Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ಮರುವಾಯಿ

**ಮರುವಾಯಿ** ಮೀನ್‍ದ ಒಂಜಿ ಜಾತಿ. ಉಂದೆ ಕ್ಕಷಿ ಉಡುಪಿದಂಚಿ ಕೊಯ್ಯೊಲು ಪಂಡ್ದ್ ಲಾ ಪನ್ಪೆರ್. ನೆತ್ತ ಮೇಲ್‍ಡ್ ಚಿಪ್ಪಿ ಇಪ್ಪುನೆಡ್ದಾವರೊ ಇಂದೆನ್ ಚಿಪ್ಪುಮೀನ್ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

## ಮರುವಾಯಿನ್ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಬಾಸೆಡ್

ಮರ್ವಾಯಿ-ಚಿಪ್ಪು ಮೀನ್
1. ಕನ್ನಡೊಡು ಚಿಪ್ಪು ಮೀನ್ ಪನ್ಪೆರ್
2. ತುಳುಟು **ಮರುವಾಯಿ**, **ಕೋಲ್‍ಚಿಪ್ಪಿ**, ಉಡುಪಿದಂಚಿ ನೆಕ್ಕ್ ಕೊಯ್ಯೊಲು ಪನ್ಪೆರ್.
3. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಡ್ **Shellfish** ಪನ್ಪೆರ್.
4. ಮಲಯಾಳಿಡ್ **ಕಕ್ಕೈರಾಚ್ಚಿ** കക്കയിറച്ചി/kakkayiṟacci ಪನ್ಪೆರ್
5. ತೆಲುಗುಡು **ಶೆಲ್‍ಫಿಶ್** షెల్ఫిష్/Ṣelphiṣ ಪನ್ಪೆರ್
6. ತಮಿಳುಡು **ಮಟ್ಟಿ** மட்டி/Maṭṭi ಪನ್ಪೆರ್
7. ಮರಾಠಿಡ್ **ಕಾಸವ** कासव/Kāsava ಪನ್ಪೆರ್.
8. ಹಿಂದಡ್ **ಕಾಸ್ತೂರಾ** कस्तूरा/Kastūrā ಪನ್ಪೆರ್.

ಕೆಲೆವೆರ್ ಪುರಿಯೋಳ್ ಬುಕ್ಕೊ ಕೆಲೆವೆರ್ ಕೊಯ್ಯೊಲು ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್

## ಮರುವಾಯಿದ ವಿದೊಕ್ಕುಲು

1. ಕೇಸ ಮರುವಾಯಿ
2. ದಡ್ಡ್ ಮರುವಾಯಿ
3. ಕಕ್ಕೆ ಮರುವಾಯಿ
4. ಆನೆ ಮರುವಾಯಿ

## ಮರುವಾಯಿ ಇಪ್ಪುನಾ

ಉಂದು ತುದೆಟ್ಟ್, ಕಡಲ ಬರಿಟ್ಟ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಮರುವಾಯಿಡ್ ಮಸ್ತ್ ವಿಧ ಉಂಡು. ಆನೆ ಮರುವಾಯಿ, ದಡ್ಡ್ ಮರುವಾಯಿ, ಕಕ್ಕೆ ಮರುವಾಯಿ, ಕೇಸ ಮರುವಾಯಿ, ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವಿದೊಕುಲು ಉಂಡು. ಮಲ್ಲ ಮರುವಾಯಿಗ್ ಆನೆ ಮರುವಾಯಿ, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ಇತ್ತಿನೆಕ್ಕ್ ಕಕ್ಕೆ ಮರುವಾಯಿ, ಒಂತೆ ಮಲ್ಲ ಮರುವಾಯಿಗ್ ಕೇಸ ಮರುವಾಯಿ ಪನ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಕಡಲ ಬರಿ, ತುದೆತ್ತ ಬರಿಟ್ಟ್ ಬದುಕುಂಡು ಪಂದ್ ಪ್ರತಿ ಒರಿ ನರಮಾನಿಗ್ ಗೊತ್ತಿತ್ತಿನವು ಆದುಂಡು. ಉಂದು ಮೀನ್‍ದ ಒಂಜಿ ಜಾತಿ ಅಂಡಲಾ ಉಂದೆನ್ ಬಲೆ ಪಾಡ್ದ್ ಪತ್ತುನವು ಆತ್ತ್. ಸುದೆಟ್ಟ್ ನಡತೊಂದು ಪೋನಗ ಕಾರಗ್‍ ತಿಕ್ಕಿನೆನ್, ಕೊಡಪಾನೊಡಾ ಮಣ್ಣ್‌ದ ಕಡ್ಯೊಡ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಕಡಲ ಬರಿಟಾಂಡ ಸೆರೆ ಬನ್ನಗ ಬರಿಕ್ಕ್ ಬರೊಂದೇ ಉಪ್ಪುನ ಆವೆನ್ ಪೆಜಿದ್ ಒಟ್ಟು ಮಲ್ಪುವೆರ್.

## ಮರುವಾಯಿದ ಕಜಿಪು

ಮರುವಾಯಿನ್ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಮರುವಾಯಿ ಸುಕ್ಕ, ಮರುವಾಯಿ ಗಸಿ,ಮಲ್ಪುವೆರ್, ಮರುವಾಯಿನ್ ತರಕಾರಿಗ್ ಬೆರಕೆ ಪಾಡ್ದ್ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಲುವೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಉಂದು ಒಂತೆ ಉಷ್ಣ. ಐಕಾದ್‍ ಬಸಲೆ ಮರುವಾಯಿ, ಗುಳ್ಳ ಮರುವಾಯಿ, ತೌತೆ ಮರುವಾಯಿ ಇಂಚ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಮರುವಾಯಿನ್ ಅಡ್ಡೆದೊಟ್ಟುಗು ಬೆರೆಕೆ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಕಜಿಪು ಮಲ್ಪುವೆರ್. ನೆಕ್ಕ್ ಮರುವಾಯಿ ಪುಂಡಿ/ ಮರುವಾಯಿದಡ್ಡೆ ಪಂಡ್ದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ಮರುವಾಯಿ ಕಜಿಪು ಇಜ್ಜಾಂಡ ಐತ ತಿನಸ್‍ ಮಲ್ಪುನಗ ಸುರುಟ್ಟು ಮರುವಾಯಿನ್‍ ನೀರ್‌ಡ್ ಸರಿಯಾದ್‍ ದೆಕ್ಕ್‌‍ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ನೀರ್‌ಡ್ ರಡ್ಡ್ ಗಂಟೆ ಪೊರ್ತು ಆಂಚೆನೇ ಬುಡೊಡು. ಆಪಗ ಮರುವಾಯಿ ಮಾತಾ ಬಾಯಿ ಬುಡ್ದು ಐಟಿತ್ತಿ ಕೆಸರ್, ಕುರೆತ್ತ ಆಂಶೊಲು ಪೋಪುಂಡು. ಅಯಿರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮರುವಾಯಿನ್ ಕತ್ತಿಡ್‍ ರಡ್ಡ್ ಭಾಗ ಮಲ್ಪೊಡು. ಭಾಗ ಮಲ್ಪುನಗ ತಿರ್ತ್ ಬೂರುನ ನೀರ್‌ನ್ ದಕ್ಯೆರೆ ಬಲ್ಲಿ, ಗಾಲಿದ್‍ ಕಜಿಪುಗು ಸೇರಾವೊಡು. ಭಾಗ ಮಲ್ಪುನಗ ದೆಂಜಿದ (ಏಡಿ)ಕಿನ್ನಿಲು ಉಪ್ಪುವ ಆವೆನ್‍ ಗೆತ್ತ್ ದಕ್ಕೊಡು. ಮರುವಾಯಿದ ಓಡುಗು ಕಜಕ್‍/ತಿಪ್ಪಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್. ನೆಟ್ಟ್ ಸುಣ್ಣ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ತಿನ್ಪಿ ಮರುವಾಯಿ ಆತ್ತಂದೆ ಉಂದೇ ಜಾತಿಗ್‍ ಸೇರ್ದಿ ನರ್ತೆ, ಶಂಕ, ಇಂಚಿತ್ತಿ ವಸ್ತುಲು ಮಸ್ತ್ ನಮೂನೆದ ಉಂಡು. ಉಂದು ಸುಣ್ಣ ಮಲ್ಪೆರೆಗ್‍, ಆಂಗಿದ ಗುಬ್ಬಿ ಮಲ್ಪೆರೆ, ಮಣಿಸರ ಮಲ್ಪರೆ ಮಾತಾ ಉಪಯೋಗ ಮಲ್ಪುವರ್.

## ಪಿದಯಿದ ಕೊಲಿಕ್ಕೆಲು

* BC Shellfish Growers Association
* East Coast Shellfish Growers Association
* Pacific Coast Shellfish Growers Association
* Shellfish News
* Shellfish Guide
* Freshwater and Marine Image Bank—Shellfish at the University of Washington Libraries, Digital Collection
* Nutrition Facts for Various Shellfish

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
# ಕಚಿನ್

ಕಚಿನ್ ದ್ವಜ
ಕಚಿನ್ ಮಯನ್ಮಾರ್
**ಕಚಿನ್** : ಮಯನ್ಮಾರ್ ದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗೊಡು ಉಪ್ಪುನ ರಾಜ್ಯೊ. 1947ಡ್ ಸಂವಿಧಾನೊಗು ಅನುಗುಣವಾದ್ ಏರ್ಪಾಡ್ ಅಂಡ್. ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕ್‌ಗ್ ಭಾರತ, ಉತ್ತರೊಗು ಟಿಬೆಟ್, ಪೂರ್ವಗ್ ಚೀನಾ ಇಂದೆತ ಗಢಿಕುಲು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬರ್ಮದ ಜಿಲ್ಲೆಗ್ ಲಾದಿಪ್ಪುನ ಭಾಮೊ ಬುಕ್ಕೊ ಮ್ಯಿಚೀನಾಲು ಉತ್ತರದ ಪುಟಾ-ಒ ಜಿಲ್ಲೆಲು ಈ ರಾಜ್ಯೊಗು ಸೇರ್‍ದ. ಇರಾವಾಡಿ ಸುದೆತ್ತ ಬರಿಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಮ್ಯಿಚೀನಾ ಇಂದೆತ್ತ ರಾಜಧಾನಿ. ಉಂದು ಒಂಜಿ ರೈಲ್ ನಿಲ್ದಾಣ. ಭಾಮೊ ಬುಕ್ಕೊ ಮೋಗೌಂಗ್ ಒರಿನ ಪೆಂಟೆಲು. ಮುಲ್ಪದ ಪರ್ವತಸೀಮೆಡ್ ಬದುಕೊಂದು ಉಪ್ಪುನ ಜನಕುಲು ಕಚಿನೆರ್. ರೈಲ್ ಮಾರ್ಗದ ಪ್ರದೇಶೊಡುಲಾ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಣಿವೆಡ್ ಲಾ ಉಪ್ಪುನಕ್ ಲ್ ಷಾನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬರ್ಮೀಯೆರ್. ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಉತ್ತರ ಗಡಿಸೀಮೆದ ವಿಚಾರೊಡು ಮಯನ್ಮಾರ್ ಬುಕ್ಕೊ ಚೀನಾದ ನಡುಟ್ಟು 1960ನೇ ದಶಕೊದ ಸುರು ಮುಟ್ಟ ವ್ಯಾಜ್ಯ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಜಿಲ್ಲೆದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ್ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರೊಡು ಒರಿ ಮಂತ್ರಿಯಾದುಲ್ಲೆ ಈ ಜಾಗೆಡ್ ಸು. 7,00,000 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
# ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ

| ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ |
| --- |
|  |
| Type | National Civilian |
| Country |  ಭಾರತ |
| Presented by |  Government of India |
| Ribbon |  |
| Obverse | A centrally located lotus flower is embossed and the text "Padma" written in Devanagari script is placed above and the text "Shri" is placed below the lotus. |
| Reverse | A platinum State Emblem of India placed in the centre with the national motto of India, "Satyameva Jayate" (Truth alone triumphs) in Devanagari Script |
| Established | 1954 (1954) |
| First awarded | 1954 |
| Last awarded | 2022 |
| Total | 3225 |
| Website | www.padmaawards.gov.in |
| Precedence |
| Next (higher) |  Padma Bhushan |
|

**ಪದ್ಮ ಶ್ರೀ** ಪನ್ಪುನ ಇನಾಮು ಭಾರತ ಗಣತಂತ್ರ ಕೊರ್ಪುನ ಮಿತ್ತ್ ದ್ ನಾಲೆನೇ ನಾಗರೀಕ ಇನಾಮು. ಅಯಿದ್ ಮಿತ್ತ್ ಭಾರತ ರತ್ನ, ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ, ಬುಕ್ಕೊ ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ ಉಂಡು. ಈ ಇನಾಮುಲೆನ್ ೧೯೫೪ ನೇ ಇಸವಿ ಜನವರಿ ೨ನೇ ತಾರಿಕಿದಾನಿ ಉಂಡುಮಲ್ತೆರ್. ಸಮಾಜದ ಬೇತೆ-ಬೇತೆ ಕ್ಷೆತ್ರ ಡು ಪಂಡ ಕಲೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಿಜ್ನಾನ, ನಟನೆ, ವೈಧ್ಯಕೀಯ, ಕ್ರೀಡೆ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ ಇಂಚ. ಉಂದೆನ್ ಭಾರತ ಸರಕಾರ ಪ್ರತಿ ವರ್ಸ ಗಣರಾಜ್ಯ ದಿನೊತಾನಿ ಕೊರ್ಪುಂಡು.

## ಇತಿಹಾಸೊ

ಕೆ.ಆರ್. ನಾರಯಣೆ ರ್ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆತಿನ ಕಾಲೊದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ದ ಫಲಕ
ಪದ್ಮ ಇನಾಮುಲೆನ್ ೧೯೫೪ ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಸಮಾಜದ ಬೇತೆ-ಬೇತೆ ಕ್ಷೆತ್ರ ಡು, ಪಂಡ ಕಲೆ, ಬರವು-ಸರವು, ವಹಿವಾಟ್, ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಿಜ್ನಾನ, ನಟನೆ, ಮರ್ದ್, ಸಮಾಜ ಸೇವೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ ಇಂಚ ಪೂರಾ ಕ್ಷೆತ್ರ ಡು ಮಾಮಲ್ಲ ಸಾಧನೆ ಮಲ್ತ್ ನಕ್ ಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಬಾರತದ ಪ್ರಜೆ ಅತ್ತಾಂದ್ ನಕ್ಲೆಗ್ಲಾ, ಆಂಡ ಭಾರತಗ್ ಬೇತೆ-ಬೇತೆ ರೀತಿಡ್ ಸೇವೆ ಮಲ್ತ್ ನಕ್ ಲೆಗ್ಲಾ ಕೊರ್ಪೆರ್. ಸರಕಾರ ಪ್ರತಿ ವರ್ಸ ಗಣರಾಜ್ಯ ದಿನೊತಾನಿ ಕೊರ್ಪುಂಡು.

ಕೆಲವು ಸರ್ತಿ ಇನಾಮುಗು ಆಯ್ಕೆ ಮನ್ತಿನೆನೆ ಜನ ದೂಸಿಸದೆರ್. ದಾಯೆ ಪಂಡ ಕೆಲವು ತಿಕ್ಕೋಡಾಯಿನಕುಲೆಗ್ ಇನಾಮು ತಿಕ್ಕಂದೆ ಬೇತೆ ಜನಕುಲೆಗ್ ಪೋಪುಂದು. ಸರಕಾರ ಇತ್ತೆ ಮಾತ ಜನ ಆನ್-ಲೈನ್ ಡ್ ಇನಾಮುಗು ಪುದರ್ನ್ ಸಿಫಾರಸ್ ಮನ್ಪುನ ಕಜ್ಜ ಮಲ್ತ್ದ್ಂಡ್.

ಪದಕದ ಮಿತ್ತ್ ಬರೆಯಿನ ಪದಕುಲು 'ಪದ್ಮ' ಪಂಡ ಸಂಸ್ಕ್ರುತೊಡು ತಾವರೆ, ಶೀ ಪಂಡ ಮಾನ್ಯೆರ್ ಪಂದ್ ಅರ್ತ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ಆನಗ್ ಆಂಡ ಶ್ರ್ರಿಮಾನ್, ಪೊಣ್ಣಗ್ ಆಂಡ ಶ್ರೀಮತಿ. ಉಂದೆನ್ ತಾವರೆದ ಚಿತ್ರೊದ ಮಿತ್ತ್ ಬುಕ್ಕೊ ತಿರ್ತ್ ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಟ್ ಬರೆತೆರ್. ಫಲಕನು ಕಂಚಿದ ಮಿತ್ತ್ ಬೊಲ್ದು ಬಂಗಾರದ ಅಕ್ಸರೊಡು ಬರೆಪೆರ್.

ಕೇಂದರ ಸರಕಾರ ಜನಕುಲೇ ಪದ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ ಜನಕುಲೆನ್ ಸೂಚಿಸುನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಲ್ತಿಂಡ್

೨೦೨೧ ಮುಟ್ಟಗ್, 3225 ಜನ ಈ ಇನಾಮು ಪಡೆತೆರ್.

೨೦೨೨ ಟ್, 107 ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಇನಾಮು ಪಡೆತೆರ್

## ತಿರಸ್ಕ್ಕಾರ

ಕೆಲವು ಇನಾಮು ಪಡೆವುಡಾಯಿನಕುಲು, ಸಂಗೀತಗಾರೆ ಹೇಮಂತ ಕುಮಾರ್ ಮುಖರ್ಜೀ, ಸಿತಾರ್ ವಾದಕೆ ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್, ಬರೆಪುನಾರ್ ಮಮೊನಿ ರೈಸೊಮ್ ಗೊಸ್ವಮಿ, ಪತ್ರಕಾರೆ ಕನಕ್ ಸೆನ್ ದೆಕಾ, ಸಿನಿಮಾ ಕತೆ ಬರೆಪುನ ಸಲಿಮ್ ಖಾನ್ ಇನಾಮು ದೆತೊನಿಯೆರೆ ಪಿರ ಜಾರ್ದೆರ್.

ಕೆಲವು ಜನ ಪರಿಸರವಾದಿ ಸುಂದರಲಾಲ್ ಬಹುಗುಣ, ಬಿಲ್ಲಿಯರ್ದ್ಸ್ ಗೊಬ್ಬುದ ಮಿಕೆಲ್ ಫ಼ೆರ್ರಿರೆ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ದೆತೊನಂದೆ ಪಿರ ಜಾರಿಯೆರ್ಂಡಲಾ ಅಯಿದ್ ಮಿತ್ತ್ ದ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ, ಬುಕ್ಕೊ ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ ಇನಾಮುನು ಗೆತೊಂಡೆರ್.

ಕೆಲವು ಜನ ಸಿನಿಮಾ ಮಲ್ಪುನ ಅರಿಬಾಮ್ ಸ್ಯಾಮ್ ಶರ್ಮ, ಬರೆಪುನ ಫನೀಶ್ವರ್ ನಾಥ್ 'ರೇಣು', ಪಂಜಾಬ್ ದ ದಲಿಪ್ ಕೌರ್ ತಿವಾನ , ಕವಿ ಜಯಂತ ಮಹಾಪಾತ್ರ ಮಾತಾ ಗೆತೊಂಂದುನ ಇನಮುನು ಪಿರ ಕೊರ್ತೆರ್.

೨೦೨೨ ಟ್ ಬಂಗಾಳದ ಪದ್ಯ ಪನ್ಪುನಾರ್ ಗೀತಾಶ್ರಿ ಸಂಧ್ಯಾ ಮುಕ್ಯೊಪಾಧ್ಯಾಯಿ ೭೩ನೆ ಗಣರಾಜ್ಯ ದಿನೊತಾನಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಎನ್ನ ೮೦ ವರ್ಸದ ಸಾಧನೆಗ್ ಕಮ್ಮಿ ಆಂಡ್, ಅವು ಎಲ್ಯಕ್ಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪುನ ಪಂಡೆರ್. ಅಂಚ ಆರ್ನ ಪುದರ್ನ್ ಪಟ್ತಿದ್ದ್ ಕೈ ಬುಡಿಯೆರ್

## Awards by field

ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Padma Shri Award Recipients in Artಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:India Honours and Decorations