Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sztau

Sztau na autobańe skiż drogowygo wypadku
**Sztau** to je sytuacyjo, we keryj ńy idźe blank korzistać ze cesty abo idźe ino jechać pomaluśku, skiż jakij awaryje, drogowygo wypadku abo skiż za srogigo ruchu. Na sztau idźe trefić we srogszych mjastach we godźinach kůmůńikacyjnygo wjyrchu abo ńykej na autobańe po jakim wypadku abo na czyńśći uczynszczanym kůnsku. Nojwjyncy sztauůw je we Nowym Jorku, Szanghaju, São Paulo, Moskwje a Stambule. Nojdugszy we gyszichće sztau bůł na 293 kilomyjtry dugi a bůło to 10 czyrwńa 2009 we São Paulo.
# Bułgaryjo

|  |
| --- |
|  |
| **Република България** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Fana Bułgaryje | Wapyn Bułgaryje |

 |
| Motto: (bułg.) *Съединението прави силата* (*Jedność je śyłům*) |
| Hymn: *Czas trwania: 1 minuta i 27 sekund.1:27 Miła Rodino* (*Kochano Uojczyzno*) |
|  |
| Uoficjalno godka | bułgarsko godka |
| Stolica | Sofijo |
| Polityczny systym | republika |
| Gowa państwa | prezydynt Rumen Radew (Румен Радев) |
| zastympca | wiceprezydyntka Iliana Jotowa (Илияна Йотова) |
| Przikludziorz regjyrunku | prymjer Dimityr Gławczew (Димитър Главчев) |
| Rozlygowańy  • cołkowity  • strzůdlůndowe wody | 106. we śwjeće 110 994 km² 2,16% |
| Liczba ludźi (2021)  • cołkowito   • gynstość zaludńyńo  • narodowośći | 101. we śwjeće 6 875 040 63 osůb/km² Bułgary: 84% |
|  |  |
| Religijo (głůwno) | Prawosławje |
| Waluta | Ojro (€) |
| Czasowo zůna | UTC +2 źima, +3 lato |
| Kod ISO 3166 | BG |
| Necowo důmyna | .bg |
| Automobilowy kod | BG |
| Telefůniczny kod | +359 |
| Autůnůmiczne terytoryja |  |
|  |
|  |

**Bułgaryjo**, **Republika Bułgaryje** (*България, Република България*) – państwo położůne we połedńowo-wschodńij Ojropje, na Bałkanach. Grańica mo ze Syrbijům a Půłnocnům Macedůńijům uod zachodu, Grecyjům a Turcyjům uod połedńa, Czornym Morzym uod wschodu a Růmůńijům uod půłnoce.

Bułgaryjo je człůnkym wymjanowanych mjyndzynorodowych uorgańizacyjůw: Uorgańizacyje Zjydnoczůnych Norodůw (uod 1955), Uorgańizacyje Půłnocnoatlantyckigo Traktatu – NATO (uod 2004), Ojropejskij Uńiji (uod 2007).

*
*
*
*
*
*
*
*
*

|  |
| --- |
| **Państwa Ojropy** |
|
Albańijo
• Andora
• Austrijo
• Belgijo
• Bjołoruś
• Bośńa a Hercegowina
• Bułgaryjo
• Chorwacyjo
• Czesko Republika
• Czorno Gůra
• Dańijo
• Estůńijo
• Finlandyjo
• Francyjo
• Grecyjo
• Irlandyjo
• Islandyjo
• Italijo
• Liechtenstein
• Litwa
• Luksymburg
• Łotwa
• Madźary
• Malta
• Mjymcy
• Mołdawijo
• Můnako
• Norwygijo
• Ńiderlandy
• Polsko
• Portugalijo
• Půłnocno Macedůńijo
• Rusyjo
• Růmůńijo
• San Marino
• Słowacyjo
• Słowyńijo
• Syrbijo
• Szpańijo
• Szwecyjo
• Szwajcaryjo
• Turcyjo
• Ukrajina
• Watykůn
• Wjelgo Brytańijo |
# 1825

|  |
| --- |
|  rok 1825/MDCCCXXV
XVIII stoleće • **XIX stoleće** • XX stoleće
1820 « 1821 « 1822 « 1823 « 1824 « 1825 » 1826 » 1827 » 1828 » 1829 » 1830

Narodźyli śe:
 *Ekstra artikel: Kategoryjo:Rodzyńi we 1825.*
Umarli:
 *Ekstra artikel: Kategoryjo:Umarći we 1825.*
Śwjynta ruchůme:
* Wjelkanoc: 3 kwjetńa
* Boże Ćało: 2 czyrwca
 |
# Blois

Wapyn Blois
Blois
**Blois** - gmin we Francyji, we regijůńe Centre-Val de Loire, we departamyńće Loir-et-Cher. Mo 37,46 km² wjyrchu a podug danych ze 2015 roku půmjyszkowało sam 45 710 ludźi.

### Kamracke sztaty

* Huế
* Lewes
* Sighișoara
* Urbino
* Waldshut-Tiengen
* Weimar

### Necowe uodwołańa

* Neczajta Blois
# Bourges

|  |
| --- |
|  |
| **Bourges** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Wapyn Bourges | Fana Bourges |

 |
|  Katedra we Bourges |
| Państwo |  Francyjŏ |
| Departamynt | Cher |
| Mer | Pascal Blanc |
| Plac | 68,74 km² |
| Położyńe | 47°05'04'' N 02°23'47'' E |
| Ludźi (2012) • liczba ludźi • gynstość • aglomeracyja |  66 666 970 uos./km² 138 550 |
| Pocztowy kod  | 18 000 |
| Mjasta partnerske |  Augsburg
 Aveiro
 Forlì
 Koszalin
 Palencia
 Peterborough |
| Położyńe na karće kraju Bourges |
| Neczajta mjasta |
|  Galeryjo zdjyńć w Wikimedia Commons |

**Bourges**- mjasto we Francyji, we regijůńe Centre-Val de Loire, we departamyńće Cher.
# 1 czyrwca

|  |
| --- |
| **Sobota**
20
 czyrwca
**2026szl: 60 612** |

**1 czyrwca** – pjyrszy dźyń czyrwca, a 152. dźyń roku podug używanygo na Ślůnsku grygůrjańskigo kalyndorza. Do kůńca roku uostoło 213 dńi.

### Śwjynta

* Śwjatowy Dźyń Bajtla

### Rodźyli śe

* 1926 – Marilyn Monroe, amerikańsko aktorka filmowo, legynda kina, seksbomba lot 50. a 60. XX wjeku

### Umrzili

* 2008 – Yves Saint-Laurent, francuski projektant mody

---

**Uobejzdrzij wszyjske dńi roku:**

Styczyń • Luty • Marzec • Kwjećyń • Moj • Czyrwjec • Lipjec • Śyrpjyń • Wrześyń • Paźdźerńik • Listopad • Grudźyń
#### Przipisy
# Ukrajina

|  |
| --- |
|  |
| **УкраїнаUkrajina* |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Fana Ukrajiny | Wapyn Ukrajiny |

 |
| Motto: (Ukr.) *Воля, Злагода, Добро* (*Wolność, Zgoda, Dobro*) |
| Hymn:  *Ще не вмерла України* (*Jeszcze ńy pomarła Ukrajina*) |
|  |
| Uoficjalno godka | ukrajińsko godka |
| Używane godki | ukrajińsko (67,5%), rusko (29,6%), rōmōńsko (0,7%), krymskotatarsko (0,5%), madziarsko (0,3%), bōłgarsko (0,3%) |
| Stolica | Kyjůw |
| Polityczny systym | republika |
| Zorta państwa | dymokracyjo parlamyntarno |
| Gowa państwa | Prezydynt Ukrajiny Wołodymyr Zelenski (Володимир Зеленський) |
| Przewodńiczůncy Rady | Ruslan Stefanchuk (Руслан Стефанчук) |
| Przikludziorz regjyrunku | Prymjer Yulia Svyrydenko (Юлія Свириденко) |
| Rozlygowańy  • cołkowity  • strzůdlůndowe wody | 44. we śwjeće 603,628 km² 12% |
| Liczba ludźi (2024)  • cołkowito   • gynstość zaludńyńo  • narodowośći | 36. we śwjeće 33 365 000 61 osůb/km² ukr: 77,8%, ros:17,3% |
| Istńeje po rozwjůnzańu: | ZSRR 24 śerpńa 1991 |
| Religijo (głůwno) | Prawosławje |
| Waluta | Hrywńa (UAH) |
| Czasowo zůna | UTC +2 - źima UTC +3 – lato |
| Kod ISO 3166 | UA |
| Necowo důmyna | .ua |
| Automobilowy kod | UA |
| Telefůniczny kod | +380 |
| Autůnůmiczne terytoryja | Krym |
|  |
|  |

**Ukrajina** (ukr.: *Україна*) – państwo we wschodńij Ojropje. Je nojwjynksze we Ojropje podug wjyrchu (kej ńy rachować Rusyje, kero leży we srogszyj tajli we Azyji).

## Geografijo

Ukrajina to druge nojwjynksze państwo we Ojropje podug placu rozlygowańo - 603 628 km² a tyż nojwjynksze państwo, kere leży ino w Ojropje. Na śwjeće Ukrajina mo 45. plac podug rozlygowańo ji wjyrchu. Nojwjynkszo gůra Ukrajiny to je *Gowerła*.

Krajne půnkty Ukrajiny:

* Půłnocny — zidlůng Gremjacz we Czerńihowskim uobwůdźe
* Půłedńowy — mjasto Foros we Krymje
* Zachodńi — wjeś Sołomonowo we Zakarpackim uobwůdźe
* Wschodńi — wjeś Ranńa Zorja we Łuhańskim uobwůdźe

Grańica mo s Polskům, Słowacyjům, Madźarůma, Růmůńijům, Mołdawijům na zachodźe, Bjołoruśům na půłnocy, Rusyjům na wschodźe. Cołkowito dugość grańice Ukrajiny to 6992 km.

Ukrajina tajluje śe na 24 uobwody, 2 mjasta wydźelůne a autůnůmiczno republika Krymu.

## Przipisy

|  |
| --- |
| **Państwa Ojropy** |
|
Albańijo
• Andora
• Austrijo
• Belgijo
• Bjołoruś
• Bośńa a Hercegowina
• Bułgaryjo
• Chorwacyjo
• Czesko Republika
• Czorno Gůra
• Dańijo
• Estůńijo
• Finlandyjo
• Francyjo
• Grecyjo
• Irlandyjo
• Islandyjo
• Italijo
• Liechtenstein
• Litwa
• Luksymburg
• Łotwa
• Madźary
• Malta
• Mjymcy
• Mołdawijo
• Můnako
• Norwygijo
• Ńiderlandy
• Polsko
• Portugalijo
• Půłnocno Macedůńijo
• Rusyjo
• Růmůńijo
• San Marino
• Słowacyjo
• Słowyńijo
• Syrbijo
• Szpańijo
• Szwecyjo
• Szwajcaryjo
• Turcyjo
• Ukrajina
• Watykůn
• Wjelgo Brytańijo |
# Burmistrz

**Burmistrz** - nŏjsrogszŏ funkcyjŏ miastowŏ. Burmistrz tradycyjniy doglōndŏ miastowe medyjã take jak: policyjŏ, pożarnŏ straż eli edukacyjŏ. Ôdpowiydziyalność je inksza podle roztomajtych lokalnych prawych struktōr. Niykere miasta majōm burmistrza za reprezyntacyjnōm gōwe, kej miastowŏ radã mŏ prawōm moc.

## Przipisy