Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 2 wrześńa

|  |
| --- |
| **Piōntek**
17
 lipca
**2026szl: 60 811** |

**2 wrześńa** – drugi dźyń wrześńa, a 245. dźyń roku podug używanygo na Ślůnsku grygůrjańskigo kalyndorza. Do kůńca roku uostoło 120 dńi.

---

**Uobejzdrzij wszyjske dńi roku:**

Styczyń • Luty • Marzec • Kwjećyń • Moj • Czyrwjec • Lipjec • Śyrpjyń • Wrześyń • Paźdźerńik • Listopad • Grudźyń
#### Przipisy
# 7 moja

|  |
| --- |
| **Piōntek**
17
 lipca
**2026szl: 60 811** |

**7 moja** – śůdmy dźyń moja, a 127. dźyń roku podug używanygo na Ślůnsku grygůrjańskigo kalyndorza. Do kůńca roku uostoło 238 dńi.

---

**Uobejzdrzij wszyjske dńi roku:**

Styczyń • Luty • Marzec • Kwjećyń • Moj • Czyrwjec • Lipjec • Śyrpjyń • Wrześyń • Paźdźerńik • Listopad • Grudźyń
#### Przipisy
# Fuzhou

|  |
| --- |
|  |
| **Fuzhou** |
|  Fuzhou |
| Państwo |  Chińskŏ Ludowŏ Republika |
| Prowincyjo | Fujian |
| Burmistrz | You Mengjun |
| Plac | 1768,2 km² |
| Położyńe | 26°04'27'' N 119°17'47'' E |
| Ludźi (2020) • liczba ludźi • gynstość • aglomeracyja |  4 094b 491 2300 uos./km² 8 291 268 |
| Nr kerunkowy | 591 |
| Pocztowy kod  | 350000 |
| Mjasta partnerske |  Omsk
 Nagasaki
 Naha
 Syracuse
 Tacoma
 Campinas
 Shoalhaven
 Georgetown
 Koszalin
 Mombasa
 Pyeongtaek
 Gwangyang |
| Położyńe na karće kraju Fuzhou |
| Neczajta mjasta |
|  Galeryjo zdjyńć w Wikimedia Commons |

**Fuzhou** (chiń. 福州 - mjasto we Chińskij Ludowyj Republice, stolica prowincyji Fujian. Uostrzodek industryje a nauki.
# Paźdźerńik

**Paźdźerńik** (abo **Oktober**) to je dźeśůnty, podug używanygo na Ślůnsku kalyndorza gregorjańskigo, mjeśůnc we roku. Podug Brücknera, jygo mjano pochodźi uod *paźdźerze* - abfale uod lnu abo hamftu. Je to nojdugszy mjyśůnc we roku, skiż tygo, co we paźdźerńiku zmjyńo śe czas ze letńigo na źimowy, bes cůż trwo ůun godźina dużyj kej inksze mjyśůnce kere majům 31 dńi. We wjynkszośći godek ojropejskich używane je mjano *October*, co uoznaczo "uůsmy mjyśůnc".

|  |
| --- |
| **Mjeśůnce** |
| Styczyń • Luty • Marzec • Kwjećyń • Moj • Czyrwjec • Lipjec • Śyrpjyń • Wrześyń • Paźdźerńik • Listopad • Grudźyń‎ |
# 1950

|  |
| --- |
|  rok 1950/MCML
XIX stoleće • **XX stoleće** • XXI stoleće
1945 « 1946 « 1947 « 1948 « 1949 « 1950 » 1951 » 1952 » 1953 » 1954 » 1955

Wydarzyńo:
Wydarzyńo szportowe:
Urodźyli śe:
 *Ekstra artikel: Kategoryjo:Rodzyńi we 1950.*
* 6 moja - Zbigniew Wodecki, polski pjosynkorz, kůmpozytor, szauszpiler.
* 9 lipca - Wiktor Janukowycz, ukrajinśki politiker.

Pomarli:
 *Ekstra artikel: Kategoryjo:Umarći we 1950.*
* 30 moja - Feliks Steuer, tworzićel uortografije Steuera.

Śwjynta ruchůme:
* **Wjelganoc**: 9 kwjetńa
* **Boże Ćoło**: 8 czyrwca
 |
# Michaił Gorbaczow

Michaił Gorbaczow
**Michaił Sergejewicz Gorbaczow** (rus. *Михаил Сергеевич Горбачёв*; rodz. 2 marca 1931 we Stawropolu, um. 30 śyrpńa 2022 we Moskwje) – radźecki a ruski polityk, uostatńi prziwůdca Kůmůńistycznyj Partyji Sowjeckigo Sojusza a jedyny prezydynt Sojusza Socjalistycznych Sowjeckich Republik. Uod 1952 bůł partyjnym funkcyjonarjuszym we KPSS. Po umrzyńu Kůnstantina Czerńenki uostoł Generalnym Sekrytorzym we Centralnym Kůmiteće KPSS, a uogłośił nowo polityka "*głastost'i*" a "*pjerjestrojki*" (uotwartośći a przebudowy). Cechůma tyj reformy bůło złagodzyńe cenzury a wjynkszy liberalizm we gospodarce a polityce. Stoł śe fest popularny na Zachodźe. Jygo polityka doła możliwość ku pokojowym przemjanom we Strzodkowyj a Wschodńij Ojropje, we tym zjydnoczyńo Mjymcůw. We 1990 roku dostoł pokojowo nadgroda Nobla.
# Luft

Procyntowy skłod luftu
**Luft** to je jydnorodny miszůng gazůw, kery tworzi atmosfera Źymje. Udźoł procyntowy głůwnych skłodńikůw we lufće je stoły a wynośi (we stańe suchym, bez uwzglyndńyńo pary wodnyj):

* 78,09% azot
* 20,91% tlyn
* 1% argůn, nyjůn, hel, metan, kryptůn, wodůr a inksze.

Skłodńikůma zmjynnymi luftu sům para wodno, dwutlynek wůngla, dwutlynek śorki, dwutlynek azotu, uozůn a inksze.

We techńice je znajůme magazynowańy energije bez sprynżańy lufta. Sprynżůny luft używo śe we roztůmajtych insztalacyjach pneumatycznych, do filowańo uopůn, we luftbiksach atp.
# Połedniowy Ôcean

Połedniowy Ôcean
**Połedniowy Ôcean** to je ôcean, co rozciōnga sie ôd wybrzyżŏ Antarktydy do rōwnoleżnika 60°S, wzduż kerego łōnczy sie ze ôceanami: Pokojnym, Indyjskim i Atlantyckim. Połedniowy Ôcean je sztwŏrtym co do srogości spostrzōd wszyjskich piyńciu. Jego przestrzyństwo ôstało formalnie zatwierdzōnŏ bez Miyndzynŏrodowõ Ôrganizacyjõ Hydrograficznõ we 2000 roku.

Tymperatura wody je sam ôd –2 °C do 10 °C.

## Morza Połedniowego Ôceanu

|  |  |
| --- | --- |
| * Morze Amundsena
* Morze Bellingshausena
* Morze Davisa
* Morze Dumont d’Urville’a
* Morze Kosmonautōw
* Morze Krōla Haakona VII
* Morze Łazariewa
 | * Morze Mawsona
* Morze Riiser-Larsena
* Morze Rossa
* Morze Scotia
* Morze Somowa
* Morze Weddella
* Morze Spōlnoty
 |

## Przipisy
# 1677

|  |
| --- |
|  rok 1677/MDCLXXVII
XVI stoleće • **XVII stoleće** • XVIII stoleće
1672 « 1673 « 1674 « 1675 « 1676 « 1677 » 1678 » 1679 » 1680 » 1681 » 1682

Narodźyli śe:
 *Ekstra artikel: Kategoryjo:Rodzyńi we 1677.*
Umarli:
 *Ekstra artikel: Kategoryjo:Umarći we 1677.*
Śwjynta ruchůme:
* Wjelkanoc: 18 kwjetńa
* Boże Ćało: 17 czyrwca
 |
# 1778

|  |
| --- |
|  rok 1778/MDCCLXXVIII
XVII stoleće • **XVIII stoleće** • XIX stoleće
1773 « 1774 « 1775 « 1776 « 1777 « 1778 » 1779 » 1780 » 1781 » 1782 » 1783

Narodźyli śe:
 *Ekstra artikel: Kategoryjo:Rodzyńi we 1778.*
Umarli:
 *Ekstra artikel: Kategoryjo:Umarći we 1778.*
* 10 styczńa - Carl von Linné, szwedzki przirodńik

Śwjynta ruchůme:
* Wjelkanoc: 19 kwjetńa
* Boże Ćało: 18 czyrwca
 |
# Plac rozlygowańo

Grafika przedstawjo proporcjůnalnůść placu kwadratu a ji boku
**Plac rozlygowańo** – mjara wyrażůno ńyujemnům liczbům, kero pado uo wjelgości figury we dwuwymjarze. Pisano je we jednotkach kwadratowych kej ntp. m2, abo km2.
# Napoleůn Bůnaparte

Napoleůn Bůnaparte na uobroźe Andrei Appienigo (1805)
**Napoleůn Bůnaparte**, fr.: *Napoléon Bonaparte*, it.: *Napoleone Buonaparte*, **Napoleůn I**, rodz. 15 śyrpńa 1769 we Ajaccio na Korsyce, um. 5 maja 1821 we Longwood na Wyspje Śwjyntyj Helyny) – pjyrszy kůnsul Francuskij Republiki 1799-1804, cysorz Francuzůw we lotach 1804-1814 a 1815, prezydynt (1802-1805) a krůl Italiji we lotach 1805-1814. Wkludźůł we 1804 do prawnygo systymu cywilny kodeks, kery przewidywoł mjyndzy inszymi cywilne śluby a rozwody. We tym samym roku koronowoł śe na cysorza Francuzůw, a 26 maja 1805 na krůla Italiji. Prowadźůł wojny we cołkij Ojropje, prziłůnczůł do Francyji Belgijo, Ńiderlandy, mjymjecke prowincyje nad Půłnocnym Morzym, a srogo tajla Italije, wroz ze Rzimym. Ńyskorzi losy wojnůw śe zwyrtły a 31 marca 1814 Paryż znod śe pdoe uokupacyjům. Bestůż 6 kwjetńa Napoleůn abdykowoł. Ńyskorzi zesłano go na wyspa Elba. Citnůł ś ńij 26 lutygo 1815, wrůćůł nazod do Francyje, a bez 100 dńůw wojowoł na nowo, aże do bitwy pod Waterloo, po keryj go internowano zaś a zesłano dali, aże na Wyspa Śwjyntyj Helyny. Żůł sam jeszcze bez 6 lot, po śmjyrći jygo ćoło przekludzůno do Paryża.
# Banja Luka

|  |
| --- |
|  |
| **Banja Luka** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Wapyn Banja Luki | Fana Banja Luki |

 |
|  Banja Luka |
| Państwo |  Bośńa a Hercegowina |
| Regijůn | Banja Luka |
| Burmistrz | Draško Stanivuković (2026) |
| Położyńe | 44°46'00'' N 17°12'00'' E |
| Wysokość | 163 m n.p.m. |
| Ludźi (2025) • liczba ludźi |  136 963  |
| Nr kerunkowy | 051 |
| Pocztowy kod  | 78000 |
| Mjasta partnerske |  Belgrad, Syrbijo
 Graz, Austrijo
 Kaiserslautern, Mjymcy
 Lwůw, Ukrajina
 Moskwa, Rusyjo
 Odense, Dańijo
 Patras, Grecyjo |
| Położyńe na karće kraju Banja Luka |
| Neczajta mjasta |
|  Galeryjo zdjyńć w Wikimedia Commons |

**Banja Luka** – mjasto we Bośńi a Hercegowińe, ńyformalno stolica Syrbskij Republiki. Uostrzodek industryje.
# 20 śyrpńa

|  |
| --- |
| **Piōntek**
17
 lipca
**2026szl: 60 811** |

**20 śyrpńa** – dwadźesty dźyń śyrpńa, a 232. dźyń roku podug używanygo na Ślůnsku grygůrjańskigo kalyndorza. Do kůńca roku uostoło 133 dńi.

### Wydarzyńa na śwjeće

* 1609 - Rudolf II Habsburg doł we dokumynće *Majestätsbrief* swoboda wyznańowo na Ślůnsku

---

**Uobejzdrzij wszyjske dńi roku:**

Styczyń • Luty • Marzec • Kwjećyń • Moj • Czyrwjec • Lipjec • Śyrpjyń • Wrześyń • Paźdźerńik • Listopad • Grudźyń
#### Przipisy