Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Bliski Weschōd

Bliski Weschōd
Politycznŏ karta
**Bliski Weschōd** (arab. الشرق الأوسط, hebr. המזרח התיכון, per. Xâvar-e Miyâne) to je regiōn geograficzny leżōncy na styku Azyje, Ojropy i Afryki.

## Geografijŏ

Ôbyjmuje ôn zaôbycz państwa położōne we połedniowo-zachodnij Azyji. Nojczyńścij do krŏjōw Bliskigo Weschodu zaliczŏ sie: Saudyjskõ Arabijõ, Bahrajn, Cypr, Egipt, Irak, Iran, Izrael z Palestynōm, Jymyn, Jordanijõ, Katar, Kuwejt, Liban, Ōman, Syryjõ, Turcyjõ i Zjednoczōne Ymiraty Arabske. W sumie zajmujōm ône wiyrchniã kol. 9,7 mln km² z wielościōm ludności wynoszōncõ 450 mln miyszkańcōw (2012).

## Historyjŏ

Bliski Weschōd je regiōnym, kaj snŏdź napoczły sie procesy przejściŏ ze paleolitu do neolitu. Regiōn tyn (Żyzny Pōłmiesiōnczek) je tyż kolybkōm wielgich cywilizacyji antycznych (Mezopotamijŏ, antyczny Egipt) jak tyż trzech wielgich religiji abrahamowych: judaizmu, krześcijōństwa i islamu. Bez blisko trzidzieści stoleci było to cyntrum antycznego świata.

Po I wojaczce światowyj na Bliskim Weschodzie ściyrały sie gyszefty Francyje i Wielgij Brytanije, po II wojaczce zaczły stopniowo tracić swoje wpływy na rzecz Zjednoczōnych Sztatōw.

## Ekōnōmijŏ

Bliski Weschōd je barzo wŏżnym regiōnym ekōnōmicznym, kaj kōncyntruje sie srogŏ tajla światowego wydobyciŏ petroleju. Pōnadto krojcujōm sie sam wŏżne miyndzynŏrodowe linie kōmunikacyje flugowyj i morskij (Kanał Sueski).

## Linki zewnyntrzne

* Emiddle East – Portal ô krŏjach Bliskigo Weschodu
# Brazylijo

|  |
| --- |
|  |
| **Brasil** Brazylijo |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Fana Brazylije | Wapyn Brazylije |

 |
| Motto: (port.) *Ordem e Progresso* (*Porzůndek i Postymp*) |
| Hymn:  *Hino Nacional Brasileiro* (*Norodowy hymn Brazylije*) |
|  |
| Uoficjalno godka | portugalsko godka |
| Używane godki | portugalsko godka |
| Stolica | Brasilia |
| Polityczny systym | Federalno Republika |
| Gowa państwa | Prezydynt Jair Bolsonaro |
| Rozlygowańy  • cołkowity  • strzůdlůndowe wody | 5.. we śwjeće 8 511 965 km² |
| Liczba ludźi (2007)  • cołkowito   • gynstość zaludńyńo  • narodowośći | 5. we śwjeće 190 010 650 22,4 osůb/km² Brazylijczyki |
|  |  |
| Religijo (głůwno) | krześćijaństwo |
| Waluta | brazylijski real (BRL, brl) |
| Czasowo zůna | UTC -2 do -5 – źima UTC -1 do -4 – lato |
| Kod ISO 3166 | BR |
| Necowo důmyna | .br |
| Automobilowy kod | BR |
| Telefůniczny kod | +55 |
| Autůnůmiczne terytoryja |  |
|  |

**Brazylijo** (połne mjano: *Federacyjno Republika Brazylije*; port.: Brasil, República Federativa do Brasil) – nojwjynksze podug wjyrchu a wjelośći ludźi państwo we Połedńowyj Americe.

Zaludńůno uod Indjanerůw uod ńy myńi kej 6000 rokůw przed jeji uodkryćym bez Portugalczykůw kole 1500 roku. Jeji kolůńizacjo bůła bez nostympne 300 lot. Uod poczůnku stolećou naśilůły śe důnżyńo do samostanowjyńo, aże we 1822 princ-rygynt Pyjter I uogłośůł samostanowjyńy Brazylije. Na kůńec XIX stolećo a we poczůnkach stolećou bůł sam wjelgi napływ ymigrantůw ze Ojropy.