Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ

ಭಾರತದ ನಕ್ಷೆಡ್ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಉಪ್ಪುನ ಜಾಗೆನ್ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣೊಡು ತೋಜಾದೆರ್.
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯೊದ ನಕ್ಷೆ
**ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ** ನಮ ದೇಸೊದ ಒಂಜಿ ರಾಜ್ಯ. ಇಸ್ತೀರ್ನೊದ ಲೆಕ್ಕಡ್ ೪ನೇ ಸ್ತಾನೊಡು ಬುಕ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಲೆಕ್ಕೊಡು ಸುರುತ್ತ ಸ್ತಾನೊಡು ಈ ರಾಜ್ಯೊ ಉಂಡು. ನಮ ದೇಸೊಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬತ್ತಿ ಬುಕ್ಕೊ, ೧೯೫೦ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಈ ರಾಜ್ಯೊನ್ ಸ್ತಾಪನೆ ಮಲ್ತೆರ್. ಪನ್ನಗ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬರ್ರೆ ದುಂಬು ಈ ರಾಜ್ಯೊಗು ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಪನ್ಪಿನ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಉಂದೆಟ್ ರಾಂಪುರ, ಬನಾರಸ್, ಬುಕ್ಕ ತೆಹ್ರಿ ಘರ್‌ವಾಲ್ ರಾಜ ಸಂಸ್ಥಾನೊಲು ಇತ್ತ. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಲಕ್ನೋ. ಸದ್ಯೊಗು ಈ ರಾಜ್ಯೊಡು ಒಟ್ಟು ೭೬ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅಂಚನೆ ಗಂಗಾ, ಯಮುನಾ, ಗೋಮತಿ, ಸರಯೂ ಈ ರಾಜ್ಯೊಡು ಪರಪುನ ಮುಖ್ಯ ತುದೆಕುಲು.

ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯೊದ ಪಡ್ಡಾಯಿಡ್ ರಾಜಾಸ್ತಾನ, ಮೂಡಾಯಿಡ್ ಬಿಹಾರ, ಬಡಕಾಯಿಡ್ ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ತೆಂಕಾಯಿಡ್ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯೊಲು ಉಲ್ಲ. ಅಂಚನೆ ಮೂಡಾಯಿಡ್ ನೇಪಾಳ ದೇಸದೊಟ್ಟುಗು ತನ್ನ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟೋಂದುಂಡು. ಈ ರಾಜ್ಯೊದ ಇಸ್ತೀರ್ಣ ನಮ ದೇಸೊದ ಒಟ್ಟು ಇಸ್ತೀರ್ನೊದ ೭.೩% ಭಾಗ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯೊಡು ಉಂಡು. ಒಟ್ಟು ಇಸ್ತೀರ್ನ ೨೪೦,೯೨೮ ಕಿಮೀ೨.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
# ದೆಹಲಿ

**ದಿಲ್ಲಿ** ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರಾಯಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಅಧಿಕೃತವಾದ್ **ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಟೆರಿಟರಿ ಆಫ್ ಡೆಲ್ಲಿ** (ಎನ್‌.ಸಿ.ಟಿ) ಪಂಡ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರೊ ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾದ್ ಭಾರತಡೇ ದಿಂಜ ಮಲ್ಲ ಮಹಾನಗರ ಬುಕ್ಕೊ ಜನಸಂಕ್ಯೆಡ್ ಭಾರತೊದ ದಿಂಜ ಎಚ್ಚದ ಜನಸಂಕ್ಯೆದ ನಗರೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿಡ್ ರಡ್ಡನೆದ ಮಲ್ಲ ಮಹಾನಗರ ಅತುಂಡು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಸೊ (ಭಾರತೊ)ಡು ೧೨.೨೫ ದಶಲಕ್ಷೊಡ್ದ್ ಮಿಕ್ಕ್‌ದ್ ನಿವಾಸಿಲೊಉ ಬುಕ್ಕೊ ೧೫.೯ ದಶಲಕ್ಷ ನಗರವಾಸಿಲು ದೆಹಲಿ ಜನಸಂಕ್ಯೆದ ಪ್ರಕಾರೊ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಸೊಲೆ ಪಟ್ಟಿಡ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಜಗತ್ತ್‌ಡೇ ಎನ್ಮನೇ ಮಲ್ಲ ನಗರೊ ಅದುಂಡು. (ಇಂದೆಟ್ ನೋಯ್ಡಾ, ಗುರ್‌ಗಾಂವ್‌, ಫರಿದಾಬಾದ್‌ ಬುಕ್ಕೊ ಘಜೀಯಾಬಾದ್‌ ಸೇರ್ದುಂಡು).

NCTಗ್ ಕೈತಲ್ದ್ ಕೆಲವು ನಗರೊಲು ಬುಕ್ಕೊ NCT ಸುತ್ತಡ್ ಬರ್ಪುನ ಭಾರತೊದ ರಾಜಧಾನಿ ನವ ದೆಹಲಿನ್ ಅಪಾಪಗ ದೆಹಲಿಂದೇ ಲೆಪ್ಪುನವು ಉಂಡು. NCT ಪನ್ಪುನವು ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆದ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಸೊ.

ದೆಹಲಿ ಯಮುನಾ ಸುದೆತ ದಂಡೆಡಿತ್ತ್‌ದ್, ಕಡಮೆ ಆಂಡಲ ಕ್ರಿ.ಪೂ 6ನೇ ಶತಮಾನೊಡ್ದ್ ನಿರಂತರ ವಸತಿ ಇತ್ತಿನ ಸಮಯೊಡಿತ್ತಿನ ನಗರೊಲೆ ಪಟ್ಟಿ ನಿರಂತರವಾದ್ ವಾಸೊಗು ಗಳಸ್‌ದೆರ್.

## ಚಿತ್ರೊಲು

Jantar Delhi
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
# ಎಂ.ಎಸ್.ಧೋನಿ

ಎಂ. ಎಸ್. ಧೋನಿ.
## ಪುಟ್ಟು

**ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ**, ಆರ್ ಪುಟಿದಿನಿ ಬಿಹಾರದ ರಾಂಚಿಡ್ ೭ ಜುಲೈ ೧೯೮೧.

## ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಜೀವನ

* ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ ಬಿಹಾರದ ರಾಂಚಿಡ್ ಪಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ದೇವಕಿ ದೇವಿ ಅಕುಲೆನ ಮಗೆಯಾದ್ ಪುಟ್ಟಿಯೆರ್.
* ಧೋನಿ ಸುಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ರಜನೀಕಾಂತ್‌, ಆಡಮ್ ಗಿಲ್‌ಕ್ರಿಸ್ಟ್‌ರೆನ ಅಭಿಮಾನಿ ಆತೆರ್. ಜಾರ್ಖಂಡನ ರಾಂಚಿಯ ಶ್ಯಾಮ್ಲಿಯಲ್ ಉಪ್ಪುನ DAV ಜವಾಹರ ವಿದ್ಯಾಮಂದಿರಡ್ ಧೋನಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್.
* ಧೋನಿ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್‌ ಬುಕ್ಕೊ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡೆಲೆನ ಪಟು ಆದ್ ಇತ್ತೆರ್. ಧೋನಿ ಅರೆನ ೧೦ನೇ ತರಗತಿರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗ್ ಮಸ್ತ್ ಗಮನ ಕೊರಿಯೆರ್.

## ಸಾದನೆ

ಆರ್ ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ದ ಬುಕ್ಕೊ ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಇತ್ತೆದ ನಾಯಕರಾದ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಅರೆನ ನಾಯಕತ್ವಡ್ ಭಾರತ ೨೦೦೭ ICC ವಿಶ್ವ ಟ್ವೆಂಟಿ20, ೨೦೦೭-೦೮ದ CB ಸರಣಿ ಬುಕ್ಕೊ ೨೦೦೮ದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಡ್ 2-0 ಅಂತರಡು ಸೋಲ್ಪಾದ್ ಬಾರ್ಡರ್‌-ಗವಾಸ್ಕರ್‌ ಟ್ರೋಫಿಣ‍್ ಗೆಂದೆಯೆರ್. ಆರ್ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಬುಕ್ಕೊ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ಡ್ ನಡೆತಿನ ODI ಸರಣಿನ್ ಸುರುತ್ತಾ ಬಾರಿಗ್ ಗೆಂದ್‌ದ್‍ ತಂಡೊದ ನಾಯಕರಾಯೆರ್.

## ಇಂಡಿಯನ್‌ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ ಲೀಗ್‌

ಎಂ.ಎಸ್.ಧೋನಿ 1.5 ದಶಲಕ್ಷ(ಅಮೆರಿಕ ಡಾಲರ)ಮೊತ್ತಗ್ ಚೆನ್ನೈ ಸೂಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ ತಂಡಗು ಗೊಬ್ಬಿಯೆರ್. ಅರೆನ ಸುರುತ್ತಾ IPL ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಾವಳೀದ ಹರಾಜ್‍ಡು ಮಸ್ತ್ ದುಬಾರಿ ಆಟಗಾರೆ ಅಯೆರ್. ಇತ್ತೆ ಧೋನಿ ಚೆನ್ನೈ ಸುಪರ್ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾತೆರ್.

## ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಪ್ರದರ್ಶನ ವೈಖರಿ

| ಎದುರಾಳಿ | ಪಂದ್ಯಗಳು | ರನ್‌ಗಳು | ಸರಾಸರಿ | ಉನ್ನತ ಸ್ಕೋರ್‌ | 100ಗಳು | 50ಗಳು | ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು | ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ಆಫ್ರಿಕಾ | ೩ | ೧೭೪ | ೮೭.೦೦ | ೧೩೯\* | ೧ | ೦ | ೩ | ೩ |
| ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ | ೧೬ | ೪೦೫ | ೩೬.೮೧ | ೧೨೪ | ೧ | ೩ | ೨೩ | ೭ |
| ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ | ೮ | ೧೪೬ | ೩೬.೫೦ | ೯೧\* | ೦ | ೧ | ೯ | ೬ |
| ಬರ್ಮುಡಾ | ೧ | ೨೯ | ೨೯.೦೦ | ೨೯ | ೦ | ೦ | ೧ | ೦ |
| ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ | ೧೮ | ೫೦೧ | ೩೩.೪೦ | ೯೬ | ೦ | ೩ | ೧೯ | ೭ |
| ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ | ೧ | ೧೦೯ | - | ೧೦೯\* | ೧ | ೦ | ೧ | ೩ |
| ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ | ೯ | ೨೬೯ | ೬೭.೨೫ | ೮೪\* | ೦ | ೨ | ೭ | ೨ |
| ಪಾಕಿಸ್ತಾನ | ೨೨ | ೯೧೭ | ೫೭.೩೮ | ೧೪೮ | ೧ | ೭ | ೧೯ | ೬ |
| ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ | ೧ | - | - | - | - | - | ೨ | - |
| ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ | ೧೦ | ೧೯೬ | ೨೪.೫೦ | ೫೫ | ೦ | ೧ | ೭ | ೧ |
| ಶ್ರೀಲಂಕಾ | ೩೪ | ೧೨೯೮ | ೬೧.೮೦ | ೧೮೩ | ೧ | ೧೧ | ೩೬ | ೭ |
| ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ | ೧೭ | ೪೯೯ | ೪೯.೯೦ | ೯೫ | ೦ | ೩ | ೧೩ | ೪ |
| ಯಾಕ್‌ | ೨ | ೧೨೩ | ೧೨೩.೦೦ | ೬೭\* | ೦ | ೨ | ೦ | ೧ |
| ಒಟ್ಟು | ೧೪೨ | ೪೬೬೬ | ೫೦.೦೭ | ೧೮೩\* | ೫ | ೩೩ | ೧೪೧ | ೪೭ |

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
# ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆ

ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆ
**ಹಿಂದಿ** (हिन्दी) ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಬುಕ್ಕೊ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದ ರಾಜ್ಯಲೊಡ್ ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುವೆರ್.

## ಇತಿಹಾಸೋ

ಉಂದು ಇಂಡೋ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷಾವರ್ಗದ ಇಂಡೋ-ಇರಾನಿಯನ್ ಉಪವರ್ಗಗ್ ಸೇರುಂಡು. ಮಧ್ಯ ಯುಗೊಟು ಇತ್ತಿನಂಚಿನ ಪ್ರಾಕೃತ ಬಾಸೆಲೆರ್ದ್, ಅಂಚೆನೇ ಐತ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕೃತೊರ್ದ್, ಹಿಂದಿ ವಿಕಾಸವಾತ್’ನ್ಡ್. ಹಿಂದಿಡ್ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪುನಂಚಿನ ಜಿಂಜ ಶಬ್ದೊಲು ಸಂಸ್ಕೃತೊರ್ದ್ ಬತ್ತ್’ದಿತ್ತ್’ದ್, ಉತ್ತರ ಭಾರತೊಡು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಆಳ್ವಿಕೆದ ಪ್ರಭಾವರ್ದಾದ್ ಪರ್ಷಿಯನ್, ಅರಾಬಿಕ್ ಅಂಚೆನೇ ಟರ್ಕಿಷ್ ಬಾಸೆಲೆದ ಶಬ್ಧೊಲುಲಾ ಈ ಬಾಸೆಡ್ ಉಪಯೋಗ ಆಪುಂಡು. ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆದ ರಾಷ್ಟ್ರ ಕಬಿ ಪ್ರೇಮ‍್ ಚಂದ್. ಹಿಂದಿ ಬಾಸೆನ್ ಸುಮಾರು ರಾಜ್ಯೊಡಲ ಪಾತೆರುವೆರ್, ದಾಯೆಪಂಡ ಅವ್ವು ನಮ್ಮ ದೇಸ ಬಾಸೆಳೆಡ್ ಒಂಜಿ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು