# Adolf Hitler

|  |
| --- |
|  |
| **Adolf Hitler** |
|  Adolf Hitler (1938) |
| Data rodzyńo | 20 kwjetńa 1889 Braunau am Inn |
| Data śmjyrći | 30 kwjetńa 1945 Berlin |
| Uobywatylstwo | mjymjecke |
| Norodowość | austrijecko |
| Fach | polityk |
| Małżyństwo ze | Eva Braun |
| Matka | Klara Pölzl |
| Fater | Alois Hitler |
| Nadgrody |      |
|  |
|  Galeryjo uobrozkůw we Wikimedia Commons |

**Adolf Hitler** (ur. 20 kwjetńa 1889 we Braunau am Inn, zm. 30 kwjetńa 1945 we Berlińe) – mjymjecki politiker, kanclyrz Mjymjec uod 1933, führer i kanclerz III Rajchu uod 1934, prziwůdca Narodowo-Socjalistycznyj Mjymjeckej Partii Robotńikůw (NSDAP), ideolůg mjymjeckej uodmjany faszyzmu zwanyj uod jygo nazwiska hitleryzmym abo narodowym socjalizmym (naźismym), twůrca a dyktator III Rajchu mjymjeckiego, zbrodńorz wojynny, uodpedźalny za zbrodńe przećiw ludzkośći.

Po uobjyńću uobu fůnkcyji zmjyńůno nazwa jygo stanowisko na „Führer und Reichskanzler” (Wůdz i kanclyrz Rajchu). Uznowany je bez wjynkszość historykůw za uosobiśće uodpedźalnygo za polityka rasowo naźistowskych Mjymjec, Holocaust a za śmjerć milijůnůw ludźi ubitych podczas jygo rzůndůw. Agresywno polityka zagrańiczno, kero stosowoł, doprowadźyła do rozpyntańo bez Mjymcy II wojny śwjatowyj, we wyńiku keryj zginyło 55 miljůnůw ludźi.

## Familijo

Alois Hitler (1837–1903), fater Adolfa Hitlera
Klara Pölzl (1860–1907), matka Adolfa Hitlera

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 4. Johann Georg Hiedler (1792–1857) |   |   |   |
|   |   | 2. Alois Hitler (1837–1903) |
| 5. Maria Anna Schicklgruber (1795–1847) |   |   |   |   |
|   |   |   | 1. **Adolf Hitler** |
| 6. Johann Baptist Pölzl (1825–1901) |   |   |
|   |   | 3. Klara Pölzl (1860–1907) |   |   |
| 7. Johanna Hüttler (1830–1906) |   |   |   |
|   |

Rodzyństwo Adolfa Hitlera:

* Alois Hitler junior (1882–1956)
* Angela Hitler (1883–1949)
* Gustav Hitler (1885–1887)
* Ida Hitler (1886–1888)
* Otto Hitler (1887–1887)
* Edmund Hitler (1894–1900)
* Paula Hitler (1896–1960)

## Biografijo

### Wczesne żyće

Hitler kole 1890
Hitler rodźił śe 20 kwjetńa 1889 we mjeśće Braunau am Inn kole Linz we Gůrnyj Austriji we Austro-Madźarach. Był dźeckem Klary Pölzl a Aloisa Hitlera. Wychowywoł śe we Passau, Lambach a Leonding. Krůtko po śmjyrći fatra we 1903, kole 1905 zajyntyresowały go antysemjicke (antyżydowske) a pangermańske poglůndy profesora Leopolda Poetscha. Bez śmjyrć matki we 1907 popadł we depresyje. We 1909, Hitler zaczůł studja sztukji we Wjedyńu.

### I wojna śwjatowo

Hitler (X) we czaśe I wojńy śwjatowej
We 1913 zamjyszkoł we München we Mjymcach. 16 śyrpńa 1914 dołůnczył do Bajerskej armii. Broł udźoł we I wojńe śwjatowej. Walczył we Belgiji a Francyji we 16 Bajerskjim Pułku Rezerwowym. 2 grudńa 1914 dostoł Żelazny Krziż II klasy.

5 paźdźerńika 1916 bůł ranny a uod 9 paźdźerńika do 1 grudńa leżoł we lazaryće *Belitz*. Na frůnt wrůćił we marcu 1917. 4 śyrpńa 1918 dostoł Żelazny Krziż I klasy uod Hugo Gutmanna.

### Führer III Rajchu

Po wojńe wrůćił do München. Dołůnczył do Narodowo-Socjalistycznyj Mjymjeckej Partii Robotńikůw, kerej bůł prziwůdcům. Uod 1933 bůł kanclyrzem Mjymjec. Po uobjyńću uobu fůnkcyji zmjyńůno nazwa jygo stanowisko na „Führer und Reichskanzler” (Wůdz i kanclyrz Rajchu). 1 wrześńa 1939 przez angrif Mjymcůw na Polsko uozpoczył II wojne śwjatowům, we wyńiku keryj zginyło 60 miljůnůw ludźi.

### Śmjyrć

Artikel cajtůngu „Stars & Stripes” uo śmjyrći Hitlera
30 kwjetńa 1945 Hitler popełńůł samobůjstwo. Uůnygo ćało uostoło spalůne.

## Nadgrody

Lista ńypołno

* Żelazny Krziż (1914) I klasy
* Żelazny Krziż (1914) II klasy
* Czorno Uodznaka za Rany (1918)
* Złoto Uodznaka za Rany (po ataku 20 lipca 1944)
* Złoto Uodznaka Partii
* Wjelgi Kawalyr Imperjalnego Uordera Czerwůnych Strzał – Szpańijo (Franco), 1937
* Uodznaka hůnorowygo titla*Caporale d’Onore della Milizia* (MVSN) – Italijo, 1938
* Honorowy kordźik MVSN – Italijo, 1938

## Rzůnd Hitlera

Rzůnd Adolfa Hitlera był uod jego przejyńćio władzy (tzw. *Machtergreifung*) 30 styczńa 1933 aż do jego śjyrći 30 kwjetńa 1945 (12 lat a 3 mjeśůnce).

## Przipisy