Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bern

|  |
| --- |
|  |
| **Bern** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Wapyn Bern | Fana Bern |

 |
|  Bern |
| Państwo |  Szwajcaryjo |
| Kantůn | Bern |
| Prezydynt | Marieke Kruit (2025) |
| Plac | 51,62 km² |
| Położyńe | 46°56'53'' N 07°26'51'' E |
| Wysokość | 542 m n.p.m. |
| Ludźi (2024) • liczba ludźi • gynstość |  137 995 2673 uos./km² |
| Pocztowy kod  | 3000-3030 |
| Mjasta partnerske |  Salzburg |
| Położyńe na karće kraju Bern |
| Neczajta mjasta |
|  Galeryjo zdjyńć w Wikimedia Commons |

**Bern** (fr. *Berne*, it. *Berna*, ret. *Berna*) – mjasto we Szwajcaryji, stolica Szwajcaryji a kantůnu Bern. Je rozlygowane nade rzykům Aare.
# 1918

|  |
| --- |
|  rok 1918/MCMXVIII
XIX stoleće • **XX stoleće** • XXI stoleće
1913 « 1914 « 1915 « 1916 « 1917 « 1918 » 1919 » 1920 » 1921 » 1922 » 1923

Wydarzyńa:
* 28 lipca - zakůńczyńy I śwjatowyj wojaczki

Narodźyli śe:
 *Ekstra artikel: Kategoryjo:Rodzyńi we 1918.*
Umarli:
 *Ekstra artikel: Kategoryjo:Umarći we 1918.*
Śwjynta ruchůme:
* Wjelkanoc: 31 marca
* Boże Ćało: 30 moja
 |
# Kůngo

|  |
| --- |
|  |
| **République du CongoRepublika Kůnga* |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Fana Kůnga | Wapyn Kůnga |

 |
| Motto: (fr.) *Unite, Travail, Progres* (*Jedność-Robota-Postymp*) |
| Hymn:  *La Congolaise* (*Kůngijczycy*) |
|  |
| Uoficjalno godka | francusko godka |
| Stolica | Brazzaville |
| Polityczny systym | republika |
| Gowa państwa | prezydynt Kůnga Denis Sassou-Nguesso |
| Przikludziorz regjyrunku | prymier Kůnga Anatole Collinet Makosso |
| Rozlygowańy  • cołkowity  • strzůdlůndowe wody | 65. we śwjeće 342 000 km² km² 3,3% |
| Liczba ludźi (2011)  • cołkowito   • gynstość zaludńyńo | 146. we śwjeće 4 140 000 12 osůb/km² |
| ńypodlygość | uod Francyji 15 śyrpńa 1960 |
| Religijo (głůwno) |  |
| Waluta | 1 frank CFA (CDF) |
| Czasowo zůna | UTC UTC +1 |
| Kod ISO 3166 | CG |
| Necowo důmyna | .cg |
| Automobilowy kod | RCB |
| Telefůniczny kod | +242 |
| Autůnůmiczne terytoryja |  |
|  |

**Kůngo** (**Republika Kůnga**, fr.  *Congo, République du Congo*) – państwo we Africe Strzodkowyj, nad Atlantyckim Uoceanem. Grańica mo ze Gabůnym, Kamerůnym, Strzodkowoafrikańskům Republikům, Angolům (Kabinda) a Dymokratycznům Republikům Kůnga.

Kolůńijo Portugaliji a ńyskorzi Francyji, uod 1960 ńypodległe.

