Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ಮಲೇರಿಯಾ

| ಮಲೇರಿಯಾ |
| --- |
|  |
| ಮಲೇರಿಯಾ ಪರೋಪಜೀವಿ ಒಂಜಿ ಕೆಂಪು ರಕ್ತ ಕಣಗ್ ಸಂಪರ್ಕ ಮಲ್ಪುನವು |
| ಉಚ್ಚಾರಣೆ | * /məˈlɛəriə/
 |
| ವಿಸೇಸೊ | ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗೊ |
| ಲಕ್ಷಣೊಲು | ಪರೋಪಜೀವಿನ್ ಅವಲಂಬಿಸಾದ್ ಪ್ರತಿ 24ಡ್ದ್-72 ಗಂಟೆಗ್ ಜಾಸ್ತಿ ಜ್ವರ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ 41-42 °C ಮುಟ್ಟ) , ಕಕ್ಕುನೆ, ತರೆಬೇನೆ, ಮಂಜಲ್ ಕರ್ಮೊ |
| ತೊಂದರೆಲು | ಸೆಳವುಲು, ಕೋಮಾ, ಅಂಗ ವೈಫಲ್ಯ, ರಕ್ತಹೀನತೆ, ಸೆರೆಬ್ರಲ್ ಮಲೇರಿಯಾ |
| ಸಾಮಾನ್ಯೊ ಆರಂಬೊ | ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ 10-15 ದಿನೊಡ್ದು ಬುಕ್ಕೊ ಜ್ವರೊ ಸುರುವಾಪುಂಡು. |
| ಕಾರಣೊಲು | *ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಂ* *ಅನೋಫಿಲೆಸ್* ಸೊಳ್ಳೆಡ್ದ್ ಸೋಂಕು ಬರ್ಪುಂಡು  |
| ರೋಗನಿರ್ಣಯೊದ ವಿದಾನೊ | ನೆತ್ತೆರ್ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಮಲೇರಿಯಾ ಪ್ರತಿಜನಕ ಪತ್ತೆ ಪರೀಕ್ಷೆಲು |
| ತಡೆಗಟ್ಟುನ ಕ್ರಮೊ | en:Mosquito netಸೊಳ್ಳೆ ಬಲೆಲು, ಕೀಟ ನಿವಾರಕ, ಸೊಳ್ಳೆ ನಿಯಂತ್ರಣೊ, ಮರ್ದ್‌ಲು |
| ಮರ್ದ್ | en:Antimalarial medication:ಮಲೇರಿಯಾ ವಿರೋಧಿ ಮರ್ದ್ |
| ಆವರ್ತನೊ | 249 ಮಿಲಿಯನ್ (2022) |
| ಸಾವುಲು | 608,000 (2022) |

**ಮಲೇರಿಯಾ** ಪನ್ಪುನ ಜ್ವರ ಪ್ರೊಟೋಝೋನ್ ಪರಾವಲಂಬಿಲೆದ ಮೂಲಕ ಪರಡುನ ಒಂಜಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸೀಕ್. ಈ ಸೀಕ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಬೂಬಾಗೊದ ಕೆಲವು ಜಾಗೆಲೆಡ್ ಅಂಚೆನೆ ಏಷ್ಯಾ ಬುಕ್ಕೊ ಆಫ್ರಿಕಾದಂಚಿನ ಉಷ್ಣವಲಯೊಲು ಅಂಚೆನೆ ಉಪ ಉಷ್ಣವಲಯೊಲೆಡ್ ಪರಡ್‍ದ್ಂಡ್. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಂದಾಜ್ ೩೫೦-೫೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ಮಲೇರಿಯಾ ಪ್ರಕರಣೊಳು ದಾಕಲಾಪುಂಡು. ಐಟ್ ಒಂಜೆರ್ದ್ ಮೂಜಿ ದಶಲಕ್ಷ ಜನೊಕುಲು ಸೈಪೆರ್.

## ಮಲೇರಿಯಾಗ್ ಕಾರಣೊ

ಮಲೇರಿಯಾ ಮಸ್ತ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗೊಲೆಡ್ ಒಂಜಿ. ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಮ್ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್ದಿನ ಪ್ರೊಟೋಝೋನ್ ಪರಾವಲಂಬಿ ಉಂದು ರೋಗೊಗು ಕಾರಣ. ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಮ್ ಪರಾವಲಂಬಿದ ೫ ಜಾತಿಲು ಜನಕುಲೆಗ್ ಸೋಂಕು ತಾಗವುಂಡು. ಈ ರೋಗ ಮಸ್ತ್ ಮಲ್ಲ ಸ್ವರೂಪೊಗು ಬರಿಯೆರೆ ಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಮ್ ಫಾಲ್ಸಿಪಾರಮ್ ಕಾರಣ. ಬೇತೆ ಜಾತಿಲು ಮಲ್ಲ ಸ್ವರೂಪೊಡು ಜನಕುಲೆಗ್ ತೊಂದರೆ ಕೊರ್ಪುಜಿ.

## ಮಲೇರಿಯಾ ಸೊಳ್ಳೆಲು

ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ್ ಸೋಂಕು ತಾಗಿನ ಪೊಣ್ಣು ಅನಾಫಿಲಿಸ್ ಉಮಿಲ್ ಜನಕುಲೆಗ್ ಚುಚ್ಚುನೆಟ್ಟ್ ಜನಕುಲೆಗ್ ಉಂದು ರೋಗ ಬರ್ಪುಂಡು. *ಆನಾಫೆಲಸ್* ಉಮಿಲ್ ಚುಚ್ಚುನೆಟ್ಟ್ ಮಾತ್ರ ಈ ರೋಗ ಜನಕುಲೆಗ್ ಬರ್ಪುಂಡು. ಈ ಸೋಂಕು ಇತ್ತಿನ ನರಮಾನಿನ ನೆತ್ತೆರ್ ಪರಿನ ಉಮಿಲ್‌ಗ್ ಈ ಸೋಂಕು ಬರ್ಪುಂಡು. ಒಂಜಿ ವಾರ ಕರಿದ್ ಉಂದು ಉಮಿಲ್ ಸೋಂಕು ಇಜ್ಜಂದಿನ ಬೇತೆ ನರಮಾನಿಗ್ ಚುಚ್ಚಿಂಡ ಅವ್ ಜನಕ್‍ಲಾ ಇಂದು ಸೋಕು ತಾಗುಂಡು.

## ಮಲೇರಿಯಾದ ಲಕ್ಷಣೊ

ಅಂಚಾದ್ ಜನಕುಲೆಗ್ ಅನೇಮಿಯಾ, ತರೆ ತಿರ್ಗುನು, ದಂಬು ಕಟ್ಟುನು ಇಂಚಿನ ಲಕ್ಷಣ ತೋಜೆರೆ ಶುರು ಆಪುಂಡು. ಐರ್ದ್ ಬುಕ್ಕೊ ಜ್ವರ, ಚಳಿ ಅಂಚೆನೆ ಓಂಕದೆ ಅಂಚೆನೆ ಫ್ಲೂ ರೋಗದಂಚಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣೊಲು ತೋಜೆರೆ ಶುರು ಆಪುಂಡು. ಕೆಲ ಪ್ರಕರೊಣಡು ಈ ಜ್ವರ ಜೋರಾದ್ ಕೋಮಾಗ್ ಪೋಪುನ ಅತ್ತ್ಂಡ ಜನಕುಲು ಸೈಪುನ ಸಂಭವಲ ಉಂಡು.

