# ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್

ಟರ್ಕಿದ ಕೊನ್ಯಾದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಡಿಪ್ಪುನ ಹಿಜರಿ ತಾರೀಕ್
**ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡ್** (ಅರೇಬಿಕ್: التقويم الهجري ) — ಒಂಜಿ ವರ್ಸೊಡು 12 ಚಂದ್ರ ತಿಂಗೊಲು ಬುಕ್ಕೊ 354 ಅತ್ತ್ಂಡ 355 ದಿನೊಕುಲು ಇಪ್ಪುನ ಒಂಜಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡ್. ಇಂದೆನ್ *ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡ್* (ಅರಬ್ಬಿ: التقويم الإسلامي ) ಅತ್ತ್ಂಡ *ಅರಬ್ಬಿ* *ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್;* (ಅರಬ್ಬಿ: التقويم العربي ) *ಪಂಡ್ದ್ ‌ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್.* ಜಗತ್ತ್‌ದ ಮುಸ್ಲಿಮೆರ್ ಈ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ್ ರಮಜಾನ್‌ದ ತಾರೀಕ್‌ಲೆನ್, ನಾಲ್ ಪವಿತ್ರೊ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್, ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆದ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್, ಪರ್ಬೊಲೆನ್, ಇದ್ದಾತ್‌ದ ಸಮಯೊನು ಬುಕ್ಕೊ ಜಕಾತ್ ಕೊರ್ಪಿನ ಸಮಯೊನು ನಿಗಂಟ್ ಮಲ್ಪಿಯರ ಗಳಸುವೆರ್.

## ವಿಶೇಷೊಲು

#### ಚಂದ್ರನ ಮಿತ್ತ್ ಅವಲಂಬಿತವಾದುಂಡು

ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಚಂದ್ರ ಪಂಚಾಂಗ,. ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ಸಮಯೊನು ಚಂದ್ರನ ಮಲ್ಲೆ ಬುಕ್ಕೊ ಎಲ್ಯೆನ್ ಆದರ್ತ್‌ದ್ ಗೆನ್ಪುವೆರ್. ಅಯಿತ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ತಿಂಗೊಲು ಒಂಜಿ ಇಡೀ ಚಂದ್ರನ ಬುಲೆಚ್ಚಿಲ್‌ಡ್‍ ಇಪ್ಪುಂಡು. ಅಂಚ ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಗ್ ಮುಟ್ಟದ ಸಮಯೊ. ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ದ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರೊದ ಅವಲೋಕನೊಲೆನ್ ಆದಾರ ಮಲ್ತ್‌ದ್ ಲೆಪ್ಪುವೆರ್. ಸೂರ್ಯೆ ಕಂತ್‌ನೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಚಂದ್ರೆ ತೋಜಿನಗ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು ಸುರು ಆಪುಂಡು.

#### ಸೌರಮಾನೊಗು ಸಂಬಂಧ ಇಜ್ಜಿ

ಬೇತೆ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಲು ಸೌರಮಾನೊಗು ಸರಿ ಆಯರೆ ದಿಂಜ ದಿನೊ(ಲೀಪ್ ಡೇಸ್) ಅತ್ತ್ಂಡ ದಿಂಜ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ಇಂದೆಕ್ ಬೇತೆಯಾದ್ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಉತ್ತರಾಯಣೊ ಬುಕ್ಕೊದಕ್ಷಿಣಾಯನೊಡು ಗುರ್ತಿಸಾಯಿನ ಖಗೋಳ ಋತುಲೆಡ್ದ್ ಪೂರ್ತಿ ಬೇತೆ ಆತ್ಂಡ್. ಹಿಜರಿ ವರ್ಸೊ ಸೌರಮಾನೊಡ್ದ್ ಸುಮಾರ್ 11 ದಿನೊತಾತ್ ಕಮ್ಮಿ. ಈ ಕಾರಣೊಡ್ದ್ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ್ ಕೃಷಿ ಅತ್ತಂದೆ ಬೇತೆ ಬೇಲೆಲೆಗ್ ಗಳಸುಜೆರ್. ಎಚ್ಚದ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಸೊಲು ಹಿಜರಿದೊಟ್ಟುಗೆ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನ್ ಅಕ್ಲೆನ ನಾಗರಿಕ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಆದ್‌ ಗಳಸುವೆರ್.

ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಕಿಂಗ್ ಖಾಲಿದ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣೊಡು 10 ರಜಾಬ್ 1428 (24 ಜುಲೈ 2007) ಗ್ ಬಳಕೆ ಆಯಿನ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮುದ್ರೆ.
ಕೆಲವು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದೇಸೊಲು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೊರೊಕೊ ಬುಕ್ಕೊ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಕೆಲೆಡ್ ಅದಿಕ್ರತ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರೊಗು ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ್ ಗಳಸುವೆರ್. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತೊದ ಕಾರಣವಾದ್ ಮಸ್ತ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಬದಲ್‌ಗ್ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಬಳಕೆಗ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ವಸಾಹತುಶಾಹಿದ ಅಕೇರಿ ಬುಕ್ಕೊ ಅವು ಅಂಚನೇ ದುಂಬರಿಂಡ್.

#### ಊಹೆ ಮಲ್ಪಿಯರ ಕಸ್ಟೊ

ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ್ ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರುತ ಗುರುತು ಮಲ್ಪಿಯರ ಒರಿ ಗೊತ್ತಿತ್ತ್‌ನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅತ್ತಂಡ ಸಮಿತಿನ್ ಅವಲಂಬಿಸವುಂಡು. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅತ್ತಂಡ ಸಮಿತಿ ಚಂದ್ರೆ ತೋಜುನೆನ್ ತೆರಿಯೊನುನ ಬುಕ್ಕೊ ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರುತ ದಿನೊನು ತೆರಿಪಾವುನೆ. ತಿಂಗೊಲುದ ಸುರುತ ದಿನೊಕುಲು ಚಂದ್ರೆ ತೋಜುನೆಡ್ದ್ ಆಪುಂಡು, ಮೋಡ ಬುಕ್ಕೊ ಬೇತೆ ಅಂಚಿನವೇ ಹವಾಮಾನೊ ಸ್ತಿತಿಲು ಇತ್ತ್ಂಡ ಚಂದ್ರೆ ತೋಜಂದಿನ ಸಾದ್ಯೊ ಉಂಡು. ಇಂಚಿನ ಪೊರ್ತುಡು ತಿಂಗೊಲುಗು ಒಂಜಿ ದಿನ ತಡ ಆಪುಂಡು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಪರ್ಬೊಲು ಒಂಜಿ ದೇಶೊಡ್ದ್ ಬೇತೆ ದೇಶೊಗು ಅತ್ತ್ಂಡ ಒಂಜೇ ದೇಶೊದ ಉಲಾಯಿಡೇ ಬದಲಾಪುನ ಕಾರಣೊಲಾ ಉಂಡು.

## ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ರಚನೆ

ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಡ್ 12 ತಿಂಗೊಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗೊಲು 29 ಅತ್ತ್ಂಡ 30 ದಿನೊಕುಲು ಇಪ್ಪುಂಡು. 29ನೇ ದಿನೊ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ, ಒಂಜಿ ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಚಂದ್ರೆ ತೋಜಂದೆ ಇತ್ತ್ಂಡ ಆ ತಿಂಗೊಲುಗು 30ನೇ ದಿನೊ ಸೇರಾದ್ ಅಯಿನ್ ಪೂರ್ತಿ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಪೊಸ ತಿಂಗೊಲು 30ದಾನಿ ಸೂರ್ಯೆ ಕಂತಿನ ಬುಕ್ಕೊ ಸುರು ಆಪುಂಡು. ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡ್‌ದ ಪ್ರಕಾರೊ ಸೂರ್ಯೆ ಕಂತ್‌ನೆಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಒಂಜಿ ದಿನ ಸುರು ಆಪುಂಡು, ಪಂಡ ಇನಿತ ಸೂರ್ಯೆ ಕಂತುನವು ಎಲ್ಲೆ ಸುರು ಆಪುಂಡು.

## ಇತಿಯಾಸೊ

ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ್ ಸುರುಕು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ರಾಜ್ಯೊದ ರಡ್ಡನೆ ಖಲೀಫೆ ಉಮರ್ ಬಿನ್ ಖತ್ತಾಬ್ ಕ್ರಿ.ಶ.638ಡ್ ಸ್ತಾಪನೆ ಮಲ್ತೆ. ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್‌ನ ವಲಸೆ ಮೆಕ್ಕಾಡ್ದ್ ಮದೀನಾಗ್ (ಕ್ರಿ.ಶ. 622) ಬತ್ತಿನ ವರ್ಸೊಡು ಈ ಕ್ಯಾಲೆಂಡ್ ಸುರುವಾಪುಂಡು. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ರಾಜ್ಯೊದ ಕಾಲೊಡು ಅಸ್ತಿತ್ವೊಗು ಬತ್ತ್‌ನ ಒಂಜಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡ್ ಆಂಡಲಾ, ಉಂದು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಮುಕ್ಯಸ್ತೆರ್ ಗಳಸುನ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್ ದುಂಬರಿಪುಂಡು. ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡ್‌ದ ಸುರುತ ದಿನೊ ಶುಕ್ರವಾರ, ಜುಲೈ 16, ಕ್ರಿ.ಶ.622, ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗ ಪ್ರಕಾರೊ. ಆಂಡ ಫ್ರೆಂಚ್ ಓರಿಯೆಂಟ್ಲಿಸ್ಟ್ ಅರ್ಮಾಂಡ್ ಪಿಯರೆ ಕಾಸಿನ್ ಉಂದು ಎಪ್ರೆಲ್ 19, 622ಡ್ ಸುರುವಾತ್ಂಡ್ ಪನ್ಪೆರ್.

ಹಿಜರಿ ತಾರೀಕ್‌ಲೆನ್ ಸರಿಯಾದ್ ತೆರಿಯೊಡಾಂಡ, ​​ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ 8ನೇ ಶತಮಾನೊಡು ಒಂಜಿ ಕೋಷ್ಟಕೊದ ಕ್ಯಾಲೆಂಡ್‌ನ್ ಮಲ್ತೆರ್. ತಿಂಗೊಲುದ ದಿನೊಕುಲೆನ್ ತೆರಿಯೊನೆರೆ ಉಂದು ಅಂಕಗಣಿತೊದ ನಿಯಮೊಲೆನ್ ಗಳಸುನ ಬುಕ್ಕೊ ನಿಯಮಿತವಾದ್ ಅದಿಕ ವರ್ಷೊಲೆ ದಿನೊಕುಲೆನ್ ಸೇರಾವುಂಡು.

## ತಿಂಗೊಲು

ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಡ್ 12 ತಿಂಗೊಲು ಉಂಡು. ಉಂದು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪೂರ್ವ ಅರೇಬಿಯಾದ ಅರಬೆರ್ ಗಳಸ್‌ನ ಅವೇ ತಿಂಗೊಲು. ಅಕುಲು ಪವಿತ್ರ ಪಂಡ್ದ್ ಎನ್ನ್‌ನ ನಾಲ್ ತಿಂಗೊಲುಲೆನ್ ಲೆಕ್ಕೊಡು ದೀಡೊಂದಿತ್ತೆರ್.

ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ದ ತಿಂಗೊಲುಲು| ಸಂಕ್ಯೆ | ತಿಂಗಲುಲೆ ಪುದರ್ | ಅರೇಬಿಕ್ | ಅರ್ತೊ |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | ಮುಹರ್‍ರಮ್ | المحرم | ಪವಿತ್ರೊ ತಿಂಗೊಲು, ನಿಸಿದ್ದೊ ತಿಂಗೊಲು |
| 2 | ಸಫರ್ | صفر | ಶೂನ್ಯ ತಿಂಗೊಲು |
| 3 | ರಬೀಉಲ್ ಅವ್ವಲ್ | ربيع الأول | ವಸಂತೊದ ಸುರುತ ತಿಂಗೊಲು |
| 4 | ರಬೀಉಲ್ ಆಖಿರ್ | ربيع الآخر | ವಸಂತೊದ ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು |
| 5 | ಜುಮಾದಲ್ ಊಲಾ | جمادى الأولى | ಪಂತಿ ಬುಲೆಪುನ ಸುರುತ ತಿಂಗೊಲು |
| 6 | ಜುಮಾದಲ್ ಆಖಿರ | جمادى الآخرة | ಪಂತಿ ಬುಲೆಪುನ ಅಕೇರಿದ ತಿಂಗೊಲು |
| 7 | ರಜಬ್ | رجب | ಗೌರವೊದ ತಿಂಗೊಲು |
| 8 | ಶಅಬಾನ್ | شعبان | ಪಟ್ಟ್‌ದ್ ಪೋಪುನ ತಿಂಗೊಲು |
| 9 | ರಮದಾನ್ | رمضان | ಅರೆಗಾಲೊದ ತಿಂಗೊಲು |
| 10 | ಶವ್ವಾಲ್ | شوال | ಎಚ್ಚದ ತಿಂಗೊಲು |
| 11 | ದುಲ್-ಕಅದ | ذو القعدة | ಸಂದಾನೊ ಕುಲ್ಲುನ ತಿಂಗೊಲು |
| 12 | ದುಲ್-ಹಿಜ್ಜ | ذو الحجة | ಹಜ್ಜ್ ಪೋಪುನ ತಿಂಗೊಲು |

ಇಂದೆಟ್ ಮುಹರ್‍ರಮ್, ರಜಬ್, ದುಲ್-ಕಅದ ಬುಕ್ಕೊ ದುಲ್-ಹಿಜ್ಜ ಪವಿತ್ರೊ ತಿಂಗೊಲುಲು.

## ವಾರೊದ ದಿನೊ

ಯೌಮುಲ್ ಜುಮುಅ (ಶುಕ್ರಾರೊ) ಮುಸಲ್ಮಾನರು ವಿಸೇಸೊ ನಮಾಝ್ ಮಲ್ಪುನ ಮಸೀದಿಡ್ ಸೇರುನೆಡದ್ದ್ ಈ ದಿನೊನು ವಾರೊದ ರಜಾದಿನೊಂದ್ ಲೆಕ್ಕೊ ಪಾಡುವೆರ್. ಕೆಲವು ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಸೊಲು ಶುಕ್ರಾರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಶನಿಯಾರೊನ್ ವಾರೊದ ರಜಾದಿನೊಂದ್ ಮಾಲ್ತ್ಂಡ, ಬೇತೆ ಕೆಲವು ದೇಸೊಲು ಗುರುವಾರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಶುಕ್ರಾರೊನ್ ವಾರೊದ ರಜಾದಿನೊಂದ್ ಮಾಲ್ತೊಂದ್ಂಡ್. ತುರ್ಕಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ನೈಜೀರಿಯ, ಮೊರೊಕ್ಕೋ, ಮಲೇಶಿಯ ಇಂಚಿತ್ತಿ ದೇಸೊಲು ಶನಿಯಾರೊ ಬುಕ್ಕೊ ಐತಾರೊನು ವಾರೊದ ರಜಾದಿನೊಂದ್ ಮಾಲ್ತೊಂದೊ.

| ಸಂಕ್ಯೆ | ದಿನೊತ ಪುದರ್ | ಅರೇಬಿಕ್ | ಅರ್ತೊ | ಕನ್ನಡೊಡು |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | ಯೌಮುಲ್ ಅಹದ್ | يوم الأحد | ಒಂಜನೇ ದಿನೊ | ಭಾನುವಾರ |
| 2 | ಯೌಮುಲ್ ಇಸ್ನೈನ್ | يوم الاثنين | ರಡ್ಡನೇ ದಿನೊ | ಸೋಮವಾರ |
| 3. | ಯೌಮು ಸ್ಸುಲಾಸಾ | يوم الثلاثاء | ಮೂಜನೇ ದಿನೊ | ಮಂಗಳವಾರ |
| 4. | ಯೌಮುಲ್ ಅರ್ಬಿಆ | يوم الأربعاء | ನಾಲನೇ ದಿನೊ | ಬುಧವಾರ |
| 5. | ಯೌಮುಲ್ ಖಮೀಸ್ | يوم الخميس | ಐನನೇ ದಿನೊ | ಗುರುವಾರ |
| 6. | ಯೌಮುಲ್ ಜುಮುಅ | يوم الجمعة | ಒಟ್ಟಾಪುನ ದಿನೊ | ಶುಕ್ರವಾರ |
| 7. | ಯೌಮು ಸ್ಸಬ್ತ್ | يوم السبت | ಪುರ್ಸೋತ್‌ದ ದಿನೊ | ಶನಿವಾರ |

## ಉಲ್ಲೇಕೊ