Krej bauersko-industryjowy, ze srogimi zasobůma anturalnych surowcůw (we tym djamynty a naftowo ropa).
# Tarragona

|  |
| --- |
|  |
| **Tarragona** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Wapyn Tarragony | Fana Tarragony |

 |
|  Tarragona |
| Państwo |  Szpańijo |
| Prowincja | Tarragona |
| Burmistrz | Josep Fèlix Ballesteros Casanova |
| Plac | 55,2 km² |
| Położyńe | 41°07'05'' N 01°15'07'' E |
| Wysokość | 69 m n.p.m. |
| Ludźi (2013) • liczba ludźi • gynstość |  133 545 2419,3 uos./km² |
| Mjasta partnerske |  Alghero, Italijo
 Avignon, Francyjo
 Klagenfurt, Austrijo
 Orléans, Francyjo
 Pompei, Italijo
 Stafford, Yngland |
| Położyńe na karće kraju Tarragona |
| Neczajta mjasta |
|  Galeryjo zdjyńć w Wikimedia Commons |

**Tarragona** – mjasto we Szpańiji, we autůnůmicznyj spůlnoće Katalůńijo, we prowincyji Tarragona. Stolica comarki Tarragonès. Morsko hawyna a uńiwersytet.
# Angola

|  |
| --- |
|  |
| **República de Angola** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Fana Angole | Wapyn Angole |

 |
| Motto: (łaćina) *Virtus Unita Fortior* (*Jedność zmŏcniŏ*) |
| Hymn: *Angola Avante* (*Naprzōd, Angolo*) |
|  |
| Uoficjalno godka | portugalskŏ |
| Stolica | Luanda |
| Polityczny systym | republika |
| Gowa państwa | prezydynt Angole João Lourenço |
| Przikludziorz regjyrunku | prezydynt João Lourenço |
| Rozlygowańy  • cołkowity  • strzůdlůndowe wody | 22. we śwjeće 1 246 700 km² 0% |
| Liczba ludźi (2014)  • cołkowito   • gynstość zaludńyńo | 50. we śwjeće 25 789 024 21 osůb/km² |
| niypodległość | ôd Portugalije 11 listopada 1975 |
| Religijo (głůwno) |  |
| Waluta | Kwanza (AOA) |
| Czasowo zůna | UTC +1 |
| Kod ISO 3166 | AO |
| Necowo důmyna | .ao |
| Automobilowy kod | ANG |
| Telefůniczny kod | +244 |
| Autůnůmiczne terytoryja |  |
|  |
|  |

**Angola** (Republika Angole - *República de Angola*) – państwo we połedniowo-zachodnij Afryce nad Ôceanym Atlantyckim, czōnek Unije Afrykańskij. Sōmsiaduje ze Dymokratycznōm Republikōm Kōnga, Namibijōm, Kōngym a Zambijōm. Dŏwnij była kolōnijōm portugalskōm. Posiadŏ wielke zasoby surowcōw naturalnych, we tym ropy naftowyj i dyjamyntōw.

Miano „Angola” wziōnło sie ze miana krōla N’Gola, władcy ludu Mbōndu, co żōł we ôkolicach Luandy. Jego krōlestwo było podbite a zniszczōne ôd Portugalije.
# Recep Tayyip Erdoğan

Erdoğan we 2012
**Recep Tayyip Erdoğan** (rodz. 24 lutygo 1954 we Stambule) - turecki polityker a ekonomista. Burmistrz Stambułu we 1994-1998. Bůł liderem AKP we lotach 2001-2014. Prymjer Turcyji uod 2003 ło 2014. Uod 28 śyrpńa 2014 je prezydyntem.

## Przipisy
# 1757

|  |
| --- |
|  rok 1757/MDCCLVII
XVII stoleće • **XVIII stoleće** • XIX stoleće
1752 « 1753 « 1754 « 1755 « 1756 « 1757 » 1758 » 1759 » 1760 » 1761 » 1762

Wydarzyńa:
* III ślůnsko wojaczka, batalijo pode Wrocławjym (22 listopada)

Narodźyli śe:
 *Ekstra artikel: Kategoryjo:Rodzyńi we 1757.*
Umarli:
 *Ekstra artikel: Kategoryjo:Umarći we 1757.*
Śwjynta ruchůme:
* Wjelkanoc: 10 kwjetńa
* Boże Ćało: 9 czyrwca
 |
# 1853

|  |
| --- |
|  rok 1853/MDCCCLIII
XVIII stoleće • **XIX stoleće** • XX stoleće
1848 « 1849 « 1850 « 1851 « 1852 « 1853 » 1854 » 1855 » 1856 » 1857 » 1858

Narodźyli śe:
 *Ekstra artikel: Kategoryjo:Rodzyńi we 1853.*
Umarli:
 *Ekstra artikel: Kategoryjo:Umarći we 1853.*
Śwjynta ruchůme:
* Wjelkanoc: 27 marca
* Boże Ćało: 26 moja
 |
# Fana Francyje

Fana Francyje
**Fana Francyje**, inakszyj mianowanŏ *Tricolore* je to prostokōnt podzielōny na trzi piōnowe pasy: modry, bioły i czerwōny. Fana mŏ proporcyje 2:3. Modry i czerwōny pochodzōm ôd fany Paryża, bioły je farba krōlewskŏ.

## Ôbejzdrzij tyż

* Herb Francyje
* Francyjŏ
# Prowansyjo

Rozlygowańy Prowansyje wyrůżńůne na czyrwjůno
**Prowansyjo** (fr. *Provence*, prow. *Provença* abo *Prouvènço*) – historyczno krajina połedńowo-wschodńij tajli Francyje, wele Strzůdźymnygo Morze, rozlygowano na wschůd uod rzyki Rhône a na zachůd uod Italije. Nojdźi śe sam połedńowo tajla francuskich Alpůw, nojwyższym wjyrchym je Mont Pelat.
# Pandymijo COVID-19

Rozwůj pandymije - potwjerdzůne przipadki uod 12 styczńa do 29 lutygo 2020
**Pandymijo COVID-19** - seryjo zachorowań na zakaźno ńymoc COVID-19 kero je wywoływano bez wirusa SARS-CoV-2. Sztartła na miće grudńa 2019 we chińskim mjeśće Wuhan. Na 13 kwjetńa 2024 zachorzało 704 753 890 ludźi a umrziło 7 010 681. Ńymoc je potwjyrdzůno we 229 państwach a terytoryjach. Nojwjyncyj zarażůnych je we USA, Indyjach, Francyji, Mjymcach, Brazyliji, Połedńowyj Koryje, Japůńiji, Italiji, Wjelgij Brytańiji a Rusyji. Skirz pandymije ńykere kreje zawarły grańice lo auslanderůw, uograńiczůne sům loty fligrůma a zgromadzyńa. Zawarto szule, kina, tyjatry a muzyja. Uodwoływane sům imprezy kulturalne a szportowe. Ojro 2020 a Letńe Uolimpijske Igrziska 2020 uostały przełożůne na 2021 rok. Ojrowizyjo 2020 uodwołano.

5 moja 2023 Śwjatowo Uorgańizacyjo Zdrowja uogłośůła, co COVID-19 ńy ma już śwjatowe zagrożyńe, nale mo być trejtowany jak kożdo inno ńymoc.

## Przipisy
# Cannes

|  |
| --- |
|  |
| **Cannes** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Wapyn Cannes | Fana Cannes |

 |
|  Cannes |
| Państwo |  Francyjŏ |
| Departamynt | Alpes-Maritimes |
| Burmistrz | David Lisnard (2025) |
| Plac | 19,62 km² |
| Położyńe | 43°33'05'' N 07°00'46'' E |
| Wysokość | 0-260 m n.p.m. |
| Ludźi (2022) • liczba ludźi • gynstość |  74 040 3734 uos./km² |
| Pocztowy kod  | 06400, 06150 |
| Mjasta partnerske |  Madryt
 Beverly Hills
 Shizuoka
 Acapulco
 Sanya
 Québec |
| Położyńe na karće kraju Cannes |
| Neczajta mjasta |
|  Galeryjo zdjyńć w Wikimedia Commons |

**Cannes** – mjasto we Francyji, we regijůńe Provence-Alpes-Côte d’Azur, we departamyńće Alpes-Maritimes. Je rozlygowane nade Strzůdźymnym Morzym. Uostrzodek turystyki a kultury - je sam doroczny Filmowy Festiwal.
# Rwanda

|  |
| --- |
|  |
| **Repubulika y'u Rwanda République du RwandaRepublika Rwandy* |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Fana Rwandy | Wapyn Rwandy |

 |
| Motto: (francusko godka) *Liberté, Coopération, Progrès* ('**Wolność, Wspůupraca, Postymp'**) |
| Hymn: *Czas trwania: 2 minuty i 19 sekund.2:19 Rwanda Nziza* (*Nasza Rwanda*) |
|  |
| Uoficjalno godka | francusko godka, kińjaruanda |
| Stolica | Kigali |
| Polityczny systym | republika |
| Gowa państwa | prezydynt Paul Kagame |
| Przikludziorz regjyrunku | prymjer Édouard Ngirente |
| Rozlygowańy  • cołkowity  • strzůdlůndowe wody | 144. we śwjeće 26 338 km² 5,3% |
| Liczba ludźi (2008)  • cołkowito   • gynstość zaludńyńo | 80. we śwjeće 10 186 000 387 osůb/km² |
| ńypodleguość | uod Belgije 1 lipca 1962 |
| Religijo (głůwno) |  |
| Waluta | frank rwandyjski (RWF) |
| Czasowo zůna | UTC +2 |
| Kod ISO 3166 | RW |
| Necowo důmyna | .rw |
| Automobilowy kod | RWA |
| Telefůniczny kod | +250 |
| Autůnůmiczne terytoryja |  |
|  |

**Rwanda**, **Republika Rwandy** – ńywjelge państwo we střodkowo-wschodńij Africe, pouožůne mjyndzy Dymokratycznům Republikům Kůnga (dowńij Zajirym) na zachodźe a Tanzańijům na wschodźe. Krům tygo granica mo s Ůgandům na půunocy a Burůndi na pouedńu. Je pouožůna na fest pofoudowanym teryńe, skiž tygo mo přidůmek *Kraj tyśůnca wzgůř* (fr. *Pays des Mille Collines* /ˈpei də mil kolin/; Igihugu cy'Imisozi Igihumbi we godce kiniarwanda). Jydna s nojsrogšych gynstośći zaludńyńo we Africe, uzaležńyńy uod bauerstwa, felerńy uprowjano źymja a suchy klimat sprowjajům, co Rwanda durś mo ńydostatek jodua a je sam bjyda.

Kraj je nojbaři znajůmy s ludobůjstwa we 1994 roku, we kerym zginyuo ńy myńi kej 800 000 ludźi.
# Aleksandr Puszkin

Aleksandr Puszkin
**Aleksandr Siergiejewicz Puszkin** (rus. *Алекса́ндр Серге́евич Пу́шкин*, IPA: [ɐlʲɪˈksandr sʲɪˈrɡʲejɪvʲɪt͡ɕ ˈpuʂkʲɪn]; rodz. 26 moja 1799, zem. 10 lutygo 1837) bōł ruski autōr czasu rōmantizma, uznŏwany za nŏjważnijszygo ruskigo dichtera we geszichcie a twōrce wespōłczesnyj ruskij literatury. Pisŏł niy yno wiyrsze, nale tyż rōmany, ôsprŏwki, dramaty a poymaty; malowŏł a rysowŏł.

Rodziył sia we Pyjterburgu we ślacheckij familiji (jigo staroszkiym bōł negr-niywolnik ze Etiopije Abram Gannibal, co miało ajnflus na życie a twōrczość poeta), uczył sia we Carskim Siole. Niyskorzi, skirz politycznygo klangu wiyrszōw wyciepany na połednie Imperyjōm (Krym, Ôdessa), kaj nale niy ustŏł pisać. Hajtnył sie ze Natalijōm Gōnczarowōm, we 1837 zginył we dueli.

## Necowe udwołaniŏ

* Gydichty Puszkina we ślōnskij gŏdce
# Chersůński uobwůd

**Chersůński uobwůd** – uobwůd, jydnostka admińistracyjnygo tajlůngu Ukrajiny. Wjyrch 28 461 km², ludźi 1 172 689.

Je potajlowany na 18 rejůnůw. Stolicům uobwůdu je Chersůń.

## Etniczny skłod

| № | Norodowość | Liczba ôsōb | % |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Ukrajinioki | 961 584 | 82,00 % |
| 2 | Rusy | 165 211 | 14,09 % |
| 3 | Biołorusy | 8 186 | 0,70 % |
| 4 | Tatary | 5 353 | 0,46 % |
| 5 | Ôrmiany | 4 548 | 0,39 % |
| 6 | Moldowany | 4 179 | 0,36 % |
| 7 | Turki | 3 736 | 0,32 % |
| 8 | Krymske Tatary | 2 072 | 0,18 % |
| 9 | Rōmy | 1 752 | 0,15 % |
| 10 | Żydy | 1 732 | 0,15 % |
| 11 | Inksze | 14 336 | 1,22 % |
|  | Cuzamyn | 1 172 689 | 100,00 % |

|  Ferwaltůngowy tajlůng Ukrajiny |
| --- |
| Uobwody |
charkowski •
chersůński •
chmelnycki •
czerkaski •
czerńihowski •
czerńowjecki •
dńipropetrowski •
důńecki •
iwanofrankowski •
kyjowski •
kirowohradzki •
lymberski •
łuhański •
mykołajowski •
uodeski •
połtawski •
růwjyński •
sumski •
ternopolski •
winnycki •
wołyński •
zakarpacki •
zaporiski •
żytomyrski |
| Autůnůmiczno republika | Autůnůmiczno Republika Krymu |
| Wydźelůne mjasta | Kyjůw • Sewastopol |
| Ten szablon: pokaż • dyskusja • edytuj |
# Wuhan

|  |
| --- |
|  |
| **Wuhan 武漢** |
|  Wuhan |
| Państwo |  Chińskŏ Ludowŏ Republika |
| Prowincyjo | Hubei |
| Burmistrz | Cheng Yongwen (2024) |
| Plac | 8494,41 km² |
| Położyńe | 30°35' N 114°17' E |
| Wysokość | 37 m n.p.m. |
| Ludźi (2020) • liczba ludźi |  12 326 500  |
| Nr kerunkowy | 27 |
| Pocztowy kod  | 430000–430400 |
| Mjasta partnerske |  Adelaide
 Arnhem
 Aszdod
 Bordeaux
 Borlänge
 Chartum
 Christchurch
 Cheongju
 Duisburg
 Fajsalabad
 Galați
 Győr
 Kijůw
 Kópavogur
 Manchester
 Markham
 Ōita
 Pittsburgh
 Porsgrunn
 St. Pölten
 Tebriz |
| Położyńe na karće kraju Wuhan 武漢 |
| Neczajta mjasta |
|  Galeryjo zdjyńć w Wikimedia Commons |

**Wuhan** - mjasto we Chińskij Ludowyj Republice, stolica prowincyji Hubei. Nojsrogszo strzůdlůndowo hawyna kreju. Srogi uostrzodek industryje a nauki. Mjasto powstoło we 1949 roku bez skuplowańy mjastůw Wuchang, Hanyang a Hankou.
# Heilbronn

|  |
| --- |
|  |
| **Heilbronn** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Wapyn Heilbronn | Fana Heilbronn |

 |
|  Heilbronn |
| Państwo |  Mjymcy |
| Land | Badyńijo-Wirtymbergijo |
| Burmistrz | Harry Mergel (2026) |
| Plac | 99,9 km² |
| Położyńe | 49°09' N 09°13' E |
| Ludźi (2024) • liczba ludźi • gynstość |  131 986 1321 uos./km² |
| Nr kerunkowy | 07131, 07066 |
| Pocztowy kod  | 74072-74081 |
| Rejestracyjne tabule | HN |
| Mjasta partnerske |  Béziers
 Frankfurt (Oder)
 Neath Port Talbot
 Stockport
 Słubicy
 Solothurn |
| Położyńe na karće kraju Heilbronn |
| Neczajta mjasta |
|  Galeryjo zdjyńć w Wikimedia Commons |

**Heilbronn** – mjasto na prowach krysu we Mjymcach, we landźe Badyńijo-Wirtymbergijo, śedźiba krysu Heilbronn.
# Basel

|  |
| --- |
|  |
| **Basel** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Wapyn Basel | Fana Basel |

 |
|  Basel |
| Państwo |  Szwajcaryjo |
| Kantůn | Basel-mjasto |
| Plac | 23,85 km² |
| Położyńe | 47°33'27'' N 07°35'33'' E |
| Wysokość | 260 m n.p.m. |
| Ludźi (2024) • liczba ludźi • gynstość |  177 571 7445 uos./km² |
| Pocztowy kod  | 86000 |
| Mjasta partnerske |  Puerto Cabezas
 Pretoria
 Wan |
| Położyńe na karće kraju Basel |
| Neczajta mjasta |
|  Galeryjo zdjyńć w Wikimedia Commons |

**Basel** (fr. *Bâle*, it. *Basilea*, ret. *Basilea*) – mjasto we Szwajcaryji, do kupy ze gminůma Riehen a Bettingen tworzy kantůn Basel-mjasto. Chymiczno a farmaceutyczno industryjo. Je rozlygowane nade Rynym, ńydaleko uod grańicy ze Mjymcůma a Francyjům.
# Arequipa

|  |
| --- |
|  |
| **Arequipa** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Wapyn Arquipy | Fana Arquipy |

 |
|  Plaza de Armas we Arequipje |
| Państwo |  Peru |
| Regijůn | Arequipa |
| Alkad | Víctor Hugo Rivera (2025) |
| Plac | 502,46 km² |
| Położyńe | 16°23'56'' S 71°32'13'' W |
| Wysokość | 2335 m n.p.m. |
| Ludźi (2024) • liczba ludźi • gynstość |  1 177 200 2274,6 uos./km² |
| Nr kerunkowy | 54 |
| Pocztowy kod  | 04 |
| Mjasta partnerske |  Vancouver
 Charlotte
 Kantůn
 Córdoba
 Guanajuato
 Iquique
 Guadalajara
 La Paz
 Santa Cruz
 Seattle
 Chiclayo
 Cochabamba
 Troyes
 Guayaquil
 Acapulco
 Lůndyn
 Meksyk
 Piura
 Honolulu
 Pejtersburg
 Biella
 Montevideo
 Milano
 Firenze  |
| Położyńe na karće kraju Arequipa |
| Neczajta mjasta |
|  Galeryjo zdjyńć w Wikimedia Commons |

**Arequipa** - mjasto we Peru, stolica regijůnu Arequipa. Uostrzodek nauki.
# Abu Zabi

|  |
| --- |
|  |
| **Abu Zabi** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Wapyn Abu Zabi | Fana Abu Zabi |

 |
|  Abu Zabi |
| Państwo |  Zjednoczůne Arabske Ymiraty |
| Ymirat | Abu Zabi |
| Szejk | Saif Badr Al Qubaisi |
| Plac | 972 km² |
| Położyńe | 24°28'00'' N 54°22'00'' E |
| Wysokość | 27 m n.p.m. |
| Ludźi (2018) • liczba ludźi • gynstość |  1 450 000 1500 uos./km² |
| Mjasta partnerske |  Betlejym
 Madryt
 Houston
 Brisbane
 Islamabad
 Mińsk
 Nikozyjo
 Iquique
 Dżakarta
 Roskilde |
| Położyńe na karće kraju Abu Zabi |
| Neczajta mjasta |
|  Galeryjo zdjyńć w Wikimedia Commons |

**Abu Zabi** (arab. أبو ظبي, Abū Ẓaby) – stolica Zjednoczůnych Arabskich Ymiratach a ymiratu Abu Zabi. Je rozlygowano na wyspje Abu Zabi. Uostrzodek gospodarki, finansůw a kultury, morsko hawyna.