలసరి | US$34,359 (IMF) (14వది) |
| **జీడీపీ** (nominal) | 2007 అంచనా |
|  -  | మొత్తం | US$889.7 బిలియన్లు (AU $1.1 ట్రిలియన్లు) (15వది) |
|  -  | తలసరి | US$42,553 (DFAT) (16వది) |
| కరెన్సీ | ఆస్ట్రేలియన్ డాలర్ (`AUD`)  |
| ఇంటర్నెట్ డొమైన్ కోడ్ | .au |
| కాలింగ్ కోడ్ | +61 |

**ఆస్ట్రేలియా**, అధికారికంగా **కామన్వెల్త్ ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియా**, ఆస్ట్రేలియా ఖండం ఆస్ట్రేలియా ప్రధాన భూభాగం, టాస్మానియా ద్వీపం, అనేక చిన్న ద్వీపాలు కలిగిన దేశం. దీని మొత్తం వైశాల్యం 7,688,287 km2 (2,968,464 sq mi), ఇది
ఇది ప్రపంచంలో ఆరవ అతిపెద్ద దేశం, ఓషియానియాలో అతిపెద్ద దేశం. ఆస్ట్రేలియా ప్రపంచంలోనే అత్యంత చదునైన, పొడిగా నివసించే ఖండం. ఇది ఒక మెగాడైవర్సు దేశం. దాని పరిమాణం కారణంగా దేశంలో వైవిధ్య భరితమైన ప్రకృతి దృశ్యాలు, ఎడారులు, వాతావరణాలు ఉన్నాయి. తీరం వెంబడి లోపలి భాగంలో ఉష్ణమండల వర్షారణ్యాలు ఉంటాయి.

ఆదివాసి ఆస్ట్రేలియన్ల పూర్వీకులు ఆగ్నేయాసియా నుండి 50,000 నుండి 65,000 సంవత్సరాల క్రితం, చివరి హిమనదీయ కాలం సమయంలో రావడం ప్రారంభించారు. బ్రిటిషు స్థిరనివాసం ఏర్పడే సమయానికి ఆదివాసీ ఆస్ట్రేలియన్లు 250 విభిన్న భాషలను మాట్లాడేవారు. ప్రపంచంలోని పురాతన జీవన సంస్కృతులలో వారిది ఒకటి. ఆస్ట్రేలియా లిఖిత చరిత్ర 17వ శతాబ్దంలో చాలా తీరప్రాంతంలో డచ్ అన్వేషణతో ప్రారంభమైంది. 1788లో న్యూ సౌత్ వేల్స్ కాలనీ స్థాపనతో బ్రిటిషు వలసరాజ్యం ప్రారంభమైంది. 19వ శతాబ్దం మధ్య నాటికి ఖండంలోని ఎక్కువ భాగాన్ని యూరోపియన్ స్థిరనివాసులు అన్వేషించారు. ఐదు అదనపు స్వయం పాలన బ్రిటిషు కాలనీలు స్థాపించబడ్డాయి. ప్రతి ఒక్కటి 1890 నాటికి బాధ్యతాయుతమైన ప్రభుత్వాన్ని పొందాయి. 1901లో కాలనీలు సమాఖ్యీకరించబడ్డాయి, కామన్వెల్త్ ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియాను ఏర్పాటు చేశాయి. ఇది యునైటెడ్ కింగ్‌డమ్ నుండి స్వయంప్రతిపత్తిని పెంచే ప్రక్రియను కొనసాగించింది. ఇది *స్టాట్యూట్ ఆఫ్ వెస్ట్‌మినిస్టర్ అడాప్షన్ యాక్ట్ 1942* ద్వారా హైలైటు చేయబడింది. 1986 ఆస్ట్రేలియా చట్టాలులో ముగిసింది.

ఆస్ట్రేలియా అనేది ఆరు రాష్ట్రాలు, పది భూభాగాలు కలిగిన సమాఖ్య పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యం, రాజ్యాంగ రాచరికం. దాదాపు ఆస్ట్రేలియా 28 మిలియన్ల జనాభా ఉన్న దీని జనాభా అధిక పట్టణీకరణకు గురైంది. తూర్పు సముద్ర తీరంలో ఎక్కువగా కేంద్రీకృతమై ఉంది. దేశ రాజధాని, కాన్‌బెర్రా. అత్యధిక జనాభా కలిగిన నగరాలు సిడ్నీ, మెల్‌బోర్న్. ఈ నగరాల జనాభా ఐదు మిలియన్ల కంటే ఎక్కువ. ఆస్ట్రేలియా సంస్కృతి వైవిధ్యమైనది. ఆ దేశం ప్రపంచంలో అత్యధిక విదేశీయులు నివసిస్తున్న జనాభాలో ఒకటి. ఇది అధిక అభివృద్ధి చెందిన ఆర్థిక వ్యవస్థతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యధిక తలసరి ఆదాయాలు కలిగిన దేశాలలో ఒకటి. దాని సమృద్ధిగా ఉన్న సహజ వనరులు, బాగా అభివృద్ధి చెందిన అంతర్జాతీయ వాణిజ్య సంబంధాలు దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకి కీలకమైనవి. జీవన నాణ్యత, ఆరోగ్యం, విద్య, ఆర్థిక స్వేచ్ఛ, పౌర స్వేచ్ఛలు, రాజకీయ హక్కుల పరంగా ఇది అత్యున్నత స్థానంలో ఉంది.

ఆస్ట్రేలియా ఒక మధ్యస్థ శక్తి. ప్రపంచంలో అత్యధిక సైనిక వ్యయం కలిగిన దేశాల్లో పదమూడవది. ఇది ఐక్యరాజ్యసమితి; జి20; ఒఇసిడి; ప్రపంచ వాణిజ్య సంస్థ; ఆసియా-పసిఫిక్ ఆర్థిక సహకారం; పసిఫిక్ దీవుల ఫోరం; పసిఫిక్ కమ్యూనిటీ; కామన్వెల్త్ ఆఫ్ నేషన్స్; రక్షణ, భద్రతా సంస్థలు ఎఎన్‌జెడ్‌యుఎస్, ఎయుకెయుఎస్, ఫైవ్ ఐస్ వంటి అంతర్జాతీయ సమూహాలలో సభ్యదేశంగా ఉంది. ఇది యునైటెడ్ స్టేట్స్ ప్రధాన నాటోయేతర మిత్రదేశం కూడా.

## చరిత్ర

### స్వదేశీ పూర్వ చరిత్ర

 పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియాలోని కింబర్లీ ప్రాంతంలో ఆదివాసీ రాక్ ఆర్ట్సు
స్వదేశీ ఆస్ట్రేలియన్లలో రెండు విస్తృత సమూహాలున్నాయి. అవి:

* ఆదివాసీ ఆస్ట్రేలియన్లు, వీరు ఆస్ట్రేలియన్ ప్రధాన భూభాగం. దాని అనేక ద్వీపాలలోని వివిధ స్థానిక ప్రజలు. టాస్మానియాతో సహా ప్రజలు ఉన్నారు.
* టోర్రెసు స్ట్రెయిటు ద్వీపవాసలు. వీరు టోర్రెసు స్ట్రెయిటు దీవుల ప్రత్యేకమైన మెలనేషియా ప్రజలు

ఆస్ట్రేలియన్ ఖండంలో మానవ నివాసం 50,000 నుండి 65,000 సంవత్సరాల క్రితం ప్రారంభమైందని అంచనా వేయబడింది, ప్రస్తుత ఆగ్నేయాసియా నుండి భూ వంతెనల ద్వారా చిన్న సముద్ర దాటుల ద్వారా ప్రజల వలసలతో ఇక్కడకు వచ్చి స్థిరపడ్డారు. ఆధునిక ఆదివాసీ ఆస్ట్రేలియన్ల ఈ పూర్వీకులకు ఎన్ని వలస తరంగాలు దోహదపడ్డాయో అనిశ్చితంగా ఉంది. ఆర్నుహెం ల్యాండ్ లోని మ్యాడుజెడ్బెబె, రాతి ఆశ్రయం బహుశా ఆస్ట్రేలియాలో మానవ ఉనికిని చూపించే పురాతన ప్రదేశంగా ఉంది. కనుగొనబడిన పురాతన మానవ అవశేషాలు లేక్ ముంగో అవశేషాలు, ఇవి దాదాపు 42,000 సంవత్సరాల క్రితం నాటివి అని సూచిస్తున్నాయి.

ఆస్ట్రేలియన్ ఆదివాసీ సంస్కృతి భూమి మీద ఉన్న పురాతన నిరంతర సంస్కృతులలో ఒకటి.
మొదటి యూరోపియను పరిచయం సమయంలో ఆదిమ ఆస్ట్రేలియన్లు విస్తృత శ్రేణి సమాజాలకు చెందినవారు, విభిన్న ఆర్థిక వ్యవస్థలు కనీసం 250 వేర్వేరు భాషా సమూహాలలో విస్తరించి ఉన్నాయి. బ్రిటిషు స్థిరనివాసానికి ముందు ఆదివాసీ జనాభా అంచనాలు 3,00,000 నుండి 3 మిలియన్ల వరకు ఉన్నాయి. ఆదివాసీ ఆస్ట్రేలియన్ల సంస్కృతులు భూమి, పర్యావరణంతో లోతుగా అనుసంధానించబడి ఉన్నాయి ( అలాగే ఉన్నాయి), మౌఖిక సంప్రదాయం, పాటలు, నృత్యం, చిత్రలేఖనాల ద్వారా ది డ్రీమింగు కథలు నిర్వహించబడ్డాయి. ఫైర్-స్టికు ఫార్మింగులో నిమగ్నమైన కొన్ని సమూహాలు, చేప వ్యవసాయం, సెమీ-పర్మనెంటు షెల్టర్సు నిర్మించారు. ఈ పద్ధతులను "వేట-సేకరణ", "వ్యవసాయ", "సహజ సాగు", "తీవ్రతరం"గా వివిధ రకాలుగా వర్గీకరించారు.

టోర్రెసు స్ట్రెయిటు ద్వీపవాసులు కనీసం 2,500 సంవత్సరాల క్రితం తమ దీవులలో స్థిరపడ్డారు. సాంస్కృతికంగా భాషాపరంగా ప్రధాన భూభాగ ఆదివాసీ ప్రజల నుండి భిన్నంగా ఉన్నారు. వారు నావికులుగా ఉన్నారు. కాలానుగుణ ఉద్యానవనాలు, వారి దిబ్బలు, సముద్రాల వనరుల నుండి తమ జీవనోపాధిని పొందారు. 1300ల నాటికి కొన్ని ద్వీపాలు గ్రామాలలో వ్యవసాయం కూడా అభివృద్ధి చెందింది. ఉత్తర ఆస్ట్రేలియాలో 18వ శతాబ్దం మధ్య నాటికి, సంపర్కం, వాణిజ్యం క్రాసు-కల్చరలు స్థానిక ఆదివాసీ సమూహాలు ఉన్నాయి. ప్రస్తుత ఇండోనేషియా నుండి సందర్శించే మకాసను ట్రెపాంజరు‌లు నివసించారు.

### యూరోపియను అన్వేషణ - వలసరాజ్యాల ఏర్పాటు

జేమ్సు కుక్ బోటనీ బే వద్ద 29 ఏప్రిల్ 1770న ల్యాండింగు
విల్లెం జాన్స్‌జూను నాయకత్వంలోని డచు ఈస్టు ఇండియా కంపెనీ ఓడ, *డ్యూఫ్కెను*, 1606లో ఆస్ట్రేలియాలో మొదటి డాక్యుమెంటు యూరోపియను ల్యాండింగు‌ను చేసింది. ఆ సంవత్సరం తరువాత లూయిసు వాజు డి టోర్రెసు న్యూ గినియా దక్షిణ తీరం వెంబడి టోర్రెసు జలసంధి ద్వారా ఆస్ట్రేలియా ఉత్తరానికి ప్రయాణించాడు. అబెలు టాస్మాను 1642లో చేసిన ప్రయాణంలో వాన్ డైమెన్సును ల్యాండు చేసి చేరుకున్న యాత్రను మొట్టమొదటి యూరోపియను యాత్రగా భావిస్తున్నారు. 1644లో తన రెండవ సముద్రయానంలో ఆయన న్యూ గినియాకు దక్షిణంగా ఆస్ట్రేలియా ఉత్తర తీరాన్ని మ్యాపు చేశాడు. టాస్మాను ప్రయాణాల తరువాత డచు వారు ఆస్ట్రేలియా ఉత్తర, పశ్చిమ తీరాలు, దాని దక్షిణ, ఆగ్నేయ టాస్మానియను తీరాలలో ఎక్కువ భాగం పూర్తి మ్యాపు‌లను తయారు చేయగలిగారు. వారు ఆ ఖండానికి న్యూ హాలండు *అని పేరు పెట్టారు.*

1770లో కెప్టెను జేమ్సు కుక్ తూర్పు తీరాన్ని ప్రయాణించి మ్యాపు చేశాడు. దానికి ఆయన "న్యూ సౌతు వేల్సు" అని పేరు పెట్టాడు. గ్రేటు బ్రిటను తరపున క్లెయిం చేశాడు. 1786లో బ్రిటిషు ప్రభుత్వం న్యూ సౌత్ వేల్సు‌లో శిక్షా కాలనీను స్థాపించాలనే ఉద్దేశ్యాన్ని ప్రకటించింది. 1788 జనవరి 26న కెప్టెను ఆర్థరు ఫిలిపు నేతృత్వంలోని మొదటి నౌకాదళం సిడ్నీకి చేరుకుంది. కోవు పోర్టు వద్ద జాక్సను ఒక శిబిరం స్థాపించబడింది. యూనియను జెండా ఎగురవేశారు. ఆ తేదీ తరువాత ఆస్ట్రేలియా జాతీయ దినోత్సవంగా మారింది.

ప్రారంభ స్థిరనివాసులలో ఎక్కువ మంది దోషులు, చిన్న నేరాలు చేసిన నేరస్థులు రవాణా చేయబడ్డారు. వారు "స్వేచ్ఛా స్థిరనివాసులకు" (ఇష్టపూర్వక వలసదారులకు) కార్మికులు లేదా సేవకులుగా నియమించబడ్డారు. ఒకసారి విముక్తి పొందిన తర్వాత దోషులు వలస సమాజంలో కలిసిపోయేవారు. ఆదివాసీల ప్రతిఘటన, దోషుల తిరుగుబాటులు, బుష్రేజింగు ‌కొన్నిసార్లు యుద్ధ చట్టం కింద అణచివేయబడ్డాయి. న్యూ సౌతు వేల్సు కార్పు అధికారులు నిర్వహించిన 1808 రమ్ తిరుగుబాటు
తాత్కాలిక సైనిక జుంటాకు దారితీసింది. తదుపరి రెండు దశాబ్దాలలో లెజిస్లేటివు కౌన్సిలు, సుప్రీం కోర్టు స్థాపనతో పాటు సామాజిక, ఆర్థిక సంస్కరణలు, శిక్షా కాలనీ సివిలు సొసైటీ ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి.

యూరోపియను స్థిరనివాసం తరువాత 150 సంవత్సరాలలో స్వదేశీ జనాభా తగ్గింది (ప్రధానంగా అంటు వ్యాధి కారణంగా). బ్రిటిషు వలస అధికారులు ఆదివాసీ సమూహాలుతో ఎటువంటి ఒప్పందాల మీద సంతకం చేయలేదు. స్థిరనివాసం విస్తరించడంతో, సరిహద్దు సంఘర్షణలులో పదివేల మంది స్వదేశీ ప్రజలు, వేలాది మంది స్థిరనివాసులు చంపబడ్డారు. ఇందులో స్థిరనివాసులు చేసిన మారణహోమం కూడా ఉందని చాలా మంది చరిత్రకారులు వాదిస్తున్నారు. స్థిరనివాసులు తమ భూమిలో ఎక్కువ భాగంలో మనుగడలో ఉన్న స్థానిక ప్రజలను బహిష్కరించారు.

