# Germany

u hata nu **Germany (德國)Germany (德國)**

u **Germany (德國)** sa i labu nu Europe, itiza i 51 00 N, 9 00 E. u ahebal nu lala' mapulung sa 357,022 km2. u ahebal nu lala‘ay sa 348,672 km2, u ahebal nu nanumay sa 8,350 km2. hamin nu tademaw sa 80,722,792. kakalukan umah sa 48%, kilakilangan umah sa 31.80%, zumaay henay umah sa 20.20%

caay kamu cabaya a kanatla nu Taywan.

## **tapang tusu nu kanatal (首都)**

u tapang tusu nu kanatal sa u Berlin (柏林).

## **kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)**

kakinging nu kanatal demiad sa 3 bulad 10 demiad.

## **tabakiay a tapang nu kanatal (元首)**

u tabakiay a tapang nu kanatal (cong-tung) ayza sa ci Frank-Walter Steinmeier, micakat a demiad sa i 2017 a mihca 3 bulad 19 demiad.

## **siwkay nu Germany**

u Germany malapulungan atu kasaupuan a kanatal (德意志聯邦共和國) hananay sa, kananaman Germany (德國) han (namakayzaay nu kamu nuheni: Deutschland) a pangangan.satabakiay tapang tuse nu kanatal u Berlin (柏林), ahebal nu lala'ay 35.7 mang sq km.

misademiaday nu Germany (德國), caay ka tadaakuti' caay ka tadasienaw , tanengay ku misademiaday itiza, atu matatungusay katinengaw ku pupuu’nu bulabuladan. katuud nu tademaw 8,142 a mang (萬), sisa i Europe a malasacabayay (Europe makakitikitinay kasaupuanan a kanatal, 歐洲聯盟), u sakatuuday ku katuud nu tademaw kuheni.

(u kamu nu Hulam: 德意志聯邦共和國,通稱德國（德語：Deutschland），首都與最大城市為-柏林。其國土面積35.7萬平方公里。德國氣候溫和，季節分明，人口約8,142萬，為歐洲聯盟中人口最多的國家。)

1990 a mihcaan cacay a bataan a bulad tulu a damiad, masumad malacacayay a kanatal kuheni, u Germany (德國) han. masakitikitinay kasaupuan han ku cung-tung nuheni, u tapang mamikuwanay sa cung-li (總理) han.

(u kamu nu Hulam: 1990年10月3日重新統一成為現在的德國。其國家元首為聯邦總統，政府首腦則為聯邦總理。)

u Germany (德國) sa, mala u kalicacayay satabakiay a kanatal i kitakit atu u matadasay tu a kanatl aca. u kung-yey kung-ceng (工業工程) atu Ke-ci pu-meng (科技部門) nuheni , u saicelangay sakacacayay a kanatal i kitakit. tinaku: misanga’ay tu kazizengay , pasusaadidiay a tutuudan, u sapatahekal nu tuudtued sa u sakatuluay i kitakit. u satanektekay ,salimulakay ku nikauzip nu binacadan nuheni i kitakit aca.

nanutawya u Germany (德國) sa, namalatusaay maliyasay ku kanatal nuheni.

(u kamu nu Hulam: 德國是世界大國之一，已開發國家，諸多工業工程和科技部門位居世界前列，例如全球馳名的德國車廠、精密部件等，為世界第三大出口國，生活水平居世界前列。)

1990 a mihcaan wuza yayaway limaay a nuwaliay a kanatal micumud i Germany (德國), imahini satu sa malacacay icelangay a kanatal tu ku Germany (德國).

(u kamu nu Hulam: 1990年10月3日兩德統一，前東德五個邦重新建立並加入德國。)

## **misademiaday (氣候)**

misademiaday nu Germany (德國) matatungusay makawaw a kawaw nu i saetipan a balibalian, sisa u tanengay bayubayuay ku misademiadan. u nikaalaan tu mayudadudaday nu nanum pulung sa, i paymihcaan nu nanum ku 789 kung-li (公釐), u 31 ing-cueng (英寸), nayay ku mazatengay maacakay nu demiad, kyu u misademiadan i kasienawan sa caay katadaakuti’ i lalud, u  dihkuay  ku demiad, nika  sacaledesay nuheni a demiad malakuwit tu 30 °C.

(u kamu nu Hulam: 德國大多數地區受西風帶影響，屬溫帶海洋性氣候。德國年均降水量為789公釐（31英寸），無穩定的乾燥期。冬季溫和，夏季溫暖，氣溫可超30 °C。)

## **kung-yey(工業)**

u Germany (德國) sa, mala u kalicacayay satabakiay a kanatal i kitakit atu u matadasay tu a kanatal aca. u kung-yey kung-ceng (工業工程) atu nutinengay a pu-meng (科技部門) nuheni, u saicelangay sakacacayay a kanatal i kitakit. tinaku: misanga’ay tu kazizengay , pasusaadidiay a tutuudan, u sapatahekal nu tutuud sa u sakatuluay i kitakit. u satanektekay, salimulakay ku nikauzip nu binacadan nuheni i kitakit aca.

(u kamu nu Hulam: 德國是世界大國之一，已開發國家，諸多工業工程和科技部門位居世界前列，例如全球馳名的德國車廠、精密部件等，為世界第三大出口國,生活水平居世界前列。)

nanutawya u Germany (德國) sa, namalatusaay maliyasay ku kanatal nuheni. 1990 a mihcaan wyza nanuyayaway henay ya limaay Waliay Germany (德國) a kanatal micumud tayza mala Germany (德國) kuheni, imahini satu sa malacacay icelangay a kanatal tu ku Germany (德國).

(u kamu nu Hulam: 1990年10月3日兩德統一，前東德五個邦重新建立並加入德國)

## **sakalala’ay (地理)**

u kakitizaan nu Germany (德國) sa, i etipan atu teban nu Europe (歐洲), u ahebal nu lala'ay sa 35.7 mang sq km. sisa i Europe (歐洲) a kanatalay u ahebal nu  lala' ay a sausi , u sakapituay ku ahebal nu  lala' ay nuheni. azihan ku liwliw nu lala’ nu Germany (德國) sa, talakaw talakaw i satimulan, apuyu'apuyu' i taamisan, izaw aca ku tabakiay a sauwc , tinaku: Lay-ing a sauwac (萊茵河), Tu-naw a sauwac (多瑙河) atu I-pey a sauwac (易北河), kina sauwac namin micaliway tu i tebatebanan talakaway a kilakilangan atu i nuamisay a takutakuan nu Germany (德國).

(u kamu nu Hulam: 德國屬於西歐或中歐，國土面積為35.7萬平方公里,為歐洲面積第7大國家,。德國地勢總體南高北低，萊茵河、多瑙河及易北河等大河穿流而過德國中部的森林高地及北部低地。)

## **mauzipay i liwliw (生態)**

i lalabu nu lala’ay nu Germany (德國) , izaw ku nipatizeng tu nu aadupan a luma’luma’an , malakuwit 400 ku nipatizengan tu aadupanan atu aduadupan, hatiniay kayadah nu nipatizeng tu aadupanan, malasayadahayay ku aadupanan i kitakit ku Germany (德國). atu ya Bu-Lin aadupanan (柏林動物園) sa, u matenesayay matuastuasayay a aadupanan, nipatahkal taazihen a aadupan  malakuwit  tu 1500 ku sausien, kyu u sayadahayay ku nipatahkal tu aazihen tu aadupan i kitakit.

(u kamu nu Hulam: 德國境內共有超過400家動物園及動物公園，數量居世界之冠。柏林動物園為德國歷史最悠久的動物園，展示物種超過1,500種，為世界上展示物種最多的動物園。)

## **u sasakamuan**

Germany (德國) a kamu sa, u sasakamuen saayaway sakatuuday a kamu nu Europe makakitikitinay kasaupuanan a kanatal (歐洲聯盟) a kamu kuyni.

zumaay sa, izaw aca ku mazatengay tu nu Germany (德國) a kumu, tinaku: Tang-May a kamu (丹麥語), Germany a kamu nu pu'nelay a lala' (低地德語), Su-pu a kamu (索布語), Lu-Mu a kamu (羅姆語) atu Fi-Se-Lang a kamu (菲士蘭語), kina masasizumaay a kamu mapadiput nu likec .

(u kamu nu Hulam: 德語是歐洲聯盟中第一語言使用者最多的語言，德國所承認的少數語言包括丹麥語、低地德語、索布語、羅姆語及菲士蘭語，並受歐洲區域或少數民族語言憲章保護。)

## **lalangawan**

katinengan ku nu Germany (德國) laylayay nu niyazu’ay a sasalisinan, tinaku Mu-Ni-Hye biluay a lisin (慕尼黑啤酒節) atu laylay nu seng-tang (聖誕) henanay .

wiza mipacakayay tu dadiw a papacakayan , u sakatusaay atu sakasepatay ku papacakayan tu dadiw nu Germany (德國) i Europe.

ya katinengan nu kiktakit misanga’ay tu laylayay a dadiw a tademaw sa katuud ku namakayniay i Germany (德國).

Maheniay tu a katinengan ku icelangan nu kanatal nu Germany (德國) , sisa i sakasenengan nu tabakiay a tapang nu kanatal i kitakit, u lima a battan ku sausi nu Germany (德國), pikiayawan tu nu A-Mi-Li-Ka (美國), Eing-Ke-Li-si (英國) atu Fu-lan-si (法國).

(u kamu nu Hulam: 德國民間節日傳統頗具名望，如慕尼黑啤酒節和聖誕傳統。德國是全歐洲第二大及世界第四大音樂市場，諸多世界著名古典音樂作曲家來自德國。2014年德國列50個全球最受尊重國家之首（位於美國、英國及法國之前）。)

## **macacubelisay (交通)**

sakasenengaw nu Germany (德國) , caay kahatiza adada', u saayaway siuzazanay a kanatla kuheni aca, ya siuzazanay nu tanayu’ a km makaala 1.3 mang Km (萬公里), hatiniay nu siuzazanay, u sakaememay ku tanayu’ nu siuzazanay i kitakit.

wyza u tanayu’an nu saculilan nu silamalay nu Germany (德國) asipen sa mamin micapi tu limaay a mang km (萬公里) mahiniay ku tanay’u nu saculilan nu silamalay sa ,u  cacay a bataan ku tanayu’ i kitakit.

(u kkamu nu Hulam: 德國是世界上最早擁有高速公路的國家，總里程約1.3萬公里，居世界第六，

德國的鐵路總長度近5萬公里，居世界前十位。)

u satabakiay hikukiay a kusi (航空企業) sa, u Han-Sa-Hang-Kung (漢莎航空) henanay. i Germany (德國) sa, satabakiay sapipahanhanan kakitizaan nu hikukiay u Fa-Lang-Ke-Fu (法蘭克福) atu Mu-Ni-Hey (慕尼黑) sa.

(u kamu nu Hulam: 漢莎航空是德國最大的航空企業。法蘭克福機場和慕尼黑機場為德國最大機場。)

## **piidangan (觀光)**

2012 a mihcaan mayza i kasasizumaay a kanatal  natazaay tuay i Germany (德國) milabinay miidangay a tadamaw,makaala 4.07 a i (億), kakaydihan a tatazaan nu miidangay sa u Pul-in (柏林)a tuse hananay , ya tayniay i Pul-in (柏林)a tuse a miidangay a tademaw sa, u sakatuluay ku katuud nu tademaw nu Europe (歐洲) a tuse.

(u kamu nu Hulam: 2012年到訪過夜遊客數量達到4.07億人次，柏林為歐洲訪客數量第三高的城市。)

## **nutineng (科技)**

nutinengi (科技) nu Germany (德國) , katinengan ci Ay-Ing-Se-Tang (愛因斯坦) atu ci Pu-Lang-Ke (普朗克), u mipatizengay tu u-li-sey (物理學), sitanga’ay a tademaw kuheni tatusa, zuma a sitanga’ay nu hang-kung hang-tian kung-ceng (航空航天工程) ci U-na-Fun-Pu-Law-En (沃納·馮·布勞恩) hananay, u saayaway mipatahkalay tu tapukuay silamalay a pana'ay a tademaw, namakayni nipatahkal niza tu mahiniay a kawaw, izaw tu ku matatungusay a kawaw, malaheciay tu ku A-Pu-Lu (阿波羅) a kawawan, imahini satu sa tanengay tu ku tademaw tapabaw i taputapukuan.

(u kamu nu Hulam: 愛因斯坦和普朗克為近代物理學的重要奠基者。航空航天工程家沃納·馮·布勞恩開發第一枚太空火箭，使阿波羅計劃得以實現。)

## **malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan (外部連結) CIA
* 外交部
* List of current heads of state and government
* 中文維基-德國：
* nasulitan nu Sakizaya a kamu ni Ｍahi Takas (高秀和)