# அக் கோயுன்லு

| அக் கோயுன்லுآق قویونلو |
| --- |
| 1378–1508 |
|
உசுன் அசனுடைய ஒரு சஞ்சக் (கொடி)

அக் கோயுன்லுவால் பயன்படுத்தப்பட்ட பயந்தூரின் முத்திரை |
| 1478 இல் உசுன் அசனுக்குக் கீழ் அதன் உச்ச பட்ச பரப்பளவில் அக் கோயுன்லு கூட்டமைப்பு |
| நிலை | கூட்டமைப்பு சுல்தானகம் |
| தலைநகரம் | * பய்புர்த் (கோடை கால மேய்ச்சல் நிலங்கள்)
* கிகி, பலு, மற்றும் எர்கானி (குளிர் கால மேய்ச்சல் நிலங்கள்)
* அமீத் (தியார்பக்கிர்) (1403 ஏப்ரல்–1468)
* தப்ரீசு (1468–சனவரி 6, 1478)
 |
| பேசப்படும் மொழிகள் | * பாரசீகம் (அலுவல்பூர்வ அரசவை மொழி, கவிதை மொழி)
* அசர்பைசானி (அரசமரபு, கவிதை)
 |
| சமயம்  | சன்னி |
| அரசாங்கம் | முடியாட்சி |
| ஆட்சியாளர் |   |
|  |
| • 1378–1435  | காரா யுலுக் உதுமான் பெக் |
| • 1497–1508  | சுல்தான் முராத் |
|  |
| சட்டமன்றம் | * *கென்கச்* (சட்ட அவை)
* *போய் கன்லரி (இராணுவம்)*
 |
| வரலாற்று சகாப்தம் | நடுக்காலம் |
|  |
| • துர் அலி பெக்கால் திரெபிசோந்தியப் பேரரசு மீது நடத்தப்பட்ட முதல் ஊடுருவல்  | 1340 |
| • திரெபிசோந்து முற்றுகை  | 1348 |
| • நிறுவப்பட்டது  | 1378 |
| • உசுன் அசனின் ஆட்சிக் கவிழ்ப்பு  | இலையுதிர் காலம் 1452 |
| • மீண்டும் ஒன்றிணைக்கப்படுதல்  | 1457 |
| • அகமது பெக்கின் இறப்பு, அக் கோயுன்லு பிரிக்கப்படுதல்  | திசம்பர், 1497 |
| • ஈரானில் அக் கோயுன்லுவின் ஆட்சி வீழ்தல்  | கோடை காலம் 1503 |
| • மெசொப்பொத்தேமியாவில் அக் கோயுன்லுவின் ஆட்சி முடிவுக்கு வருதல்  | 1508 |
|  |
| நாணயம் | அக்சே அசரபி தினார் தங்கா அசன்பெகி (2 அக்சேவுக்குச் சமமானது) |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **முந்தையது** | **பின்னையது** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | காரா கோயுன்லு |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| சபாவியப் பேரரசு |  |
| உதுமானியப் பேரரசு |  |

 |

 |

**அக் கோயுன்லு** (ஆங்கிலம்: *Aq Qoyunlu*) அல்லது **வெள்ளை செம்மறியாடு துருக்கோமென்கள்** (ஆங்கிலம்: *White Sheep Turkomans*) எனப்படுபவர்கள் பண்பாட்டு ரீதியாக ஒரு பாரசீகமயமாக்கப்பட்ட, சன்னி துருக்கோமென் பழங்குடியினக் கூட்டமைப்பாகும். காரா யுலுக் உதுமான் பெக்கால் தியார்பக்கிர் பகுதியில் நிறுவப்பட்ட இந்தக் கூட்டமைப்பானது 1378 முதல் 1508 வரை தற்கால கிழக்கு துருக்கியின் பகுதிகளை ஆண்டது. தங்களது கடைசி தசாப்தங்களில் ஆர்மீனியா, அசர்பைசான், பெரும்பாலான ஈரான், ஈராக்கு மற்றும் ஓமான் ஆகிய பகுதிகளையும் கூட ஆண்டது. ஓமானில் ஓர்முசுவின் ஆட்சியாளர் அக் கோயுன்லுவின் மேலாட்சியை அங்கீகரித்தார். உசுன் சசனுக்குக் கீழ் அக் கோயுன்லு பேரரசானது அதன் உச்ச நிலையை அடைந்தது.

|  |
| --- |
| Faravahar background |
|  **ஈரானின் வரலாறுஈரானின் அரசர்கள் · ஈரானின் காலவரிசை**

| [காட்டு]**பொதுக் காலத்துக்கு முன்** |
| --- |
| வரலாற்றுக்கு முன் |  |
| முதனிலை ஈலக் காலம் | 3200–2800 |
| ஈல வம்சங்கள் | 2800–550 |
| காசிட்டுகள் | 16th–12th cent. |
| Mannaeans | 10th–7th cent. |
| மெடியப் பேரரசு | 728–550 |
| அகாமனிசியப் பேரரசு | 550–330 |
| செலெயுசியப் பேரரசு | 330–150 |
| பார்த்தியப் பேரரசு | 248 BCE–226 CE |

| [காட்டு]**பொதுக் காலம்** |
| --- |
| சசானியப் பேரரசு | 226–651 |
| இசுலாமியர் கைப்பற்றல் | 637–651 |
| உமயாட் கலீபகம் | 661–750 |
| அப்பாசியக் கலீபகம் | 750–1258 |
| தாகிரிய வம்சம் | 821–873 |
| அலவிய வம்சம் | 864–928 |
| சாஜிட் வம்சம் | 889/890–929 |
| சபாரிய வம்சம் | 861–1003 |
| சமானிய வம்சம் | 875–999 |
| Ziyarid dynasty | 928–1043 |
| Buyid dynasty | 934–1062 |
| Sallarid | 942–979 |
| Ma'munids | 995-1017 |
| கசனவித்துகள் | 963–1187 |
| கோரி அரசமரபு | 1149–1212 |
| செல்யூக் அரசமரபு | 1037–1194 |
| குவாரசமிய அரசமரபு | 1077–1231 |
| ஈல்கானரசு | 1256–1353 |
| Muzaffarid dynasty | 1314–1393 |
| Chupanid dynasty | 1337–1357 |
| Sarbadars | 1337–1376 |
| சலயிர் அரசமரபு | 1339–1432 |
| தைமூர் வம்சம் | 1370–1506 |
| Qara Qoyunlu | 1407–1468 |
| Aq Qoyunlu | 1378–1508 |
| சபாவித்து வம்சம் | 1501–1722/36 |
| Hotaki dynasty | 1722–1729 |
| அப்சரித்து வம்சம் | 1736–1750 |
| Zand dynasty | 1750–1794 |
| குவாஜர் வம்சம் | 1781–1925 |
| பகலவி வம்சம் | 1925–1979 |
| Interim Government | 1979–1980 |
| Islamic Republic | since 1980 |

---

 |

## குறிப்புகள்

## மேற்கோள்கள்