Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Jůn Paul II

|  |
| --- |
|  |
| **Jůn Paul II** Karol Wojtyła |
| Papjyż |
|  |
|  |
| Plac dziołaniŏ | Polsko, Watykan |
| Data a plac narodzyniŏ | 18 maja 1920 Wadowicy |
| Data a plac śmierci | 2 kwjetńa 2005 Watykan |
| Papjyż |
| Czas sprawowaniŏ | 16 paźdźerńika 1978 – 2 kwjetńa 2005 |
|  |
| Religijŏ | Krześcijōństwo |
| Kościōł | Rzimskokatolicki |

**Jůn Paul II** (łać. *Ioannes Paulus II*), po prowdźe: **Karol Wojtyła** (rodz. 18 maja 1920 we Wadowicach, um. 2 kwjetńa 2005 we Watykańe) – polski duchowny katolicki, krakowski arcybiskup, kardynoł, uod 16 paźdźerńika 1978 do 2 kwjetńa 2005 papjyż. Kawalyr Uordera Bjołygo Adlera. Bůł tyż poetům, poliglotům, szauszpilerym, dramaturgym i pedagogym.

1 moja 2011 uznony za bogosławjůnygo, 28 kwjetńa 2014 uogłoszůny śwjyntym.
# George Michael

George Michael
**George Michael**, po prowdźe: **Georgios Kyriacos Panayiotou** (rodz. 25 czyrwca 1963 we Lůndyńe, um. 25 grudńa 2016 we Goring-on-Thames) - brytyjski pjosynkorz, kůmpozytor a muzyczny producynt. Uůnygo fater bůł Grekym ze Cypru, matka Ynglynderkům. Uůnaczůł muzyka ze zorty pop a soul. Bůł znůmy pjyrw kej człůnek duetu Wham!, kery fůngowoł we lotach 1981-1986, a ńyskorzi kej solowy artista.

Znůmy m.in. ze szlagrůw *Last Christmas*, *Careless Whisper* a inkszych. Bůł buzyrantym.

### Dyskografijo (ino solowe albůmy)

* Faith, 1987
* Listen Without Prejudice Vol. 1, 1990
* Older, 1996
* Songs from the Last Century, 1999
* Patience, 2004

### Zdrzůdła

* allmusic.com
* biography.com
# Szwanc

Afy, kere užywajům šwancůw do uažyńo po strůmach
**Šwanc** to je kůńcowo tajla ćoua zwjyřůnt, gyneralńy mjanuje śe tak ruchůmo a wyraźńy uoddźelůno ode tůuowja "wypustka". Je to kůńcowy uodćinek kryngosuůpa, za gnatym guźičnym a křižym. Po prowdźe, šwanc richtig wystympuje yno u kryngowcůw, nale i u ńykerych beskryngowcůw, jako skorpjůny, wažki a t.p. wystympujům podane na šwanc zakůńčyńo uodwuoka.

Šwance majům roztomajte zastosowańo we śwjeće zwjyřůnt. U rybůw a inkšych kryngowcůw morskich suůžům uůne za "napynd". U ptokůw gryfność šwanca mo znočyńe we zolytach. Cyckoče kere žyjům na strůmach, jako l.b. afy, užywajům šwancůw do chytańo śe gauynźůw. U psůw a kotůw šwanc suůžy ku uokazywańu ymocji. Bez byduo a cyckoče roślinožerne je užywany ku uodgańańu uowadůw. Ńykere jaščurki poradzům traćić šwanc coby śe urwać zwjeřyńću kere průbuje je zežryć, a ńyskoři šwanc jeim uodrasto.

U čowjeka šwanc wystympuje yno we wčesnym uokreśe puodowym, a ńyskoři śe traći.
# Robert De Niro

Robert De Niro (2008)
**Robert De Niro** (rodz. 17 śyrpńo 1943 we Nowym Jorku) - amerikański szauszpiler, reżysyr a filmowy producynt. Znůmy m.in. ze rolůw we filmach The Godfather Part II a Raging Bull - za kożdo s ńych dostoł Nadgroda Filmowyj Akadymiji.

### Necowe uodwołańa

* Biografijo we IMDB
# Manga

**Manga** (jap.: *漫画*, hiragana: *まんが*, katakana: *マンガ*) – japůńske słowo kere uoznaczo *kůmiks* (ńyskorzi mjanůwane *コミック*, *komikku*). Na Zachodzie, pojyńće to je mjarkowane kej zorta kůmiksu wywodzůnco śe ze Japůńije lebo rychtowano bez Japůńczyki.

Bajszpil mangi zorty 4koma
Bajszpil zajty s mangi
# Turcyjo

|  |
| --- |
|  |
| **Türkiye Cumhuriyeti** Republika Turcyje |
|

|  |
| --- |
|  |
| Fana Turcyje |

 |
| Motto: (tur.) *Yurtta Sulh, Cihanda Sulh. (Atatürk)* (*Pokůj we uojczyźńy, pokůj we śwjyće*) |
| Hymn: *Czas trwania: 1 minuta i 6 sekund.1:06 Istiklâl Marsi* (*Marsz Ńypodlygośći*) |
|  |
| Uoficjalno godka | turecko |
| Używane godki | turecko |
| Stolica | Ankara |
| Polityczny systym | republika |
| Gowa państwa | prezydent Recep Tayyip Erdoğan |
| Rozlygowańy  • cołkowity  • strzůdlůndowe wody | 36. we śwjeće 780 580 km² 0,3% |
| Liczba ludźi (2017)  • cołkowito   • gynstość zaludńyńo | 18. we śwjeće 79 814 871 102 osůb/km² |
|  |  |
| Religijo (głůwno) | Islam |
| Waluta | Nowo lira turecko (TRY) |
| Czasowo zůna | UTC +2 - zima UTC+3 - lato |
| Kod ISO 3166 | TR |
| Necowo důmyna | .tr |
| Automobilowy kod | TR |
| Telefůniczny kod | +90 |
| Autůnůmiczne terytoryja |  |
|  |

**Turcyjo** (tur. *Türkiye*, **Republika Turecko** – *Türkiye Cumhuriyeti*) – państwo położůne we Azyji na půłwyspje Azyjo Mńjyjszo, a tajlowo tyż we Ojropje. Stolicům Turcyji je Ankara. Tajla ojropejsko – Tracyjo stanowi 3% powjyrzchńi a uoddźeluůno je uod tajli azyjotyckij Morzym Marmara a ćeśńinůma Bosfor a Dardanele. Turcyjo je krajym sztyrech můrz, bestoż uod půunocy uoblewo ja Morze Czorne, uod zachodu Morze Egejske a Morze Marmara, a uod połedńo Morze Śrůdźymne, na kere Turki godajům Morze Bjołe.

Topůgraficzno mapa Turcyje
## Galeryjo

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

|  |
| --- |
| **Państwa Azyje** |
|
Afgańistan •
Armyńijo •
Arabja Saudyjsko •
Azerbejdżůn •
Bahrajn •
Bangladesz •
Bhutan •
Birma •
Brunei •
Chiny •
Cypr •
Filipiny •
Gruzyjo •
Indyje •
Indůnezyjo •
Irak •
Iran •
Izrael •
Japůńijo •
Jymyn •
Jordańijo •
Kambodża •
Katar •
Kazachstan •
Kirgistan •
Kuwejt •
Laos •
Liban •
Malediwy •
Malezyjo •
Můngolijo •
Nepal •
Pakistan •
Połedńowo Koryjo •
Půłnocno Koryjo •
Rusyjo •
Singapur •
Sri Lanka •
Syryjo •
Tadżykistůn •
Tajlandyjo •
Tajwan •
Turcyjo •
Turkmyńistan •
Uoman •
Ůzbekistan •
Wjetnam •
Wschodńi Timůr •
Zjydnoczůne Arabske Ymiraty |

|  |
| --- |
| **Państwa Ojropy** |
|
Albańijo
• Andora
• Austrijo
• Belgijo
• Bjołoruś
• Bośńa a Hercegowina
• Bułgaryjo
• Chorwacyjo
• Czesko Republika
• Czorno Gůra
• Dańijo
• Estůńijo
• Finlandyjo
• Francyjo
• Grecyjo
• Irlandyjo
• Islandyjo
• Italijo
• Liechtenstein
• Litwa
• Luksymburg
• Łotwa
• Madźary
• Malta
• Mjymcy
• Mołdawijo
• Můnako
• Norwygijo
• Ńiderlandy
• Polsko
• Portugalijo
• Půłnocno Macedůńijo
• Rusyjo
• Růmůńijo
• San Marino
• Słowacyjo
• Słowyńijo
• Syrbijo
• Szpańijo
• Szwecyjo
• Szwajcaryjo
• Turcyjo
• Ukrajina
• Watykůn
• Wjelgo Brytańijo |
# Rzimskokatolicki kośćůł

**Kośćoł rzimskokatolicki** (katolicki, zachodńi, rzimski, łaćiński) – właśćiwe mjano winno brzmjeć Kośćůł katolicki uobrzůndku łaćińskigo; nojwjynkszo liczebńy tajla Kośćoła katolickigo, kero uopjero liturgije na uobrzůndku łaćińskym (czyli wg Mszołů Rzimskigo) i liturgijach bliskych a pochodnych. Głowům Kośćoła je papjyż (biskup Rzimu) kej gowa Kośćoła Powszychnygo.

Wspůłcześńe mjano Kośćoł rzimskokatolicki ńy uodnośi śe do cołkego Kośćoła katolickigo (choć potoczńy je stosowano i we takym znoczyńu), pjyrwotńy nazywano tak coły Kośćoł katolicki, zaś przedrostek rzimsko- uodnośiu śe ńy do uobrzůndku, nale do jydnośći s biskupym Rzimu.

Podug sůmygo Kośćoua rzimskokatolickigo, jego zołożyćelym je Jezus Chrystus, a powstoł uůn we I wjeku n.e. Inkszům czynsto spotykanům we zdrzůduach datům powstańo Kośćoła rzimskokatolicki je rok 1054 – data rozłamu na Kośćoł Zachodńi i Kośćoł Wschodńi.
# 9 paźdźerńika

|  |
| --- |
| **Niydziela**
21
 czyrwca
**2026szl: 60 636** |

**9 paźdźerńika** – dźewjůnty dźyń paźdźerńika, a 282. dźyń roku podug używanygo na Ślůnsku grygůrjańskigo kalyndorza. Do kůńca roku uostoło 83 dńi.

---

**Uobejzdrzij wszyjske dńi roku:**

Styczyń • Luty • Marzec • Kwjećyń • Moj • Czyrwjec • Lipjec • Śyrpjyń • Wrześyń • Paźdźerńik • Listopad • Grudźyń
#### Przipisy
# Szwajcaryjo

|  |
| --- |
|  |
| **Schweizerische Eidgenossenschaft Confédération suisse Confederazione Svizzera Confederaziun svizra Confoederatio HelveticaSzwajcarsko Kůnfederacyjo* |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Fana Szwajcaryje | Wapyn Szwajcaryje |

 |
| Motto: (uać.) Unus pro omnibus, omnes pro uno'** (*Jedyn za wszyjskych, wszyjscy za jydnygo*)* |
| Hymn:  *Schweizer Psalm* (*Psalm Szwajcarůw*) |
|  |
| Uoficjalno godka | mjymjecko, francusko godka, italsko, růmansz |
| Używane godki | mjymjecko, francusko godka, italsko, růmansz |
| Stolica | Bern |
| Polityczny systym | Dymakracyjo bezpostrzedńo, federalno republika |
| Gowa państwa | prezydynt Viola Amherd |
| Przikludziorz regjyrunku | kanclyrz Austrije Viktor Rossi |
| Rozlygowańy  • cołkowity  • strzůdlůndowe wody | 132. we śwjeće 41 285 km² 0% |
| Liczba ludźi (2016)  • cołkowito   • gynstość zaludńyńo | 94. we śwjeće 8 401 120 202 osůb/km² |
| Niypodległość | uod Świyntego Rzimskigo Cysŏrstwa 1291 |
| Religijo (głůwno) | Chrześćijaństwo |
| Waluta | Szwajcarski frank (CHF) |
| Czasowo zůna | UTC +1 źima, UTC +2 lato |
| Kod ISO 3166 | CH |
| Necowo důmyna | .ch |
| Automobilowy kod | CH |
| Telefůniczny kod | +41 |
| Autůnůmiczne terytoryja |  |
|  |

**Szwajcaryjo, Szwajcarsko Kůnfederacyjo** (Confoederatio Helvetica, Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) - państwo federacyjne we Zachodńij Ojropje. Je jydnym s ńywjelu państw, we kerych uobowjůnzuje dymokracyjo bezpostrzedńo. Szwajcaryjo uod wjydyńskigo kůngresu we 1815 roku je państwym neutralnym. Do Narodůw Zjydnoczůnych przistůnpjůła dźepjyro 10 wrześńo 2002 po przygosowańu tyj decyzyji we absztimůngu mińimalnům wjynkszośćům gosůw (52%). Szwajcaryjo ńy mo dostympu do morza.

## Przipisy

|  |
| --- |
| **Państwa Ojropy** |
|
Albańijo
• Andora
• Austrijo
• Belgijo
• Bjołoruś
• Bośńa a Hercegowina
• Bułgaryjo
• Chorwacyjo
• Czesko Republika
• Czorno Gůra
• Dańijo
• Estůńijo
• Finlandyjo
• Francyjo
• Grecyjo
• Irlandyjo
• Islandyjo
• Italijo
• Liechtenstein
• Litwa
• Luksymburg
• Łotwa
• Madźary
• Malta
• Mjymcy
• Mołdawijo
• Můnako
• Norwygijo
• Ńiderlandy
• Polsko
• Portugalijo
• Půłnocno Macedůńijo
• Rusyjo
• Růmůńijo
• San Marino
• Słowacyjo
• Słowyńijo
• Syrbijo
• Szpańijo
• Szwecyjo
• Szwajcaryjo
• Turcyjo
• Ukrajina
• Watykůn
• Wjelgo Brytańijo |
# Palestyna (państwo)

|  |
| --- |
|  |
| **دولة فلسطين‎** Palestyna |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Fana Palestyny | Wapyn Palestyny |

 |
| Uoficjalno godka | arabsko godka |
| Stolica | Jerozolima i Ramallah |
| Polityczny systym | republika |
| Gowa państwa | prezydynt Mahmud Abbas |
| Liczba ludźi (2015)  • cołkowito   • gynstość zaludńyńo |  4 682 467 750 osůb/km² |
|  |  |
| Religijo (głůwno) | islam |
| Necowo důmyna |  |
| Autůnůmiczne terytoryja |  |
|  |
|  |

**Palestyna** (**Państwo Palestyna** abo **Autōnōmijŏ Palestyńskŏ**) – tajlowo uznowane państwo, we tajle ôkupowane bez Izrael. Sōmsiaduje z Izraelym, Jordanijōm i Egiptym. Palestyńczyki dopōminajōm sie, by stolicōm niypodlygłego państwa palestyńskigo była Jerozolima.

Teryny Palestyny sōm z wiynksza zamiyszkowane bez Palestyńczyków, kerzi z wiynksza sōm muzułmanami, chociŏż sōm postrzōd nich tyż krześcijany.

Zgodnie z ugodami w Oslo terytoria Palestyny podzielōno było na przestrzyństwa ô roztōmajtym statusie:

* status A – teryny pod kōntrolōm Autōnōmije Palestyńskij,
* status B – teryny pod kōntrolōm miyszanõ,
* status C – teryny pod ôkupacyjōm izraelskõ: ôbyjmujōm kolōnije żydowske, drōgi dō nich jak tyż pōnkty wojskowe.

Zgodnie z kōnstytucyjōm przijyntõ w roku 1994 na czole Autōnōmije Palestyńskij stoji prezydynt, ôbiyrany w wyborach na 5-latowõ kadyncyjõ. Władzã prawodŏwczõ sprawuje parlamynt (132 deputyrowanych), wykōnawczõ za to kerowany bez prymiera regyrōnek. W 1996 roku prezydyntym Autōnōmije Palestyńskij ôstoł Jasir Arafat (umarty w 2004 roku), a w styczniu 2005 roku jego nastympcōm ôstoł Mahmud Abbas.

Państwo Palestyna niy mŏ regularnyj armije, ale niykere palestyńske ôrganizacyje polityczne majōm swoje niyregularne zbrojne grupy.
# Douala

|  |
| --- |
|  |
| **Douala** |
| Państwo |  Kamerůn |
| Prowincyjo | Nadmorski Regijůn |
| Burmistrz | Roger Mbassa Ndine (2024) |
| Plac | 410 km² |
| Położyńe | 04°03'00'' N 09°41'00'' E |
| Wysokość | 13 m n.p.m. |
| Ludźi (2023) • liczba ludźi • gynstość |  4 063 000 9910 uos./km² |
| Mjasta partnerske |  Akhisar
 Dakar
 Filadelfijo
 Newark
 Windhuk |
| Położyńe na karće kraju Douala |
|  Galeryjo zdjyńć w Wikimedia Commons |

**Douala** (mjym. *Duala*) – mjasto we Kamerůńe, stolica Nadmorskigo Regijůnu a departamyntu Wouri. Morsko hawyna nad Gwinejskům Zatokům.