## ಮಲೇರಿಯಾನ್ ತಡೆಗಟ್ಟುನೆ

ಉಂದು ರೋಗ ಪರಡುನೆನ್ ಉಂತಯೆರೆ ಮಸ್ತ್ ವಿಧಾನೊಲುನ ಉಂಡು. ಮಸ್ತ್ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಮರ್ದುಲು ಉಂಡು. ಆಂಡ ಸದ್ಯೊಗು ಈ ರೋಗ ತಡೆಗಟ್ಟುನಂಚಿನ ಒವ್ವುಲಾ ಲಸಿಕೆ ಇಜ್ಜಿ. ಐನ್ ನನಲ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಂತೋಂದುಲ್ಲೆರ್. ಉಮಿಲ್‍ಲೆನ್ ದೂರ ದೀಯೆರೆ ಉಮಿಲ್‍ದ ಪರದೆ ಉಪಯೋಗ ಮನ್ಪೊಡು. ಅಂಚೆನೆ ಇಲ್ಲದ ಕಯತಲ್ ಒಲ್ಪಲ ನೀರ್ ಉಂತೆರೆ ಬುಡೆರೆ ಬಲ್ಲಿ. ಕುರೆ ನೀರ್ ಇತ್ತಿನ, ಕೆರೆಂಚಿ ನೀರ್ ಇತ್ತಿನ ಜಾಗೊಲೆನ್ ಆಯಿನಾತ್ ಮುಚ್ಚೊಡು ಅತ್ತ್ಂಡ ಅವೆರ್ದ್ ದೋರ ಉಪ್ಪೊಡು. ಅಂಚಿನ ಜಾಗೊಲೆಡ್ ಉಮಿಲ್ ಕುಲ್ಲುನು ಜಾಸ್ತಿ. ಅಂಚಿನ ಜಾಗೊಲೆಡ್ ಉಮಿಲ್‍ಲೆನ್ ಕುಲ್ಲೆರೆ ಬುಡೆರೆ ಬಲ್ಲಿ.

ಮಲೇರಿಯಾ ಪರೋಪಜೀವಿಲೆನ ಜೀವನ ಚಕ್ರೊ: ಸೊಳ್ಳೆ ತುಚ್ಚಿನಗ ಸ್ಪೊರೊಜೋಯಿಟ್‌ಲೆನ್ ಪರಿಚಯಿಸವೆರ್. ಅವು ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗೊಗು ಬನ್ನಗ, ಅವು ಸಾವಿರಾರು ಮೆರೊಜೋಯಿಟ್‌ಲೆಗ್ ಎಚ್ಚಾದ್ ಸೇರೊಂಡು. ಮೆರೊಜೋಯಿಟ್ಸ್ ಕೆಂಪು ನೆತ್ತೆರ್ ಕಣೊಕುಲೆನ್ ಸೋಂಕು ಮಲ್ಪುಂಡು ಬುಕ್ಕೊ ನಕಲು ಮಲ್ಪುಂಡು. ಜಾಸ್ತಿ ಜಾಸ್ತಿ ಕೆಂಪು ನೆತ್ತೆರ್ ಕಣೊಕುಲೆಕ್ ಸೋಂಕು ಮಲ್ಪುಂಡು. ಕೆಲವು ಪರೋಪಜೀವಿಲು ಗ್ಯಾಮೆಟೊಸೈಟ್‌ಲೆನ್ ರೂಪಿಸದ್ ಅವೆನ್ ಒಂಜಿ ಸೊಳ್ಳೆ ದೆತೊನುಂಡು, ಅಯಿತ ಜೀವನ ಚಕ್ರೊನು ದುಂಬರಿಪುಂಡು.
## ಚಿತ್ರೊಲು

* *ಅನಾಫೆಲಸ್* ಪೊಣ್ಣು ಉಮಿಲ್
* ನೆತ್ತೆರ್ಡ್ ಮಲೇರಿಯಾ ರೋಗಾಣು
* ಮಲೇರಿಯಾದ ಮುಕ್ಯ ಲಕ್ಷಣೊಲು

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
# ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಿಶ್ವ ಸಸ್ಯವರ್ಗ

**ವರ್ಲ್ಡ್ ಫ್ಲೋರಾ ಆನ್‌ಲೈನ್** ಪಂಡ ಜಗತ್ತ್ ದ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ ಅಂತರ್ಜಾಲೊ ಆದಾರೊತ ಸಾರಾಂಸೊ.

## ವಿವರೊ

ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಫ್ಲೋರಾ ಆನ್‌ಲೈನ್ (ಡಬ್ಲ್ಯುಎಫ್ ಒ) ಪಂಡ ಒಂಜಿ ಓಪನ್-ಆಕ್ಸೆಸ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಇಂದೆನ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೨ಡ್ ದಿ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಲಿಸ್ಟ್‌ಗ್ ಅನುಸರಣಾ ಯೋಜನೆ ಆದ್ ೨೦೨೦ ಡ್ದ್ ದುಂಬು ತೆರಿನ ಮಾತಾ ಸಸ್ಯೊಲೆನ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಫ್ಲೋರಾನ್ ಪ್ರಕಟ ಮಲ್ಪುನ ಉದ್ದೇಶೊಡುಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಉಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಕನ್ವೆನ್ಶನ್ ಆನ್ ಬಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಡೈವರ್ಸಿಟಿದ ಒಂಜಿ ಯೋಜನೆ. 2020 ಡ್ದ್ ದುಂಬು ವಿಶ್ವೊಡು ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ ನಷ್ಟೊನು ತಡೆಯೆರೆ ಗುರಿ ದೀದ್ ತಯಾರಾಂಡ್. ಉಂದು 2011-2020 ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿ ಫಾರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಶನ್ (ಜಿಎಸ್ಪಿಸಿ) ದ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಆಯಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಆದ್ ಜಗತ್ತ್‌ದ ಸಂಸ್ತೆಲೆನ ಒಂಜಿ ಸಹಕಾರಿ ಗುಂಪುಡ್ದ್ ಬುಲೆತ್ಂಡ್. ಟಾರ್ಗೆಟ್ 1: "ಮಾತ ಗೊತ್ತಾಯಿನ ಸಸ್ಯೊಲೆನ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗ"ನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಲ್ಪುನವು.

ಗೊತ್ತಾಯಿನ ಮಾತಾ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಲೆನ ಒಂಜಿ ಪ್ರವೇಶ ಸಾದ್ಯವಾಯಿನ ಸಸ್ಯವರ್ಗೊನು ಸಸ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗ್ ಮೂಲಬೂತ ಅಗತ್ಯೊ ಪಂಡ್ದ್ ಪರಿಗಣಿಸಯೆರ್. ತಂತ್ರೊದ ಬೇತೆ ಗುರಿಲೆನ ಸಾದನೆ ಬುಕ್ಕೊ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗ್ ಉಂದು ಒಂಜಿ ಮೂಲರೇಕೆನ್ ಒದಗಾವುಂಡು. ಜಿಎಸ್‌‍ಪಿಸಿ ದ ದುಂಬುದ ಗುರಿನ್ 2010ಡ್ ದಿ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಡ್ ಸಾಧಿಸಯೆರ್. ಡಬ್ಲ್ಯುಎಫ್ಒ 2012ಡ್ ನಾಲ್ ಸಂಸ್ತೆಲೆನ ಸುರುತ ಗುಂಪುಡ್ದ್ ಕಲ್ಪಿಸಯೆರ್. ಮಿಸ್ಸೌರಿ ಬೊಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಬೊಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್, ರಾಯಲ್ ಬೊಟಾನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್ ಬುಕ್ಕೊ ರಾಯಲ್ ಬೊಟಾನಿಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್, ಕ್ಯೂ. ಇಂಚ ಒಟ್ಟುಗು 36 ಸಂಸ್ತೆಲು ಉತ್ಪಾದನೆಡ್ ತೊಡಗಿಯೊ.

## ಅಂಚನೆ ಇಂದೆನ್ಲಾ ತೂಲೆ

* ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಸ್ಯ ಪುದರ್ಲೆನ ಸೂಚ್ಯಂಕ
* ಜಗತ್ತ್‌ದ ಸಸ್ಯೊಲು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ಡ್

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು

## ಬೂಕುಲೆ ಸೂಚಿ

* Miller, Chuck; Ulate, William (23 August 2017). "World Flora Online Project: An online flora of all known plants". *Proceedings of TDWG*. **1**: e20529. doi:10.3897/tdwgproceedings.1.20529.`{{cite journal}}`: CS1 maint: article number as page number (link)
* "World Flora Online: An international initiative of the Global Partnership for Plant Conservation". The World Flora Online Consortium. Retrieved 6 November 2019.
* "World Flora Online". *Plant Science*. Missouri Botanical Garden. Retrieved 6 November 2019.
* "The Plant List". Royal Botanic Gardens, Kew; Missouri Botanical Garden. 2013. Retrieved 6 November 2019., *see also* The Plant List
# ಜೀವ ಶಾಸ್ತ್ರ

ಎರ್ನೆಸ್ಟ್ ಹೆಕಲ್‌ನ ಟ್ರೀ ಆಫ್ ಲೈಫ್ (1879)
**ಜೀವ ಶಾಸ್ತ್ರ** ಪ೦ಡ ಮುಖ್ಯವಾದ್ ಜೀವ ಜ೦ತುಲೆನ ಬಗ್ಗೆ ತೆರಿಯೊನ್ನ ವಿಜ್ನಾನ. ಜೀವ ಜ೦ತುಲೆಡ್ ಎಲ್ಯ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಡ್ದ್ ಬತ್ತ್ ದ್ ಮಲ್ಲ ತಿಮಿ೦ಗಲ ಮುಟ್ಟ ಪ್ರಭೇದಲು ಸೇರುವ. ಅ೦ಚೆನೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ದೈಕುಲೆನ ಪ್ರಭೇದಲುಲ ಸೇರುವ.
# ವಿಜ್ಞಾನ

ಭೋರ್ನ್‌ನ ಅಣು ಆಕೃತಿ
**ವಿಜ್ಞಾನ** ಪಂಡ ಇಂಗ್ಲಿಸ್‍ದ Science ಭೌತಿಕ ಜಗತ್ತ್ನ್ ನನಲ ಜಿಂಜ ತೆರಿಯೊನ್ರೆ ಸಹಾಯ ಮಲ್ಪುನ ಕಾರ್ಯೊ. ಗೇನೊನು ಮೊಡೆತ್, ಒಟ್ಟುಸೇರ್ಪಾದ್, ಪ್ರಯೋಗೊಲೆದ ಮುಖಾಂತರೊ ಸಾಧಿಪುನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವಿಜ್ಞಾನ. ವಿಜ್ಞಾನೊದ ಕಲೊಟು ಬೆನ್ಪುನಕಲೆಗ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪಂದ್ ಪನ್ಪೆರ್.

**ವಿಜ್ಞಾನೊ** ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೊದ ಬಗೆಟ್ ಪರೀಕ್ಸೆ ಮಲ್ತ್‌ನ ಇವರೊಲು ಬುಕ್ಕೊ ಭವಿಸ್ಯೊವಾನಿಲೆ ರೂಪೊಡು ಜ್ಞಾನೊನು ನಿರ್ಮಿಸವುನ ಬುಕ್ಕೊ ಸಂಘಟಿಸವುನ ಒಂಜಿ ಯವಸ್ತಿತೊ ಯೋಜನೆ.
ಮಾನವಡ್ದ್ ತೆರಿದ್ ಬರ್ಪುನ ವಿಶ್ವೊದ ಬಗೆತ ಜ್ಞಾನೊದ ಸಮೂಹೊನೇ **ವಿಜ್ಞಾನ**. ಒಂಜಿ ಪರತ್ ಬುಕ್ಕೊ ನಿಕಟವಾದ್ ಸಂಬಂದವಾಯಿನ ಅರ್ತೊಡು, "ವಿಜ್ಞಾನೊ", ತಾರ್ಕಿಕವಾದ್ ಇವರಿಸಯರ್ ಆಪುನ ಬುಕ್ಕೊ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾದ್ ಅನ್ವಯಿಸವುನ ಪ್ರಕಾರೊದ, ಜ್ಞಾನೊದ ಮಂಡಲೊನೇ ನಿರ್ದೇಸನೊ ಮಲ್ಪುಂಡು. ಈ ಜ್ಞಾನೊನು ನರಮ್ಮಾನಿ ಅಕ್ಲೆನ ಇಂದ್ರೀಯೊಡ್ದ್ ತೆರಿಪುನಂಚ ಇಪ್ಪೊಡು. ತರ್ಕೊಗು ಬದ್ಧವಾದಿಪ್ಪೊಡು ಬುಕ್ಕೊ ಪರಿಶೋಧನೆಗ್ ವಿಧೇಯವಾದಿಪೊಡು. ಈ ಜ್ಞಾನೊ ಸಂಪಾದನೆತ ವಿಧಿನ್ *ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಿಂದ್* ಪರಿಗಣಿಸವೊಡಾಪುಂಡು. ವಿಜ್ಞಾನೊದ ವೃತ್ತಿ ನಡಪಾಪುನಾಯನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಂದ್ ಲೆಪ್ಪೊಡಾಪುಂಡು.

## ವಿಜ್ಞಾನೊದ ಬಗೆಟ್ಟ್

ವಿಜ್ಞಾನೊಡು ರಡ್ಡ್ ಮಲ್ಲ ಎಗ್ಗೆಲು ಉಲ್ಲ. ಅವು ಪಂಡ,

1. ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ. ಉಂದು ಪ್ರಕೃತಿದ ಸ್ವರೂಪೊನು ಅಧ್ಯಯನೊ ಮಲ್ಪುಂಡು
2. ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ. ಉಂದು ನರಮಾನಿಯನ ನಡತೆ ಬುಕ್ಕೊ ಸಮಾಜೊದ ಅಧ್ಯಯನೊ ಮಲ್ಪುಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
# ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ

ಭೂಮಿದ ನಕ್ಷೆ
**ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ** ಭೂಮಿದ ಬಗ್ಗೆ ಕಲ್ಪುನ ಬಗ್ಗೆ ಆದುಂಡು. ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರೊಗು ಸಂಬಂಧ ಉಪ್ಪುನಂಚಿನ ಕೆಲವು ವಿಷಯೊಲ್ದ ಪಟ್ಟಿ ತಿರ್ತುಂಡು.

* ನಕ್ಷೆ
* ಅಕ್ಷಾಂಶ
* ರೇಖಾಂಶ
* ಭೂ ಖಂಡೊಲು
* ಧ್ರುವ

## ಫೋಟೋ ಗ್ಯಾಲರಿ

* ಭೌತಿಕ ಬೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರೊ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವರ್ಗೊಲೆಡ್ ವಿಭಾಗ ಆದುಂಡು
* ಕ್ಲಿಮಿಟೋಲಜಿ & ಮೆಟಿಯೊರೊಲಜಿ
* ಕರಾವಳಿ ಬೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರೊ
* ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ
* ಜಿಯೋಡೆಸಿ
* ಜಿಯೋ ಮೊರ್ಪೋಲೊಜಿ
* ಗ್ಲಾಸಿಯೊಲಜಿ
* en:Hydrology & ಹೈಡ್ರಾಗ್ರಫಿ
* ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಕೇಪ್ ಇಕಾಲಜಿ
* ಓಸಿಯೋನಾಗ್ರಫಿ
* ಪೆಡೊಲೊಜಿ
* ಪಲಯೊಜೀಯಾಗ್ರಫಿ
* ಕ್ವಾಟರ್ನರಿ ಸೈನ್ಸ್

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು
# ಫ್ರೆಂಚ್ ಬಾಸೆ

| French |
| --- |
| *français* |
| ಉಚ್ಚಾರಣೆ | [fʁɑ̃sɛ] |
| ಬಳಕೆಡುಪ್ಪುನ ಪ್ರದೇಸೊಲು | France, Belgium, Switzerland, Monaco, Francophone Africa, Canada, and other locations in the Francophonie |
| ಪ್ರದೇಸೊ | ಆಫ್ರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್, ಅಮೇರಿಕ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ದ್ವೀಪೊಲು |
| ಮೂಲ ಬಾಸಿಗೆರ್ | ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾಗಿ: ೬೫-೧೦೯ ಮಿಲಿಯನ್ |
| ಬಾಸೆಲೆ ಕುಟುಮ್ಮೊ | ಇಂಡೊ-ಯುರೋಪಿಯನ್
* ಇಟಾಲಿಕ್
	+ ರೊಮಾನ್ಸ್
		- ಇಟಾಲೊ-ಪಶ್ಚಿಮ
			* ಪಶ್ಚಿಮ ರೊಮಾನ್ಸ್
				+ ಗ್ಯಾಲೊ-ಐಬೀರಿಯನ್
					- ಗ್ಯಾಲೊ-ರೊಮಾನ್ಸ್
						* ರ್ಹೆಟೊ-ರೊಮಾನ್ಸ್
							+ ಒಇಇಲ್
								- ಗ್ಯಾಲೋ-ರೇಟಿಯನ್?
									* **French**
 |
| ಬರವುದ ಕ್ರಮೊ | ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಲಿಪಿ (ಫ್ರೆಂಚ್ ವರ್ಣಮಾಲೆ) ಫ್ರೆಂಚ್ ಬ್ರೈಲ್ |
| Signed forms | Signed French  |
| Official status |
| Official language in | ೩೦ ದೇಶಗಳು |
| Regulated by | ಅಕಾಡೆಮಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ವಾ (ಫ್ರಾನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ) |
| ಬಾಸೆದ ಸಂಕೇತೊಲು |
| ISO 639-1 | `fr` |
| ISO 639-2 | `fre (B)` `fra (T)` |
| ISO 639-3 | `fra` |
| Glottolog | `stan1290` |
| Linguasphere | `51-AAA-i` |
|  |
|

ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಸೊದ ಜನಕುಲು ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆ ಫ್ರೆ೦ಚ್. **ಫೆಂಚ್** ರೋಮನ್ಸ್ ಬಾಸೆ, ಉಂದು ಇಂಡೋ ಇರೋಪಿಯನ್ ಬಾಸೆಗ್‍ಲೆ ಜಾತಿಗ್ ಸೇರ್‌ನ ಬಾಸೆ. ರೋಮನ್ ರಾಜನ ಕಾಲೊಡು ಪಾತೆರುನ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಬಾಸೆಯಾದ್ ರೂಪೊ ಪಡೆಂಡ್. ಇಂಚನೆ ಇಟಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್, ಸ್ಪಾನಿಶ್, ರೊಮಾನಿಯ, ಕಾಟಲನ್ ಬಾಸೆಲುಲಾ ರೂಪೊ ಪಡೆವೊಂಡ್.ಲ್ಯಾಟಿನ್‍ದಕುಲು ಪಾತೆರುನ ಗೌಲ್ (Gaul), ಬುಕ್ಕೊ ವಿಸೇಸೊ ಆಯಿನ ನಾರ್ತರ್ ಗೌಲ್‍ಡ್ದ್ ಪ್ರೆಂಚ್ ಗಾಲ್ಲೊ-ರೊಮನ್ಸ್(Gallo-Romance)ರೂಪೊ ಪಡೆಂಡ್. ಉಂದು ಅಲ್ಪನೆ ಕೈತಲ್ದ ದೇಸೊಲೆಡ್ ಪಾತೆರುನ ಬಾಸೆಲೆನ ಸಂಬಂದೊ ಬಾಸೆ ಆದುಂಡು.ತೆನ್ಕಾಯಿಡ್ ಪಾತೆರುನ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಬುಕ್ಕೊ ಬೆಲ್ಚಿಯಮ್ ಉಂದು (ಫ್ರಾನ್ಸಿಯನ್)ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಫ್ರೆಂಚ್ ಬಾಸೆಲಾ ಕೆಲ್ಟಿಕ್ ಬಾಸೆಡ್ದ್ ಪ್ರಭಾವೊ ಪಡೆದ್ಂಡ್.

## ಇತಿಹಾಸೊ

ಫ್ರೆಂಚ್ ಒಂಜಿ ರೊಮಾನ್ಸ್ ಭಾಷೆ (ಅರ್ತ ಪಂಡ ಉಂದು ಮುಕ್ಯವಾದ್ ವಲ್ಗರ್ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ಡ್ದ್ ಬತ್ತಿನವು) ಉಂದು ಉತ್ತರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಡ್ ಪಾತೆರುನ ಗ್ಯಾಲೊ-ರೊಮಾನ್ಸ್ ಬಾಸೆಲೆಡ್ದ್ ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಈ ಬಾಸೆದ ಸುರುತ ರೂಪೊಲು ಪಿರಾಕ್ದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಬುಕ್ಕೊ ಮಧ್ಯ ಫ್ರೆಂಚ್ ಉಂಡು.

## ಉಲ್ಲೇಕೊಲು