Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tajpej

|  |
| --- |
|  |
| **Tajpej** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Wapyn Tajpej | Fana Tajpej |

 |
|  Tajpej |
| Państwo |  Tajwan |
| Wydźelůne mjasto |  |
| Burmistrz | Ko Wen-je |
| Plac | 271,8 km² |
| Położyńe | 25°04'00'' N 121°31' E |
| Ludźi (2016) • liczba ludźi • gynstość • aglomeracyja |  2 704 974 10 000 uos./km² 8 500 000 |
| Nr kerunkowy | 2 |
| Pocztowy kod  | 100-116 |
| Mjasta partnerske |  Anchorage
 Asunción
 Atlanta
 Bandżul
 Bissau
 Boston
 Cleveland
 Dakar
 Daegu
 Dallas
 Dżudda
 Gold Coast
 Guam
 Gwatymala
 Ho Chi Minh
 Houston
 Hrabstwo Orange
 Indianapolis
 Johannesburg
 Kotonu
 La Paz
 Lilongwe
 Lomé
 Los Angeles
 Majuro
 Malabon
 Managua
 Manila
 Marshall
 Mbabane
 Monrovia
 Oklahoma City
 Panama
 Penang
 Perth
 Phoenix
 Pretoria
 Quezon City
 Ryga
 San Francisco
 San José
 San Nicolás de los Garza
 San Salvador
 Santo Domingo
 Seul
 Tegucigalpa
 Tokjo
 Ułan Bator
 Ułan Ude
 Wagadugu
 Warszawa
 Wersal
 Vilnius  |
| Położyńe na karće kraju Tajpej |
| Neczajta mjasta |
|  Galeryjo zdjyńć w Wikimedia Commons |

**Tajpej** – stolica Tajwanu. Srogi uostrzodek industryje, finansůw, nauki a kultury.
# Azyjo

Azyjo
Azyjo – zdjyńće satelitarne
**Azyjo** (gr.: Ἀσία, *Asia*) – tajla śwjata, kero wroz ze Ojropům tworzi Ojroazyjo, nojwjynkszy kůntynynt na Źymji.

Sůmśaduje s Ojropům uod zachodu, s Afrikům uod połedńowygo zachodu Uoceanym Indyjskym a Australijům uod połedńowygo wschodu, a Pacyfikym uod wschodu. Akuratny przebjyg zachodńij grańicy geograficznyj przedstawjůny je we artiklu grańica Ojropa-Azyjo.

Uobszor Azyje to 44,5 mln km² placu lůndůw, tj. ~29,88% placu wszyjskich lůndůw.

Mjano kůntynyntu wywodźi śe uod staroasyryjskigo słowa *acu*, kere uoznaczo *wejśće, mjejsce jasne, kraj wschodzůncygo słůńca*. Poczůnkowo mjano to uodnośiło śe jedźińy do Azyje Myńszyj. Ůngyfer 450 r. przed narodzyńym Chrystusa uodrůżńůno Azyjo Akuratno uod Azyje Mńijszyj. Azyjo bůła mjanym ńimfy Nerejidy, żůny Japeta; tak tyż mjanowano zorta żyta. Nale je tyż rzecz uo tym, iże te mjano pochodźi uod greckigo suowa *azjos* uoznaczajůncygo *szlům rzyczny*.

Azyjo zamjyszkuje 2/3 cołkij ludnośći Źymje.

|  |
| --- |
| **Państwa Azyje** |
|
Afgańistan •
Armyńijo •
Arabja Saudyjsko •
Azerbejdżůn •
Bahrajn •
Bangladesz •
Bhutan •
Birma •
Brunei •
Chiny •
Cypr •
Filipiny •
Gruzyjo •
Indyje •
Indůnezyjo •
Irak •
Iran •
Izrael •
Japůńijo •
Jymyn •
Jordańijo •
Kambodża •
Katar •
Kazachstan •
Kirgistan •
Kuwejt •
Laos •
Liban •
Malediwy •
Malezyjo •
Můngolijo •
Nepal •
Pakistan •
Połedńowo Koryjo •
Půłnocno Koryjo •
Rusyjo •
Singapur •
Sri Lanka •
Syryjo •
Tadżykistůn •
Tajlandyjo •
Tajwan •
Turcyjo •
Turkmyńistan •
Uoman •
Ůzbekistan •
Wjetnam •
Wschodńi Timůr •
Zjydnoczůne Arabske Ymiraty |
# Bałtycke Morze

Bałtycke Morze
**Bałtycke Morze**, **Bałtyk** – mjałke strzůdlůndowe morze na szelfje kůntynyntalnym we Ojropje Půłnocnyj. Połůnczůne ze Morzym Půłnocnym bez Ćeśńiny Důńske (Sund, Mały a Wjelgi Bełt) a Kattegat i Skagerrak. Za zachodńům grańicům Bałtyku przijmuje śe ćeśńina Sund a podwodny průg, kery ćůngńe śe na głymbokośći 18–20 m uod przilůndka Gedser (wyspa Falster) do przilůndka Darßer Ort (Darß).
Dostymp do Bałtyckigo Morzo majům: Szwecyjo, Finlandyjo, Rusyjo, Estůńijo, Łotwa, Litwa, Polska, Mjymcy a Dańijo. Nojwjynkszo wyspa na Bałtyku je Zelandyjo, kero je tajlům Dańije.
# Strzůdźymne Morze

Morze Strzůdźymne - zdjyńće ze satelity
**Morze Strzůdźymne** – morze mjyndzykůmtynyntalne położůne půmjyndzy trzyma kůntynyntůma: Ojropům, Afrikům a Azyjům. Zajmuje ůng. 2,5 mln km² placu. Zasolyńy 38-39 ‰. Ze Uoceanem Atlantyckim mo kuplůng bez Ćyśnina Gibraltarsko. Na wschodźe bez Ćyśńina Dardanele mo kuplůng s Morzym Marmara a dali ze Morzym Czornym. Bez Kanoł Sueski mo kuplůng s Morzym Czyrwůnym a dali ze Uoceanym Indyjskim. Srogsze wyspy to Balyary, Korsyka, Sardyńijo, Sycylijo, Malta, Kreta, Rodos a Cypr. Na wybrzeżach Morza Strzůdźymnygo kwitnyły roztomajte rozwińynte cywilizacyje tyśůnce lat nazod. Pozostoły po ńich bogate pamjůntki archeolůgiczne a ńy ino.
# Turcyjo

|  |
| --- |
|  |
| **Türkiye Cumhuriyeti** Republika Turcyje |
|

|  |
| --- |
|  |
| Fana Turcyje |

 |
| Motto: (tur.) *Yurtta Sulh, Cihanda Sulh. (Atatürk)* (*Pokůj we uojczyźńy, pokůj we śwjyće*) |
| Hymn:  *Istiklâl Marsi* (*Marsz Ńypodlygośći*) |
|  |
| Uoficjalno godka | turecko |
| Używane godki | turecko |
| Stolica | Ankara |
| Polityczny systym | republika |
| Gowa państwa | prezydent Recep Tayyip Erdoğan |
| Rozlygowańy  • cołkowity  • strzůdlůndowe wody | 36. we śwjeće 780 580 km² 0,3% |
| Liczba ludźi (2017)  • cołkowito   • gynstość zaludńyńo | 18. we śwjeće 79 814 871 102 osůb/km² |
|  |  |
| Religijo (głůwno) | Islam |
| Waluta | Nowo lira turecko (TRY) |
| Czasowo zůna | UTC +2 - zima UTC+3 - lato |
| Kod ISO 3166 | TR |
| Necowo důmyna | .tr |
| Automobilowy kod | TR |
| Telefůniczny kod | +90 |
| Autůnůmiczne terytoryja |  |
|  |

**Turcyjo** (tur. *Türkiye*, **Republika Turecko** – *Türkiye Cumhuriyeti*) – państwo położůne we Azyji na půłwyspje Azyjo Mńjyjszo, a tajlowo tyż we Ojropje. Stolicům Turcyji je Ankara. Tajla ojropejsko – Tracyjo stanowi 3% powjyrzchńi a uoddźeluůno je uod tajli azyjotyckij Morzym Marmara a ćeśńinůma Bosfor a Dardanele. Turcyjo je krajym sztyrech můrz, bestoż uod půunocy uoblewo ja Morze Czorne, uod zachodu Morze Egejske a Morze Marmara, a uod połedńo Morze Śrůdźymne, na kere Turki godajům Morze Bjołe.

Topůgraficzno mapa Turcyje
## Galeryjo

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

|  |
| --- |
| **Państwa Azyje** |
|
Afgańistan •
Armyńijo •
Arabja Saudyjsko •
Azerbejdżůn •
Bahrajn •
Bangladesz •
Bhutan •
Birma •
Brunei •
Chiny •
Cypr •
Filipiny •
Gruzyjo •
Indyje •
Indůnezyjo •
Irak •
Iran •
Izrael •
Japůńijo •
Jymyn •
Jordańijo •
Kambodża •
Katar •
Kazachstan •
Kirgistan •
Kuwejt •
Laos •
Liban •
Malediwy •
Malezyjo •
Můngolijo •
Nepal •
Pakistan •
Połedńowo Koryjo •
Půłnocno Koryjo •
Rusyjo •
Singapur •
Sri Lanka •
Syryjo •
Tadżykistůn •
Tajlandyjo •
Tajwan •
Turcyjo •
Turkmyńistan •
Uoman •
Ůzbekistan •
Wjetnam •
Wschodńi Timůr •
Zjydnoczůne Arabske Ymiraty |

|  |
| --- |
| **Państwa Ojropy** |
|
Albańijo
• Andora
• Austrijo
• Belgijo
• Bjołoruś
• Bośńa a Hercegowina
• Bułgaryjo
• Chorwacyjo
• Czesko Republika
• Czorno Gůra
• Dańijo
• Estůńijo
• Finlandyjo
• Francyjo
• Grecyjo
• Irlandyjo
• Islandyjo
• Italijo
• Liechtenstein
• Litwa
• Luksymburg
• Łotwa
• Madźary
• Malta
• Mjymcy
• Mołdawijo
• Můnako
• Norwygijo
• Ńiderlandy
• Polsko
• Portugalijo
• Půłnocno Macedůńijo
• Rusyjo
• Růmůńijo
• San Marino
• Słowacyjo
• Słowyńijo
• Syrbijo
• Szpańijo
• Szwecyjo
• Szwajcaryjo
• Turcyjo
• Ukrajina
• Watykůn
• Wjelgo Brytańijo |