### వలసవాద విస్తరణ

టాస్మానియా పోర్టు ఆర్థరు శిక్షాస్మృతి యునెస్కొ ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలో ఉన్న పదకొండు ఆస్ట్రేలియను నేర ప్రదేశాలులో ఒకటి.
1803లో వాన్ డైమెన్సు ల్యాండు (ప్రస్తుత టాస్మానియా)లో ఒక స్థావరం స్థాపించబడింది. 1813లో గ్రెగొరీ బ్లాక్సు‌ల్యాండు, విలియం లాసను, విలియం వెంటు‌వర్తు సిడ్నీకి పశ్చిమాన ఉన్న బ్లూ మౌంటెను అనే పర్వతాలను దాటారు. ఇది లోపలి భాగాన్ని యూరోపియను స్థావరానికి ద్వారాలను తెరిచాయి. బ్రిటిషు చెందిన 1827లో మేజరు ఎడ్మండు లాక్యరు, కింగ్ జార్జి సౌండు (ఆధునిక అల్బానీ)లో స్థిరనివాసం ఏర్పరచుకున్నప్పుడు మొత్తం ఆస్ట్రేలియన్ ఖండం వారి ఆధీనంలోకి వచ్చింది. స్వాను రివరు కాలనీ (ప్రస్తుత పెర్తు) 1829లో స్థాపించబడింది. ఇది విస్తీర్ణం ప్రకారం అతిపెద్ద ఆస్ట్రేలియన్ కాలనీగా పరిణామం చెందింది. పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియా. న్యూ సౌత్ వేల్సు నుండి ప్రత్యేక కాలనీలు ఏర్పడ్డాయి: 1825లో టాస్మానియా 1836లో దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా, 1851లో విక్టోరియా, 1859లో క్వీన్స్లాండు. దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా, విక్టోరియా స్వేచ్ఛా కాలనీలుగా స్థాపించబడ్డాయి—వారు రవాణా చేయబడిన దోషులను ఎప్పుడూ అంగీకరించలేదు. పెరుగుతున్న ఖైదీ వ్యవస్థకు వ్యతిరేకత 1850ల నాటికి తూర్పు కాలనీలలో దాని రద్దుతో ముగిసింది. ప్రారంభంలో స్వేచ్ఛా కాలనీగా ఉన్న పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియా 1850 నుండి 1868 వరకు దోషులను అంగీకరించింది.

ఆరు కాలనీలు 1855 - 1890 మధ్య బాధ్యతాయుతమైన ప్రభుత్వాన్ని పొందాయి. బ్రిటిషు సామ్రాజ్యంలో భాగంగా ఉంటూనే వారి స్వంత వ్యవహారాలను ఎక్కువగా నిర్వహించుకున్నాయి. లండను‌లోని వలసరాజ్యాల కార్యాలయం కొన్ని విషయాల మీద ముఖ్యంగా విదేశీ వ్యవహారాల మీద నియంత్రణను నిలుపుకుంది. వలసరాజ్యాల పార్లమెంటులు క్రమంగా ఓటింగు హక్కులను విస్తరించాయి. 1856 నుండి వయోజన పురుషులకు, 1890లు - 1900ల మధ్య మహిళలకు ఓటు హక్కు సమాన నిబంధనలతో అనుసరించబడింది. కొన్ని కాలనీలు 1885 నుండి ఓటు వేయడం మీద జాతిపరమైన ఆంక్షలను ప్రవేశపెట్టాయి.

19వ శతాబ్దం మధ్యలో బ్రూకె, విల్సు వంటి అన్వేషకులు ఆస్ట్రేలియా అంతర్గత ప్రాంతాన్ని జాబితా చేశారు. 1850ల ప్రారంభంలో ప్రారంభమైన గోల్డు రష్‌ల శ్రేణి చైనా, ఉత్తర అమెరికా, ఖండాంతర యూరపు నుండి కొత్త వలసదారుల ప్రవాహానికి దారితీసింది. అలాగే బుష్‌రాంగింగు పౌర అశాంతి వ్యాప్తికి దారితీసింది; 1854లో బల్లారతు మైనర్లు బంగారు లైసెన్సు రుసుములకు వ్యతిరేకంగా యురేకా తిరుగుబాటును ప్రారంభించినప్పుడు రెండవది గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంది. 1860లలో బ్లాక్బర్డింగు ‌పెరుగుదల కనిపించింది. ఇక్కడ సౌతు సీ ఐలాండు వాసులు ప్రధానంగా క్వీన్స్‌ల్యాండు వలసవాదులచే బలవంతంగా లేదా ఒప్పంద కార్మికులుగా అపహరించబడ్డారు.

1886 నుండి ఆస్ట్రేలియన్ వలస ప్రభుత్వాలు చాలా మంది ఆదివాసీ పిల్లలను వారి కుటుంబాలు, సమాజాల నుండి తొలగించడం ప్రారంభించాయి. ఇవి పిల్లల రక్షణ బలవంతపు సమీకరణ విధానాల ఆధారంగా సమర్థించబడ్డాయి. రెండవ బోయరు యుద్ధం (1899–1902) ఆస్ట్రేలియా వలస దళాలు అతిపెద్ద విదేశీ విస్తరణగా గుర్తించబడింది.

### ప్రపంచ యుద్ధాలకు సమాఖ్య

*ది బిగ్ పిక్చరు*, టామ్ రాబర్ట్సు చిత్రించిన పెయింటింగ్, 1901లో మొదటి ఆస్ట్రేలియన్ పార్లమెంట్ ప్రారంభోత్సవాన్ని వర్ణిస్తుంది.
1901 జనవరి 1 న కాలనీల సమాఖ్య ఒక దశాబ్ద కాలం ప్రణాళిక, రాజ్యాంగ సమావేశాలు, ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలు తర్వాత సాధించబడింది. దీని ఫలితంగా కొత్త ఆస్ట్రేలియన్ రాజ్యాంగం కింద ఆస్ట్రేలియా కామన్వెల్తు ఒక దేశంగా స్థాపించబడింది.

1901 నుండి ఆస్ట్రేలియాకు బ్రిటిషు సామ్రాజ్యంలో స్వయం పాలన ఆధిపత్యం ఉంది. ఇది 1920లో లీగు ఆఫ్ నేషన్సు వ్యవస్థాపక సభ్యులలో ఒకటిగా ఉంది. 1945లో ఐక్యరాజ్యసమితి. *స్టాట్యూటు ఆఫ్ వెస్టు‌మినిస్టరు 1931* ఆస్ట్రేలియా అనుమతి లేకుండా సమాఖ్య స్థాయిలో ఆస్ట్రేలియా కోసం చట్టాన్ని రూపొందించే యుకె సామర్థ్యాన్ని ముగించింది. 1942లో ఆస్ట్రేలియా దీన్ని స్వీకరించింది. కానీ రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో ఆమోదించబడిన చట్టం చెల్లుబాటును నిర్ధారించడానికి ఇది 1939కి పాతది అయింది.

ఆస్ట్రేలియన్ క్యాపిటలు టెరిటరీ 1911లో కాంబెర్రా భవిష్యత్తు సమాఖ్య రాజధాని కోసం ఏర్పడింది. దీనిని నిర్మిస్తున్నప్పుడు, మెల్బోర్ను 1901 నుండి 1927 వరకు తాత్కాలిక రాజధానిగా పనిచేసింది. ఉత్తర భూభాగం 1911లో దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా నియంత్రణ నుండి కామన్వెల్తు‌కు బదిలీ చేయబడింది. 1905లో ఆస్ట్రేలియా పాపువా భూభాగం (గతంలో బ్రిటిషు కాలనీగా ఉండేది), 1920లో న్యూ గినియా భూభాగం (గతంలో జర్మనీ న్యూ గినియా) పరిపాలనను చేపట్టింది. ఈ రెండూ 1949లో పాపువా న్యూ గినియా భూభాగంగా ఏకం చేయబడి 1975లో ఆస్ట్రేలియా నుండి స్వాతంత్ర్యం పొందాయి.

1942 డార్విన్ బాంబు దాడి, రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో 100 కంటే ఎక్కువ ఆస్ట్రేలియా మీద జపనీసు వైమానిక దాడులలో మొదటిది.
1914లో ఆస్ట్రేలియా మొదటి ప్రపంచ యుద్ధంలో మిత్రదేశాలులో చేరింది. అనేక రంగాలలో పోరాటంలో పాల్గొంది. విదేశాలలో సేవలందించిన 3,24,000 మంది పురుషులలో, దాదాపు 60,000 మంది మరణించారు. మరో 1,52,000 మంది గాయపడ్డారు. 1915లో గల్లిపోలి వద్ద ఆస్ట్రేలియను, న్యూజిలాండు ఆర్మీ కార్ప్సు (ఎఎన్‌జెడ్‌ఎసి‌) ఓటమిని చాలా మంది ఆస్ట్రేలియన్లు "అగ్ని బాప్టిజం"గా భావిస్తారు. ఇది కొత్త దేశం గుర్తింపును సృష్టించింది. ప్రారంభంలో ప్రతి సంవత్సరం అంజాకు దినోత్సవంన జరుపుకుంటారు. ఈ తేదీ ఆస్ట్రేలియా దినోత్సవంతో దేశంలో అతి ముఖ్యమైనదిగా పోటీపడుతుంది.

1939 నుండి 1945 వరకు ఆస్ట్రేలియా రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో పోరాడడంలో మిత్రదేశాలుతో చేరి సాయుధ దళాలు, పసిఫికు, యూరోపియను, మధ్యధరా, మధ్యప్రాచ్య థియేటర్లు కలిసి పోరాడింది. 1942లో బ్రిటను సింగపూరు‌లో ఓటమి షాక్, ఆ తర్వాత వెంటనే డార్విను‌ మీద బాంబు దాడి, ఆస్ట్రేలియా గడ్డ మీద ఇతర జపనీసు దాడులు, ఆస్ట్రేలియాలో రెండవ ప్రపంచ యుద్ధంలో జపనీసు దండయాత్ర ఆసన్నమైంది. యుద్ధం యునైటెడు కింగ్‌డమ్ నుండి యునైటెడు స్టేట్సుకు మారడం వంటి విస్తృత మార్పులకు దారితీసింది. ఆస్ట్రేలియా ప్రధాన మిత్రుడు, భద్రతా భాగస్వామిగా ఉంది. 1951 నుండి ఆస్ట్రేలియా ఎ ఎన్‌జెడ్‌యుఎస్ ఒప్పందం ప్రకారం యునైటెడు స్టేట్సు‌తో పొత్తు పెట్టుకుంది.

### యుద్ధానంతర - సమకాలీన యుగాలు

 యుద్ధానంతర వలసదారులు 1954లో ఆస్ట్రేలియాకు యూరపు నుండి వచ్చారు
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత మూడు దశాబ్దాలలో ఆస్ట్రేలియా జీవన ప్రమాణాలు, విశ్రాంతి సమయం, శివారు అభివృద్ధిలో గణనీయమైన పెరుగుదలను చవిచూసింది. ప్రభుత్వాలు యూరపు అంతటా పెద్ద ఎత్తున వలసలు ప్రోత్సహించాయి. ఈ వలసదారులను "న్యూ ఆస్ట్రేలియన్లు" అని పిలిచాయి. "జనాభా పెంచుకోండి లేదా నశించండి" అనే నినాదాన్ని ఉపయోగించి ఆస్ట్రేలియన్లకు అధిక వలసలు సమర్థించబడ్డాయి. 1960ల నుండి శ్వేతజాతి ఆస్ట్రేలియా విధానం క్రమంగా సడలించబడింది.

శీతల యుద్ధం సమయంలో ఆస్ట్రేలియా, వెస్ట్రను బ్లాకులో భాగంగా ఉండేది. ఆస్ట్రేలియా, 1950లలో కొరియను యుద్ధం, మలయా అత్యవసర పరిస్థితి లోను, 1962 నుండి 1973 వరకు వియత్నాం యుద్ధం లోనూ పాల్గొంది. సమాజంలో కమ్యూనిస్టు ప్రభావం మీద ఉద్రిక్తతలు మెన్జీసు ప్రభుత్వం కమ్యూనిస్టు పార్టీ ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియాని నిషేధించడానికి విఫల ప్రయత్నాలుకు దారితీసింది. లేబరు పార్టీలో
చేదు చీలికకు దారితీసింది 1955.

1967 ప్రజాభిప్రాయ సేకరణ ఫలితంగా ఫెడరలు ప్రభుత్వం ఆదివాసీ ఆస్ట్రేలియన్లకు సంబంధించి చట్టాన్ని రూపొందించే అధికారాన్ని పొందింది. ఆదివాసీ ఆస్ట్రేలియన్లను జనాభా గణనలో పూర్తిగా చేర్చారు. కాలనీకి ముందు భూమి ఆసక్తులు (ఆస్ట్రేలియాలో స్థానిక శీర్షికగా సూచిస్తారు) ఆస్ట్రేలియా హైకోర్టు  *5వ మాబో క్వీన్స్‌ల్యాండు (నం 2)*లో ఆస్ట్రేలియా *టెర్రా నల్లియసు* కాదని తీర్పు ఇచ్చినప్పుడు మొదటిసారిగా ఆస్ట్రేలియా హైకోర్టు చట్టంలో గుర్తించబడింది. (భూమి ఎవరికీ చెందదు) యూరోపియను స్థిరనివాసం సమయంలో.

1973లో వైటు ఆస్ట్రేలియా పాలసీ చివరి అవశేషాలను రద్దు చేసిన తర్వాత ఆస్ట్రేలియా జనాభా, సంస్కృతి యూరోపియను కాని వలసల పెద్ద, కొనసాగుతున్న తరంగం ఫలితంగా రూపాంతరం చెందింది. ఎక్కువగా ఆసియా. 20వ శతాబ్దం చివరిలో ఇతర ఆసియా ఎన్ డాష్ పసిఫికు దేశాలతో విదేశాంగ విధాన సంబంధాల మీద కూడా దృష్టి పెరిగింది. 1986 నాటి ఆస్ట్రేలియా చట్టాలు ఆస్ట్రేలియా యునైటెడు కింగ్‌డమ్ మధ్య మిగిలిన రాజ్యాంగ సంబంధాలను తెంచుకున్నాయి. అదే సమయంలో చక్రవర్తిని ఆస్ట్రేలియా రాణిగా స్వతంత్రంగా కొనసాగించాయి. 1999 రాజ్యాంగ ప్రజాభిప్రాయ సేకరణలో 55% ఓటర్లు రాచరికాన్ని రద్దు చేయడం రిపబ్లికు‌గా మారడాన్ని తిరస్కరించారు.

యునైటెడు స్టేట్సు మీద ‌సెప్టెంబరు 11 దాడులు తర్వాత 2001 నుండి 2021 వరకు ఆఫ్ఘనిస్తాను యుద్ధంలో ఆస్ట్రేలియా సైనిక చరిత్ర, 2003 నుండి 2009 వరకు 2003 ఇరాకు దండయాత్రకు ఆస్ట్రేలియా సహకారం మీద పోరాడడంలో ఆస్ట్రేలియా యునైటెడు స్టేట్సు‌తో చేరింది. 21వ శతాబ్దంలో దేశం వాణిజ్య సంబంధాలు తూర్పు ఆసియా వైపు ఎక్కువగా దృష్టి సారించాయి. చైనా పెద్ద తేడాతో దేశం అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామిగా మారింది.

