Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Roswell (Georgia)

|  |
| --- |
|  |
| **Roswell** |
|  Sztadamt we Roswell |
| Państwo |  Zjednoczōne Sztaty |
| Sztat | Georgia |
| Plac | 108,77 km² |
| Położyńe | 34°01'19'' N 84°21'33'' W |
| Wysokość | 350 m n.p.m. |
| Ludźi (2010) • liczba ludźi • gynstość |  88 346 898,56 uos./km² |
| Nr kerunkowy | 770, 678, 404 |
| Pocztowy kod  | 30075-30077 |
| Położyńe na karće kraju Roswell |
| Neczajta mjasta |
|  Galeryjo zdjyńć w Wikimedia Commons |

**Roswell** – mjasto we USA, we sztaće Georgia, we hrabstwje Fulton.
# Kōmputrowy szpil

Autōmat ze szpilym *Pong*
**Kōmputrowy szpil** (**szpil wideo**, ang. *video game*) – zorta kōmputrowego softwaru przeznaczōnego do cwekōw szpasowych bydź edukacyjnych (interaktywny szpas) a wymŏgajōncego ôd używŏcza (grŏcza) rozwiōnzowaniŏ auftragōw (bp. logicznych abo zręcznościowych). Szpile kōmputrowe mogōm być sztartowane na ôsobistych kōmputrach, autōmatach, kōnsolach do szpilu, telewizōrach, mobilniokach a inkszych mobilnych maszinach, nazywanych cuzamyn sprzyntowymi platformami. Auftragi stawiane przed grŏczym we szpilach kōmputrowych rōżniōm sie we znŏleżności ôd zorty a mogōm polygać na przikłŏd na rozwiōnzaniu auftragu logicznego, eliminacyji wirtualnych ôpacznikōw eli tyż rywalizacyje ze sztucznõ inteligyncyjōm bydź inkszymi grŏczami (wieloôsobowy szpil). Interaktywny szpas w cylach fachowych nosi miano elektrōnicznego szportu (ang. *esports*).

## Historyjŏ

Kōmputrowe szpile wywodzōm sie ze planszowych, kamrackich, fabularnych szpilōw jak tyż roztōmajtych szportowych dyscyplin. Zaczōntki elektrōnicznego softwaru przeznaczōnego do cwekōw szpasu wiōnzać przinŏleży ze prototypami kōnstruowanymi na amerykōńskich uczelniach. Kōmputrowe szpile stały sie produktym masowym za sprawōm hyrskości telewizyjnych kōnsolōw a autōmatōw we latach 70. XX stoleciŏ. Społym ze postympujōncõ miniaturyzacyjōm platform jak tyż nastōniym przenośnych maszin do graniŏ, zyskiwały ône corŏz srogszõ hyrskość. Specjalistyczne podszukowaniŏ tykajōnce szpilōw (ludologia) skazujōm na znaczōncy jejich wpływ na psychikã grŏcza – tak pozytywny, jak i negatywny. Kontrowersje tykajōm tyż klasyfikowaniŏ interaktywnego szpasu za dōmyny kōnsztu.

## Zorty

Ściepniyńcie ekranu ze piyrszoôsobowyj strzylanki *The Depot*
Wyrōżniōmy mocka zort kōmputrowych szpilōw, miyndzy inkszymi:

* grajfkowe
* symulatōry
* wyścigowe
* logiczne
* RPG
* turowŏ strategijŏ
* strategijŏ realnegŏ czasu
* stawiyaniyŏ miastã
* wizualny rōman
* FPS

## Przipisy
# Żydy

**Żydy** (dosłowńy "te, co przajům Jehowje" ze hebr. Jehudim, **יהודים**) – semicko nacyja, we starożytnośći pomjyszkujůnca Palestyna (uokryślańi sam byli tyż kej Izreality, abo Hebrajczyki), godajůnca wuůnczas we hebrajskij godce, a we strzedńich a nowych storoczach pomjyszkujůnco na cołkej źymji używajůnc roztomajtych godek. Terozki je ich kole 13,3 mln, a powyżyj 5 miljůnůw je we Izraelu a USA. Znůmymi Żydůma sům m.in.: Albert Einstein, Majmońides, Golda Meir.

## Przipisy
# Islandyjo

|  |
| --- |
|  |
| **Lýðveldið ÍslandRepublika Islandyje* |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Fana Islandyji | Wapyn Islandyji |

 |
| Hymn:  *Lofsöngur* (*Pochwalny hymn*) |
|  |
| Uoficjalno godka | islandzko godka |
| Stolica | Reykjavík |
| Polityczny systym | dymokracyjo |
| Zorta państwa | parlamyntarno dymokracyjo |
| Gowa państwa | Prezydynt Halla Tómasdóttir |
| Przikludziorz regjyrunku | prymjer Bjarni Benediktsson |
| Rozlygowańy  • cołkowity  • strzůdlůndowe wody | 107. we śwjeće 103 125 km² 2,7% |
| Liczba ludźi (2016)  • cołkowito   • gynstość zaludńyńo | 182. we śwjeće 332 529 3,2 osůb/km² |
| ńypodległość | uod Dańije 1 grudńa 1918 (pozostoła we ůńije) 17 czyrwca 1944 (uogłoszyńy Republiki) |
| Religijo (głůwno) | luterańizm |
| Waluta | islandzko korůna (ISK) |
| Czasowo zůna | UTC UTC ±0 |
| Kod ISO 3166 | IS |
| Necowo důmyna | .is |
| Automobilowy kod | IS |
| Telefůniczny kod | + 354 |
| Autůnůmiczne terytoryja |  |
|  |

**Islandyjo**, **Republika Islandyje** (*Ísland*, *Lýðveldið Ísland*) – państwo rozlygowane we Půłnocnyj Ojropje, kere uobejmuje wyspa uo takim samym mjańe a raja myńszych wyspůw, kej Vestmannaeyjar, Grimsey a inksze. Islandyjo przinoleży do nordyckich krejůw, a Islandczyki noleżům do skandynawskich ludůw.

Na Islandyji je srogo wulkańiczno aktywność a wykorzistywano je geotermalno ynergijo - same słowo "gejzer" pochodźi ze islandzkij godki. Mjano kraju uoznoczo "źymja lodu" a je lo Islandyje akuratne, lodowcůw je sam kupa, nojsrogsze: Vatnajökull - 8300 km², Langjökull - 953 km², Hofsjökull - 925 km², Mýrdalsjökull - 596 km² a Drangajökull - 160 km².

Bezma 60% ludnośći pomjyszkuje we stolicy - Rekjavíku a jygo mjejskij skupińe, pozostało tajla nojczyńśći uostrzodki wele wybrzeżo Atlantyckigo Uoceanu.

Anfang uosadńictwa bůł sam we 847 roku. Uod 930 fůngowoł Althing - zorta wjeca, kery połńůł fůnkcyjo stanowjyńo prawa. Po uokreśe samodźelności, kery trwoł 300 lot, Islandyjo popadła we zoleżność uod Norwygije, a ńyskorzi Dańije. Ńypodlygłość dostała we 1918 roku, a uod 1944 je rybublikům.

Mimo, iże podstawům gospodarki a dźiśej je łůw, nojwjyncy (69%) Islandczykůw mo robota we bedynterowańu, nojczyńśći we turystyce.

|  |
| --- |
| **Państwa Ojropy** |
|
Albańijo
• Andora
• Austrijo
• Belgijo
• Bjołoruś
• Bośńa a Hercegowina
• Bułgaryjo
• Chorwacyjo
• Czesko Republika
• Czorno Gůra
• Dańijo
• Estůńijo
• Finlandyjo
• Francyjo
• Grecyjo
• Irlandyjo
• Islandyjo
• Italijo
• Liechtenstein
• Litwa
• Luksymburg
• Łotwa
• Madźary
• Malta
• Mjymcy
• Mołdawijo
• Můnako
• Norwygijo
• Ńiderlandy
• Polsko
• Portugalijo
• Půłnocno Macedůńijo
• Rusyjo
• Růmůńijo
• San Marino
• Słowacyjo
• Słowyńijo
• Syrbijo
• Szpańijo
• Szwecyjo
• Szwajcaryjo
• Turcyjo
• Ukrajina
• Watykůn
• Wjelgo Brytańijo |
# Ryn (rzyka)

Ryn we Gottslieben
**Ryn** (fr. *Rhin*, mjym. *Rhein*, ńid. *Rijn*) – rzyka we Ojropje, na 1233 km dugo. Zdrzůdło mo we Szwajcarskich Alpach a uchodźi ku Půłnocnymu Morzu. Płyńy bez Austrijo, Liechtenstein, Szwajcaryjo, Mjymcy, Francyjo a Ńiderlandy.
# Hyca

**Hyca** – zorta pogody, przi keryj tymperatura luftu je przez +30 °C (we ćyńu, przi zolu). Nojsrogszo hyca na Źymje bůła we Al-Azizija we Libiji: +57,8 °C.
# Azerskŏ gŏdka

| *Azəricə / Azəri dili / Azərbaycan dili / Azərbaycanca*
آذربایجان دیلی / آذربایجانجا / آذری دیلی / آذریجه |
| --- |
| **Używanŏ we** | Iran, Azerbejdżōn, Turcyjŏ, Gruzyjŏ, Rusyjŏ, Afganiystan, Irak, Turkmyniystan, Syryjŏ  |
| **Używŏcze** | 23mln. |
| **Familijŏ** | Ałtajske gŏdki
 Turecke gŏdki
  Oghuzke gŏdki
  **Azerskŏ gŏdka** |
| **Dialekty** | {{{dialekty}}} |
| Ôficjalny sztatus |
| **Ôficjalnŏ we** | *Azerbejdżōn*
 Rusyjŏ |
| **Regulowanŏ ôd** | *Niy je regulowanŏ* |
| Kody |
| **ISO 639-1** | `az` |
| **ISO 639-2** | `aze` |
| **ISO 639-3** | `aze` |
|  |

**Azerskŏ gŏdka** – tureckŏ gŏdka ôficyjnŏ we Azerbejdżōniy.

## Przipisy

|  |
| --- |
| **Turecke gŏdki** |
| **Arghuske gŏdki** |
• Chalajskŏ |
| **Karlucke gŏdki** |
• Chorezmiańskŏ gŏdka†
• Czagatajskŏ†
• Ejnuskŏ
• Iliskŏ
• Lopskŏ
• Ujgurskŏ
• Uzbeckŏ |
| **Kipczakske gŏdki** |
• Baszkirskŏ
• Fergańskŏ†
• Karaczaj-bałkarskŏ
• Karaimskŏ
• Karakalpakskŏ
• Kazachskŏ
• Kipczakskŏ†
• Krymczakskŏ
• Krymskotatarskō
• Kumańskŏ†
• Kumyckŏ
• Kyrgyskŏ
• Nogajskŏ
• Starotatarskŏ†
• Sibiriskŏ
• Tatarskŏ
• Urumskŏ |
| **Oghurske gŏdki** |
• Bołgarskŏ†
• Czuwaskŏ
• Kazarskŏ †
• Tureckŏawarskŏ † |
| **Oghuzke gŏdki** |
• Afszarskŏ
• Azerskŏ
• Bałkańskŏgagauskŏ
• Gagauskŏ
• Kaszkajskŏ
• Krymskŏtureckŏ †
• Khorasanŏ-tureckŏ
• Ottomańskŏ tureckŏ †
• Peczyńskŏ †
• Salarskŏ
• Starŏ anatolijskŏ tureckŏ †
• Tureckŏ
• Turkmyńskŏ |
| **Syberyjske gŏdki** |
• Ałtajskŏ
• Chakaskŏ
• Czułymskŏ
• Dolgańskŏ
• Duchańskŏ
• Fuyukirgiskŏ
• Jakuckŏ
• Sarijugurskŏ
• Starŏtureckŏ †
• Starŏujgurskŏ †
• Szoryjskŏ
• Tofaskŏ
• Tuwaskŏ |
| **Inksze** |
• Prototureckŏ |
|  | † martwe |