Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ತಮಿಳು ಬಾಸೆ

ತಮಿಳ್ ಲಿಪಿ
ತಮಿಳ್ ಬಾಸೆ ಭಾರತದ ತಮಿಳ್ ನಾಡ್ ರಾಜ್ಯೊಡು ಜಾಸ್ತಿಯಾದ್ ಪಾತೆರುನ೦ಚಿನ ಬಾಸೆ. ಮೂಲು ಅತ್ತ೦ದೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಸಿ೦ಗಾಪುರ ದೇಶೊಡುಲ ತಮಿಳ್ ಪಾತೆರ್ನಕುಲು ತಿಕುವೆರ್. ಸಿ೦ಗಾಪುರ ದೇಶೊಡು ತಮಿಳ್ ಗ್ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಉ೦ಡು. ಭಾರತೊಡು ಈ ಬಾಸೆಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕೊರ್ತ್೦ಡ್.
ಈ ಬಾಸೆನ್ ಪಾತೆರುನ ಜನಕ್ಲೆನ ಸಂಕೇ ಸುಮಾರ್ **𐴵𐴷 ಮಿಲಿಯನ್**.
ತಮಿಳ್ ಬಾಸೆನ್ ಮಲೇಶಿಯಡ್ ಕಲ್ಪುನ ಬಾಸೆಯಾದ್ ಗಲಸುವೆರ್.
ತಮಿಳ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸುಮಾರ್ 𐴲𐴰𐴰𐴰 ವರ್ಷ ಪಿರಾಕ್ದ ಬಾಸೆ.
ತಮಿಳ್ ಸಾಹಿತ್ಯನ್ ಸುಮಾರ್ ಸಾ.ಶ.𐴳𐴰𐴰ಟ್ ಶುರು ಆತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು.
𐴱𐴵𐴷𐴸ಟ್ ಪೊರ್ಚುಗಿಸ್ ಬರಹೆಗಾರೆ ತಮಿಳ್‌ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಪುಸ್ತಕನ್ ತಮಿಳ್ ಲಿಪಿಟ್ ಬರೆಯೆ (print ಮಲ್ತೆ). ಈ ಕಾರಣೊಡ್ ತಮಿಳ್ ಬಾಸೆ ಭಾರತಡ್ ಬರೆತಿನ(ಪ್ರಿಂಟ್ ಮಲ್ದಿನ) ಸುರುತ ಬಾಸೆ.

(ತಮಿಳ್ Wikipedia ಆಂಗ್ಲ ಬಾಸೆಡ್)
(ತಮಿಳ್ ಪನ್ಪುನು ಎಂಚ)

## ಇತಿವೃತ್ತ

ತಮಿಳು ಸಿಂಗಾಪುರ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಮಲೇಶಿಯ ದೇಶೊಲೆಡ್ ಬುಕ್ಕೊ ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಪುದುಚೇರಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶೊಡು ಅಧಿಕೃತ ಬಾಸೆದ ಸ್ಥಾನಮಾನೊನು ಪಡೆದುಂಡು. ಈ ಬಾಸೆ ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರೊರ್ದು **ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಬಾಸೆ** ಪನ್ಪುನ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ್ಂಡ್. ಪಂಚದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ತುಳು – ತಮಿಳು ಬಾಸೆಲೆನ ನಡುಟ್ಟು ನಿಕಟವಾಯಿನ ಸಂಬಂಧ ಉಂಡು. ಶತಶತಮಾನೊರ್ದು ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತ್‌ನ ಸಂಬಂಧ ಉಂದು ಪಂದ್ ಮನೊಲಿ. ತುಳು – ತಮಿಳು ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಮಸ್ತ್ ಸಮಾನ ಪದೊಕುಲು (ಪಾಂಬು, ಕಲ್ಲ್, ಮಣ್ಣ್, ಎಲಿ, ನಾಯಿ, ಕೈ, ಜಲ್ಲಿ ಇತ್ಯಾದಿ) ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು. ಈ ರಡ್ಡ್ ಬಾಸೆಲೆನ ನಡುಟ್ಟು ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಬುಲೆದ್ ಬರ್ಪುನವುಲು ಸಹಕಾರಿಯಾದ್ ಉಂಡು.
ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆಗಳ ವಂಶಾವಳಿ

| zero | one | two | three | four | five | six | seven | eight | nine | ten | hundred | thousand |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ௦ | ௧ | ௨ | ௩ | ௪ | ௫ | ௬ | ௭ | ௮ | ௯ | ௰ | ௱ | ௲ |

| day | month | year | debit | credit | as above | rupee | numeral |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ௳ | ௴ | ௵ | ௶ | ௷ | ௸ | ௹ | ௺ |

ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:ಬಾಸೆ

| ತಮಿಳು (**தமிழ்**) |
| --- |
| ಪ್ರದೇಶ: | ತಮಿಳುನಾಡು, ಶ್ರೀಲಂಕಾ , ಸಿಂಗಾಪುರ, ಮಲೇಶಿಯ |
| ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: |  ೬.೩ ಕೋಟಿ |
| ವರ್ಗೀಕರಣ: |
ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆಲು
 ದಕ್ಷಿಣ ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆಲು
  ತಮಿಳು-ಕನ್ನಡ-ತೆಲುಗು
     ತಮಿಳು
 |
| ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆ |
| ಅಧಿಕೃತ ಬಾಸೆ: | ತಮಿಳುನಾಡು, ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕ, ಸಿಂಗಾಪುರ |
| Language codes |
| ISO 639-1: | ta |
| ISO 639-2: | tam |
| SIL: | TCV |

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:ಭಾರತೀಯ ಬಾಸೆಗಳು
# ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ

SP Balasubrahmanyam and KJ Yesudas at Abbas Cultural’s Kalaivizha 2017 – 25 Years of Celebrating Art Event
**ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ** ಒರಿ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕೆಯಾದ್ ಭಾರಿ ಮಲ್ಲ ಪುಗರ್ತೆ ಪಡೆಯಿನಾರ್. ಗಾಯನದೊಟ್ಟಿಗೆ ನಟನೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಮಲ್ತಿನಂಚಿನ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ. ಅರೆನ ಪೂರ ಪುದರ್ ಶ್ರೀಪತಿ ಪಂಡಿತಾರಾಧ್ಯುಲ ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ

## ಪುಟ್ಟು ಬುಕ್ಕೊ ಜೀವನ

ಎಸ್.ಪಿ.ಬಿ.ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶದ ಚಿತ್ತೂರುದ ಕೊನೇಟಮ್ಮಪೇಟಾ ಪನ್ಪಿ ಊರುಡು ೧೯೪೬ ಜೂನ್ ೪ನಾನಿ ಪುಟ್ಟ್ಯೆರ್. ಬಾಲುನ ಅಮ್ಮೆರೆ ಒರಿ ಹರಿಕಥೆ ಪನೊಂದಿತ್ತಿನಾರ್. ಎಸ್.ಪಿ.ಸಾಂಬಮೂರ್ತಿ ಪನೊಂದಿತ್ತಿನ ಹರಿಕಥೆನೆ ಬಾಲುಗು ಪ್ರೇರಣೆ. ಬಾಲು ಸುರುಕು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ್ ಸಂಗೀತ ಕಲ್ಪುಜೆರ್. ಸ್ವಂತ ತಾನೆ ಹಾರ್ಮೋನೀಯಂ, ತಬಲ ಬಾರಿಸಪಿನೆನ್ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಪದೊ ಪನ್ಪಿನೆನ್ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತೆರ್. ಅವೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ್ ಪುಗರ್ತೆ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮಾತ ತಿಕ್ಕಿ ಬುಕ್ಕೊ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ ಸಂಗೀತ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಗಾನ ಗಂಧರ್ವೆ ಆಯೆರ್.ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ನ ಬುಡೆದಿನ ಪುದರ್ ಸಾವಿತ್ರಿ.ಮಗಳೆನ ಪುದರ್ ಪಲ್ಲವಿ ಮಗನ ಪುದರ್ ಚರಣ್.

## ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ದ ಪಟ್ಟಿ

ಒಂಜೇ ದಿನೊಟು ಕನ್ನಡೊಡು 17 ಪದ್ಯೊಲು, ಒಂಜೇ ದಿನೊಟು ತೆಲುಗುಡು ಬುಕ್ಕೊ ತಮಿಳ್‌ಡ್ 19 ಪದ್ಯೊಲು, ಒಂಜೇ ದಿನೊಟು ಹಿಂದಿಡ್ 16 ಪದ್ಯೊ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಪ್ಲೇ ಬ್ಯಾಕ್ ಸಿಂಗರ್ ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ.

## ಸಾಧನೆ

೧೬ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ೪೦,೦೦೦ ಡ್ದ್ ಜಾಸ್ತಿ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯನ ಮಲ್ತೆರ್. ಅಯಿಟ್‌ಲ ಸುಮಾರ್ ೧೯೦೦೦ ಸಾವಿರ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯನ (ಪದ್ಯೊಲು) ಕನ್ನಡೊಗು ಮಲ್ತೆ‌ರ್.ಚಿತ್ರ ಗೀತೆ ಮಾತ್ರತ್ತಂದೆ ಭಕ್ತಿಗೀತೆ ಹಿಂದಿಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯನ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯನ ಮಲ್ತೆರ್ ಅಂಚನೆ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಚಿತ್ರೊಡು ನಟನೆಲ ಮಲ್ತೆರ್ ಡಬ್ಬಿಂಗ್,ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಲ್ತಿನಂಚಿನ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ ಎಸ್.ಪಿ.ಬಿ.ಲೆಕ್ಕೊಗು ತಿಕ್ಕಂದಿನಾತ್ ಸ್ಟೇಜ್ ಪರ್ಫಾಮೆನ್ಸ್ ಮಲ್ತಿನ ಸಾಧನೆ ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂನ.

## ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು

1. ನಾಲ್ ಬಾಸೆಲೆಡ್ ಒಟ್ಟು ೬ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
2. ಪದ್ಮಶ್ರೀ, ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಲು
3. ೨೫ ಸರ್ತಿ ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ 'ನಂದಿ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
4. ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯೊಲೆಡ್ದ್ ನಾಲ್ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್
5. ಕನ್ನಡ ನಾಡ್‌ದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
6. ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
7. ವಿಶ್ವ ಗಾನ ಯೋಗಿ ಗೌರವ,
8. ಆಂಧ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕಲಾ ಪ್ರಪೂರ್ಣ ಗೌರವ,
9. ಮಂತ್ರಾಲಯದ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾನ್ ಗೌರವ,
10. ತಮಿಳುನಾಡ್‌ದ ಕಲೈಮಾಮಣಿ ಗೌರವ,
11. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಲಾ ಸಿರಿ ಗೌರವ,
12. ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,
13. ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಶ್ತಿಲು ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂಗೆ ತಿಕ್ಕ್‌ದ್ಂಡ್.

## ತೀರ್‌ನೆ

ಎಸ್ ಪಿ ಬಿ ಗ್ ತನ್ನ ೭೫ ನೆ ವರ್ಸೊಡು ಉಸಿರಾಟ ತೊಂದರೆಯಾದ್ ಮರ್ದ್ ಫಲಿಪಂದೆ ಚೆನ್ನೈದ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ೨೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ನೆ ಇಸವಿಡ್ ತೀರುವೆರ್. ಕೊರೊನಾ ವೈರಸ್ ದಾಳಿಗ್ ತಿಕ್ಕ್‌ದ್ ಅರೆನ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಳಾದಿತ್ತ್‌ದ್ ಕೊರೊನಡ್ದಾತ್ರ ಅರೆನ ಶ್ವಾಸಕೋಶೊಗು ತೊಂದರೆಯಾದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಯಾದಿತ್ತ್‌ದ್ ಅರೆಗ್ ಆಮ್ಲಜನಕ ಕೊರಿಯೆರೆ ಇಸಿಎಮ್‍ಓ ಪನ್ಪಿ ಉಪಕರಣ ಪಾಡ್ದ್ ಚೆನ್ನೈಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಎಮ್‍ಜಿಎಮ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಡ್ ಅರೈಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
# ಜ್ವಾಲಾ ಗುಟ್ಟಾ

ಜ್ವಾಲ ಗುಟ್ಟಾ2011 ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ
**ಜ್ವಾಲಾ ಗುಟ್ಟಾ** (ಪುಟ್ಟು 7 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1983) ಒರ್ತಿ ಎಡಕಯಿಟ್ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಗೊಬ್ಬುನಾಲ್ (ಆಟಗಾರ್ತಿ). ವಾರ್ಧಾಡ್ ಭಾರತೀಯ ಪೊಪ್ಪ ಬುಕ್ಕೊ ಚೀನೀ ಅಮ್ಮಗ್ ಮಗಳಾದ್ ಪುಟ್ಟ್ ನಾಲ್. ಕಿನ್ಯ ಪ್ರಾಯೊಡೆ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಗೊಬ್ಬೆರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ ನ ಮೇರ್ ಭಾರತದ ಯಶಸ್ವೀ ಡಬಲ್ಸ್ ಗೊಬ್ಬುದ ತಜ್ಞೆಯಾದಿತ್ತೆರ್. ಬುಕ್ಕೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಚಾಂಪಿಯನಷಿಪ್ ಪದ್ನಾಲ್ ಸರ್ತಿ ಗೆಂದ್‌ದೆರ್. ಗುಟ್ಟಾ ಎಡಗೈ ಸ್ಟ್ರೋಕ್-ಗೊಬ್ಬುಗು ಪುದರ್ ಪಡೆಯಿನಾರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಫೋರ್ಹ್ಯಾಂಡ್ ಸೇವೆನ್ ಗಳಸುನ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಡಬಲ್ಸ್ ಗೊಬ್ಬುದಕುಲೆನ ಪೈಕಿ ಒರ್ತಿಯಾದುಲ್ಲೆರ್.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿ

|  |  |
| --- | --- |
| **ದೇಶ** | ಭಾರತ |
| **ಪುಟ್ಟು** | 7 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1983 (ವಯಸ್ಸು 34) |
| **ಇಲ್ಲ್** | ಹೈದರಾಬಾದ್, ತೆಲಂಗಾಣ, ಭಾರತ |
| **ಎತ್ತರ** | 178 ಸೆಂ.ಮೀ (5 ಅಡಿ 10 ಇಂಚು) [1] |
| **ತೂಕ** | 60 ಕೆಜಿ (132 ಎಲ್ಬಿ; 9 ಸ್ಟ 6 ಎಲ್ಬಿ) |
| **ಕೋಚ್** | ಎಸ್.ಎಮ್. ಆರಿಫ್ |

## ಸುರುತ ಜೀವನ

ಜ್ವಾಲಾ ಗುಟ್ಟಾ 7 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1983 ಡ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಾರ್ಧಾ ಪನ್ಪಿ ಊರುಡು ತೆಲುಗು ಪೊಪ್ಪ ಬುಕ್ಕೊ್ ಚೀನಿಯ ಅಪ್ಪೆಗ್ ಮಗಳಾದ್ ಪುಟ್ಯೆರ್. ಜ್ವಾಲಾನ ಪೊಪ್ಪ ಕ್ರ್ಯಾಂಟಿ ಗುಟ್ಟಾ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆದ ಪೆಡಪುಲಿವರ್ನಿದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರೆರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಎಡಪಂಥೀಯೆರ್ನ ಕುಟುಂಬದರಾದಿತ್ತೆರ್. ಜ್ವಾಲಾ ಗುಟ್ಟಾನ ಅಮ್ಮ ಯಲಾನ್ ಗುಟ್ಟಾ ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ಭಾರತೊಗು 1977ಟ್ ಸೇವಾಗ್ರಂ ಆಶ್ರಮೊಗು ತನ್ನ ಅಜ್ಜಿನೊಟ್ಟುಗು ಬತ್ತೆರ್, ಅಲ್ಪ ಆರ್ ಗಾಂಧಿನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಬೂಕುಲೆನ್ ಚೀನೀ ಬಾಸೆಗ್ ಭಾಷಾಂತರ ಮಲ್ತೆರ್ ಜ್ವಾಲಾ ಗುಟ್ಟಾಗ್ ಇಸಿ ಪನ್ಪಿನ ಕಿನ್ಯ ತಂಗಡಿ ಉಲ್ಲಲ್.

## ಪದಕ ದಾಖಲೆ

1. ಮಹಿಳಾ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್
2. ಭಾರತನ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸವುನೆ

**ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ ಲು**

1. ಕಂಚಿದ ಪದಕ - ಮೂಜಿನೇ ಸ್ಥಾನ 2011 ಲಂಡನ್ ಮಹಿಳಾ ಡಬಲ್ಸ್

**ಉಬರ್ ಕಪ್**

1. ಕಂಚಿದ ಪದಕ - ಮೂಜಿನೇ ಸ್ಥಾನ 2014 ನವದೆಹಲಿ ಮಹಿಳಾ ತಂಡ

1. ಕಂಚಿದ ಪದಕ - ಮೂಜಿನೇ ಸ್ಥಾನ 2016 ಕುನ್ಷಾನ್ ಮಹಿಳಾ ತಂಡ

**ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್**

1. ಬಂಗಾರ್ ದ ಪದಕ - ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ದೆಹಲಿ ಮಹಿಳಾ ಡಬಲ್ಸ್
2. ಬೊಳ್ಳಿ ಪದಕ - ರಡ್ಡನೇ ಸ್ಥಾನ 2010 ದೆಹಲಿ ಮಿಶ್ರ ತಂಡ
3. ಬೊಳ್ಳಿ ಪದಕ - ರಡ್ಡನೇ ಸ್ಥಾನ 2014 ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಪೊಂಜೊಲೆನ ಡಬಲ್ಸ್
4. ಕಂಚಿದ ಪದಕ - ಮೂಜಿನೇ ಸ್ಥಾನ 2006 ಮೆಲ್ಬರ್ನ್ ಮಿಶ್ರ ತಂಡ

ಲಂಡನ್ ಡ್ ನಡತಿನ 2011 ದ ಬಿಡಬ್ಲ್ಯುಎಫ್ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ ಬುಕ್ಕೊ 2010 ದ ಬುಕ್ಕೊ 2014ದ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟೊಡು ಕಂಚಿದ ಪದಕೊಲೆನ್ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ಗ್ ಮಸ್ತ್ ಗೆಂದ್ ದೆರ ಬುಕ್ಕೊ ಮಹಿಳಾ ಡಬಲ್ಸ್ ವಿಭಾಗೊಡು ದೇಶೊಡು ಸುರುತ ಸರ್ತಿ ಬಂಗಾರ್ ದ ಪದಕ ಪಡೆತೆರ್. ನ್ಯೂದಿಲ್ಲಿಡ್ ನಡತಿನ 2014 ಥಾಮಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಉಬರ್ ಕಪ್‌ಡ್ ಕಂಚಿದ ಪದಕೊಲು ಪಡೆತೆರ್, ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಏಷ್ಯಾ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ ಡ್ ಕಂಚಿದ ಪದಕ ಅವ್ವೆ ವರ್ಷೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಾಟೊಲೆಡ್ ಕಡೆತ ಬುಕ್ಕೊ ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯೊಲೆನ್ 2009 ಡ್ ಗೊಬ್ಬುದೆರ್.
ಗುಟ್ಟಾ ಡಬಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ಗ್ ಭಾರತೊಗು ಮಾನ್ಯತೆ ಕನತ್ ಕೊರ್ತಿನಾರ್. ಮಾತ ಮುಖ್ಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಪಂದ್ಯಾಟ ಬುಕ್ಕೊ ಬಹು ಕ್ರೀಡಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಟ್ ಪದಕ ಗೆಂದ್‌ದೆರ್.

## ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ

ಜ್ವಾಲಾ ಗುಟ್ಟಾ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಟಗಾರೆ ಆದಿತ್ತಿನ ಚೇತನ್ ಆನಂದ್ ಪನ್ಪಿನಾರೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ್ 2005 ರ ಜುಲೈ 17 ಕ್ಕ್ ಮದಿಮೆ ಆಯೆರ್.೨೦೧೧ ಜೂನ್ 29, ಕ್ಕ್ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆಯೆರ್.

ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಸಮಸ್ಯೆಲು, ತಂಬಾಕು ವಿರೋಧಿ ಬುಕ್ಕೊ ಮೃಗಾಲಯ ವಿರೋಧಿ ಪ್ರಚಾರೊಲು ಇಂಚಿತ್ತಿ ಕೆಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರಣೊಲೆನ್ ಜ್ವಾಲಾ ಬೆಂಬಲಿಸದೆರ್. ಐಸ್ ಬಕೆಟ್ ಚಾಲೆಂಜ್, ಸ್ವಚ್ ಭಾರತ್ ಅಭಿಯಾನ ಇಂಚಿತ್ತಿ ಕೆಲವು ಶಿಬಿರೊಲೆಡ್ ಆರ್ ಭಾಗವಹಿಸದೆರ್. ಜ್ವಾಲಾ ಗುಟ್ಟಾ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಲೀಗ್ನ (ಐಬಿಎಲ್) ಶಾಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ 'ಷಟಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್' ನ್ ಪುಣೆಡ್ ಶಾಲಾ ಜೋಕುಲೆಗದ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಲ್ತೆರ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
# ಕ್ರಿಕೆಟ್

ಕ್ರಿಕೆಟ್| Shaun Pollock of South Africa bowls to Michael Hussey of Australia during the 2005 Boxing Day Test match at the Melbourne Cricket Ground. |
| Highest governing body | International Cricket Council |
| Nicknames | *The Gentlemen's Game* |
| First played | 16th century; South East England |
| Characteristics |
| Contact | No |
| Team members | 11 players per side (substitutes permitted in some circumstances) |
| Mixed-sex | No, separate competitions |
| Type | Team sport, Bat-and-Ball |
| Equipment | Cricket ball, Cricket bat, Wicket (Stumps, Bails), Protective equipment |
| Venue | Cricket field |
| Glossary | Glossary of cricket terms |
| Presence |
| Country or region | Worldwide (most popular in the Commonwealth) |
| Olympic | 1900 |

**ಕ್ರಿಕೆಟ್** ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಡ್ ಸುರುವಾದ್ ಇತ್ತೆ ಜಗತ್ತ್ ದ 100 ದೇಶಲೊಡ್ ಗೊಬ್ಬುನ೦ಚಿನ ಗೊಬ್ಬು. 11 ಜನತ ರಡ್ಡ್ ಟೀಮುಲು ಒಂಜಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮ್ಯಾಚ್ ಡ್ ಗೊಬ್ಬುವೆರ್. ಉಂದೆಟ್ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್, ಬೌಲರ್, ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಮಲ್ಪುನಾಕುಲುಂದು ಗೊಬ್ಬುನಾಕ್ಲೆಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್. ಮಾತೆಟ್ಲ ಉಸಾರಿತ್ತಿನಕ್ಲೆನ್ 'ಆಲ್ ರೌಂಡರ್'ಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ವಿಕೆಟುಲು, ಬ್ಯಾಟುಲು, ಬಾಲ್‌ಲು, ಕೈ ಕಾರ್, ಮೋನೆದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬೋಡಾಯಿನವು ಈ ಗೊಬ್ಬುಗು ಬೋಡಾಯಿನ ವಸ್ತುಲು. ಕೋಚ್ ನಕ್ಲು ಗೊಬ್ಬುನಾಕ್ಲೆಗ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಲ್ತೆರ್ಡ, ಅಂಪೈರ್ ನಕ್ಲು ಗೊಬ್ಬುನ ನಮುನೆನ್ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಏರ್ ಗೆಂದಿನಾಕ್ಲುಂದು ಪನ್ಪೆರ್. ತುಳುನಾಡ್ದ ಜೋಕುಲು ಕೊತ್ತಲಿಗೆದ ಬ್ಯಾಟ್ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗೊಬ್ಬುವ.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
# ಮಲೇಷ್ಯ

| ಮಲೇಶಿಯ مليسيا  |
| --- |
|

ಧ್ವಜ |
| **ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯೊ:ಬೆರ್ಸೆಕುತು ಬೆರ್ತಂಬಾ ಮುತು* (ಮಲೈ ಬಾಸೆಯಲ್ಲಿ: "ಐಕ್ಯತೆಯೇ ಶಕ್ತಿ")  |
| **ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆ:** "*ನೆಗರಕು*" |
|  |
| ರಾಜಧಾನಿ | ಕೌಲ ಲುಂಪುರ್1 |
| ಮಲ್ಲ | ಕೌಲ ಲುಂಪುರ್ |
| ಅದೀಕೃತ ಬಾಸೆಲು | ಮಲೈ ಬಾಸೆ |
| ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಾರೊ | Federal Constitutional Monarchy |
|  |
| • ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ  | ತುಆಂಕು ಸೈಯೆದ್ ಸಿರಾಜುದ್ದೀನ್ |
| • ಉಪ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ | ಅಬ್ದುಲ್ಲ ಅಹ್ಮದ್ ಬಡಾವಿ |
|  |
| ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ |
|  |
| • ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್ರ್ದ್ (ಮಲಯ ಭಾಗಗ್ ಮಾತ್ರ)  | ಆಗಸ್ಟ್ ೩೧ ,೧೯೫೭ |
| • ಸಬಾ, ಸರವಾಕ್ ಬುಕ್ಕೊ ಸಿಂಗಾಪುರ್ದೊಟ್ಟಿಗೆ ಒಕ್ಕೂಟ  | ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೧೬ ,೧೯೬೩ |
|  |
| • ನೀರ್ (%) | 0.3 |
| ಜನಸಂಖ್ಯೆ |
| • 2006
ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಅಂದಾಜಿ | 26,857,600 (45th) |
| • 2000 census | 23,953,136 |
| ಜಿಡಿಪಿ (PPP) | 2005 estimate |
| • Total | $290.7
billion (33rd) |
| • Per capita | $11,201 (61st) |
| HDI (2003) | 0.796 high (61st) |
| Currency | Malaysian ringgit- ರಿಂಗಿತ್(RM) (MYR) |
| Time zone | UTC+8 (MST) |
| • Summer (DST) | UTC+8 (*not observed*) |
| Calling code | 60 |
| Internet TLD | .my |
|   1 ಪುತ್ರಜಯ is the primary seat of government. |

ಮಲೇಷಿಯಾ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾಡ್ ಉಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ. ರಾಜಧಾನಿ ಕೌಲಾಲಂಪುರ. ಉಂದು ಪದಿಮೂಜಿ ರಾಜ್ಯಗ್ಲು ಬುಕ್ಕೊ  ಮೂಜಿ ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರದೇಶಗ್ಲೆನ್ ಪಡೆಯೋದುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ಒಟ್ಟು 330,803 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣನ್ ಹೊಂದಿಂಡ್.
ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ ಮಲೇಷಿಯಾ ಉತ್ತರಡ್ ಥೈಲೆಂಡ್ನೊಟ್ಟಿಗೆ ಭೂಮಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕಡಲ್ದ ಗಡಿಕ್ಲೆನ್ ಪಟ್ಟೊನ್ದ್oಡ್  ಬುಕ್ಕೊ ದಕ್ಷಿಣಡ್ ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಲ್ದ ತೀರದ ಗಡಿಕುಳು, ಈಶಾನ್ಯಡ್ ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಮಬುಕ್ಕೊ ಪಶ್ಚಿಮದಡ್ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟಿನ್ಡ್. ಪೂರ್ವ ಮಲೇಷಿಯ ಭೂಮಿ ಬುಕ್ಕೊ ಕಡಲ್ದ ತೀರದ ಗಡಿನ್ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಬುಕ್ಕೊ ಬ್ರೂನಿದೊಟ್ಟಿಗೆ ಪಟ್ಟಿನ್ಡ್ ಹಾಗು ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಮುದ್ರದ ಗಡಿನ್ ಪಟ್ಟಿನ್ಡ್.

ಪುತ್ರಜಯವು ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಥಾನ ಆತ್oಡ್. 30 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆದೊಟ್ಟಿಗೆ, ಮಲೇಷ್ಯಾ 44 ನೆದ ಬಾರೀ ಜಾಸ್ತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತ್ ನ ದೇಶ ಆತ್oಡ್.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | ಈ ಲೇಕನೊನ್ **ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗೊಲು 2024** ಸಮಯೊಡ್ ಉಂಡ್ ಮಾನ್ತ್‌‍ನವು. |  |
# ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭಾರತ

| ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭಾರತ
ಹೈದರಾಬಾದ್ಭಾಗ್ಯನಗರ |
| --- |
| Interactive map of ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭಾರತ |
| Government |
|  • ಮೇಯರ್ | ಮೊಹಮದ್ ಮಜಿದ ಹುಸೇನ |
| Postal code | ೫೦೦೦೦೧ |

ಭಾರತ ದೇಶೊದ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯೊದ ರಾಜಧಾನಿ ಹೈದರಾಬಾದ್. ಮೂಸಿ ಸುಧೆ ಮೂಲು ಪರಪುಂಡು. ಹೈದರಾಬಾದ್ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿನ ಪೇಂಟೆ.
ಹೈದರಾಬಾದ್ ದುಂಬು ಭಾಗ್ಯನಗರ ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್.

## ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳ

* ಚಾರ್ಮಿನಾರ್
* ಬಿರ್ಲಾ ಮಂದಿರ
* ಚೌಮಹಲ್ಲ ಅರಮನೆ
* ಸಾಲರ್ ಝಂಗ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ
* ಸಿಟಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ
* ಹುಸೇನ್ ಸಾಗರ
* ಶಿಲ್ಪಾರಾಮ
* ಗೋಲ್ಕೊಂಡ ಕೋಟೆ
* ಕುತುಬ್ ಷಾಹಿ ಗೋರಿ
* ಪೈಗಾ ಗೋರಿ
* ಆಸಫಿಯ ಲೈಬ್ರರಿ
* ರಾಮೋಜಿ ಫಿಲಂ ಸಿಟಿ

## ಉದ್ಯಾನೊಲು

A mill with a canal connecting to ಹುಸೇನ್ ಸಾಗರ ಕೆದು. Following the introduction of railways in the ೧೮೮೦, factories were built around the lake.
* ಎನ್ ಟಿ ಆರ್
* ಕಾಸು ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ರೆಡ್ಡಿ
* ಇಂದಿರ
* ಪಬ್ಲಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್
* ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು
* ಬೊಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್
* ವೆಂಗಲರಾವ್
* ಸಂಜೀವಯ್ಯ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
# ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ

ತೆಲುಗು ಲಿಪಿ
ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ
**ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ** ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ & ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಜನಕುಲು ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆ. ನೆತ್ತ ಲಿಪಿ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿತ ಲೆಕನೆ ಉಂಡು.
ತುಳುನಾಡ್ಗ್ ತೆಲುಗು ಬಾಸೆದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಪರ್ಕ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸುಲೆ ಕಾಲೊಡು ಆತ್ಂಡ್. ಅಂಚಾದ್ ತುಳುನಾಡ್ದ ಕನ್ನಡ ಕವಿ ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿ ತುಳು ಬುಕ್ಕೊ ಕನ್ನಡದೊಟ್ಟಿಗೆ ತೆಲುಗುನುಲಾ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಲ್ತಿನಿನ್ಪಿನೆನ್ ಗುರ್ತ ಮಲ್ಪೊಲಿ.

ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸುಲೆ ಕಾಲೊಡು ತುಳುನಾಡ್ಗ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಉಂತುದಿನ ಅನೇಕ ತೆಲುಗು ಅಪ್ಪೆಬಾಸೆದ ಕುಟುಂಬೊಲು ಮೂಲು ಉಲ್ಲ.

## ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆ

ತೆಲುಗು ಭಾಷಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲು: ತಿಳಿನೀಲಿ (ವಲಸಿಗೆರ್), ಗಾಢನೀಲಿ (ಮೂಲಜನ)
ದ್ರಾವಿಡಭಾಷಾವರ್ಗೊಗು ಸೇರ್‌ನ ತೆಲುಗುನು ಆಂಧ್ರಬಾಸೆ ಪಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನವು ಆತ್ ಸರಿ ಅತ್ತ್ಂಡಲಾ ರೂಢಿಡ್ ಆ ಪುದರ್ ಉಂತ್‌ದ್ ಪೋತ್ಂಡ್. ಉಂದೆಕ್ ಕಾರಣ ಪಂಡ್ಂಡ ಆಂಧ್ರ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯಲಾ ತೆಲುಗು ದೇಶಲಾ ಸಮಾನವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇತ್ತ್‌ನವು ಅತ್ತ್. ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾಯಿನ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಏಪೊಗುಲಾ ತೆಲುಗು ದೇಶದ ಒಂಜಿ ಭಾಗವಾಯಿಜಿ. ತೆಲುಗು ದೇಶದ ಭಾಗೊಲಾಯಿನ ಕಳಿಂಗದ ಮಧ್ಯ ಬುಕ್ಕೊ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗೊಲು ಆಂಧ್ರ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯೊಗು ಏಪೊಗುಲಾ ಸೇರ್‌ದ್ ಇಜ್ಯಂಡ್. ತೆಲುಗು ದೇಶೊಡು ನೂರಾರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಬುಕ್ಕೊ ಪ್ರಾಕೃತ ಪದೊಕುಲು ಬಳಕೆಡ್ ಉಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ನನಲಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದೊಕುಲು ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯೊಡು ಪ್ರಯುಕ್ತವಾತ್ಂಡ್. ಆಂಡ ಈ ಸಾಲ ದೆತೊಂದಿನ ಶಬ್ದೊಲೆರ್ದ್, ಉಂದು ಏತೇ ಉಪ್ಪಡ್, ನಾಡ್‌ಡೇ ಏತೇ ಪರಡ್ಂಡಲಾ, ಭಾಷಾ ಬಾಂಧವ್ಯನ್ ನಿರ್ಧರಿಸಯೆರೆ ಆಪುಜಿ. ತೆಲುಗು ತೆಲಂಗಾಣದ (ತ್ರಿಲಿಂಗ) ಬಾಸೆ. ಅವು ಇತ್ತೆದ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಬಾಸೆಯಾದ್ ಉಪ್ಪುನೆರ್ದ್ ಅಯಿತ್ತ ಸ್ಥೂಲ ಪರಿಚಯನ್ ಮುಲ್ಪ ಮಲ್ಪೊಡಾಪುಂಡು.

## ಬಾಸೆತ ಇತಿಯಾಸೊ

ತೆಲುಗು ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆ ಆದ್, ಆದಿ-ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನವು. ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣೊಡು ಆದಿ-ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ ನಾಲ್‌ನೆ ಸತಮಾನೊಡು ಬಾಸೆಂದಿತ್ತೆರ್ ಪನ್ಪಿನವು ತೋಜುಂಡು. ರಷ್ಯಾದ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಎಸ್. ಆಂಡ್ರೊನೊವ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ಆದಿ-ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಸುಮಾರ್ ೧೦೦೦ಡ್ ಆದಿ ದಕ್ಷಿಣ-ಮಧ್ಯ-ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಆಂಡ್ ಪಂದ್‌ ಮನ್ಪೆರ್.

## ಬೆಳವಣಿಗೆ

ರಾಜಮಹೇಂದ್ರಿಡ್ ಪೂರ್ವ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಂಶದ ರಾಜ ರಾಜ ನರೇಂದ್ರನ (1033-43) ಆಸ್ಥಾನೊ ಇತ್ತ್‌ನ ನನ್ನಯನ ಕಾಲೊಗು ದುಂಬು ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ ಎಂಚ ಬುಲೆಂಡ್ ಪನ್ಪುನ ವಿಷಯೊನು ನಿರೂಪಿಸಯೆರೆ ನಂಕ್ ಬೋಡಾಪುನಾತ್ ಆಧಾರೊಲು ತಿಕ್ಕ್‌ದ್‌ಜಿ. ಬೆಜವಾಡಪಡು ಉಪ್ಪುನ (ವಿಜಯವಾಡ) ಒಂಜಿ ಕಂಬೊಡು ಕೊರೆದ್ ಉಪ್ಪುನ "ಯುದ್ಧಮಲ್ಲ ಶಾಸನಮು" ಪನ್ಪುನ ಶಾಸನ ಬುಕ್ಕೊ ನನ್ನಯಗ್ ದುಂಬುದ ಬೇತೆ ಶಾಸನೊಡು ಪದ್ಯೊಲು ಉಂಡು; ಅಯಿತ್ತ ಬಾಸೆ ನನ್ನಯ ಬಳಸಾಯಿನ ಬಾಸೆ ಅಂಚನೇ ಉಂಡು. ತೆಲುಗು ಬಾಸೆ ಅತ್ತ್ಂಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಏಪ ಪುಟ್ಟ್ಂಡ್ ಪನ್ಪುನೆನ್ ಖಚಿತವಾದ್ ಪನಿಯೆರೆ ಸಾಧ್ಯಜ್ಜಿ. ಆಂಡ ಅವು ಕ್ರಿ.ಶ 600ತ ಪೊರ್ತುಗು ದ್ರಾವಿಡ ಬಾಸೆದ ಒಂಜಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಾಖೆಯಾದ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪುನೆನ್ ಆ ಕಾಲದ ಚೋಳದ ಮಹಾರಾಜೆರೆನ ತೆಲುಗು ಶಾಸನವೊಂಜೆರ್ದ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ್ ಪನೊಲಿ.

## ಸಾಹಿತ್ಯ

## ತುಳುಕ್ಕು ಕೊಡುಗೆ

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು