# ನವರಾತ್ರಿ

| ನವರಾತ್ರಿ |
| --- |
| Murti of Durga upon a tiger during Navaratri, Pune |
| ಇಂಚಲಾ ಪನ್‌ಪೆರ್ | * Navratri
* Nauratha
* Nauratri
* Navarathri
* Navaratra
* Naraate
* Navratan
* Naurata
* Nauraat
* Durga Puja
 |
| ಆಚರಣೆ | ಹಿಂದೂ |
| ಬಗೆ | ಹಿಂದೂ |
| ಗೌಜಿ | 10 days (9 nights) |
| ಆಚರಣೆಲು | * stage setting
* prayers
* plays
* dramas
* fasting
* puja
* murti immersion
* bonfire prayers are offered to goddess Durga and Parvati
 |
| ಶುರು ಆಪುನೆ | ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Hindu festival date |
| ಮುಗಿಪುನೆ | ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Hindu festival date |
| ತಾರೀಕ್ | multi-day |
| ಆವರ್ತನೊ | Annual |
| ಸಮ್ಮಂದಿಸಯಿನ | Vijayadashami, Dashain |

| ದುರ್ಗಾದೇವಿ |
| --- |
| ಅವತಾರೊ | ನವದುರ್ಗಾ, ಶಕ್ತಿಮಾತೆ |
| ದರ್ಮೊ | ಹಿಂದು |
| ಬೇತೆ ಪುದರುಲು | ಶೈಲ ಪುತ್ರಿ,ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ,ಚಂದ್ರಘಂಟಾ, ಕೂಷ್ಮಾಂಡ ದೇವಿ,ಸ್ಕಂದ ಮಾತ, ಕಾರ್ತ್ಯಾಯಿನಿ, ಕಾಳರಾತ್ರಿ,ಮಹಾಗೌರಿ,ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರಿ |
| ಪೊಲಬು | ಜಗನ್ಮಾತೆ |
| ಬುಜೊ | ದಶಭುಜ |
| ಲಿಂಗೊ | ಪೊಣ್ನು ದೇವೆರ್ |
| ವಾಹನೊ | ಸಿಂಹವಾಹಿನಿ,ನಂದಿವಾಹಿನಿ,ವ್ಯಾಘ್ರವಾಹಿನಿ |
| ಆರಾದನೆ | ಶಕ್ತಿದೇವಿ |
| ಉಚ್ಚಯೊ | ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿ |
| ತಿಂಗೊಲು | ಅಶ್ವಯುಜ ಮಾಸ,ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷ |

**ನವರಾತ್ರಿ** ಪನ್ಪುನವು ದೇವಿನ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುನ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪರ್ಬ. ಅಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಪದ್(ಪಾಡ್ಯೊ)ಡ್ದ್ ನವಮಿ ಮುಟ್ಟ ದೇವಿನ ನವ(ಒರ್ಂಬ) ರೂಪೊದ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪತ್ತ್‌ನೆ ದಿನೊ ವಿಜಯ ದಶಮಿ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಹಿಷಾಸುರನ ನಾಶೊಗಾತ್ರ ಅವತಾರ ತಾಳಿನ ಶ್ರೀ ದೇವಿನ ಉತ್ಸವ ಪಂಡ ನವರಾತ್ರಿ. ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಜಗನ್ಮಾತೆ ರಕ್ಕಸೆರೆನ್ ಕೆರಿಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಒಂಜೊಂಜಿ ಅವತಾರ ದೆತೊನುವೆರ್. ಅಂಚ ಪಡೆಯಿನ ಅವತಾರೊಡು ದೇವಿ ರಕ್ಕಸೆರೆನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಲೋಕೊನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪುವಲ್. 9 ದಿನ ಮುಟ್ಟ ಆದಿ ಶಕ್ತಿನ್ ನವ ವಿಧೊ ರೂಪೊಡು ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಅವೆನೆ ದುರ್ಗೋತ್ಸವ ಪಂದ್ ಪನ್ಪರ್. ಉಂದೆನ್ ಕರ್ನಾಟಕೊಡು **ದಸರ** ಪಂಡ್‍ದ್‌ಲ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳೊಡು ದುರ್ಗಾ ಪೂಜಾ ಪಂಡ್‍ದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನವರಾತ್ರಿ ಪಂಡ ಒರ್ಂಬ (ನವ) ರಾತ್ರಿಲು, ದೇವಿನ ಒರ್ಂಬ ರೂಪೊಲೆನ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪತ್ತ್‌ನೆ ದಿನೊ 'ವಿಜಯ ದಶಮಿ', ಈ ದಿನ ಶಮಿ ಮರ(ವೃಕ್ಷೊಗು)ಕ್ಕ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಶಮಿ (ಬನ್ನಿ)ನ್ ಪಟ್ಟುನವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಚರಣೆದ ಪದ್ಧತಿ. ಆ ದಿನ ಮೈಸೂರುಡು ದಸರಾದ ಪರವಾದ್ ಬಂಗಾರ್‌ದ ಅಂಬಾರಿಡ್ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿನ ಮೂರ್ತಿದ ಮೆರವಣಿಗೆಲ ನಡಪುಂಡು.

## ಪಿರಾಕ್‌ದ ಹಿನ್ನಲೆ

ಈ ಪರ್ಬ ಮಸ್ತ್ ಪಿರಾಕ್‌ದ ಕಾಲೊಡ್ದು ನಡತೊಂದು ಬತ್ತಿನಂಚ ಉಂಡು. ಸುರುತ ಕಾಲಘಟ್ಟೊಡು ಉಂದು ಕೃಷಿ(ಬೆನ್ನಿ)ಕ್ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿನ ಒಂಜಿ ಲೋಕೋತ್ಸವಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಮರಿಯಾಲೊಡು ಬಿತ್ತಿನ ಸುರುತ ಕೈಯಿ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಜಾಲ್‌ಗ್ ಬನ್ನಗ ಸಾಗೊಲಿ ಮಲ್ತಿನಕುಲು ಭಾರಿ ಖುಸಿಟ್ ಈ ಉತ್ಸವೊನು ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕಲಶ ತಾಪನೆದ ದಿನ ಕಲಶದ ತಿರ್ತ ಪೀಠೊಡು ಒರ್ಂಬ ಧಾನ್ಯೊಲೆನ್ ಬಿತ್ತ್‌ಬೆರ್. ಕಡೆತ ದಸರಾದಾನಿ ಈ ಧಾನ್ಯೊ ಕೊಡಿತ್‌ನೆನ್ ದೆತ್ತ್‌ದ್ ದೇವೆರೆಗ್ ಅರ್ಪಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಕಡೆ ಕಂಡೊಡು ಬುಳೆಪಾಯಿನ ಕೈಯಿನ್ ಕೊನತ್‌ದ್ ಅವೆನ್ ಇಲ್ಲ್‌ದ ಎದುರುದ ಬಾಕಿಲ್‌ಗ್ ತೋರಣದಂಚ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಕೃಷಿಗ್ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಿನ ಪರ್ಬಂದ್‌ಲ ಪನೊಲಿ ಬುಕ್ಕೊ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದು ಉಪ್ಪು ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಡು

## ಪುರಾಣೊಡು

ನವರಾತ್ರಿದ ಬಗೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಉಂಡು. ಮಸ್ತ್ ಕತೆಕುಲು ಉಂಡು. ನವರಾತ್ರಿಡ್ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ /ದುರ್ಗದೇವಿ ಮಹಿಷಾಸುರ ಮರ್ದಿನಿಯಾದ್ ಮಹಿಷಾಸುರ ಪನ್ಪಿ ರಕ್ಕಸನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್.ನವರಾತ್ರಿ ಪಂಡ್‌ದ್ ಒರ್ಂಬ ರಾತ್ರೆ ಮನದಾನಿ ಪತ್ತನೇ ದಿನ ವಿಜಯದಶಮಿ. ಮಹಾದುರ್ಗೆ ರಕ್ಕಸೆರೆನ್ ಕೆರ್ದ್ (ವಿಜಯ) ಗೆಲ್ಮೆ ಸಾದಿಸಾಯಿನ ದಿನೊ. ತ್ರೇತಾಯುಗೊಟು ಶ್ರೀರಾಮೆ ದುರ್ಗೆನ್ ಒರ್ಂಬ ದಿನ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ದೇವಿಡ್ದ್ ಶಕ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ ಬಲೊನು ಪಡೆದ್ ರಾಕ್ಷಸೆ ರಾವಣನ್ ಕಡೆತ ದಿನೊ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಆ ದಿನ ವಿಜಯದಶಮಿದ ದಿನ ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ದ್ವಾಪರಾಯುಗೊಟು ಪಾಂಡವೆರ್ ಒಂಜಿ ವರ್ಷ ಅಜ್ನಾತವಾಸ ಮಲ್ಪುನಗ ತಂಕುಲೆನ ಆಯುಧೊಲೆನ್ ಬನ್ನಿ ಮರಟ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ಕಟ್ಟ್ ದ್ ದೀದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ದಶಮಿದಾನಿಗ್ ಅಜ್ಞಾತವಾಸ ಮುಗಿದ್ ಅಕುಲು ಬನ್ನಿ ಮರಡ್ದ್ ಆಯುಧೊಲೆನ್ ವಾಪಸ್ಸ್ ಪಡೆದ್ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧೊಡು ಕೌರವೆರೆನ್ ಸೋಪಾದ್ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸದೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಿಕೆ. ಅಂಚಾದ್ ಈ ದಶಮಿನ್ ಮಾತೆರೆನಲ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾದ್ ವಿಜಯದಶಮಿ ಪಂದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಂಪ್ರದಾಯ.
ನವರಾತ್ರಿ ಪಂಡ ಒರ್ಂಬ ರಾತ್ರಿಲೆನ ಸಮೂಹ. ಒಂಜಿ ಸಂವತ್ಸರೊಡು ೫ ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್‌. ಇತ್ತೆ ರಡ್ಡ್ ತರತ ನವರಾತ್ರಿ ವಿಶೇಷವಾದಿತ್ತ್‌ದ್ ಆಚರಣೆಡ್ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿ ಕುಡೊಂಜಿ ಚೈತ್ರ ನವರಾತ್ರಿ. ಇತ್ತೆ ನಮ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನವು ಶರದ್ ಋತುಡು ಬರ್ಪುನ ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿ. ಬಾರತೊದ ಮಾತ ಕಡೆಟ್‌ಲ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಈ ಪರ್ಬೊಡು ಶಕ್ತಿ ದೇವಿನ ಆರಾಧನೆ ಈ ಪರ್ಬದ ವಿಶೇಷತೆ. 9 ದಿನ ಕಾಲ ಆಚರಿಸಪಿನ ಈ ಪರ್ಬೊಗು ದುರ್ಗೋತ್ಸವ ಪನ್ಪೆರ್. ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸೆರ್ ಅಂಚನೆ ಮೈಸೂರು ಅರಸೆರ್ ಜೈತ್ರಯಾತ್ರೆಡ್ ಗೆಲ್ಮೆ ಸಾಧಿಸದ್ ಸಂಭ್ರಮೊಡು ನಡಪಾಪಿನ ವಿಶೇಷ ಪರ್ಬ ಪನ್ಪಿನವು ಇತಿಹಾಸದ ಉಲ್ಲೇಖ.

## ನವರಾತ್ರಿಲು

೧. ವಸಂತ ನವರಾತ್ರಿ:ಉಂದು ಮಾರ್ಚ್ ಎಪ್ರಿಲ್‌ದ ಸಮುಯೊಡು ಬರ್ಪುಂಡು. ಚೈತ್ರ ಶುದ್ಧ ಪಾಡ್ಯಡ್ದ್ ನವಮಿ ಮುಟ್ಟ.ಈ ನವರಾತ್ರಿಡ್ ರಾಮನವಮಿ ಬರ್ಪುನೆಡ್ದಾತ್ರ ಉಂದೆಕ್ ರಾಮನವಮಿಂದಲ ಪುದರ್ ಉಂಡು. ನವಶಕ್ತಿನ ಆರಾಧನೆಲ ನಡಪುಂಡು
೨. ಗುಪ್ತ ನವರಾತ್ರಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಶಾಕಾಂಬರಿ ನವರಾತ್ರಿ:ಆಷಾಡ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಪದೆ(ಪಾಡ್ಯ)ಡ್ದ್ ನವಮಿ ಮುಟ್ಟ ದೇವಿನ ಆರಾಧನೆ, ಈ ಸಮಯೊಡು ವಿಶೇಷವಾದ್ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಾತೆನ ಆರಾಧನೆ ನಡಪುಂಡು
೩. ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿ ಅತ್ತ್ಂಡ ಶಾರದಾ ನವರಾತ್ರಿ:ಇತ್ತೆ ನಮ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನವು ಶರದ್ ಋತುಡು ಬರ್ಪುನ ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿ. ಉಂದೆಕ್ ಮಹಾನವರಾತ್ರಿ ಪನ್ಪೆರ್ ಉಂದು ಅಶ್ವಿನಿ ಮಾಸ ಪಂಡ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಒಕ್ಟೋಬರ್‌ದ ನಡುಟು ಬರ್ಪುಂಡು

## ತುಳುನಾಡ್‌ದ್ ನವರಾತ್ರಿ

ತುಳುನಾಡಡ್ ನವರಾತ್ರಿನ್ ಮಾರ್ನೆಮಿ ಪಂದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕೆಲವು ಮಲ್ಲ ರಾಜ ಮನೆತನದ ಇಲ್ಲಡ್ ಒರ್ಂಬ ದಿನ ಇಜ್ಜಿಂಡ ಒಂಜಿ ದಿನ ದೇವಿನ ವಿಗ್ರಹದೀದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ಪದ್ದತಿ ಇನಿಕ್‌ಲ ನಡತೊಂದು ಬೈದ್ಂಡ್. ಮುಲ್ಪದ ಕೊಡೊಂಜಿ ವಿಶೇಷ - ಪಿಲಿವೇಷ ಅಂಚನೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವೇಷ ಪಾಡೊಂದು ಇಲ್ಲ್ ಇಲ್ಲಗ್ ನಟ್ಟೆರೆ ಪೋಪಿನಿ ಅದಗ ಸಂಗ್ರಹವಾಯಿನ ಕಾಸ್‌ನ್ ದೇವಿನ ಕ್ಷೇತ್ರೊಗು ಸಮರ್ಪಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪದ್ಧತಿ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್ ಮಸ್ತ್ ದೇವಿ ಕ್ಷೇತ್ರೊಲು ಉಂಡು ಅಲ್ಪ ನವರಾತ್ರಿಡ್ ದೇವಿಗ್ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ, ಆರಾಧನೆ ನಡತೊಂದು ಉಂಡು ಇತ್ತೆ ಮಂಗಳೂರು ದಸರಾ ಊರೊರ್ಮೆ ಭಾರಿ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆದ್ಂಡ್.

## ನವದುರ್ಗೆನಕುಲು

ನವದುರ್ಗೆನಕುಲು:

>  "ಪ್ರಥಮಂ ಶೈಲಪುತ್ರೀ ಚ ದ್ವಿತೀಯಮ್ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣೀ|
>
>

> ತೃತೀಯಂ ಚಂದ್ರಘಂಟೀತಿ ಕೂಷ್ಮಾಂಡೇತಿ ಚತುರ್ಥಕಮ್||
>
>

> ಪಂಚಮಂ ಸ್ಕಂದ ಮಾತೇತಿ ಷಷ್ಠಂ ಕಾತ್ಯಾಯನೀತಿ ಚ|
>
>

> ಸಪ್ತಮಂ ಕಾಲರಾತ್ರಿಶ್ಚ ಮಹಾಗೌರೀತಿ ಚಾಷ್ಟಮಮ್ ||
>
>

> ನವಮಂ ಸಿದ್ಧಿದಾತ್ರೀ ಚ ನವದುರ್ಗಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ||
>
>

ನವರಾತ್ರಿಡ್ ದೇವಿನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೂಪೊಡು ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್

* **ಒಂಜನೆ ರೂಪ ಮಾತೆ ಶೈಲ ಪುತ್ರಿ**. ನವರಾತ್ರಿದ ಸುರುತದಿನ ದೇವಿನ್ ಶೈಲ ಪುತ್ರಿನ ರೂಪೊಡು ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಶೈಲ ಪುತ್ರಿ ಪಂಡ ಪರ್ವತ ರಾಜನ ಮಗಳ್. ನಂದಿ ವಾಹನೆಯಾಯಿನ ದೇವಿನ ಕೈಟ್ ತ್ರಿಶೂಲ ಬುಕ್ಕೊ ತಾಮರೆದ ಪೂ ಉಪ್ಪುಂಡು.ಶೈಲ ಪುತ್ರಿ್ ಪಂಡ ಪರ್ವತ ರಾಜನ ಮಗಳ್ ದೇವಿ ಪಾರ್ವತಿ,ತಾಮರೆದ ಪೂ ಶುದ್ದ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಪೂರ್ಣತೆದ ಸಂಕೇತವಾದಿತ್ತ್ಂಡ, ತ್ರಿಶೂಲ ಭೂತ,ವರ್ತಮಾನ ಬುಕ್ಕೊ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಕೇತ
* **ರಡ್ಡ್‌ನೆ ರೂಪ ಮಾತೆ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ**. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿಯಾಯಿನ ದೇವಿ ಭಕ್ತೆರೆಗ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಜ್ಞಾನೊನು ಅನುಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ದೇವಿನ ಕೈಟ್ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮಾಲೆ,ಕುಡೊಂಜಿ ಕೈಟ್ ನೀರ್ದ ಕಮಂಡಲ ಪತೊಂದಿಪ್ಪುವೆರ್.ಶಿವನ್ ಒಲಿಸಯೆರೆ ಬೋಡಾದ್ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸ್‌ದ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಬ್ರಹ್ಮಾಚಾರಿಣಿ ಆ ದೇವಿ ಅರೆನ್ ನಂಬಿನ ಮಾತೆರೆಗ್ಲ್ ಸಂತೋಷ, ಶಾಂತಿ, ಸಮೃದ್ದಿ, ಚೈತನ್ಯ ಶಕ್ತಿನ್ ಅನುಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ
* **ಮೂಜಿನೆ ರೂಪ ಮಾತೆ ಚಂದ್ರ ಘಂಟಾ**. ಬ್ರಹ್ಮಾಚಾರಿಣಿಯಾಯಿನ ದೇವಿ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸ್‌ದ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಶಿವನ್ ಒಲಿಸದ್ ಶಾಂತ ಸ್ವರೂಪಿಣಿಯಾಪೆರ್ ದೇವಿನ ಮುಂಡೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಚಂದ್ರೆ ಘಂಟಾಕಾರೊಡು ತೂಜುನೆಡ್ದಾತ್ರ ದೇವಿನ್ ಈ ಪುದರ್‌ಡ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.ಸಿಂಹವಾಹನೆಯಾಯಿನ್ ದೇವೆಗ್ ೧೦ ಕೈಕುಲು ಇತ್ತ್‌ದ್ ತನ್ನ ಮಾತ ಕೈಟ್‌ಲ ಆಯುಧೊಲು ಇತ್ತ್‌ದ್ ಶತ್ರು ಸಂಹಾರೊಗು ತಯಾರಾದಿಪ್ಪುವೆರ್.ದೇವಿ ಅರೆನ್ ನಂಬಿನ ಮಾತೆರೆಗ್ಲ್ ಸಂತೋಷ,ಶಾಂತಿ,ಸಮೃದ್ದಿ,ಚೈತನ್ಯ ಶಕ್ತಿನ್ ಅನುಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ.
* **ದೇವಿನ ನಾಲ್‌ನೆ ರೂಪ ಮಾತೆ ಕೂಷ್ಮಾಂಡ**. ಉಂದೆತ ಅರ್ಥ ಲೋಕೊದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತೆ ಪಂದ್. ಪ್ರಪಂಚೊದ ಅಣು ಅಣುಕುಲೆಡ್ ಚೈತನ್ಯ ಕೊರ್ಪುನ ದೇವಿ ಪಂದ್. ಎಣ್ಮ ಕೈಕುಲು ಇತ್ತ್‌ದ್ ಮಾತೆಡ್ಲ ಆಯುಧ ಬುಕ್ಕೊ ಪೂಕುಲೆನ್ ಪತ್ತ್‌ದ್ ದಿವ್ಯ ರೂಪುಡು ಬೆಳಗುನ ದೇವಿ
* **ದೇವಿನ ೫ನೆ ರೂಪ ಸ್ಕಂದ ಮಾತ** ಸ್ಕಂದ ಮಾತೆ ದೇವಿ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ(ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ) ಅಪ್ಪೆ. ದೇವತೆಲೆನ್ ರಾಕ್ಷಸೆರೆಡ್ದ್ ರಕ್ಷಣೆ ಮಲ್ಪೆರೆ ಶಿವಪಾರ್ವತಿನ ಮಗೆಯಾದ್ ಪುಟ್ಟಿನ ಸ್ಕಂದನ ಅಪ್ಪೆ ಈ ದೇವಿ. ಸ್ಕಂದನ್ ಜಕ್ಕೆಲ್‌ದ್ ಕುಲ್ಲಾವೊಂದು,ನಾಲ್ ಕೈಕುಲು ಉಪ್ಪುಂಡು, ತ್ರಿನೇತ್ರಧಾರಿಣಿಯಾದಿತ್ತಿನ ದೇವಿ ಮಾತೃ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ
* **ದೇವಿನ ೬ನೆ ರೂಪ ಕಾರ್ತ್ಯಯಿನಿ**. ನವರಾತ್ರಿದ ೬ನೆ ದಿನತೊ ಪೂಜೆಡ್ ಆರಾಧನೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಸ್ವರೂಪ ಉಗ್ರವಾದಿಪ್ಪುಂಡು, ರಾಪುನ ಕುಜಲ್, ಪದ್ನೆನ್ಮ ಕೈಕುಲು, ಕೈಟ್ ಅಯುಧ ಪತ್ತೊಂದು ರಕ್ಶಸ ಸಂಹಾರೊಗು ತಯಾರಾದಿತ್ತಿಲೆಕ್ಕ ತೊಜುಂಡು. ಸಿಂಹ ವಾಹಿನಿಯಾಯಿನ ದೇವಿ ಭಕ್ತೆರೆಗ್ ಶಾಂತಿ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ ಅಂಚನೆ ಮಾತೃ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ ಅದುಲ್ಲೆರ್.ಆಂಡ ದುಷ್ಟೆರೆ ಪಾಲ್‌ಗ್ ಸಂಹಾರ ಕಾರಿಣಿಯಾದುಪ್ಪುವೆರ್ ಮಾತೆ ದುರ್ಗೆ.
* **ದೇವಿನ ಏಳನೆ ರೂಪ ಕಾಳರಾತ್ರಿ**. ನವರಾತ್ರಿದ ಏಳನೇ ದಿನತಾನಿ ಕಾಳರಾತ್ರಿದ ರೂಪೊಡು ಆರಾಧನೆಡ್ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಉಂದು ದೇವಿನ ಭಯಂಕರ ರೂಪ ದೇವಿ ಪತೊಂದಿನ ಅಯುಧ ಸಮೇತ ಕ್ರೂರತೆನ್ ತೋಜಪಿನಂಚಿನವು ರಾಕ್ಷಸೆರೆನ, ಧರ್ಮ ಮೀರ್‌ನಕುಲೆನ ಪಾಲ್‌ಗ್ ದೇವಿನ ಒಂಜಿ ಪೋಡಿಗೆ ಪುಟ್ಟಾಪಿನ ರೂಪ ಕಾಳರಾತ್ರಿ.ಆಂಡ ನಂಬಿನಕುಲೆನ ಪಾಲ್‍ಗ್ ಮಾತೃ ಸ್ವರೂಪಿನಿ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ ಆದಿಪ್ಪುವೆರ್.
* **ದೇವಿನ ಏಣ್ಮನೆ ರೂಪ ಮಾತೆ ಮಹಾಗೌರಿ**. ದೇವಿನ ಈ ರೂಪ ಸರ್ವ ಸನ್ಮಂಗಳ ಕಾರಿಣಿಯಾದಿತ್ತಿನ ಮಹಾಗೌರಿ ರೂಪ.ನಂದಿ ವಾಹನೆಯಾಯಿನ ಶ್ವೇತಾವರ್ಣ (ಬೊಲ್ದು)ದ ದೇವಿನ ರೂಪ ಶಾಂತಿ,ಸಂತೋಷದ ಪ್ರತೀಕವಾದುಂಡು. ನಾಲ್ ಕೈಕುಲು ಇತ್ತಿನ ದೇವಿ ಒಂಜಿ ಕೈಟ್ ತ್ರಿಶೂಲ ಒಂಜಿ ಕೈಟ್ ಡಮರು ಪತೋಂದು ಅಭಯ ಹಸ್ತೊಡ್ದು ಆಶೀರ್ವಾದ ಮಲ್ಪುನ ದೇವಿನ ಈ ರೂಪ ಮಸ್ತ್ ಪೊರ್ಲು.
* **ದೇವಿನ ಒರ್ಬೊನೆ ರೂಪ ಮಾತೆ ಸಿದ್ಧಿಧಾತ್ರಿ**. ನವರಾತ್ರಿದ ಕಡೆತ ಪೂಜೆ ದೇವಿ ಸಿದ್ಧಿಧಾತ್ರಿಗ್.ನಂಬಿನ ಭಕ್ತೆರೆಗ್ ವಿದ್ಯೆ, ಬುದ್ಧಿ, ಜ್ಞಾನೊನು್ ಕೊರ್ಪುನ ಕರುಣಾಮಯಿ ಮಾತೆ ಸಿದ್ಧಿಧಾತ್ರಿ.ಸಿದ್ಧಿನ್ ಅನುಗ್ರಹ ಮಲ್ಪುನ ದೇವಿ ಮಾತೆ ಸಿದ್ಧಿಧಾತ್ರಿಗ್ ನಾಲ್ ಕೈಕುಲು ಇತ್ತ್‌ದ್ ತ್ರಿಶೂಲ, ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರ, ತಾಮರೆ ಪೂ, ಶಂಖ ಪತೊಂದಿನ ದಿವ್ಯ ಮಂಗಳ ರೂಪ.

## ಪುರಾಣೊಡು

ನವರಾತ್ರಿದ ಬಗೆಟ್ ಮಸ್ತ್ ಉಲ್ಲೇಕೊಲು ಉಂಡು ಮಸ್ತ್ ಕಥೆಕುಲು ಉಂಡು. ನವರಾತ್ರಿಡ್ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ/ದುರ್ಗದೇವಿ ಮಹಿಷಾಸುರ ಮರ್ಧಿನಿಯಾದ್ ಮಹಿಷಾಸುರ ಪನ್ಪಿ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸಂಹಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನವರಾತ್ರಿ ಪಂಡ್ ಒರ್ಬ ರಾತ್ರೆ ಮನದಾನಿ ಪತ್ತನೇ ದಿನ ವಿಜಯದಶಮಿ. ಮಹಾದುರ್ಗೆ ರಾಕ್ಷಸೆರೆನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ವಿಜಯ(ಗೆಲ್ಮೆ) ಸಾಧಿಸದಿನ ದಿನ. ತ್ರೇತಾಯುಗೊಟು ಶ್ರೀರಾ್ಮೆ ರಾವಣನ್ ಸಂಹಾರ ಮಲ್ತಿನ. ಆ ದಿನ ವಿಜಯದಶಮಿದ ದಿನ ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ದ್ವಾಪರಾಯುಗೊಟು ಪಾಂಡವೆರ್ ಒಂಜಿ ವರ್ಷ ಅಜ್ನಾತವಾಸ ಮಲ್ಪುನಗ ತಂಕುಲೆನ ಆಯುಧೊಲೆನ್ ಬನ್ನಿ ಮರಟ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ದೀದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ದಶಮಿದಾನಿಗ್ ಅಜ್ಞಾತವಾಸ ಮುಗಿದ್ ಅಕುಲು ಬನ್ನಿ ಮರಡ್ದ್ ಆಯುಧೊಲೆನ್ ವಾಪಸ್ಸು ಪಡೆದ್ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧೊಡು ಕೌರವೆರೆನ್ ಸೋಪಾದ್ ವಿಜಯಸಾಧಿಸದೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಿಕೆ. ಅಂಚಾದ್ ಈ ದಶಮಿನ್ ಮಾತೆರೆನಲ ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾದ್ ವಿಜಯದಶಮಿ ಪಂದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಸಂಪ್ರದಾಯ.
ನವರಾತ್ರಿ ಪಂಡ ಒರ್ಬ ರಾತ್ರಿಲೆನ ಸಮೂಹ. ದುಂಬುಡು ೫ ತರತ ನವರಾತ್ರಿ ಆಚರಣೆಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್‌ಗೆ. ಇತ್ತೆ ರಡ್ಡ್ ತರತ ನವರಾತ್ರಿ ವಿಶೇಷವಾದಿತ್ತ್‌ದ್ ಆಚರಣೆಡ್ ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿ ಕುಡೊಂಜಿ ಚೈತ್ರ ನವರಾತ್ರಿ. ಇತ್ತೆ ನಮ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನವು ಶರನ್ನವರಾತ್ರಿ. ಬಾರತೊದ ಮಾತ ಕಡೆಟ್‌ಲ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಈ ಪರ್ಬೊಡು ಶಕ್ತಿ ದೇವಿನ ಆರಾಧನೆ ಈ ಪರ್ಬದ ವಿಶೇಷತೆ. 9 ದಿನ ಕಾಲ ಆಚರಿಸಪಿನ ಈ ಪರ್ಬೊಗು ದುರ್ಗೋತ್ಸವ ಪನ್ಪೆರ್. ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸೆರ್ ಅಂಚನೆ ಮೈಸೂರು ಅರಸೆರ್ ಜೈತ್ರಯಾತ್ರೆಡ್ ಗೆಲ್ಮೆ ಸಾಧಿಸದ್ ಸಂಭ್ರಮೊಡು ನಡಪಾಪಿನ ವಿಶೇಷ ಪರ್ಬ ಪನ್ಪಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಉಲ್ಲೇಕೊ.

1. ಸುರುತ ದಿನ, ಪಾಡ್ಯದ ದಿನ ಯೋಗನಿದ್ರಾ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜಾ.
2. ರಡ್ದನೆ ದಿನ, ಬಿದಿಗೆ ದಿನ ದೇವಜಾತ ದುರ್ಗಾಪೂಜಾ.
3. ಮೂಜನೆ ದಿನ ತದಿಗೆ - ಮಹಿಷಾಸುರ ಮರ್ಧಿನಿ ದುರ್ಗಾಪೂಜಾ.
4. ನಾಲ್‌ನೆ ದಿನ ಚತುರ್ದಶಿ - ಶೈಲ ಜಾತಾ ದುರ್ಗಾಪೂಜಾ.
5. ಐ‍ನ್‌ನೆ ದಿನ ಪಂಚಮಿ - ದೂಮೃಹಾ ದುರ್ಗಾಪೂಜಾ.
6. ಆ‍ಜಿನೆ ದಿನ ಷಷ್ಠಿ - ಚಂಡ-ಮುಂಡ ಹಾ ದುರ್ಗಾಪೂಜಾ.
7. ಏಳ್‌ನೇ ದಿನ ಸಪ್ತಮಿ - ರಕ್ತ ಬೀಜ ಹಾ ದುರ್ಗಾಪೂಜಾ.
8. ಎನ್ಮಣೆ ದಿನ ಅಷ್ಟಮಿ - ನಿಶುಂಭ ಹಾ ದುರ್ಗಾಪೂಜಾ.(ದುರ್ಗಾಷ್ಠಮಿ)
9. ಒರ್ಬೊನೆ ದಿನ ಮಹಾನವಮಿ -ಶುಂಭ ಹಾ ದುರ್ಗಾಪೂಜಾ.

ಏಳ್ನೆ ದಿನ ಪಂಡ ಸಪ್ತಮಿಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ತ್ರಿದಿನ ದುರ್ಗಾಪೂಜೆ ಪಂದ್ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮಲ ಉಂಡು. ಪಂಡ ಮಹಾಕಾಳಿ, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಮಹಾಸರಸ್ವತಿ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನವರಾತ್ರಿಡ್ ಸಪ್ತಮಿಗ್ ವಿಶೇಷತೆ ಉಂಡು. ಸಪ್ತಮಿ್ದ ಮೂಲಾನಕ್ಷತ್ರದಾನಿ ಬೂಕು, ಪವಿತ್ರಗ್ರಂಥೊಲೆನ್,ಬೊಳ್ಳಿ, ಬಂಗಾರ್‌ನ್ ಪೂಜೆಗ್ ದೀಪೆರ್. ಅಂಚನೆ ನವಮಿದಾನಿ ಆಯುಧೊಲೆಗ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಆಯುಧಪೂಜೆ ಆಚರಣೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಅವೆತ ಒಟ್ಟುಗು ಆ ದಿನೊನೆ ಪುಸ್ತಕ ದೀದ್ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ವಾಡಿಕೆ ಉಂಡು ಉಂದೆಕ್ ಸರಸ್ವತಿ ಪೂಜೆ ಪನ್ಪೆರ್

## ಆಯುಧ ಪೂಜೆ

ನವರಾತ್ರಿ ಪೂಜೆದ ನವಮಿದಾನಿ ನಮ ಗಳಸುನ ವಾಹನ, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣೊ,ಹತ್ಯಾರ್‌ಲೆಗ್ ಮಾತ ಪೂಜೆ‌ ಮಲ್ಪುನ ಪದ್ಧತಿ ಉಂದೆಕ್ ಆಯುಧ ಪೂಜೆ ಪನ್ಪ. ಅವೆನ್ ಆನಿ ದಾಯೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಪನ್ಪಿನೆಕ್ ಒಂಜಿ ದಂತಕಥೆಲ ಉಂಡು. ದೇವಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿನ ಅವತಾರ ತಾಳ್‌ದ್ ಮಹಿಷಾಸುರ ವಧೆ ಮಲ್ಪುವೆರ್ ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ದೇವಿ ತನ್ನ ಕೈಟ್ ಇತ್ತಿನ ಅಯುಧೊಲೆನ್ ಪಿರ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪಂದೆ ದಕ್ಕುವೆರ್ ಅ ಆಯುಧೊಲೆಗ್ ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಪೂಜೆ ಮಲ್ಪುನ ಪದ್ದತಿಯಾಂಡ್ ಅವೆತ ಸಂಕೇತೊನೆ ಆಯುಧ ಪೂಜೆ. ಅಂಚನೆ ಮಹಾಭಾರೊತೊಡುಲ ಆಯುಧ ಪೂಜೆದ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು ದ್ವಾಪರಾಯುಗೊಟು ಪಾಂಡವೆರ್ ಒಂಜಿ ವರ್ಷ ಅಜ್ನಾತವಾಸ ಮಲ್ಪುನಗ ತಂಕುಲೆನ ಆಯುಧೊಲೆನ್ ಬನ್ನಿ ಮರಟ್ ಮುಚ್ಚಿದ್ ದೀದ್ ಉಪ್ಪುವೆರ್. ಅಜ್ಞಾತವಾಸ ಮುಗಿದ್ ಅಕುಲು ಬನ್ನಿ ಮರಡ್ದ್ ಆಯುಧೊಲೆನ್ ವಾಪಸ್ಸು ಪಡೆದ್ ಆಯುಧ ಪೂಜೆದಾನಿ ಪೂಜೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧೊಡು ಕೌರವೆರೆನ್ ಸೋಪಾದ್ ವಿಜಯಸಾಧಿಸದೆರ್ ಪಂದ್ ನಂಬಿಕೆ.

## ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸ

ವಿದ್ಯಾರಂಭ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಸಂಸ್ಕಾರ. ಶಿಕ್ಷಣೊಗು ಅಡಿಪಾಯನೆ ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸ. ನವರಾತ್ರಿಡ್ ವಿಜಯ ದಶಮಿದ ಶ್ರವಣ ನಕ್ಷತ್ರೊಡು ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸದ ಪ್ರಾರಂಭ ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ. ಸರಸ್ವತಿನ ವರ ತಿಕ್ಕ್‌ದ್ ವರಪುತ್ರೆರಾಪೆರ್ ಪನ್ಪಿ ನಂಬಿಕೆ.ಶಾಲೆಲೆಡ್, ಮಂದಿರೊಲೆಡ್ ವಿಜಯ ದಶಮಿದಾನಿ ಜೋಕುಲೆನ್ ಅರಿಟ್ ಪತ್ತಾಪಿನ ಕ್ರಮ ಉಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು