Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ಚೀನಾ

ಚೀನಾದ ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆ
**ಚೀನಾ** (ಆಂಗ್ಲ ಬಾಸೆಡ್ ಚೈನChina; ಪಾರಂಪರಿಕ ಚೀನಿ ಬಾಸೆಡ್: 中國 ; ಸರಳೀಕೃತ ಚೀನಿ ಬಾಸೆಡ್: 中国 ; ಕನ್ನಡೊಡು ಅಕ್ಷರಸಹ: ಜಾಂಗುಓ) ಮೂಡಾಯಿ ಏಷ್ಯಾಡ್ ಪುರಾತನೊ ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಒಂಜಿ ಸಾಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಸೊ. ರಡ್ಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧೊಡ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊದ ಕಾಲೊಡು ನಡತ್ತಿನ **ಚೀನಿ ಅಂತಃಕಲಹೊ**ದ ಪರಿಣಾಮಡ್ದ್ ಇತ್ತೆ ಉಂದು ರಡ್ಡ್ ದೇಸೊ ಆದ್ ಇಂಗಡನೆ ಆತ್ಂಡ್;

1. China *ಚೀನಾ* ಪಂಡ್‍ದ್ ಲೆಪ್ಪುನ **ಚೀನಿ ಜನೊಕ್ಲೆ ಗಣರಾಜ್ಯೊಚೀನೊದ ಖಂಡ ಬಾಗೊ**, ಬುಕ್ಕೊ ದಿಂಜದ ಮಟ್ಟ್‌ಗ್ ಸ್ವಯಂಪ್ರಭುತ್ವೊ ಹೊಂದ್‌ನ ಪ್ರಾಂತ್ಯೊಲಾಯಿನ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ (೧೯೯೭ಡ್ದ್ ) ಬುಕ್ಕೊ **ಮಕೌ** (೧೯೯೯ಡ್ದ್ ) ನೆತ್ತ ಮಿತ್ತ್ ನಿಯಂತ್ರನೊ ಹೊಂದೊಂದುಂಡು.
2. Taiwan **ಚೀನಿ ಗಣರಾಜ್ಯೊ (Hong Kong)** ತೈವಾನ್ ಬುಕ್ಕೊ ಅಯಿತ ಕೈತಲ್ದ ದ್ವೀಪೊಲೆ ಮಿತ್ತ್ ನಿಯಂತ್ರನೊಡು ಉಂಡು.

ವಿಶ್ವೊದ ದಿಂಜ ಪಿರಾಕ್‍ದ ಬುಕ್ಕೊ ಮಲ್ಲ ನಾಗರಿಕತೆಕ್ಲೆಡ್ ಒಂಜಾಯಿನ ಚೀನೊ ಆಜಿ ಸಾವಿರೊಡ್ದ್ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಪಿರಾಕ್‍ದ ರಾಜ್ಯೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಚೀನೊದ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಹೊಂದ್‍ದ್ಂಡ್. ಉಂದು ಜಗತ್ತ್‌ಡ್ ದಿಂಜ ಕಾಲೊಡ್ದು ಏಪೊಲಾ ಗಳಸೊಂದಿಪ್ಪುನ ಬರವುದ ಭಾಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆನ್ ಹೊಂದ್‍ಂಡ್. ಬುಕ್ಕೊ ಇಂದೆನ್ ದಿಂಜ ಅಗತ್ಯೊದ ಆವಿಷ್ಕಾರೊಲೆ ಮೂಲೊಂದ್ ಪರಿಗಣನೆ ಆತ್ಂಡ್ಪ. ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾದ್, ಚೀನೊದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಧಿ ಮೂಡಾಯ ಏಷ್ಯೊದಾದ್ಯಂತೊ ಪರಡ್‍ದ್ಂಡ್. ಚೀನೊದ ಧಾರ್ಮಿಕತೆ, ಪದ್ಧತಿಲು, ಬುಕ್ಕೊ ಬರವಣಿಗೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಲು ನೆರೆಕರೆತ ದೇಸೊಲಾಯಿನ ಜಪಾನ್, ಕೊರಿಯಾ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಯೆಟ್ನಾಂಕುಲು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಪ್ರಮಾಣೊಡು ಸೇರಾವೊಂದ್ಂಡ್. ಈ ಪ್ರದೇಸೊದ ಮಾನವೆರ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವೊದ ಸುರೂತ ಗುರ್ತೊಲು, ಸುಮಾರ್ ೩೦೦,೦೦೦ ಡ್ದ್ ೫೫೦,೦೦೦ ವರ್ಸೊ ಪಿರಾಕ್‍ಡ್ ಬದ್‍ಕ್‍ನ ಪೀಕಿಂಗ್ ನರಮಾನಿಂದ್ ಲೆಪ್ಪುನ *ಹೋಮೋ ಎರೆಕ್ಟಸ್‌* ದ ಸುರೂತ ಮಾದರಿಲು, **ಝಕೋಡಿಯನ್** ಗುಹೆಟ್ ತಿಕ್ಕಿನವು.

## ಚೀನ ಪದೊತ ವಿವರೊ

"ಚೀನಾ" ಪದೊಕು ಸಮಾನವಾಯಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬುಕ್ಕೊ ಸರಳೀಕೃತ ಅಕ್ಷರೊಲು ಚೀನನೀ ಬಾಸೆಡ್ ಉಂಡು. ಸುರುತ ಅಕ್ಷರೊ **ನಡುಟು** ಬುಕ್ಕೊ ರಡ್ಡನೆ ಅಕ್ಷರೊ "ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೊ" ಪನ್ಪುನ ಅರ್ಥೊನು ಕೊರ್ಪುಂಡು
## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
# ನಾಮಪದ

ಬಾಸಾಸಾಸ್ತ್ರೊಡು **ನಾಮಪದ** ಒಂಜಿ ಮಲ್ಲ ಇಬಾಗೊ. ಇಂದೆಟ್ ವಾಕ್ಯಾಂಸೊ ಒಂಜೆನ ಕರ್ತೃಪದ, ಕ್ರಿಯಾಪದಒಂಜೆನ ಕರ್ಮ ಅತ್ತಂಡ ಉಪಸರ್ಗ ಒಂಜೆನ ಕರ್ಮೊಡು ಮುಕ್ಯೊ ಪದಾದ್ ಪುಟ್ಟಿಯರ ಸಾದ್ಯೊ ಉಂಡು.

ನಿಘಂಟ್‌ಲೆ ವರ್ಗೊಡು ನಾಮಪದೊ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಇಬಾಗೊಡು ಬೇತೆಬೇತೆ ಪರಿಬಾಸೆಡ್ ವ್ಯಾಕ್ಯಾನೊ ಆಪುಂಡು. ಅಂಚನೆ ನಾಮಪದೊಲೆಗ್ ಸಂಬಂದಿಸದ್ ವಾಕ್ಯೊರಚನೆದ ನಿಯಮೊಲು ಬಾಸೆಡ್ದ್ ಬಾಸೆಗ್ ಬದಲಾಪುಂಡು. ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ಬಾಸೆಡ್ ನಾಮಪದೊಲೆನ್ ವ್ಯಾಕ್ಯಾನೊ ಮಲ್ಪುನಗ ಗುಣವಾಚಿಲು ಬುಕ್ಕೊ ಗುಣೊನು ಸೂಚಿಸವುನ ಗುಣವಾಚಕೊಲು ಪುಟ್ಟುನ ಬುಕ್ಕೊ ನಾಮಪದೊತ ವಾಕ್ಯಾಂಗ ಒಂಜೆತ ಮುಕ್ಯೊ ಬಾಗೊ ಆದ್ ಬೆಲೆ ಮಲ್ಪುನ ಪದೊಕುಲಾದ್ ಇವರನೆ ಆಪೊ.

ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕೊ ಇಂಗ್ಲಿಸ್ ವ್ಯಾಕರನೊಡು ನಾಮಪದೊ ಎನ್ಮೊ ಪದವರ್ಗೊ ವಾಚಕೊಲೆಡ್ ಒಂಜಾತ್ಂಡ್.

## ಇತಿಹಾಸೊ

ನಾಮಪದೊನು ಇಂಗ್ಲಿಸ್‍ಡ್ ನೌನ್‌ ಪನ್ಪೆರ್. ಈ ಪದೊ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಬಾಸೆದ **ನಾಮೆನ್‌** ಪದೊಡ್ದು ಬತ್ತ್‌ನೆ. ನಾಮೆನ್ ಪಂಡ **ಪುದರ್**. ನಾಮಪದೊಲಂಚಿತ್ತಿ ಪದವರ್ಗೊಲು ಪಾಣಿನಿನಂಚಿತ್ತಿ ಸಂಸ್ಕೃತೊ ವ್ಯಾಕರನೊ ತಜ್ಞೆರೆಡ್ದ್ ಅಂಚನೆ ಡಯೋನಿಸಿಯೋಸ್‌ ಥ್ರಾಕ್ಸ್‌‌ನಂಚಿತ್ತಿ ಪ್ರಾಕ್‍ದ ಗ್ರೀಕೆರೆಡ್ದ್ ದುಂಬು ಇವರಣೆ ಆತ್ಂಡ್. ಅಂಚನೆ ಅಯಿನ ಶಬ್ದರೂಪಾತ್ಮಕ ಲಕ್ಷೊಲೆ ಪರಿಬಾಸೆಡ್ ವ್ಯಾಕ್ಯಾನೊ ಆಯಿನವು. ಉದಾರ್ಮೆಗ್: ಪ್ರಾಕ್‍ದ ಗ್ರೀಕ್‌ಡ್ ಚತುರ್ಥೀ ವಿಭಕ್ತಿ(ಗ್) ಅತ್ತಂಡ ದ್ವಿತೀಯಾ ವಿಭಕ್ತಿ(ನ್) ವ್ಯಾಕರನೊದ ವಿಭಕ್ತಿಲೆಗ್ ಸಂಬಂದಿಸದ್ ನಾಮಪದೊಲು ರೂಪನಿಷ್ಪತ್ತಿ ಮಲ್ಪುವೊ.

## ನಾಮಪದೊಲೆ ವ್ಯಾಕ್ಯಾನೊಲು

ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಬಾಸೆದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಲು ಬಿನ್ನೊ ಮಟ್ಟೊಡು ಲಚ್ಚನೊಲೆನ್ ಹೊಂದುದಿಪ್ಪುಂಡು. ಅವು ಔಪಚಾರಿಕ ಲಚ್ಚನೊಲೆನ್ ಹೊಂದುದಿಪ್ಪುಂಡು. ಪಂಡ ಒವ್ವೇ ಬಗೆತ ಶಬ್ದರೂಪಾತ್ಮಕ ಪೂರ್ವ ಪ್ರತ್ಯಯೊಲು ಅತ್ತಂಡ ಉತ್ತರ ಪ್ರತ್ಯಯೊಲು ಅವು ದೆತೊನುವೊ ಬುಕ್ಕೊ ಒವ್ವೇ ಬಗೆತ ಬೇತೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿದೊಟ್ಟುಗೆ ಅವು ಸೇರುವೊ ಪನ್ಪುನವು ಈ ಔಪಚಾರಿಕ ಲಚ್ಚನೊಲೆಡ್ ಸೇರ್ದ್‌ದಿಪ್ಪುಂಡು. ಆಂಡ ಶಬ್ದಾರ್ಥೊಗ್ ಸಂಬಂದಿಸಯಿನ ಲಚ್ಚನೊಲೆನ್‍ಲಾ ಪಂಡ ಅವೆಕ್‌ಲೆ ಅರ್ತೊಗು ಸಂಬಂದಿಸದ್ ಲಚ್ಚನೊಲೆನ್ ಅವು ಹೊಂದುದಿಪ್ಪುವೊ. ಈ ಲೇಕನೊದ ಸುರೂಟು ನಾಮಪದ ಒಂಜೆನ ವ್ಯಾಕ್ಯಾನೊ ಈ ರೀತಿಯಾದ್ ಒಂಜಿ ಔಪಚಾರಿಕೊ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕೊ ವ್ಯಾಕರನೊ ಬದ್ದವಾಯಿನ ವ್ಯಾಕ್ಯಾನೊ ಆತುಂಡು. ಆ ವ್ಯಾಕ್ಯಾನೊ ಎಚ್ಚಾದ್ ನಾಮಪದೊಲೆನ್ ನಾಮಪದೊಕುಲು ಅತ್ತಂದಿನೆಡ್ದ್ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ್ ಬೇತೆ ಮಲ್ಪುನೆಟ್ ಕೆಲವೊಂಜಿ ಬಾಸೆಲೆ ಗಳಸುನಕ್ಲೆಗ್ ಅವು ಸಾಧನವಾದ್ ಒದಗ್‍ದ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಅಂಚಾಡಲಾ ಉಂದು ಮಾತ ಬಾಸೆಲೆನ ನಾಮಪದೊಲೆಗ್ ಅನ್ವಯೊ ಆಪುಜಿ ಪನ್ಪುನವು ಇಂದೆತ ಅನುಕೂಲೊ. ಉದಾರ್ನೆಗ್, ರಷ್ಯನ್‌ ಬಾಸೆಡ್ ಒವ್ವೇ ನಿರ್ದೇಸಕೊ ಗುಣವಾಚಿಕುಲು ಇದ್ದಿ; ಅಯಿಡ್ದಾರೊ ನಾಮಪದೊಲೆನ್ ನಿರ್ದೇಸಕೊ ಗುಣವಾಚಿಲೆಡ್ದ್ ಮಾರ್ಪಾಡ್ ಆಯಿನ ಪದೊಲುಂದು ಒರಿಲಾ ಮುಲ್ಪ ವ್ಯಾಕ್ಯಾನಿಸವುಜೆರ್. ನಾಮಪದೊಲೆನ್ ಅವೆತ ಸಬ್ದಾರ್ತೊಗು ಸಂಬಂದಿಸದ್ ಲಚ್ಚನೊಲೆ ಪರಿಬಾಸೆಡ್ ವ್ಯಾಕ್ಯಾನಿಸವುನ ಹಲವಾರ್ ಪ್ರಯತ್ನೊಲು ನಡತೊಂದು ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಅಯಿತ ಪೈಕಿ ದಿಂಜ ಇವಾದೊ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಕೆಲವೊಂಜೆಗ್ ಈ ತಿರ್ತ್‌ಡ್ ಚರ್ಚೆ ಆತ್ಂಡ್.

## ಇಂದೆನ್ ಗಮನಿಸಲೆ

1. ಕನ್ನಡೊ ವ್ಯಾಕರಣ
2. ತುಳು ವ್ಯಾಕರಣ
3. ತುಳು ಬಾಸೆ

## ಪಿದಯಿದ ಕೊಲಿಕ್ಕೆಲು

* ತುಳು ಬಾಸೆದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ
* ತುಳು ಲಿಪಿ
* ತುಳು ಲಿಪಿ ಬುಕ್ಕೊ ಐತ ಶೈಲಿಲು
* ತುಳು, ಕನ್ನಡ ಬುಕ್ಕೊ ಕೊಂಕಣಿಡ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿನ ವಾಕ್ಯೊಲು
* ತುಳುವೆರ್ನ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ವೆಬ್ ಸೈಟ್

## ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ

* ಲೇಕಾಕ್‌, ಹೆನ್ರಿ, 2005 'ಮಾಸ್‌ ನೌನ್ಸ್‌, ಕೌಂಟ್‌ ನೌನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ನಾನ್‌-ಕೌಂಟ್‌ ನೌನ್ಸ್‌', ಡ್ರಾಫ್ಟ್‌ ವರ್ಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಎಂಟ್ರಿ ಇನ್‌ *ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್‌ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್‌ ಅಂಡ್‌ ಲಿಂಗ್ವಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌* ಆಕ್ಸ್‌‌ಫರ್ಡ್‌: ಎಲ್ಸೇವಿಯರ್‌ (ಪಿಡಿಎಫ್‌)

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು