Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ninel

ninel(地震)
patungih kaku tu ninel u sakatalawan .
分享一下地震防災重點

namaka nu ayawan nu ninel, atu kaninelan , tu maminaninel tu sapitungih titaan.

從地震前、地震時、到地震後的所有重點要領

wiyni u ninel hananay hican amisananut.其實要談地震的防災

yadah ku sasakamun atu sakatineng atu sapisunanut.有很多細節和觀念要注意

ayda musakamu kaku tu tatengaay a silsil今天把正確的步驟及作法一次說完

nuayawan nu ninel ahican ku kawaw地震前要做的事情

uninel cakaw masausiay , nika kapah palasul, nika nipalasil ninel ninel nayi ku dadihingan , nika kapa palasul mikelul tu talaw 地震沒法預防，但是可以做準備減少風險

sausi han ku sakatalawan bakahai ku cayay kasausi widasa ku kiliman "anu mahetik, maluyuh, mapeci'" a cacanan.評估風險然後予以排除是必要的評估重點是找出「會掉、會倒、會破」的東西

sanutek han, atu mikelul ku nika laecus tu canan.盡可能固定，或者降低造成傷害的機會

sisa mipalasul tu sakabaluduh a kabang.然後準備好緊急避難包

anu maninel wica ku kawaw地震時要做的事情

nayay ku sasakamun , kasenu han mikilim tu dadihingan.沒甚麼好談的，就是立刻就地避難

anu maninel saungay sa mangaleb ku katalawan地震時越移動越危險

tabakiay a huyahuy cay kakapah ku nitideng , tu hica a kapah ku muculil .

因為強烈的搖晃會讓人無法站立，更無法平安行走

sisa maduba mibuhat tu panan , mipaneng tu tinghuy , kasenun sa tahekal , umahiniay caay kaw kapahay .

所以跑去開門、關電、或是奪門而出都是不實際的

sisa hican amusikul ku tangah atu liel .然後設法保護好頭頸部

tangah atu liel usabaeketay nu udip nu mita , amana padukayi ,頭頸部是比較重要的器官，不要讓它們受到傷害

nikaudip idaw aca ku cacanan a lekakawaw malikelih tu ninel 生活中有可能在各種情景中遇到地震

nika malecad tu “ tidasamengmeng han , mana piisid , sikulen ku tangah atu liel”.

但是原則都同樣是「就地避難、避免移動、保護頭頸」

sisa nuayawan a sapatanektek tu cacanan nisayadah kapah tu , imahini u kabiyalawan sa inayay tu.

當然，前面的家具固定做得越多，這個階段要擔心的事情就越少

mamin namaninel awica ku kawaw地震後要做的事情

sakabilil han miadih anu mahica.趕快確認現場安全

u saudip nu tademaw ku kalihalawan因為人命比較重要

sisa miadih tu tademaw anu mahica , miadih aca tu hekal.所以先確認人員的狀況，再確認環境的狀況

u ayaw sikulen henay ku udip kiya masikul ku taw 要先保護自己才有可能協助他人

sametekken henay ku udip , kiya misamwtek tu taw.所以先確認自身的狀況，再確認他人的狀況

usilsilsa “ nuteken hanay ku udup, miadih tu taw a panetek , uhekal panutek”

順序是「確認自身安全、確認他人安全、確認環境安全」

mikisa tu hekal sa , sinanuti mahetika ku palacal tu pabaw , ucuked , tu cacan , miadih idaw ku pahacengay a luyuh haw 檢查環境安全時，留意一下天花板、橫樑、柱子看看是否有嚴重的損傷

anu pahaceng ku kaliyuh mapela ku luma’ cay kakapah 如果損傷嚴重到影響建築安全

imahini kiya keliden ku nisupedan a sapi kalamkam a kabang sakalam kam han miliyas tahekal atu tayda ikapahay a kakitidaan這時才需要攜帶緊急避難包撤離到戶外或是其他安全的地方

anu dawmiay asapi kinsa tu kaluyuh nu luma miadih tu pitiya mikilm tunu kanatal “kanatal ninel mikingkiway a kitidaan-luma maninel nu dikudan mikisa”簡易的檢查方式可以上網搜尋「國家地震研究中心-屋舍震後檢查」

sakinacacay han naku musakamu tu ninel nuyayawan nuteban nudikudan sapisinanut a lekakawaw atu silsil.

一口氣把地震防災前中後所有階段的注意事項和流程說完

ayda sayaway pasubana; tu malucekay a paduduce titaan .今天先把正確觀念傳達給大家
# Edi Rama

Edi Rama (u kamu nu Hulam: 阿爾巴尼亞總理:埃迪·拉馬)Edi Rama (u kamu nu Hulam: 阿爾巴尼亞總理:埃迪·拉馬)

## satangahan

### Edi Rama

7 bulad 4 demiad 1964 a mihca nalecuhan. u cunli (總理 Prime Minister) nu Albania ayza sa ci Edi Rama, micakat a demiad sa i 2013 a mihca 9 bulad 15 demiad.

### u ngangan niza

* u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Edi Rama

* u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：埃迪·拉馬

* u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Ayti．Lama

### kakuniza

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| midadiway 歌星 |  | kagakay 科學家 |  |
| salukiyaway 舞者 |  | salisinay 宗教家 |  |
| sadadiway 音樂家 |  | misangaay 工程師 |  |
| upalaway 演員 |  | nalimaan 藝術家 |  |
| miundu'ay 運動員 |  | micudaday 學者 |  |
| sadang 教育家 |  | mistesekay 專家達人 |  |
| mikuwanay 政治家 | v | sitanengay 特殊技術 |  |
| pacakayay 企業家 |  | zuma 其他 |  |

## malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan

* List of current heads of state and government

* 埃迪·拉馬

* Edi Rama
# Donald John Trump

Donald Trump, 2017
u hata nu United States
Donald John Trump

6 bulad 14 demiad, Donald John Trump, u misingkiway. 1946 a mihca nalecuhan)

u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Amilika ayza sa ci Donald John Trump, micakat a demiad sa i 2017 a mihca 1 bulad 20 demiad. His presidential term ended on January 20, 2021.
# E atu U nikalpacaw

E atu U nikalpacaw 俄烏戰爭

2014 a mihcaan namalpacaw nadikudan sa , aydaay a cung-tung- nu U-kelan wiy-ke-tu. ya-nu-ke-wiy-ci paalesen nu katuuday . 2014年廣場革命後，時任烏克蘭總統維克多·亞努科維奇被罷免下台。cay katenes , Elu-se micumud hamin han ni ke-li-mi-ya , tayda itini i tun-pa a kitidaan pacangday tu silusiday a hitay u calilaway , 不久後，俄羅斯入侵並吞併克里米亞、並在頓巴斯地區鼓動並支持親俄武裝發動武裝叛亂，imahini palekal tu ci lu-kan-se-ke a zen-min- pulung a kanatal , tun-nay-ce-ke pulung a kanatal tusa malaliyas ku sapikuwan .ya tun-pa malingatu a malpacaw .同時扶植盧甘斯克人民共和國、頓內次克人民共和國2個分離主義政權，頓巴斯戰爭爆發。2014 a mihcaan katukuh 2022 a mihcaan , u adidiay a sinilusiday a hitay masasuada matulin ayda .2014年至2022年間，小規模的武裝衝突持續發生。namakay 2021 a mihcaan 3 a bulad , E a hitay kina tusa a mibakuhac tu U-kelan nu lilis misa tabaki a mibakuhac masaupu amin ku hitay i tini , mikiayaw itini I lilis nu E atu U nu lilis .自2021年3月起，俄軍兩次在烏克蘭邊境進行大規模的軍事集結，引發俄烏邊境危機。2022 a mihcaan 2 abulad 21 a demiad , u E-le-se pangiha palutatenga u tun-ney-ce-ke a kanatal , lu-kan-se-ke a kanatal u E a hitay micumud i tun-pa-se. 2022年2月21日，俄羅斯宣布承認頓內茨克人民共和國、盧甘斯克人民共和國，俄軍進入頓巴斯。2022 a mihcaan 2 a bulad 24 a demiad , ci Bu-ting pangiha a malingatu “ micidekay a nu hitay a kawaw” u hitay namakay sepat a dadan namakay amis, timula, amisan, nuwalian nu amis sepat ku caculilan u hamin micumud i U-ke-lan , kyu imahini macunus ku nipalekal tu sakalepacaw .2022年2月24日，普丁宣布開展「特別軍事行動」，兵分四路從東、南、北、東北4個方向全面入侵烏克蘭，導致局部衝突升級為全面戰爭。

Lu abulad , E a hitay ci ci-hu mibakuhac tu U a hitay paculiyan , mapuut ku hitay nu E a hitay namakay U-kelan a tadikud . 3月起，俄軍在基輔的攻勢遭遇烏軍強烈抵抗，迫使俄軍從烏克蘭北部撤軍。9 ay abulad , E-lu-se kinacacay aca pangiha tu sapihaminay muwala tu Utung sepat a kitidaan a pala’. 9月，俄羅斯再次舉行公投吞併烏東四州。U a hitay 2022 a mihcaan masiku kina tusa mibakuhac a paculi , maala nu heni ku hal-ke-hu, hel-sung a tusaay a pala . 烏軍在2022年成功發動兩次反攻，奪回哈爾科夫、赫爾松的部分領土。nadikudan ani kalpacaw sa matenes matatengteng ku ni kalpacaw . 此後戰爭陷入長期拉鋸戰。

U nudikuda 背景

u sakalpacaw yadah kukamu nu binawlan , padu E-le-se maydih I nuayawan nu su-lin a kitidaan muliyaw malingatu , 引發戰爭的背景緣由眾多，包括俄羅斯試圖在前蘇聯地區重建影響力、u E-lu-se paayaw tunu mukasi , u sulin malakalak nadikudan U-ke-lan itini paayaw amin tu U-ke-lan , makayi tu E-ley-se a sapikuwan ,俄羅斯擴張主義的傳統、蘇聯解體後烏克蘭當地實施的烏克蘭化、去俄羅斯化政策、itini capiay u E-lu-se a binacadan palutatenga amin ku binacadan makayi a buliyasan , 境內俄裔俄羅斯民族主義所致國族認同分裂、u amisay a misaahebal kyu u Eluse inayay ku lihalay .「北約東擴」引發俄羅斯的不安全感等。u mikuwanay a tademaw ci paw-lu. ta-ni-ay-li sakamu sa , sakamu sa ku Eluse sisikining tu sulin a kanatal mikawa micalilaw ,政治學者保羅·達尼埃里認為，俄羅斯自認為有權對前蘇聯國家擁有影響力，maydih kuheni muliyaw a mipulu; tu Ukelan ; imahini sakay binacadan tu Ukelan sipakayni mikuwanay u sakala ada kumahidaay並希望重新控制烏克蘭；同時將民主化的烏克蘭視為對其威權政權的一種政治威脅。u duma sa i u-cu u sakalihalay a kitidaan , u Eluse ya nuamisan a nikasasusakamu u miadaay sa , 另一方面是歐洲的安全困境，俄羅斯將北約擴張視為一種威脅，u duma a kanatal u u-cu makaala tu sakalihalay a patucek sapipulu tu Eluse ani pisatabaki tu nidatengan .而其他東歐國家則試圖獲得安全保障以防止俄羅斯的擴張主義。