కోవిడ్-19 మహమ్మారికు ప్రతిస్పందనగా 2020 మార్చి నుండి లాక్‌డౌను‌లు, జాతీయ, రాష్ట్ర సరిహద్దుల్లో ప్రజా సమావేశాలు కదలికల మీద ఇతర పరిమితులను సమాఖ్య, రాష్ట్ర, భూభాగ ప్రభుత్వాలు అమలు చేశాయి. 2021లో వ్యాక్సిను‌లను విడుదల చేసిన తర్వాత ఈ పరిమితులను క్రమంగా సడలించారు. 2023 అక్టోబరు లో కోవిడ్-19 ఇక మీద జాతీయ ప్రాముఖ్యత కలిగిన అంటువ్యాధి సంఘటన కాదని ఆస్ట్రేలియా ప్రకటించింది.

## భౌగోళికం

### సాధారణ లక్షణాలు

ఆస్ట్రేలియా స్థలాకృతి పటం (ముదురు ఆకుపచ్చ అత్యల్ప ఎత్తును సూచిస్తుంది. ముదురు గోధుమ రంగు ఎత్తైనది.)
ఆస్ట్రేలియాలో ప్రధాన భూభాగం ఆస్ట్రేలియన్ ఖండం, టాస్మానియా ద్వీపం, అనేక చిన్న ఆఫ్‌షోర్ దీవులు, ఆష్మోరు కార్టియరు దీవులు, క్రిస్మస్ ద్వీపం, కోకోస్ (కీలింగు) దీవులు, కోరల్ సీ దీవులు, హర్డ్ ఐలాండ్, మెక్డొనాల్డు దీవులు, నార్ఫోక్ ఐలాండ్, మారుమూల ఆఫ్షోరు భూభాగాలు ఉన్నాయి. అంటార్కిటికాలో కూడా దాదాపు 42% ఆస్ట్రేలియన్ అంటార్కిటిక్ భూభాగమని ఆస్ట్రేలియా పేర్కొంది. కానీ ఈ వాదనను నాలుగు ఇతర దేశాలు మాత్రమే గుర్తించాయి.

ఆస్ట్రేలియా ప్రధాన భూభాగం అక్షాంశాలు 9°, 44° దక్షిణం, రేఖాంశాలు 112°, 154° తూర్పు మధ్య ఉంది. హిందూ, పసిఫికు మహాసముద్రాలచే చుట్టుముట్టబడిన ఆస్ట్రేలియా, ఆసియా నుండి అరాఫురా, తైమూరు సముద్రాలచే వేరు చేయబడింది. పగడపు సముద్రం క్వీన్స్‌ల్యాండు తీరంలో ఉంది. టాస్మాను సముద్రం ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్ మధ్య ఉంది. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పగడపు దిబ్బ అయిన గ్రేటు బారియరు రీఫు, ఈశాన్య తీరానికి కొద్ది దూరంలో ఉంది. 2,300 km (1,400 mi) కంటే ఎక్కువ విస్తరించి ఉంది.

ప్రధాన భూభాగం ప్రపంచంలోనే అతి చిన్న ఖండం. దేశం మొత్తం వైశాల్యం ప్రకారం ఆరవ అతిపెద్దది. ఆస్ట్రేలియాను కొన్నిసార్లు ప్రపంచంలోని అతిపెద్ద ద్వీపంగా పరిగణిస్తారు దీనిని "ద్వీప ఖండం" అంటారు. దీనికి 35,877 km (22,293 mi) తీరప్రాంతం ఉంది (అన్ని ఆఫ్‌షోరు దీవులను మినహాయించి). తనది 8,148,250 square kilometres (3,146,060 sq mi) విస్తీర్ణం గల ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలం అని ఆస్ట్రేలియా పేర్కొంది. ఈ ప్రత్యేక ఆర్థిక మండలంలో ఆస్ట్రేలియన్ అంటార్కిటిక్ భూభాగాన్ని కలప లేదు.

 ఫిట్జు‌రాయ్ ఐలాండు గ్రేట్ బారియరు రీఫు
ప్రధాన ద్వీపసమూహంలోని 600 దీవులలో ఒకటి ఆస్ట్రేలియాలో ఎక్కువ భాగం శుష్క లేదా పాక్షిక శుష్క. 2021 లో ప్రపంచంలో ఉన్న మొత్తం శాశ్వత పచ్చికభూములలో, పచ్చిక బయళ్లలో 10% ఆస్ట్రేలియాలో ఉన్నాయి. ఫారెస్టు కవరు ఆస్ట్రేలియా భూభాగంలో దాదాపు 17%. ఆస్ట్రేలియన్ ప్రధాన భూభాగం సాపేక్షంగా చదునుగా ఉంది. అన్ని ఖండాలకు 870 metres (2,850 ft) తో పోలిస్తే సగటు ఎత్తు 325 metres (1,066 ft). గ్రేటు డివైడింగు రేంజి తూర్పు ఆస్ట్రేలియాలో ఎక్కువ భాగం వెంట నడుస్తుంది. మధ్య లోతట్టు ప్రాంతాలను తూర్పు ఎత్తైన ప్రాంతాల నుండి విభజిస్తుంది. 2,228 m (7,310 ft) వద్ద మౌంటు కోస్సియుస్కో ప్రధాన భూభాగంలో ఎత్తైన పర్వతం. మాసను శిఖరం, 2,745 m (9,006 ft) వద్ద, హర్డు ద్వీపంలో, ఆస్ట్రేలియన్ అంటార్కిటికు భూభాగంలో, మౌంటు మెక్‌క్లింటాకు, మౌంటు మెన్జీసు, వరుసగా 3,492 m (11,457 ft), 3,355 m (11,007 ft) వద్ద ఉన్నాయి.

 ఉలురు మధ్య ఆస్ట్రేలియాలోని పాక్షిక-శుష్క ప్రాంతంలో
ముర్రే-డార్లింగు అనేది ప్రధాన నదీ వ్యవస్థ, ఇది న్యూ సౌత్ వేల్సు దక్షిణ క్వీన్స్‌ల్యాండు‌లోని చాలా భాగాన్ని సరస్సు అలెగ్జాండ్రినా వైపు, దక్షిణ ఆస్ట్రేలియాలోని సముద్రాన్ని ప్రవహిస్తుంది. మధ్య, పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియాలో చిన్న తీరప్రాంత నదీ వ్యవస్థలు, ఐర్ సరస్సు వ్యవస్థ వంటి లోతట్టు పారుదల వ్యవస్థలు, ఉప్పు సరస్సు వ్యవస్థలు కూడా ఉన్నాయి. ఆస్ట్రేలియా నదులు ఏ ఖండంలోనూ సముద్రంలోకి అత్యల్ప విడుదలను కలిగి ఉన్నాయి. ప్రధాన భూభాగం, చదునైన, శుష్క ప్రొఫైలు దాని నదులను నెమ్మదిగా కదిలేలా చేస్తుంది. ఫలితంగా భూమి మీద ఉప్పు పేరుకుపోతుంది. లవణీకరణ ఆస్ట్రేలియా నేలను ప్రతికూలంగా ప్రభావితం చేస్తుంది. ఇది ప్రపంచ ప్రమాణాలతో పోలిస్తే సగటున పోషకాలలో తక్కువగా ఉంటుంది.

ఆస్ట్రేలియా జనాభా తీరప్రాంత అంచులలో కేంద్రీకృతమై ఉంది. జనాభాలో దాదాపు 95% మంది తీరానికి 100 కి.మీ. దూరంలో నివసిస్తున్నారు; ప్రపంచ సగటు 39%. ఆస్ట్రేలియా జనాభా సాంద్రత ప్రకారం దేశాలు, జనాభా సాంద్రత చదరపు కిలోమీటరుకు 3.5 నివాసులు, ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యల్ప జనాభాలో ఒకటి. అయితే సమశీతోష్ణ ఆగ్నేయ తీరప్రాంతంలోని నగరాల్లో జనాభాలో పెద్ద సాంద్రత ఉంది. జనాభా సాంద్రత మధ్య మెల్బోర్ను‌లో చదరపు కిలోమీటరుకు 38 నివాసులను మించిపోయింది.

### భూగర్భ శాస్త్రం

 ఆస్ట్రేలియా ప్రాథమిక భౌగోళిక ప్రాంతాలు (వయస్సు ప్రకారం)
గతంలో రోడినియా గోండ్వానా సూపరు కాంటినెంటులలో భాగంగా ఉండేది. ఆస్ట్రేలియా దాదాపు 35 మిలియను సంవత్సరాల క్రితం అంటార్కిటికా నుండి పూర్తిగా విడిపోయి ఉత్తరం వైపుకు కదులుతూనే ఉంది. చివరి హిమనదీయ కాలం ముగిసినప్పుడు, పెరుగుతున్న సముద్ర మట్టాలు సుమారు 8,000 సంవత్సరాల క్రితం ఆస్ట్రేలియన్ ప్రధాన భూభాగాన్ని న్యూ గినియా నుండి, టాస్మానియా నుండి సుమారు 6,000 సంవత్సరాల క్రితం వేరు చేశాయి. సంవత్సరాల క్రితం.

ఆస్ట్రేలియా ఆస్ట్రేలియన్ టెక్టోనికు ప్లేటు లోపల బాగా ఉంది. ప్రధాన భూభాగం భౌగోళికంగా సాపేక్షంగా స్థిరంగా ఉంది. పెద్ద పర్వత నిర్మాణాలు, చురుకైన అగ్నిపర్వతాలు లేదా టెక్టోనికు లోపాలు లేవు. అయితే ఆస్ట్రేలియన్ ప్లేటు సంవత్సరానికి 6 నుండి 7 సెం.మీ. చొప్పున ఉత్తర-ఈశాన్య దిశగా కదులుతోంది. ప్రస్తుతం యూరేషియను ప్లేటు పసిఫికు ప్లేటుతో ఢీకొంటోంది. ఫలితంగా వచ్చే ఇంట్రాటెక్టోనిక్ ఒత్తిళ్లు భౌగోళికంగా స్థిరమైన భూభాగం కోసం సాపేక్షంగా అధిక భూకంప కార్యకలాపాలకు దారితీస్తాయి. 1901 - 2017 మధ్య 6 కంటే ఎక్కువ
క్షణం మాగ్నిట్యూడు కలిగిన 18 భూకంపాలు సంభవించాయి. 1989లో సంభవించిన న్యూకాజిలు భూకంపం ఆస్ట్రేలియాలో అత్యంత ప్రాణాంతకమైనది. 13 మంది మృతి చెందారు. తూర్పు ప్రధాన భూభాగంలో 4,600 సంవత్సరాల క్రితం వరకు చురుకైన అగ్నిపర్వతాలు ఉన్నాయి. ఇది ఆదిమవాసుల స్థల పేర్లు సృష్టి కథలలో ప్రతిబింబిస్తుంది. ప్రస్తుతం అగ్నిపర్వతం మారుమూల హర్డు ఐలాండు మెక్‌డొనాల్డు దీవులలో సంభవిస్తుంది.

ఆస్ట్రేలియన్ ఖండాంతర క్రస్టు పశ్చిమాన పురాతన ఆర్కియను క్రాటనుల నుండి తూర్పున చిన్న ఓరోజెనికు నిర్మాణాల వరకు మూడు చక్రాలలో సృష్టించబడింది (సుమారు 541 మిలియన్ల నుండి 252 మిలియన్ల సంవత్సరాల క్రితం నిర్మించబడింది). పురాతన ఆస్ట్రేలియన్ ఉపరితల శిలలు ఆర్కియను కాలం నాటివి. పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియాలో కొన్ని 3.7 బిలియను సంవత్సరాల కంటే పాతవి దక్షిణ ఆస్ట్రేలియాలో మరికొన్ని 3.1 బిలియన్ల సంవత్సరాల కంటే పాతవి. భూమి మీద ఉన్న అతి పురాతనమైన జిర్కాను స్ఫటికాలు 4.4 బిలియన్ల సంవత్సరాల నాటివి, పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియాలో కనుగొనబడ్డాయి. అయితే ఆస్ట్రేలియాలో దాదాపు 80 శాతం 250 మిలియన్ల సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు గల అవక్షేపణ శిలలు, రెగోలితులతో కప్పబడి ఉంది.

### వాతావరణం

 ఆస్ట్రేలియా కోపెన్ వాతావరణ రకాలు
ఆస్ట్రేలియా వాతావరణం ఈశాన్య, వాయవ్య దిశలో తేమతో కూడిన ఉష్ణమండలం నుండి మధ్యలో శుష్క వాతావరణం వరకు ఉంటుంది. దక్షిణ తీరప్రాంతం సమశీతోష్ణ, తేమతో ఉంటుంది, ఆగ్నేయ ఎత్తైన ప్రాంతాలు, టాస్మానియాలో శీతాకాలపు మంచు ఉంటుంది. "గుర్రపు అక్షాంశాలు"లో ఆస్ట్రేలియా స్థానం వల్ల వాతావరణం ప్రభావితమవుతుంది. ఇది శుష్క పరిస్థితులను కలిగిస్తుంది. మొత్తంమీద ఆస్ట్రేలియన్ ప్రధాన భూభాగం అత్యంత పొడిగా ఉండే ఖండం సగటు వార్షిక వర్షపాతం 470 millimetres (19 in). దేశంలో దాదాపు 70% శుష్క లేదా పాక్షిక-శుష్క ప్రాంతం. దాదాపు 18% ఎడారి.

వాతావరణం ఎల్ నినో–దక్షిణ ఆసిలేషను హిందూ మహాసముద్ర డైపోలు, దక్షిణ యాన్యులరు మోడు వంటి వివిధ వ్యవస్థల ద్వారా కూడా ప్రభావితమవుతుంది. ఆస్ట్రేలియాలో సంవత్సరాలలో, సంవత్సరాల మధ్య వర్షపాతంలో అసాధారణ వైవిధ్యం ఉంటుంది. ఇది తరచుగా కరువులు, వరదలకు దారితీస్తుంది. ఉష్ణమండల ఆస్ట్రేలియాలో తుఫానులు, వర్షపాత మాంద్యాలు సాధారణం. వేసవి రుతుపవనాలు ఉత్తర ఆస్ట్రేలియాకు గణనీయమైన వర్షపాతాన్ని తెస్తాయి. అల్పపీడన కణాలు దక్షిణాన శీతాకాల వర్షపాతాన్ని తెస్తాయి. దేశంలోని వాయవ్యంలో అత్యంత వేడి ప్రాంతాలు, ఆగ్నేయంలో చల్లగా ఉంటాయి. దక్షిణ ఆస్ట్రేలియాలో బుష్‌ఫైరు పరిస్థితులు సర్వసాధారణం.

గ్రీన్‌హౌసు వాయు ఉద్గారాల పెరుగుదల కారణంగా వాతావరణ మార్పు 1910 నుండి ఆస్ట్రేలియా ఉష్ణోగ్రతలు 1.5°సి పెరిగాయి. తీవ్రమైన వేడి, భారీ వర్షపాతం సంభవించాయి. 1970 నుండి దక్షిణ ఆస్ట్రేలియాలో ఏప్రిల్ నుండి అక్టోబరు వరకు వర్షపాతం తగ్గింది. 1950ల నుండి ఎక్కువ బుష్ఫైరు సీజను ఉంది. 1970ల నుండి ఉత్తర ఆస్ట్రేలియాలో వర్షపాతం పెరిగింది. 1982 నుండి ఉష్ణమండల తుఫానుల సంఖ్య తగ్గింది. 1950ల చివరి నుండి ఆల్పైను మంచు తగ్గింది. ఆస్ట్రేలియా చుట్టూ సముద్ర మట్టాలు పెరుగుతున్నాయి. చుట్టుపక్కల మహాసముద్రాలు మరింత ఆమ్లంగా మారుతున్నాయి.

### జీవవైవిధ్యం

 కోలా *యూకలిప్టసు*
ఆస్ట్రేలియా 17 మెగాడైవర్సు దేశాలలో ఒకటి. దాని సుదీర్ఘ భౌగోళిక ఒంటరితనం కారణంగా, ఆస్ట్రేలియా బయోటాలో ఎక్కువ భాగం ప్రత్యేకమైనది. దాని ఉభయచరాలులో 94%, దాని సరీసృపాలు, పుష్పించే మొక్కలులో 93%, దాని క్షీరదాలులో 69%, దాని పక్షులులో 46% స్థానిక. ఆస్ట్రేలియాలో విస్తృత శ్రేణి పర్యావరణ వ్యవస్థలు ఉన్నాయి. వీటిలో 89 ప్రాంతాలు, 419 ఉపప్రాంతాలు ఆస్ట్రేలియన్ బయోరీజియను ఫ్రేంవర్కు లో గుర్తించబడ్డాయి.

2025 జనవరిలో ఆస్ట్రేలియన్ జాతీయ జాతుల జాబితాలో 168,386 పేరున్న జాతులు ఉన్నాయి. అయితే 70% ఆస్ట్రేలియన్ జాతులు కనుగొనబడలేదు. వర్గీకరించబడలేదు, 6,00,000 ఆస్ట్రేలియన్ స్థానిక జాతులు ఉండవచ్చు అని అంచనా వేయబడింది. సాధారణంగా, సకశేరుకాలు, పుష్పించే మొక్కల పరిజ్ఞానం అకశేరుకాలు, శిలీంధ్రాలు కంటే మెరుగ్గా ఉంటుంది. ఆస్ట్రేలియా శిలీంధ్రాలు కీటకాలలో 10% కంటే తక్కువ పేర్లు పెట్టబడ్డాయని అంచనా.

ప్రపంచంలో తెలిసిన వృక్ష జాతులలో దాదాపు 10% ఆస్ట్రేలియాలో కనిపిస్తాయి. వీటిలో చాలా వరకు శుష్క వాతావరణం. వేరియబులు వర్షపాతం, పోషకాలు లేని నేలకు అనుగుణంగా మారాయి. ఎడారులు, జెరికు పొదలు ప్రధాన భూభాగంలో దాదాపు 70% ఆక్రమించాయి. అకాసియా, బ్యాంసియా, యూకలిప్టులు ఆస్ట్రేలియాలో ఎక్కువ భాగం విస్తరించి ఉన్నాయి. చాలా మొక్కలు గట్టిగా, దీర్ఘకాలం జీవించే ఆకులను కలిగి ఉంటాయి. కార్బను‌తో సమృద్ధిగా ఉంటాయి. పోషకాలు తక్కువగా ఉంటాయి. బుష్ఫైరు‌లకు బాగా అనుగుణంగా ఉంటాయి.

ప్రపంచంలోని 330 జాతుల మార్సుపియలులలో మూడింట రెండు వంతులు ఆస్ట్రేలియాకు చెందినవి. ఆస్ట్రేలియన్ ప్లాసెంటలు క్షీరదాలు (విపరీతంగా గబ్బిలాలు, ఎలుకలు) కూడా ప్రపంచంలోని భూమి క్షీరద జాతులలో దాదాపు 47% ఉన్నాయి. ఆస్ట్రేలియాలో ప్రపంచంలో తెలిసిన సరీసృపాలలో దాదాపు 10% ఉన్నాయి. జాతులు. దాదాపు 3,20,500 అకశేరుక జాతులు కూడా ఉన్నాయి. వీటిలో కీటకాలు అతిపెద్ద తరగతి అన్ని జంతు జాతులలో 75% కంటే ఎక్కువ ఉన్నాయి. ఆస్ట్రేలియాలో 15,000 కంటే ఎక్కువ తెలిసిన శిలీంధ్రాల జాతులు ఉన్నాయి. అయితే పదివేల జాతులు ఇంకా ఉండే అవకాశం ఉంది.

ఆస్ట్రేలియా వన్యప్రాణులు వాటి వాతావరణాలకు అనేక అనుసరణలను చూపుతాయి. చాలా మొక్కల ఆకులు పోషకాలలో తక్కువగా ఉన్నందున ఆస్ట్రేలియాలో తేనె, పుప్పొడిని తినే తేనె పోసం వంటి పక్షులు, కీటకాలు, మార్సుపియల్సు అధిక నిష్పత్తిలో ఉన్నాయి. కోలా సీనికి ఒక మినహాయింపు. యూకలిప్టసు ఆకులను తినడంలో దీనికి ప్రత్యేకత ఉంది. పోషకాహార లోపం ఉన్న వృక్షజాలం, వేరియబులు వర్షపాతం కూడా తక్కువ శక్తి అవసరాలు కలిగిన జంతువులకు అనుకూలంగా ఉంటాయి. వీటిలో పాములు, బల్లులు, కంగారూ, వాలబీ వంటి దూకే మార్సుపియల్సు ఉన్నాయి. అయితే ఆస్ట్రేలియా మార్సుపియల్సు ఇలాంటి వాతావరణాలలో నివసించే ఇతర ఖండాల మావి క్షీరదాల కన్వర్జెంటు ఎవల్యూషనుకు ఆధారాలు ఉన్నాయి. ఉదాహరణకు అంతరించిపోయిన థైలాసిను (టాస్మానియను పులి) జరాయు తోడేలుతో, మార్సుపియలు మోల్, ఆఫ్రికాలోని బంగారు మోల్‌లతో, హోపింగు ఎలుకలు ఇతర శుష్క ప్రాంతాల దూకే ఎలుకలతో సారూప్యతలు ఉన్నాయి.

సుమారు 46 వేల సంవత్సరాల క్రితం ఆస్ట్రేలియాలోని సకశేరుకాలలో ప్రధాన విలుప్తాలు సంభవించాయి. వాటిలో మెగాఫౌనా కూడా ఉన్నాయి. ఈ విలుప్తాలలో మానవ కార్యకలాపాలు. వాతావరణ మార్పుల పాత్ర మీద కొనసాగుతున్న శాస్త్రీయ చర్చ జరుగుతోంది. దాదాపు 4,000 నుండి 5,000 సంవత్సరాల క్రితం ఆ ద్వీపానికి టాస్మానియను పులి టాస్మానియను డెవిలు పరిధి సంకోచం కూడా ప్రధాన భూభాగంలో మార్పులకు అనుగుణంగా ఉంది. వీటిలో పెరుగుతున్న మానవ జనాభా, డింగో పరిచయం, అగ్ని, కొత్త రాతి పనిముట్ల సాంకేతికతల వినియోగం ఎక్కువగా ఉంది.

గత రెండు శతాబ్దాలలో, ఆస్ట్రేలియా ఏ ఇతర ఖండం కంటే ఎక్కువ క్షీరద జాతులను కోల్పోయింది. మొత్తంమీద 100 ఆస్ట్రేలియన్ జాతులు అడవిలో అంతరించిపోయినవి లేదా అంతరించిపోయినవిగా జాబితా చేయబడ్డాయి. 2021 జూన్ లో ఆస్ట్రేలియన్ ప్రభుత్వాలు 1,000 కంటే ఎక్కువ జంతు, వృక్ష జాతులను అంతరించిపోతున్న లేదా తీవ్రంగా అంతరించిపోతున్న జాతులుగా జాబితా చేశాయి. అంతరించిపోతున్న జాతులకు ప్రధాన ముప్పులు ప్రకృతి దృశ్య మార్పు, పర్యావరణ వ్యవస్థ అంతరాయం, ఫెరలు క్యాటు, రెడ్ ఫాక్సు వంటి ప్రవేశపెట్టబడిన జాతులు, వాతావరణ మార్పు.

ఫెడరలు *పర్యావరణ రక్షణ, జీవవైవిధ్య పరిరక్షణ చట్టం 1999* అనేది అంతరించిపోతున్న జాతుల రక్షణ కోసం చట్టపరమైన చట్రం. జాతీయ రిజర్వు వ్యవస్థ అనేది ఆస్ట్రేలియా రక్షిత ప్రాంతాల నెట్వర్కు . 30 జూన్ 2022 నాటికి ఇది ఆస్ట్రేలియా భూభాగంలో 22% కంటే ఎక్కువ ఆక్రమించింది. *ఆస్ట్రేలియా ప్రకృతి వ్యూహం 2024–2030* అనేది 2030 నాటికి ఆస్ట్రేలియాలో జీవవైవిధ్య నష్టాన్ని తిప్పికొట్టడం యునైటెడు నేషన్సు కన్వెన్షను ఆన్ బయోలాజికలు డైవర్సిటీ, ఇతర అంతర్జాతీయ నిబంధనల ప్రకారం కౌంటీ బాధ్యతలను తీర్చడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న జాతీయ జీవవైవిధ్య ప్రణాళిక చేయబడింది.

## ప్రభుత్వం - రాజకీయాలు

3వ చార్లెసు,
ఆస్ట్రేలియా రాజుసాం మోస్టిను,
గవర్నరు-జనరలుఆంథోనీ అల్బనీసు,
ప్రధాన మంత్రి
ఆస్ట్రేలియా ఒక రాజ్యాంగ రాచరికం, పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యం, సమాఖ్య. 1901లో సమాఖ్య నుండి దేశం స్థిరమైన ఉదారవాద ప్రజాస్వామ్య రాజకీయ వ్యవస్థతో పాటు దాని ఎక్కువగా మారని రాజ్యాంగంను కొనసాగించింది. ఇది ప్రపంచంలోని పురాతన సమాఖ్యలలో ఒకటి దీనిలో అధికారం సమాఖ్య. రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య విభజించబడింది. ఆస్ట్రేలియన్ ప్రభుత్వ వ్యవస్థ యునైటెడు కింగ్‌డమ్ (విలీన కార్యనిర్వాహక సంస్థ, రాజ్యాంగ రాచరికం, బలమైన పార్టీ క్రమశిక్షణ), యునైటెడు స్టేట్సు (సమాఖ్యవాదం, లిఖిత రాజ్యాంగం, బలమైన ద్విసభ రాష్ట్రాలు సమాన ప్రాతినిధ్యం కలిగి ఉన్న సెనేటు‌తో) రాజకీయ వ్యవస్థల నుండి ఉద్భవించిన అంశాలను మిళితం చేస్తుంది. దీని ఫలితంగా ఒక ప్రత్యేకమైన హైబ్రిడు ఏర్పడుతుంది.

సమాఖ్య ప్రభుత్వ అధికారం పాక్షికంగా వేరు చేయబడింది. మూడు సమూహాల మధ్య:

* శాసనసభ: ద్విసభ పార్లమెంటు, ఇందులో రాచరికం, సెనేటు, ప్రతినిధుల సభ ఉంటాయి.
* కార్యనిర్వాహక: ప్రధాన మంత్రి (ప్రతినిధుల సభలో మెజారిటీ ఉన్న పార్టీ లేదా సంకీర్ణ నాయకుడు), వారు ఎంచుకున్న క్యాబినెటు ఇతర మంత్రులు నేతృత్వంలోని ఆస్ట్రేలియా ప్రభుత్వం; గవర్నరు జనరలు అధికారికంగా నియమించారు
* న్యాయవ్యవస్థ: హైకోర్టు, ఇతర ఫెడరలు కోర్టులు.

2025 మే 3న జరిగిన ఎన్నికల తర్వాత ప్రధానమంత్రి ఆస్ట్రేలియన్ లేబరు పార్టీకి చెందిన ఆంథోనీ అల్బనీసు. 3వ చార్లెస్ ఆస్ట్రేలియా రాజుగా పరిపాలిస్తాడు. ఆస్ట్రేలియాలో సమాఖ్య స్థాయిలో ఆస్ట్రేలియా గవర్నరు-జనరలు, రాష్ట్ర స్థాయిలో గవర్నర్లు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాడు. వారు ఆస్ట్రేలియా రాజ్యాంగంలోని రాజ్యాంగం, సమావేశం సెక్షను 63 వారి మంత్రుల సలహా మేరకు పనిచేస్తాయి. అందువలన ఆచరణలో గవర్నరు-జనరలు ప్రధాన మంత్రి, క్యాబినెటు చర్యలకు చట్టపరమైన వ్యక్తిగా వ్యవహరిస్తారు. గవర్నరు-జనరలు కొన్ని సందర్భాల్లో రిజర్వు పవరులను ఉపయోగించవచ్చు: మంత్రివర్గ సలహా లేనప్పుడు లేదా విరుద్ధంగా ఉపయోగించగల అధికారాలు. ఈ అధికారాలను ఎప్పుడు ఉపయోగించవచ్చో సమావేశం ద్వారా నిర్వహించబడుతుంది. వాటి ఖచ్చితమైన పరిధి అస్పష్టంగా ఉంటుంది. 1975 రాజ్యాంగ సంక్షోభంలో విట్లాం ప్రభుత్వంను తొలగించడం ఈ అధికారాల అత్యంత ముఖ్యమైన ఉపయోగం.

 పార్లమెంటు హౌసు, కాంబెర్రా
సెనేటు (ఎగువ సభ)లో 76 మంది సెనేటర్లు ఉన్నారు: రాష్ట్రాల నుండి ఒక్కొక్కరు పన్నెండు మంది. ప్రధాన భూభాగాల నుండి (ఆస్ట్రేలియన్ రాజధాని ప్రాంతం, ఉత్తర ప్రాంతం) ఇద్దరు. ప్రతినిధుల సభ (దిగువ సభ)లో 150 మంది సభ్యులు ఉన్నారు. వీరిని సాధారణంగా "ఎలక్టోరేట్లు" లేదా "సీట్లు" అని పిలుస్తారు. జనాభా ఆధారంగా రాష్ట్రాలకు కేటాయించబడుతుంది. ప్రస్తుత రాష్ట్రాలలో ప్రతి ఒక్కటి కనీసం ఐదు సీట్లకు హామీ ఇస్తుంది. దిగువ సభకు గరిష్టంగా మూడు సంవత్సరాల పదవీకాలం ఉంటుంది, కానీ ఇది స్థిరంగా ఉండదు. ప్రభుత్వాలు సాధారణంగా గరిష్టానికి ముందు 6 నెలల్లో ఏదో ఒక సమయంలో ఎన్నికల కోసం సభను ముందుగానే రద్దు చేస్తాయి. రెండు సభలకు ఎన్నికలు సాధారణంగా ఒకేసారి జరుగుతాయి, సెనేటర్లు ఆరు సంవత్సరాల పదవీకాలాన్ని కలిగి ఉంటారు. భూభాగాల నుండి వచ్చినవారు మినహా వారి పదవీకాలం స్థిరంగా లేదు. కానీ దిగువ సభకు ఎన్నికల చక్రంతో ముడిపడి ఉంటుంది. అందువల్ల సెనేటు‌లోని 76 స్థానాల్లో 40 స్థానాలు మాత్రమే ప్రతి ఎన్నికలకు ఉంచబడతాయి (అయితే చక్రం డబులు రద్దు ద్వారా అంతరాయం కలిగితే మినహా).

ఆస్ట్రేలియా ఎన్నికల వ్యవస్థ ప్రతినిధుల సభ, అన్ని రాష్ట్ర, భూభాగ దిగువ సభ ఎన్నికలకు ప్రాధాన్యతా ఓటింగును ఉపయోగిస్తుంది (టాస్మానియా హరే-క్లార్కు వ్యవస్థను ఉపయోగించే ఎసిటి మినహా). సెనేటు చాలా రాష్ట్ర ఎగువ సభలు అనుపాత వ్యవస్థను ఉపయోగిస్తాయి. ఇది ప్రతి రాష్ట్రానికి ప్రాధాన్యత ఓటింగు‌ను అనుపాత ప్రాతినిధ్యంతో మిళితం చేస్తుంది. ఓటింగు, నమోదు తప్పనిసరి ప్రతి అధికార పరిధిలో 18 సంవత్సరాలు అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న నమోదు చేసుకున్న పౌరులందరికి ఇది వర్తిస్తుంది. ప్రతినిధుల సభలో మెజారిటీ మద్దతు ఉన్న పార్టీ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేస్తుంది. దాని నాయకుడు ప్రధానమంత్రి అవుతాడు. గవర్నరు జనరలు ప్రధానమంత్రిని నియమిస్తాడు. పార్లమెంటు విశ్వాసం కోల్పోయిన లేదా చట్టవిరుద్ధంగా వ్యవహరించే వ్యక్తిని తొలగించవచ్చు. ఆస్ట్రేలియా శక్తివంతమైన, ఎన్నికైన ఎగువ సభ కలిగిన వెస్టు‌మినిస్టరు పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్యం కాబట్టి దాని వ్యవస్థను కొన్నిసార్లు "వాషు‌మినిస్టరు మ్యుటేషను" అని పిలుస్తారు. లేదా సెమీ-పార్లమెంటరీ అంటారు.

సాధారణంగా సమాఖ్య ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసే రెండు ప్రధాన రాజకీయ సమూహాలు ఉన్నాయి: ఆస్ట్రేలియన్ లేబరు పార్టీ లిబరలు పార్టీ, దాని మైనరు భాగస్వామి అయిన నేషనలు పార్టీ సమూహం అయిన కూటమి. రాష్ట్ర స్థాయిలో ప్రభుత్వ స్థాయిలో, నేషనల్సు, లిబరలు పార్టీ మధ్య సంబంధం భిన్నంగా ఉంటుంది. పార్టీలు క్వీన్స్‌ల్యాండు‌లో విలీనం అయ్యాయి. నార్తర్ను టెరిటరీ (ఫెడరలు పార్లమెంటేరియన్లు, అయితే, లిబరలు లేదా నేషనలు పార్టీ రూమ్); న్యూ సౌతు వేల్సు, విక్టోరియా, పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియాలో సంకీర్ణంలో; దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా, టాస్మానియాలోని లిబరల్సు‌తో పోటీలో. ఆస్ట్రేలియన్ రాజకీయ సంస్కృతిలో, లేబరు పార్టీని మధ్య-ఎడమ]గా, సంకీర్ణాన్ని మధ్య-కుడిగా పరిగణిస్తారు. స్వతంత్ర సభ్యులు, అనేక చిన్న పార్టీలు ఆస్ట్రేలియన్ పార్లమెంటులలో, ఎక్కువగా ఎగువ సభలలో ప్రాతినిధ్యం సాధించాయి. ఆస్ట్రేలియన్ గ్రీన్సు ఓటు, సభ్యత్వం రెండింటిలోనూ మూడవ అతిపెద్ద పార్టీ, పార్లమెంటరీ ప్రాతినిధ్యంలో నాల్గవ అతిపెద్ద పార్టీగా ఉంది.

### రాష్ట్రాలు - భూభాగాలు

 ఆస్ట్రేలియా రాష్ట్రాలు, భూభాగాలు
ఆస్ట్రేలియాలో ఆరు రాష్ట్రాలు ఉన్నాయి—న్యూ సౌతు వేల్సు (ఎన్‌ఎస్‌డబల్యూ), విక్టోరియా (విక్), క్వీన్స్‌ల్యాండు, (క్యూఎల్‌డి), పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియా (డబల్యూ ), దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా (ఎస్‌ఎ), టాస్మానియా (టాసు)- రెండు ప్రధాన భూభాగ స్వయం పాలన భూభాగాలు—ఆస్ట్రేలియన్ క్యాపిటలు టెరిటరీ (ఎసిటి), ఉత్తర భూభాగం (ఎన్‌టి).

రాజ్యాంగం కామన్వెల్తు‌కు (సమాఖ్య స్థాయి ప్రభుత్వం) ప్రత్యేక అధికారాలను మంజూరు చేసే కొన్ని రంగాలలో మినహా రాష్ట్రాలకు చట్టాలు చేసే సాధారణ అధికారం ఉంటుంది. కామన్వెల్తు రాజ్యాంగంలో జాబితా చేయబడిన అంశాల మీద మాత్రమే చట్టాలను రూపొందించగలదు కానీ దాని చట్టాలు ఏదైనా అస్థిరత ఉన్నంత వరకు రాష్ట్రాల చట్టాల మీద ప్రబలంగా ఉంటాయి. సమాఖ్య నుండి జాబితా చేయబడిన కామన్వెల్తు అధికారాలకు ఇవ్వబడిన విస్తృత వివరణ కారణంగా – కామన్వెల్తు గ్రాంట్ల మీద రాష్ట్రాల భారీ ఆర్థిక ఆధారపడటం కారణంగా రాష్ట్రాలకు సంబంధించి కామన్వెల్తు అధికారం గణనీయంగా పెరిగింది.

ప్రతి రాష్ట్రం, ప్రధాన ప్రధాన భూభాగానికి దాని స్వంత పార్లమెంటు—యూనికామెరలు ఉత్తర భూభాగంలో,ఎసిటి, క్వీన్స్‌ల్యాండు‌లో, ఇతర రాష్ట్రాల్లో ద్వికామెరలు ఉన్నాయి. దిగువ సభలను శాసన సభ (దక్షిణ ఆస్ట్రేలియా, టాస్మానియాలో అసెంబ్లీ సభ) అని పిలుస్తారు; ఎగువ సభలను శాసన మండలి అని పిలుస్తారు. ప్రతి రాష్ట్రంలో ప్రభుత్వ అధిపతి ప్రీమియరు. ప్రతి భూభాగంలో ముఖ్యమంత్రి. ప్రతి రాష్ట్రంలో రాజుకు గవర్నరు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తారు. కామన్వెల్తు స్థాయిలో, రాజు ప్రతినిధి గవర్నరు జనరలు.

కామన్వెల్తు ప్రభుత్వం అంతర్గత జెర్విసు బే టెరిటరీ, బాహ్య భూభాగాలను నేరుగా నిర్వహిస్తుంది: ఆష్మోరు, కార్టియరు దీవులు, కోరలు సీ దీవులు, హర్డు ఐలాండు, మెక్డొనాల్డు దీవులు, ఆస్ట్రేలియన్ హిందూ మహాసముద్ర భూభాగాలు (క్రిస్మసు ద్వీపం, కోకోసు (కీలింగు) దీవులు), నార్ఫోకు ద్వీపం, ఆస్ట్రేలియన్ అంటార్కిటికు భూభాగం. మారుమూల మాక్యురీ దీవి, లార్డు హ్యూ దీవి వరుసగా టాస్మానియా, న్యూ సౌతు వేల్సు‌లో భాగంగా ఉన్నాయి.

### విదేశీ సంబంధాలు

 ఆస్ట్రేలియా దౌత్య మిషన్లు
ఆస్ట్రేలియా ఒక మధ్య శక్తి, దీని విదేశీ సంబంధాలు మూడు ప్రధాన ద్విపార్టీ స్తంభాలను కలిగి ఉన్నాయి: యుఎస్ కూటమికి నిబద్ధత ఇండో-పసిఫికుతో అనుబంధం అంతర్జాతీయ సంస్థలకు మద్దతు, నియమాలు, సహకారం. ఎఎన్‌జెడ్‌యుఎస్ ఒప్పందం: ప్రధాన నాటోయేతర మిత్రదేశంగా దాని హోదా ద్వారా ఆస్ట్రేలియా యుఎస్‌తో సన్నిహిత సంబంధాన్ని నిర్వహిస్తుంది. ఇందులో ఇవి ఉన్నాయి; బలమైన రక్షణ, భద్రత, వాణిజ్య సంబంధాలు. ఇండో-పసిఫికు‌లో, దేశం వాణిజ్యం మూలధనం బహిరంగ ప్రవాహం ద్వారా తన వాణిజ్య సంబంధాలను పెంచుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తుంది. అదే సమయంలో ప్రస్తుత నియమాల ఆధారిత క్రమాన్ని మద్దతు ఇవ్వడం ద్వారా చైనా శక్తి పెరుగుదలను నిర్వహిస్తుంది. ప్రాంతీయంగా దేశం పసిఫికు దీవుల ఫోరం, పసిఫికు కమ్యూనిటీ, ఆసియాను+6 యంత్రాంగం, తూర్పు ఆసియా సమ్మిటులో సభ్యదేశంగా ఉంది. అంతర్జాతీయంగా ఈ దేశం ఐక్యరాజ్యసమితి (దీనిలో ఇది వ్యవస్థాపక సభ్యుడు), కామన్వెల్తు ఆఫ్ నేషన్సు, ఒఇసిడి, జి20 లలో సభ్యదేశంగా ఉంది. ఇది బహుళపాక్షికత పట్ల దేశం సాధారణ బలమైన నిబద్ధతను ప్రతిబింబిస్తుంది.

ఆస్ట్రేలియా అనేక రక్షణ, నిఘా, భద్రతా సమూహాలలో సభ్యదేశంగా ఉంది. వీటిలో యునైటెడు స్టేట్సు, యునైటెడు కింగ్‌డమ్, కెనడా న్యూజిలాండు‌లతో ఫైవ్ ఐస్ నిఘా కూటమి; యునైటెడు స్టేట్సు, న్యూజిలాండు‌తో ఎఎన్‌జెడ్‌యుఎస్ కూటమి; యునైటెడు స్టేట్సు యునైటెడు కింగ్‌డమ్‌తో ఎయుకెయుఎస్ భద్రతా ఒప్పందం; యునైటెడు స్టేట్సు, భారతదేశం జపాను‌లతో క్వాడ్రిలేటరలు సెక్యూరిటీ డైలాగు; న్యూజిలాండు, యునైటెడు కింగ్‌డమ్, మలేషియా సింగపూరు‌లతో ఫైవ్ పవరు డిఫెన్సు అరేంజి‌మెంట్సు; జపాన్‌తో రెసిప్రోకలు యాక్సెసు రక్షణ, భద్రతా ఒప్పందం చేసుకుంది.

ఆస్ట్రేలియా ప్రధాన మంత్రి ఆంథోనీ అల్బనీసు 2022లో అమెరికను అధ్యక్షుడు జో బిడెనుతో
ఆస్ట్రేలియా అంతర్జాతీయ వాణిజ్య సరళీకరణ లక్ష్యాన్ని అనుసరించింది. ఇది కైరంసు గ్రూప్, ఆసియా-పసిఫికు ఆర్థిక సహకారం ఏర్పాటుకు దారితీసింది. ఆర్గనైజేషను ఫర్ ఎకనామికు కో-ఆపరేషను అండ్ డెవలప్మెంటు (ఒఇసిడి), వరల్డు ట్రేడు ఆర్గనైజేషను లో సభ్యుడు. (డబల్యూటిడి). 2000ల ప్రారంభంలో ఆస్ట్రేలియా ట్రాన్సు-పసిఫికు భాగస్వామ్యం కోసం సమగ్ర, ప్రగతిశీల ఒప్పందం, ప్రాంతీయ సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్యం బహుపాక్షిక స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందంలతో పాటు యునైటెడు స్టేట్సు, చైనా, జపాన్, దక్షిణ కొరియా, ఇండోనేషియా, యునైటెడు కింగ్‌డం న్యూజిలాండ్, 2023లో యుకెతో సంతకం చేసిన ఇటీవలి ఒప్పందం జరిగాయి.

ట్రాన్సు-టాస్మాను ట్రావెలు అరేంజ్మెంటు కింద రెండు దేశాల మధ్య పౌరుల స్వేచ్ఛా కదలిక, క్లోజరు ఎకనామికు రిలేషన్సు ఒప్పందం కింద స్వేచ్ఛా వాణిజ్యంతో ఆస్ట్రేలియా పొరుగున ఉన్న న్యూజిలాండు‌తో లోతైన సమగ్ర సంబంధాన్ని కొనసాగిస్తోంది. ఆస్ట్రేలియన్ ప్రజలు అత్యంత అనుకూలంగా చూసే దేశాలలో 2021లో న్యూజిలాండు, యునైటెడు కింగ్‌డమ్, జపాన్, జర్మనీ, తైవాన్, థాయిలాండ్, యునైటెడ్ స్టేట్సు, దక్షిణ కొరియా ఉన్నాయి. ఇది అంతర్జాతీయ సహాయ కార్యక్రమంను కూడా నిర్వహిస్తుంది. దీని కింద దాదాపు 75 దేశాలు సహాయం పొందుతాయి. సెంటరు ఫర్ గ్లోబలు డెవలప్మెంటు 2021 అభివృద్ధి సూచికకు నిబద్ధతలో ఆస్ట్రేలియా నాల్గవ స్థానంలో ఉంది.

విదేశాంగ విధానం మీద అధికారం ప్రధానమంత్రి, జాతీయ భద్రతా కమిటీలో ఎక్కువగా కేంద్రీకృతమై ఉంది. ఇందులో చేరడం వంటి ప్రధాన నిర్ణయం 2003 ఇరాక్ దండయాత్ర ముందస్తు క్యాబినెటు అనుమతి లేకుండా తయారు చేయబడింది. అదేవిధంగా పార్లమెంటు విదేశాంగ విధానంలో అధికారిక పాత్ర పోషించదు. యుద్ధం ప్రకటించే అధికారం కార్యనిర్వాహక ప్రభుత్వానికి మాత్రమే ఉంది. విదేశాంగ, వాణిజ్య శాఖ దాని విధాన నిర్ణయాలలో కార్యనిర్వాహకుడికి మద్దతు ఇస్తుంది.

### సైనిక

 హెచ్‌ఎంఎఎస్ *కాన్‌బెర్రా*, *కాన్‌బెర్రా*-క్లాసు ల్యాండింగు హెలికాప్టరు డాకు, హెచ్‌ఎంఎఎస్ *అరుంటా*,*అంజాక్*-క్లాసు ఫ్రిగేటు, నిర్మాణంలో ప్రయాణిస్తూ
ఆస్ట్రేలియా సాయుధ దళాల నిర్వహణలో పాల్గొన్న రెండు ప్రధాన సంస్థలు ఆస్ట్రేలియన్ రక్షణ దళం (ఎడిఎఫ్) డిపార్ట్మెంటు ‌ఆఫ్ డిఫెన్సు, వీటిని కలిపి "డిఫెన్సు". ఆస్ట్రేలియన్ డిఫెన్సు ఫోర్సు అనేది సైనిక విభాగం. దీనికి డిఫెన్సు ఫోర్సు చీఫు నాయకత్వం వహిస్తారు. ఇందులో మూడు శాఖలున్నాయి: రాయల్ ఆస్ట్రేలియన్ నేవీ, ఆస్ట్రేలియన్ ఆర్మీ, రాయల్ ఆస్ట్రేలియన్ ఎయిర్ ఫోర్సు. 2021 లో ఇందులో 84,865 మంది సేవలందిస్తున్న సిబ్బంది ఉన్నారు (వీరిలో 60,286 మంది రెగ్యులరు‌లు, 24,581 మంది రిజర్విస్టులు). రక్షణ శాఖ పౌర విభాగం దీనికి రక్షణ కార్యదర్శి నాయకత్వం వహిస్తారు. ఈ ఇద్దరు నాయకులు ఉమ్మడిగా రక్షణను ద్విపార్శ్వంగా నిర్వహిస్తారు. ఉమ్మడి బాధ్యతలతో.
కమాండరు-ఇన్-చీఫు నామమాత్రపు పాత్రను గవర్నరు-జనరలు నిర్వహిస్తారు; అయితే వాస్తవ ఆదేశం రక్షణ దళ అధిపతికి అప్పగించబడింది. కామన్వెల్తు ప్రభుత్వ కార్యనిర్వాహక శాఖ రక్షణ మంత్రి ద్వారా సైన్యం మీద మొత్తం నియంత్రణను కలిగి ఉంటుంది. వీరు క్యాబినెటు, దాని జాతీయ భద్రతా కమిటీ నిర్ణయాలకు లోబడి ఉంటారు. ప్రధాన ఆస్ట్రేలియన్ ఇంటెలిజెన్సు ఏజెన్సీలు ఆస్ట్రేలియన్ సీక్రెటు ఇంటెలిజెన్సు సర్వీసు (విదేశీ ఇంటెలిజెన్సు), ఆస్ట్రేలియన్ సిగ్నల్సు డైరెక్టరేటు, ఉన్నాయి. (సిగ్నల్సు ఇంటెలిజెన్సు), ఆస్ట్రేలియన్ సెక్యూరిటీ ఇంటెలిజెన్సు ఆర్గనైజేషను (దేశీయ భద్రత).

### మానవ హక్కులు

ఆస్ట్రేలియా పౌర, రాజకీయ హక్కులకు బలమైన రక్షణ కల్పిస్తుంది. ఆ దేశం విస్తృత శ్రేణి అంతర్జాతీయ హక్కుల ఒప్పందాలకు సంతకం చేసింది. మానవ హక్కులను రక్షించే ముఖ్యమైన పత్రాలలో రాజ్యాంగం; *జాతి వివక్ష చట్టం 1975,* *లింగ వివక్ష చట్టం 1984*, *వైకల్య వివక్ష చట్టం 1992*, *వయస్సు వివక్ష చట్టం 2004 ఉన్నాయి*. స్వలింగ వివాహం 2017 నుండి దేశంలో చట్టబద్ధమైనది. ఇతర పోల్చదగిన పాశ్చాత్య ప్రజాస్వామ్య దేశాల మాదిరిగా కాకుండా, ఆస్ట్రేలియాకు రాజ్యాంగంలో లేదా చట్టం ప్రకారం ఒకే సమాఖ్య హక్కుల చార్టరు లేదు; అయితే ఎసిటి, విక్టోరియా, క్వీన్సు‌ల్యాండు‌లు రాష్ట్ర-ఆధారిత వాటిని కలిగి ఉన్నాయి.

హ్యూమను రైట్సు వాచ్, అమ్నెస్టీ ఇంటర్నేషనలు వంటి అంతర్జాతీయ సంస్థలు ఆశ్రయం కోరేవారి విధానం, కస్టడీలో స్థానిక మరణాలు, స్థిరపడిన వారికి హక్కుల రక్షణ లేకపోవడం, నిరసనలను నియంత్రించే చట్టాలు వంటి రంగాలలో ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి.

## ఆర్ధికం

సిడ్నీ సెంట్రలు బిజినెసు డిస్ట్రిక్టు ఆస్ట్రేలియా ఆర్థిక కేంద్రం
ఆస్ట్రేలియా అత్యంత అభివృద్ధి చెందిన మిశ్రమ మార్కెట్టు ఆర్థిక వ్యవస్థ సహజ వనరులుతో సమృద్ధిగా ఉంది. ఇది ప్రపంచంలోని నామమాత్రపు పదాల ప్రకారం పద్నాలుగో అతిపెద్దది, జిడిపి (పిపిపి)18వ అతిపెద్దది. పిపిపి ద్వారా. 2021 నాటికి ఆస్ట్రేలియా పెద్దలకు సంపదలో రెండవ అత్యధిక మొత్తం, లక్సెంబర్గ్ తర్వాత. తలసరి పదమూడవ అత్యధిక ఆర్థిక ఆస్తులు, అలాగే ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యధిక తలసరి ఆదాయాలులో ఒకటి. దేశంలో దాదాపు 13.5 మిలియన్ల శ్రామిక శక్తి ఉంది, 2022 జూన్ నాటికి నిరుద్యోగ రేటు 3.5%. ఆస్ట్రేలియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ సోషల్ సర్వీస్ ప్రకారం ఆస్ట్రేలియా పేదరికం రేటు జనాభాలో 13.6% ఉంది. ఇది 3.2 మిలియన్లకు పైగా ఉంది. 15 సంవత్సరాల కంటే తక్కువ వయస్సు ఉన్న 7,74,000 (17.7%) పిల్లలు సాపేక్ష పేదరికంలో జీవిస్తున్నారని కూడా అంచనా వేసింది. ఆస్ట్రేలియన్ డాలరు అనేది జాతీయ కరెన్సీ. దీనిని పసిఫికు‌లోని మూడు ద్వీప రాష్ట్రాలు కూడా ఉపయోగిస్తాయి: కిరిబాటి, నౌరు, తువాలు.

ఆస్ట్రేలియా ప్రభుత్వ రుణం 2022 జూన్‌లో దాదాపు $963 బిలియన్లు. ఇది దేశం మొత్తం జిడిపిలో 45.1%ని మించిపోయింది. ఇది ప్రపంచంలోని ఎనిమిదవ అత్యధిక స్థాయి. 2020లో ఆస్ట్రేలియాది ప్రపంచంలో రెండవ అత్యధిక స్థాయి -స్విట్జర్లాండు తర్వాత. దాని ఇంటి ధరలు ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా పెద్ద పట్టణ ప్రాంతాలలో. సేవా రంగం వాటా మొత్తం జిడిపిలో దాదాపు 71.2%. తరువాతి స్థానంలో పారిశ్రామిక రంగం (25.3%) ఉంది. వ్యవసాయ రంగం వాటామొత్తం జిడిపిలో 3.6%. ఆస్ట్రేలియా ప్రపంచంలోనే 21వ అతిపెద్ద ఎగుమతిదారు, 24వ-అతిపెద్ద దిగుమతిదారు. చైనా, ఆస్ట్రేలియాకు అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామి. దేశ ఎగుమతుల్లో దాదాపు 40%, దిగుమతుల్లో 17.6% వాటా చైనాది. ఇతర ప్రధాన ఎగుమతి మార్కెట్లలో జపాన్, యునైటెడు స్టేట్సు, దక్షిణ కొరియా ఉన్నాయి.

ఆస్ట్రేలియాలో అధిక స్థాయి పోటీతత్వం, ఆర్థిక స్వేచ్ఛ ఉన్నాయి. 2022 లో మానవ అభివృద్ధి సూచికలో పదవ స్థానంలో నిలిచింది. 2022 నాటికి ఇది ఆర్థిక స్వేచ్ఛ సూచికలో పన్నెండవ స్థానంలో ఉంది., గ్లోబలు కాంపిటీటివ్నెసు రిపోర్టులో పంతొమ్మిదవది. ఇది 2019లో 9.5 మిలియన్ల అంతర్జాతీయ పర్యాటకులను ఆకర్షించింది. 2019లో ఆసియా-పసిఫికు దేశాలలో ఇన్బౌండు టూరిజంలో పదమూడవ స్థానంలో ఉంది. 2021 *ప్రయాణం పర్యాటక పోటీతత్వ నివేదిక* 117 దేశాలలో ఆస్ట్రేలియాను ప్రపంచంలో ఏడవ స్థానంలో ఉంచింది. 2019లో దాని అంతర్జాతీయ పర్యాటక ఆదాయం $45.7 బిలియన్లు.

### శక్తి

2021–22లో ఆస్ట్రేలియా విద్యుత్తు ఉత్పత్తిని నల్ల బొగ్గు (37.2%), గోధుమ బొగ్గు (12%), సహజ వాయవు (18.8%), జల (6.5%), గాలి (11.1%), సౌర (13.3%), బయో-ఎనర్జీ (1.2%), ఇతరాలు (1.7%) నుండి సేకరించారు. ఈ కాలంలో మొత్తం శక్తి వినియోగం బొగ్గు (28.4%), చమురు (37.3%), గ్యాస్ (27.4%), పునరుత్పాదక శక్తి (7%) నుండి తీసుకోబడింది. 2012 నుండి 2022 వరకు, పునరుత్పాదక వనరుల నుండి లభించే శక్తి 5.7% పెరిగింది,. బొగ్గు నుండి లభించే శక్తి 2.6% తగ్గింది. గ్యాస్ వినియోగం కూడా 1.5% పెరిగింది. చమురు వినియోగం 0.2% తగ్గుదలతో సాపేక్షంగా స్థిరంగా ఉంది.

2020లో ఆస్ట్రేలియా తన విద్యుత్తులో 27.7% పునరుత్పాదక వనరుల నుండి ఉత్పత్తి చేసింది. 2009లో కామన్వెల్తు ప్రభుత్వం 2020 నాటికి 20% పునరుత్పాదక శక్తిగా నిర్దేశించిన లక్ష్యంను అధిగమించింది. 2030 నాటికి 82% శాతం పునరుత్పాదక శక్తిగా కొత్త లక్ష్యాన్ని 2022లో నిర్దేశించారు. 2050 నాటికి ఉద్గారాలు సున్నా ఉండాలన్న లక్ష్యాన్ని 2021లో నిర్ణయించారు.

### సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ

2019లో ఆస్ట్రేలియా పరిశోధన, అభివృద్ధి కోసం $35.6 బిలియన్లు ఖర్చు చేసింది. జిడిపిలో దాదాపు 1.79% కేటాయించింది. టెకు కౌన్సిలు కోసం యాక్సెంచరు చేసిన 2022 అధ్యయనం ప్రకారం ఆస్ట్రేలియన్ టెక్ రంగం మొత్తం ఆర్థిక వ్యవస్థకు సంవత్సరానికి $167 బిలియన్లకు దోహదపడుతుంది. ఇది 8,61,000 మందికి ఉపాధి కల్పిస్తుంది. అదనంగా సిడ్నీ, మెల్బోర్ను లోని ‌ఇటీవలి స్టార్టపు ఎకోసిస్టంల విలువ కలిపి $34 బిలియన్లు ఉంది. గ్లోబలు ఇన్నోవేషను ఇండెక్సు 2024లో ఆస్ట్రేలియా 23వ స్థానంలో నిలిచింది.

ప్రపంచ జనాభాలో కేవలం 0.3% మాత్రమే ఉన్న ఆస్ట్రేలియా 2020లో ప్రపంచంలో ప్రచురించబడిన పరిశోధనలో 4% కంటే ఎక్కువ ఉండడానికి దోహదపడింది. ప్రపంచంలోని టాప్ 10 పరిశోధన సహకారులలో ఒకటిగా నిలిచింది. సిఎస్‌ఐఆర్‌ఒ, ఆస్ట్రేలియా జాతీయ సైన్సు ఏజెన్సీ, దేశంలోని అన్ని పరిశోధనలలో 10% వాటాను అందిస్తుంది. మిగిలినవి విశ్వవిద్యాలయాలచే నిర్వహించబడతాయి. దీని అత్యంత ముఖ్యమైన సహకారాలలో అణు శోషణ స్పెక్ట్రోస్కోపీ ఆవిష్కరణ, వై-ఫై టెక్నాలజీ ముఖ్యమైన భాగాలుగా ఉన్నాయి. మొదటి వాణిజ్యపరంగా విజయవంతమైన పాలిమరు బ్యాంకు నోటు అభివృద్ధి. 2024 లో 13 మంది ఆస్ట్రేలియన్ శాస్త్రవేత్తలకు భౌతిక శాస్త్రం రసాయన శాస్త్రం లేదా వైద్యంలో నోబెలు బహుమతి లభించింది. ఇద్దరికి ఫీల్డ్సు మెడలు లభించింది.

అంతరిక్ష అన్వేషణకు మద్దతు ఇవ్వడంలో ఆస్ట్రేలియా కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. స్క్వేరు కిలోమీటరు అర్రే ఆస్ట్రేలియా టెలిస్కోపు కాంపాక్టు అర్రే రేడియో టెలిస్కోపు‌లు, సైడింగు స్ప్రింగు అబ్జర్వేటరీ వంటి టెలిస్కోపు‌లు, కాన్బెర్రా డీపు స్పేసు కమ్యూనికేషను కాంప్లెక్సు వంటి గ్రౌండు స్టేషను‌లు వంటి సౌకర్యాలు డీపు స్పేసు ఎక్స్‌ప్లోరేషను మిషన్లలో గొప్ప సహాయాన్ని అందిస్తున్నాయి. ప్రధానంగా నాసా ద్వారా.

## జనాభా వివరాలు

ఆస్ట్రేలియా మొత్తం భూభాగంలో జనసాంద్రత చదరపు కిలోమీటరుకు 3.4 మంది. ఇది ప్రపంచంలో అత్యంత తక్కువ జనాభా కలిగిన దేశాలలో ఒకటిగా నిలిచింది. జనాభా తూర్పు తీరంలో, ముఖ్యంగా ఈశాన్యంలో సౌతు ఈస్ట్ క్వీన్స్‌ల్యాండు నైరుతిలో అడిలైడు మధ్య ఉన్న ఆగ్నేయ ప్రాంతంలో ఎక్కువగా కేంద్రీకృతమై ఉంది.

ఆస్ట్రేలియా కూడా అధిక పట్టణీకరణ చెందింది. 2018లో 67% జనాభా గ్రేటరు క్యాపిటలు సిటీ స్టాటిస్టికలు ఏరియాలలో (రాష్ట్రంలోని మెట్రోపాలిటను ప్రాంతాల, ప్రధాన భూభాగ ప్రాదేశిక రాజధాని నగరాలు) నివసిస్తున్నారు. ఒకటి కంటే ఎక్కువ ఉన్న మెట్రోపాలిటను ప్రాంతాలు మిలియను నివాసులు సిడ్నీ, మెల్బోర్ను, బ్రిస్బేను, పెర్తు, అడిలైడ్.

అనేక ఇతర అభివృద్ధి చెందిన దేశాల మాదిరిగానే, ఆస్ట్రేలియాలో వృద్ధుల జనాభా వైపు జనాభా మార్పు జరుగుతోంది. ఎక్కువ మంది పదవీ విరమణ చేసినవారు. తక్కువ మంది పని చేసే వయస్సు గలవారు ఉన్నారు. 2021లో జనాభా సగటు వయస్సు 39 సంవత్సరాలు.

### వంశపారంపర్యత - వలస

 పుట్టిన దేశం వారీగా ఆస్ట్రేలియన్ నివాసితులు (2021 జనాభా లెక్కలు)
1788 రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం మధ్య, స్థిరపడినవారు, వలసదారులు అధిక శాతం బ్రిటిషు దీవులు (ప్రధానంగా ఇంగ్లాండు, ఐర్లాండు, స్కాట్లాండు) నుండి వచ్చారు. అయితే 19వ శతాబ్దంలో చైనా, జర్మనీ నుండి గణనీయమైన వలసలు జరిగాయి. 1901లో సమాఖ్య తర్వాత తెల్ల ఆస్ట్రేలియా విధానం బలోపేతం చేయబడింది. ఈ ప్రాంతాల నుండి మరింత వలసలను పరిమితం చేసింది. అయితే ఈ విధానాన్ని రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత సడలించారు. తరువాతి దశాబ్దాలలో ఆస్ట్రేలియా యూరోపు నుండి పెద్ద ఎత్తున వలసలను అందుకుంది. గత దశాబ్దాల కంటే దక్షిణ, తూర్పు ఐరోపా నుండి చాలా మంది వలసదారులు వచ్చారు. బహుళ సాంస్కృతికత అధికారిక విధానంగా మారడంతో 1973లో బహిరంగ జాతి వివక్షత ముగిసింది. తదనంతరం ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెద్ద ఎత్తున వలసలు వచ్చాయి. 21వ శతాబ్దంలో ఆసియా వలసదారులకు అతిపెద్ద వనరుగా ఉంది.

ప్రపంచంలో కెల్లా అత్యధిక వలస జనాభా కలిగిన దేశాల్లో, ఆస్ట్రేలియా ఎనిమిదవ స్థానంలో ఉంది. వలసదారులు జనాభాలో 30% ఉన్నారు. ప్రధాన పాశ్చాత్య దేశాలలో అత్యధిక నిష్పత్తి. 2022–23లో 2,12,789 మంది శాశ్వత వలసదారులను ఆస్ట్రేలియాలో చేర్చుకున్నారు. శాశ్వత నివాసితులు కాని వారితో సహా నికర వలస జనాభా పెరుగుదల 5,18,000 మంది. చాలా మంది నైపుణ్యం కలిగిన వీసాల మీద ప్రవేశించారు, అయితే ఇమ్మిగ్రేషను ప్రోగ్రాం కుటుంబ సభ్యులు, శరణార్థులకు వీసాలను కూడా అందిస్తుంది.

ఆస్ట్రేలియన్ బ్యూరో ఆఫ్ స్టాటిస్టిక్సు ప్రతి ఆస్ట్రేలియన్ నివాసి జనాభా లెక్కలు రెండు పురాతనాలు వరకు నామినేటు చేయాలని అడుగుతుంది. ప్రతిస్పందనలను విస్తృత పూర్వీకుల సమూహాలుగా వర్గీకరించారు. 2021 జనాభా లెక్కల ప్రకారం, మొత్తం జనాభాలో నిష్పత్తిలో సాధారణంగా నామినేటు చేయబడిన పూర్వీకుల సమూహాలు: 57.2% యూరోపియను (46% వాయవ్య యూరోపియను, 11.2% దక్షిణ, తూర్పు ఐరోపాతో సహా), 33.8% ఓషియానియను, 17.4% ఆసియను (6.5% దక్షిణ, మధ్య ఆసియా, 6.4% ఈశాన్య ఆసియా, 4.5% ఆగ్నేయ ఆసియా), 3.2% ఉత్తర ఆఫ్రికా మధ్యప్రాచ్య, 1.4% అమెరికాస్ ప్రజలు, 1.3% సబ్-సహారా ఆఫ్రికను. 2021 జనాభా లెక్కల ప్రకారం మొత్తం జనాభాలో నిష్పత్తిలో సాధారణంగా నామినేటు చేయబడిన వ్యక్తిగత పూర్వీకులు:

* ఇంగ్లీషు (33%)
* ఆస్ట్రేలియను (29.9%)
* ఐరిషు (9.5%)
* స్కాటిషు (8.6%)
* చైనీసు (5.5%)
* ఇటాలియను (4.4%)
* జర్మనీ (4%)
* భారతీయులు (3.1%)
* ఆదివాసీ (2.9%)
* గ్రీకు (1.7%)
* ఫిలిపినో (1.6%)
* డచు (1.5%)
* వియత్నామీసు (1.3%)
* లెబనీసు (1%)

### మతం

సిడ్నీలోని సెయింటు మేరీసు కేథడ్రలు ఆస్ట్రేలియాలోని అతిపెద్ద మతపరమైన తెగ అయిన కాథలికు చర్చికి చెందినది.
ఆస్ట్రేలియాకు దేశీయ మతం లేదు; ఆస్ట్రేలియన్ రాజ్యాంగం లోని సెక్షను 116 ఏదైనా మతాన్ని స్థాపించడం, ఏదైనా మతపరమైన ఆచారాలను విధించడం లేదా ఏదైనా మతాన్ని స్వేచ్ఛగా ఆచరించడాన్ని నిషేధించే సమాఖ్య చట్టాన్ని నిషేధిస్తుంది. అయితే రాష్ట్రాలు ఇప్పటికీ మతపరంగా వివక్షత కలిగించే చట్టాలను ఆమోదించే అధికారాన్ని కలిగి ఉన్నాయి.

2021 జనాభా లెక్కల ప్రకారం జనాభాలో 38.9% మంది నాస్థికులు, నుండి 2001లో 15.5% ఉన్నారు. అతిపెద్ద మతం క్రైస్తవ మతం (జనాభాలో 43.9%). అతిపెద్ద క్రైస్తవ వర్గాలు కాథలిక్ చర్చి (జనాభాలో 20%), ఆంగ్లికను చర్చి ఆఫ్ ఆస్ట్రేలియా (9.8%). రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం నుండి బ్రిటిషు వారు కాని వారి వలసలు క్రైస్తవేతర మతాల పెరుగుదలకు దారితీశాయి. వాటిలో అతిపెద్దవి ఇస్లాం (3.2%), హిందూ మతం (2.7%), బౌద్ధమతం (2.4%), సిక్కు మతం (0.8%), యూద మతం (0.4%).

2021లో 8,000 కంటే తక్కువ మంది సాంప్రదాయ ఆదిమ మతాలతో అనుబంధాన్ని ప్రకటించారు. ఆస్ట్రేలియన్ ఆదివాసి పురాణకథనాలు. ఆదివాసి ఆస్ట్రేలియాలో అభివృద్ధి చేయబడిన అనిమిస్టు చట్రంలో కలలు కనడం అనేది పూర్వీకుల టోటెం ఆత్మ జీవులు సృష్టిను ఏర్పరచిన పవిత్ర యుగం. కలలు కనడం సమాజం చట్టాలు, నిర్మాణాలను స్థాపించింది, జీవితం, భూమి కొనసాగింపును నిర్ధారించడానికి నిర్వహించే వేడుకలు జరిగాయి.

### ఆరోగ్యం

ఆస్ట్రేలియా సగటు ఆయుర్దాయం 83 సంవత్సరాలు (పురుషులకు 81 సంవత్సరాలు, మహిళలకు 85 సంవత్సరాలు) ఇది ప్రపంచంలో ఐదవ అత్యధిక స్థాయి. ఇక్కడ ప్రపంచంలోనే అత్యధిక చర్మ క్యాన్సరు రేటు ఉంది. అయితే సిగరెటు ధూమపానం అనేది మరణం, వ్యాధికి అతిపెద్ద నివారించగల కారణంగా ఉంది. ఇది మొత్తం మరణాలు, వ్యాధిలో 7.8%కి బాధ్యత వహిస్తుంది. నివారించగల కారణాలలో రెండవ స్థానంలో హైపర్టె‌న్షను ఉంది. 7.6%తో ఊబకాయం మూడవ స్థానంలో 7.5%తో ఉంది. 2012లో ఆస్ట్రేలియా ఊబకాయం ఉన్న మహిళల నిష్పత్తిలో ప్రపంచంలో 35వ స్థానంలో ఉంది ఊబకాయం పెద్దల నిష్పత్తికి అభివృద్ధి చెందిన దేశాలు పైభాగంలో ఉంది; దాని వయోజన జనాభాలో 63% మంది అధిక బరువు లేదా ఊబకాయంతో బాధపడుతున్నారు.

2021లో ఆస్ట్రేలియా తన మొత్తం జిడిపిలో దాదాపు 9.91% ఆరోగ్య సంరక్షణ కోసం ఖర్చు చేసింది. ఇది 1975లో
జాతీయ బీమా పథకంను ప్రవేశపెట్టింది. ఈ పథకానికి ప్రాప్యత పరిమితం చేయబడిన కాలం తర్వాత ఈ పథకం 1981లో మెడికేరు పేరుతో మరోసారి యూనివర్సలుగా మారింది. ఈ కార్యక్రమానికి నామమాత్రంగా మెడికేరు లెవీ అని పిలువబడే ఆదాయపు పన్ను సర్ఛార్జి ద్వారా నిధులు సమకూరుతాయి. ప్రస్తుతం ఇది 2%. రాష్ట్రాలు ఆసుపత్రులను, అనుబంధ అవుటు పేషెంటు సేవలను నిర్వహిస్తాయి. కామన్వెల్తు ఫార్మాస్యూటికలు బెనిఫిట్సు స్కీం (ఔషధాల ఖర్చులకు సబ్సిడీ ఇవ్వడం), సాధారణ ప్రాక్టీసు కు నిధులు సమకూరుస్తుంది.

### విద్య

 ఆస్ట్రేలియాలో ప్రపంచంలోనే అత్యధిక తలసరి అంతర్జాతీయ విద్యార్థుల నిష్పత్తి ఉంది. 2023 *క్యూఎస్ బెస్టు స్టూడెంటు సిటీసు* (యూనివర్సిటీ ఆఫ్ మెల్బో‌ర్ను చిత్రంలో)లో మెల్బో‌ర్ను ఐదవ స్థానంలో ఉంది
పాఠశాల హాజరు, లేదా హోం స్కూలింగు కోసం రిజిస్ట్రేషను, ఆస్ట్రేలియా అంతటా తప్పనిసరి. విద్య ప్రధానంగా రాష్ట్రాలు, భూభాగాల బాధ్యత; అయితే నిధుల ఒప్పందాల ద్వారా కామన్వెల్తు గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. 2014 నుండి కామన్వెల్తు అభివృద్ధి చేసిన జాతీయ పాఠ్యాంశాలు రాష్ట్రాలు, భూభాగాలచే అమలు చేయబడుతున్నాయి. హాజరు నియమాలు రాష్ట్రాల మధ్య మారుతూ ఉంటాయి. కానీ సాధారణంగా పిల్లలు దాదాపు 5 సంవత్సరాల వయస్సు నుండి దాదాపు 16 సంవత్సరాల వరకు పాఠశాలకు హాజరు కావాలి. కొన్ని రాష్ట్రాలలో (పశ్చిమ ఆస్ట్రేలియా, నార్తర్ను టెరిటరీ, న్యూ సౌతు వేల్సు), 16–17 సంవత్సరాల వయస్సు గల పిల్లలు పాఠశాలకు హాజరు కావాలి లేదా అప్రెంటిస్షిపు వంటి వృత్తి శిక్షణలో పాల్గొనాలి. 2022 పిఐఎస్‌ఎ మూల్యాంకనాల ప్రకారం ఆస్ట్రేలియన్ 15 ఏళ్ల పిల్లలు ఒఇసిడిలో చదవడం, సైన్సు‌లో తొమ్మిదవ స్థానంలో, గణితంలో పదవ స్థానంలో ఉన్నారు. అయితే ఆస్ట్రేలియన్ విద్యార్థులలో 60% కంటే తక్కువ మంది జాతీయ ప్రావీణ్యత ప్రమాణాన్ని సాధించారు - గణితంలో 51%, సైన్సు‌లో 58% పఠనంలో 57%.

2003లో ఆస్ట్రేలియాలో వయోజన అక్షరాస్యత రేటు 99%గా అంచనా వేయబడింది. అయితే ఆస్ట్రేలియన్ బ్యూరో ఆఫ్ స్టాటిస్టిక్సు కోసం 2011–2012 నివేదిక ప్రకారం జనాభాలో 44% మందికి అధిక సాహిత్య, సంఖ్యా సామర్థ్యం లేదని తేలింది. స్థాయిలు, ఇతరులు వారికి "రోజువారీ జీవితానికి అవసరమైన నైపుణ్యాలు" లేవని సూచిస్తున్నట్లుగా అర్థం చేసుకుంటారు.

ఆస్ట్రేలియాలో 37 ప్రభుత్వ నిధులతో నడిచే విశ్వవిద్యాలయాలు, మూడు ప్రైవేటు విశ్వవిద్యాలయాలు ఉన్నాయి. అలాగే ఉన్నత విద్య స్థాయిలో ఆమోదించబడిన కోర్సులను అందించే అనేక ఇతర ప్రత్యేక సంస్థలు ఉన్నాయి. ఒఇసిడి ఆస్ట్రేలియాను హాజరు కావడానికి అత్యంత ఖరీదైన దేశాలలో ఒకటిగా ఉంచింది. యూనివర్శిటీ . టిఎ ఎఫ్‌ఇ అని పిలువబడే రాష్ట్ర-ఆధారిత వృత్తి శిక్షణ వ్యవస్థ ఉంది. అనేక ట్రేడు‌లు కొత్త ట్రేడ్‌లకు శిక్షణ ఇవ్వడానికి అప్రెంటిస్‌షిప్పు‌లను నిర్వహిస్తాయి. 25 నుండి 64 సంవత్సరాల వయస్సు గల ఆస్ట్రేలియన్లలో దాదాపు 58% మంది వృత్తిపరమైన లేదా తృతీయ అర్హతలను కలిగి ఉన్నారు. 49% తృతీయ గ్రాడ్యుయేషను రేటు ఒఇసిడి దేశాలలో అత్యధికం. ఆస్ట్రేలియా జనాభాలో 30.9% మంది ఉన్నత విద్య అర్హతను పొందారు. ఇది ప్రపంచంలోనే అత్యధిక శాతాలలో ఒకటి.

2019లో 8,12,000 మంది అంతర్జాతీయ విద్యార్థులు దేశ విశ్వవిద్యాలయాలు, వృత్తి విద్యా సంస్థలలో చేరడంతో ఆస్ట్రేలియాలో ప్రపంచంలోనే అత్యధిక జనాభా నిష్పత్తిలో అంతర్జాతీయ విద్యార్థులున్నారు. దీని ప్రకారం 2019లో ఆస్ట్రేలియన్ విశ్వవిద్యాలయాల విద్యార్థి సంఘాలలో అంతర్జాతీయ విద్యార్థులు సగటున 26.7% ప్రాతినిధ్యం వహించారు. అందువల్ల అంతర్జాతీయ విద్య దేశంలోని అతిపెద్ద ఎగుమతులలో ఒకటి. దేశ జనాభా మీద స్పష్టమైన ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. వివిధ నైపుణ్య, ఉపాధి వీసాల మీద గ్రాడ్యుయేషను తర్వాత ఆస్ట్రేలియాలో మిగిలి ఉన్న అంతర్జాతీయ విద్యార్థుల గణనీయమైన నిష్పత్తితో ఉన్నారు. ఇనుప ఖనిజం, బొగ్గు తర్వాత ఆస్ట్రేలియా మూడవ అతిపెద్ద ఎగుమతి విద్య. ఇది 2016–17 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఆర్థిక వ్యవస్థకు $28 బిలియన్లకు పైగా దోహదపడింది.

## సంస్కృతి

 సిడ్నీ ఒపెరా హౌసు 1973లో పూర్తయింది. 2007లో యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా ప్రకటించబడింది, ఇది హోదా పొందిన అతి చిన్న భవనంగా నిలిచింది.
సమకాలీన ఆస్ట్రేలియన్ సంస్కృతి వైవిధ్యమైనది
దేశం స్వదేశీ సంప్రదాయాలను ప్రతిబింబిస్తుంది. ఆంగ్లో-సెల్టిక్ వారసత్వం, 1945 తర్వాత బహుళ సాంస్కృతిక వలస చరిత్ర. యునైటెడు స్టేట్సు సంస్కృతి కూడా ప్రభావవంతమైనది. బ్రిటిషు వలసరాజ్యాల కాలం నుండి ఆస్ట్రేలియన్ సంస్కృతి పరిణామం విలక్షణమైన సాంస్కృతిక లక్షణాలకు దారితీసింది.

### కళలు

టాస్మానియాలోని హోబర్ట్‌లోని ఓల్డు అండు న్యూ ఆర్ట్సు మ్యూజియంలో జరిగిన సిడ్నీ నోలను *స్నేకు* కుడ్యచిత్రం (1970) రెయింబో ‌సర్పెంటు ఆదిమ సృష్టి పురాణ కథనం, అలాగే కరువు తర్వాత వికసించిన ఎడారి పువ్వుల నుండి ప్రేరణ పొందింది.
ఆస్ట్రేలియాలో 100,000 కంటే ఎక్కువ అబోరిజినలు రాక్ ఆర్టు సైటు‌లు ఉన్నాయి. సాంప్రదాయ నమూనాలు, నమూనాలు, కథలు సమకాలీన స్వదేశీ ఆస్ట్రేలియన్ కళ, విమర్శకుడు రాబర్టు హ్యూసు ప్రకారం "20వ శతాబ్దపు చివరి గొప్ప కళా ఉద్యమం"ని నింపుతాయి; దాని ఘాతాంకాలలో ఎమిలీ కెమె క్ంగ్వారెయే ఉన్నారు. తొలి వలస కళాకారులు తెలియని భూమిపై మోహాన్ని చూపించారు. ఆర్థరు స్ట్రీటను, టాం రాబర్ట్సు 19వ శతాబ్దపు హైడెల్బర్గు స్కూలు ఇంప్రెషనిస్టిక్ రచనలు—పాశ్చాత్య కళలో మొదటి "విలక్షణమైన ఆస్ట్రేలియను" ఉద్యమం—ఫెడరేషను‌కు ముందు జాతీయవాద భావాలకు వ్యక్తీకరణను ఇచ్చాయి. పాఠశాల ప్రభావవంతంగా ఉన్నప్పటికీ 1900లలో మార్గరెటు ప్రెస్టను, క్లారిసు బెకెటు వంటి ఆధునికవాదులు, తరువాత సిడ్నీ నోలను, కొత్త కళాత్మక ధోరణులను అన్వేషించారు. ఆదివాసీ జలవర్ణకారుడు ఆల్బర్టు నమత్జిరా, అలాగే ఫ్రెడు విలియమ్సు, బ్రెటు వైట్లీ, ఇతర యుద్ధానంతర కళాకారులు, వారి రచనలు, శైలిలో వైవిధ్యమైనవి అయినప్పటికీ ప్రత్యేకమైన ఆస్ట్రేలియను, అలంకారిక అసంగ్రహ మధ్య కదిలాయి.

యూరోపియను స్థిరనివాసం తరువాత దశాబ్దాలలో ఆస్ట్రేలియన్ సాహిత్యం నెమ్మదిగా అభివృద్ధి చెందింది. అయితే స్వదేశీ మౌఖిక సంప్రదాయంలు వీటిలో చాలా వరకు వ్రాతపూర్వకంగా నమోదు చేయబడ్డాయి. చాలా పాతవి. 19వ శతాబ్దంలో హెన్రీ లాసను, బాంజో పాటర్సను, విలక్షణమైన ఆస్ట్రేలియన్ పదజాలం ఉపయోగించి ది బుషు అనుభవాన్ని సంగ్రహించారు. వారి రచనలు ఇప్పటికీ ప్రజాదరణ పొందాయి; పాటర్సను బుష్ కవిత "వాల్ట్జింగు మటిల్డా" (1895) ఆస్ట్రేలియా అనధికారిక జాతీయ గీతంగా పరిగణించబడుతుంది. మైల్సు ఫ్రాంక్లిను అనేది ఆస్ట్రేలియా అత్యంత ప్రతిష్టాత్మక సాహిత్య బహుమతి పేరు మీద దీనిని ఆస్ట్రేలియన్ జీవితం గురించి ఉత్తమ నవలకు ప్రతి సంవత్సరం ప్రదానం చేస్తారు. దీని మొదటి గ్రహీత పాట్రికు వైటు, 1973లో సాహిత్యంలో నోబెలు బహుమతి గెలుచుకున్నారు. ఆస్ట్రేలియన్ బుకరు ప్రైజు విజేతలు పీటరు కారీ, థామసు కెనెల్లీ, రిచర్డు ఫ్లానాగను. ఆస్ట్రేలియన్ ప్రజా మేధావులు స్త్రీవాద జర్మైనీ గ్రీరు తత్వవేత్త పీటరుతో సహా వారి సంబంధిత రంగాలలో సెమినలు రచనలు కూడా చేశారు. గాయకుడు.

ఆస్ట్రేలియన్ పబ్ రాక్ దృశ్యం నుండి ఉద్భవించిన ఎసి/డిసి ప్రపంచంలోని అత్యధికంగా అమ్ముడైన సంగీత ప్రదర్శనలులో స్థానం పొందింది.
ప్రదర్శన కళలలో, ఆదివాసీ ప్రజలు మతపరమైన, లౌకిక పాట, నృత్యం, లయబద్ధమైన సంగీత సంప్రదాయాలను కలిగి ఉన్నారు. తరచుగా కరోబోరీలలో ప్రదర్శించబడతారు. 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో నెల్లీ మెల్బా ప్రపంచంలోని ప్రముఖ ఒపెరా గాయకులలో ఒకరు,, తరువాత బీ గీసు, ఎసి/డిసి, ఐఎన్‌ఎక్స్‌ఎస్ కైలీ మినోగు వంటి ప్రసిద్ధ సంగీత కార్యక్రమాలు అంతర్జాతీయ గుర్తింపును పొందాయి. ఆస్ట్రేలియాలోని అనేక ప్రదర్శన కళల కంపెనీలు ఆస్ట్రేలియన్ ప్రభుత్వ ఆస్ట్రేలియా కౌన్సిలు. ప్రతి రాష్ట్రంలో ఒక సింఫనీ ఆర్కెస్ట్రా ఉంటుంది. జాతీయ ఒపెరా కంపెనీ, ఒపెరా ఆస్ట్రేలియా, దాని ప్రసిద్ధ సొప్రానొ జొయాను సుదరుల్యాండుకు ప్రసిద్ధి చెందింది. బ్యాలెటు, నృత్యాలను ది ఆస్ట్రేలియన్ బ్యాలెటు మరి వివిధ రాష్ట్ర సంస్థలు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తాయి. ప్రతి రాష్ట్రానికి ప్రభుత్వ నిధులతో కూడిన థియేటరు కంపెనీ ఉంటుంది.

### మీడియా

ప్రపంచంలోని మొట్టమొదటి ఫీచర్-నిడివి గల కథన చిత్రం*ది స్టోరీ ఆఫ్ ది కెల్లీ గ్యాంగు* (1906)లో బుష్రా‌మ్జరు, చట్టవిరుద్ధమైన నెడు కెల్లీ పాత్ర పోషించిన నటుడు
*ది స్టోరీ ఆఫ్ ది కెల్లీ గ్యాంగు* (1906) ప్రపంచంలోని మొట్టమొదటి ఫీచరు-నిడివి కథన చిత్రం, నిశ్శబ్ద చిత్రం యుగంలో ఆస్ట్రేలియన్ సినిమాల్లో విజృంభణకు దారితీసింది. మొదటి ప్రపంచ యుద్ధం తర్వాత హాలీవుడు పరిశ్రమ మీద ఏకస్వామ్యం చేసింది. 1960ల నాటికి ఆస్ట్రేలియన్ ఫిల్ము ప్రొడక్షను ప్రభావవంతంగా ఆగిపోయింది. ప్రభుత్వ మద్దతు ప్రయోజనంతో 1970ల ఆస్ట్రేలియన్ న్యూ వేవు రెచ్చగొట్టే, విజయవంతమైన చిత్రాలను తీసుకువచ్చింది. *పిక్నికు ఎట్ హ్యాంగింగు రాకు*, *వేక్ ఇన్ ఫ్రైటు*, *గల్లిపోలి* వంటి జాతీయ గుర్తింపు అనేక అంశాలను అన్వేషించింది. అయితే *క్రోకోడైలు డండీ*, ఓజ్‌ప్లోయిటేషను ఉద్యమం *మ్యాడు మాక్సు* సిరీసు అంతర్జాతీయ బ్లాక్బ‌స్టరు‌లుగా నిలిచాయి. విదేశీ కంటెంటు‌తో నిండిన చలనచిత్ర మార్కెట్టు‌లో, ఆస్ట్రేలియన్ చిత్రాలు 2015లో స్థానిక బాక్సాఫీసు‌లో 7.7% వాటాను అందించాయి. ఎఎసిటిలు ఆస్ట్రేలియా ప్రీమియరు ఫిల్ము, టెలివిజను అవార్డులు, గుర్తించదగిన ఆస్ట్రేలియా నుండి అకాడమీ అవార్డు విజేతలులో జియోఫ్రీ రష్, నికోలు కిడ్మాను, కేటు బ్లాంచెటు, హీతు లెడ్జరు ఉన్నారు.

ఆస్ట్రేలియాలో రెండు పబ్లిక్ బ్రాడు‌కాస్టర్లు (ఆస్ట్రేలియన్ బ్రాడ్‌కాస్టింగు కార్పొరేషను బహుళ సాంస్కృతిక స్పెషలు బ్రాడ్‌కాస్టింగు సర్వీసు), మూడు వాణిజ్య టెలివిజను నెట్వర్కు‌లు, అనేక పే-టీవీ సేవలు,, అనేక పబ్లికు, లాభాపేక్షలేని టెలివిజను, రేడియో స్టేషన్లు ఉన్నాయి. ప్రతి ప్రధాన నగరంలో కనీసం ఒక దినపత్రిక ఉంటుంది. రెండు జాతీయ దినపత్రికలు ఉన్నాయి. *ది* ఆస్ట్రేలియన్ *ది ఆస్ట్రేలియన్ ఫైనాన్షియలు రివ్యూ*. 2024లో రిపోర్టర్సు వితౌటు బోర్డర్సు 180 దేశాల జాబితాలో ఆస్ట్రేలియాను ప్రెసు ఫ్రీడం ద్వారా 39వ స్థానంలో ఉంచింది. న్యూజిలాండు (19వ), యునైటెడు కింగ్‌డమ్ (23వ) తర్వాత, కానీ యునైటెడు స్టేట్సు కంటే ముందుంది. . ఈ తక్కువ ర్యాంకింగు ప్రధానంగా ఆస్ట్రేలియాలో వాణిజ్య మీడియా యాజమాన్యం పరిమిత వైవిధ్యం కారణంగా ఉంది; చాలా ప్రింటు మీడియా న్యూసు కార్పు ఆస్ట్రేలియా (59%), నైన్ ఎంటర్టైన్మెంటు (23%) నియంత్రణలో ఉన్నాయి.

### వంటకాలు

దక్షిణ ఆస్ట్రేలియన్ వైనులు
చాలా స్వదేశీ ఆస్ట్రేలియన్ సమూహాలు స్థానిక జంతుజాలం, వృక్షజాలం, లేదా బుష్ టక్కరు అని కూడా పిలువబడే ఆహారం మీద ఆధారపడి జీవించాయి. 1970ల నుండి ఇది స్థానికేతర ఆస్ట్రేలియన్లలో ప్రజాదరణ పొందింది. నిమ్మకాయ మర్టలు, మకాడమియా, కంగారూ మాంసం వంటి ఉదాహరణలు ఇప్పుడు విస్తృతంగా అందుబాటులో ఉన్నాయి.

మొదటి వలసవాదులు బ్రిటిషు, ఐరిషు వంటకాలు ఖండానికి పరిచయం చేశారు. ఈ ప్రభావం చేప, చిప్సు వంటి వంటకాలలో ఆస్ట్రేలియన్ మీట్ మీద కనిపిస్తుంది. ఇది బ్రిటిషు స్టీక్ పైకి సంబంధించింది. వలసరాజ్యాల కాలంలో కూడా, చైనీసు వలసదారులు ఒక విలక్షణమైన ఆస్ట్రేలియన్ చైనీసు వంటకాలకు మార్గం సుగమం చేశారు.

యుద్ధానంతర వలసదారులు ఆస్ట్రేలియన్ వంటకాలను మార్చారు. వారి పాక సంప్రదాయాలను వారితో తీసుకువచ్చారు. కొత్త ఫ్యూజను వంటకాలకు దోహదపడ్డారు. ఇటాలియన్లు ఎస్ప్రెస్సో కాఫీని ప్రవేశపెట్టారు. గ్రీకులతో కలిసి, ఆస్ట్రేలియా కేఫ్ సంస్కృతిని అభివృద్ధి చేయడంలో సహాయపడ్డారు. వీటిలో ఫ్లాటు వైటు, అవోకాడో టోస్టు ఇప్పుడు ఆస్ట్రేలియన్ ప్రధానమైనవిగా పరిగణించబడుతున్నాయి. పావ్లోవాసు, లామింగ్టనులు, వెజిమైటు, అంజాకు బిస్కెట్లు కూడా తరచుగా ఐకానికు ఆస్ట్రేలియన్ ఆహారాలు అని పిలువబడతాయి.

ఆస్ట్రేలియా వైన్ ప్రముఖ ఎగుమతిదారు, వినియోగదారుగా ఉంది. ఆస్ట్రేలియన్ వైను ప్రధానంగా దేశంలోని దక్షిణ శీతల ప్రాంతాలలో ఉత్పత్తి అవుతుంది. బీరు వినియోగం, ప్రతి రాష్ట్రం భూభాగం అనేక బ్రూవరీలను నిర్వహిస్తోంది.

### క్రీడ - వినోదం

 మెల్బోర్ను క్రికెటు గ్రౌండు ఆస్ట్రేలియా రెండు అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన ప్రేక్షకుల క్రీడలైన క్రికెట్, ఆస్ట్రేలియన్ రూల్సు ఫుట్బాలు చరిత్ర, అభివృద్ధితో బలంగా ముడిపడి ఉంది.
వయోజన భాగస్వామ్యం పరంగా ఆస్ట్రేలియాలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన క్రీడలు: ఈత, అథ్లెటిక్సు, సైక్లింగు, సాకరు, గోల్ఫు, టెన్నిసు, బాస్కెట్బా‌లు, సర్ఫింగు, నెట్బాలు, క్రికెట్టు.

వేసవి ఒలింపిక్సు ఆధునిక యుగంలో రెండుసార్లు క్రీడలకు ఆతిథ్యం ఇచ్చింది:
1956 మెల్బో‌ర్ను‌లో 2000 సిడ్నీలో. 2032 క్రీడలు బ్రిస్బేనులో నిర్వహించేందుకు కూడా ఇది సిద్ధంగా ఉంది. ఆస్ట్రేలియా ప్రతి కామన్వెల్తులో కూడా పాల్గొంది ఆటలు, 1938, 1962, 1982, 2006, 2018.

ఆస్ట్రేలియా జాతీయ క్రికెట్టు జట్టు మొదటి టెస్టు మ్యాచు (1877), మొదటి వన్ డే ఇంటర్నేషనలు (1971)లో ఇంగ్లాండుతో పోటీ పడింది. మొదటి ట్వంటీ20 ఇంటర్నేషనలు (2004)లో న్యూజిలాండుతో పోటీ పడింది. మూడు ఆటలను కూడా గెలుచుకుంది. ఇది పురుషుల క్రికెటు ప్రపంచ కప్పు రికార్డు ఆరు గెలుచుకుంది.

ఆస్ట్రేలియా నాలుగు ఫుట్బాలు, కోడు‌లు కోసం ప్రొఫెషనలు లీగ్‌లు ఉన్నాయి. దీని సాపేక్ష ప్రజాదరణ భౌగోళికంగా విభజించబడింది. 1850లలో మెల్బోర్ను‌లో ఉద్భవించిన ఆస్ట్రేలియన్ రూల్సు ఫుట్బాలు న్యూ సౌతు వేల్సు క్వీన్సు‌ల్యాండు మినహా అన్ని రాష్ట్రాల్లో అత్యధిక టెలివిజను వీక్షకులను ఆకర్షిస్తుంది. ఇక్కడ రగ్బీ లీగు ఆధిపత్యం చెలాయిస్తుంది. తరువాత రగ్బీ యూనియను ఉంటుంది. సాకరు, నాల్గవ స్థానంలో ఉంది. టెలివిజను వీక్షకులు, వనరులలో అత్యధిక మొత్తం భాగస్వామ్యం ఉంది.

సర్ఫు లైఫు సేవింగు ఉద్యమం 20వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో ఆస్ట్రేలియాలో ఉద్భవించింది, ఆస్ట్రేలియన్ బీచు‌లలో పగటిపూట స్నానం చేయడాన్ని నిషేధించే చట్టాలను సడలించిన తర్వాత. ఈ స్వచ్ఛంద సేవకుడు దేశ చిహ్నాలలో ఒకటిగా ఉంది.

## ఇవి కూడ చూడండి

డోనాల్డ్ మెట్‌కాఫ్

## మూలాలు

ఉల్లేఖన లోపం: "N" అనే గ్రూపులో `<ref>` ట్యాగులు ఉన్నాయి గానీ, దానికి సంబంధించిన `<references group="N"/>` ట్యాగు కనబడలేదు