Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 4 listopada

|  |
| --- |
| **Strzoda**
10
 czyrwca
**2026szl: 60 526** |

**4 listopada** – sztworty dźyń listopada, a 308. dźyń roku podug używanygo na Ślůnsku grygůrjańskigo kalyndorza. Do kůńca roku uostoło 57 dńi.

---

**Uobejzdrzij wszyjske dńi roku:**

Styczyń • Luty • Marzec • Kwjećyń • Moj • Czyrwjec • Lipjec • Śyrpjyń • Wrześyń • Paźdźerńik • Listopad • Grudźyń
#### Przipisy
# Sardyńijo

| **Sardyńijo** |
| --- |
|  |
| *Fana Sardyńije* |
| **Podstawowe dane:** |
| Stolica: | Cagliari |
| Powjyřchńa: | 24 090 km² |
| Ludność: | 1 667 172 |
| Gynstość zalud.: | 69 uos./km² |
| **Dane admińistracyjne:** |
| Prowincyje: |
 8

* Cagliari
* Nuoro
* Oristano
* Sassari
* Carbonia-Iglesias
* Medio Campidano
* Olbia-Tempio
* Ogliastra
 |
| Gminy: | 377 |
|  |
| *Pouožyńy rygjůna* |

**Sardyńijo** (it.: *Sardegna*) – to je skalisto wyspa, drugo podug placu na Strzůdźymnym Morzu. Do kupy s pobliskimi wyspůma tworzy admińistracyjny rygjůn Italije. Je sam ůng. 7000 nuragůw - mygalitycznych wjeżůw s II tyśůnclećo p.n.e.

Prezydyntym rygjůnu je Renato Soru. We użyću je, krům italskij godki, tyż sardyńsko godka.

## Necowe uodwołańa

* neczajta rygjůnu Sardyńijo
# Kurt Vonnegut

Kurt Vonnegut
(1972)
**Kurt Vonnegut** (rodz. 11 listopada 1922 we Indianapolis, um. 11 kwjećyńa 2007 we Nowym Jorku) – amerikański pisorz.

### Ńykere kśůnżki

* *Player Piano*
* *The Sirens of Titan*
* *Mother Night*
* *Cat's Cradle*
* *God Bless You, Mr. Rosewater*
* *Slaughterhouse-Five*
* *Welcome to the Monkey House*
* *Happy Birthday, Wanda June*
* *Breakfast of Champions*
* *Slapstick*
* *Jailbird*
* *Palm Sunday*

### Necowe uodwołańa

* Neczajta Vonneguta
# 20th Century Studios

|  |
| --- |
|  |
| **20th Century Studios, Inc.** |
| Plik:20thcenturystudios.svg |
|  Sztudio 20th Century Studios |
| Krŏj |  Zjednoczōne Sztaty |
| Siydziba | Century City |
| Adresa | Fox Studio Lot Building 88, 10201 West Pico Boulevard |
| Nastōnie | 31 mŏja 1935 |
| Zorta prawnŏ | włŏściciel: The Walt Disney Company |
| Prezes | Steve Asbell |
| Wielość zatrudniōnych | 2300 (2018) |
|  Galeryjŏ we Wikimedia Commons |
| Internetowŏ zajta |

Siydziba dyrekcyje 20th Century Studios
**20th Century Studios, Inc.** (dŏwnij **20th Century Fox**) – jedne ze bazowych amerikańskich filmowych sztudiōw, położōne we Century City we przestrzyństwie hrabstwa Los Angeles na zachōd ôd Beverly Hills, przinŏleżōnce do The Walt Disney Company.

## Historyjŏ

We 1933 roku Joseph Schenck a Darryl F. Zanuck założyli filmowe sztudio 20th Century Pictures, kere 28 grudnia 1934 ôstało połōnczōne z założōnym we 1915 roku bez Williama Foxa fyrmōm przedŏwajōncym filmy Greater New York Film Rental a sztudiym Fox Office Attractions Company. Skuli tyj fuzyje powstoło sztudio *Twentieth Century-Fox Film Corporation*, znane za *20th Century Fox*.

We 2019 roku, społym z inkszymi aktywami 21st Century Fox, ôstało przejynte bez The Walt Disney Company a terŏźnie stanowi filijõ Walt Disney Studios (parta The Walt Disney Company). Na przełōmie 2019 a 2020 roku nowy posiedziciel zmiyniōł miano sztudia na *20th Century Studios*. Stało sie tak bez to, coby żŏdyn niy mylił filmowego sztudia z Fox Corporation.

## Przipisy
# DreamWorks

Logo DreamWorks
**DreamWorks** to je amerikańske filmowe sztudio, kere zajmuje sie produkcyjōm a dystrybucyjōm filmōw. Mo siydzibã pod adresōm 100 Universal City Plaza we Universal City we sztacie Kalifornijŏ.
# Mars

**Mars** |
Zdjynće Marsa kere zrobjyua sonda Viking 1 |
| --- |
| Uodkryće |
| Uodkrywca | - |
| Data uodkryćo | Znony we starożytnośći |
| Parametry uorbity (J2000) |
| Strzedńe uoddalyńe uod Słůńca | 227 936 637 km 1,523 662 31 j.a. |
| Uobwůd orbity | 1,429 T m 9,553 j.a. |
| Mimostrzůd | 0,0935 |
| Peryhelium | 206 644 545 km 1,381 333 46 j.a. |
| Aphelium | 249 228 730 km 1,665 991 16 j.a. |
| Rok gwjozdowy | 686,9601 dni (1,8808 lot) |
| Synodyczny uokres uobjygu | 779,96 dni 2,135 lot |
| Gibkość uorbitalno | min. 21,97 km/s stř. 24,13 km/s maks. 26,50  km/s |
| Satelity naturalne | 2 |
| Charakterystyka fizyczno |
| Szyrzka růwńikowo | 6 804,9 km (0,533 Źymje) |
| Szyrzka bjegunowo | 6 754,8 km (0,531 Źymje) |
| Klapńyńće | 0,00736 |
| Plac | 1,448×108 km² (0,284 Źymje) |
| Uobjyntość | 1,638×1011 km³ (0,151 Źymje) |
| Masa | 6,4185×1023 kg (0,105 Źymje) |
| Gynstość | 3,934 g/cm³ |
| Přispjyšyńy grawitacyjne na růwńiku | 3,69 m/s² (0,376 g) |
| Gibkość ućeczki | 5,027 km/s |
| Uokres zwyrtńyńćo | 1,025 957 d (24 h 36 min) |
| Gibkość uobrotu | 868,22 km/h (na růwńiku) |
| Nachylyńe uośi planety | 25,19° |
| Deklinacyjo | 52,886 50° |
| Albedo | 0,15 |
| Temp. powjerzchńi\* |  |
|  **– minimalno** | 133K (-140 °C) |
|  **– středńo** | 210K (-63 °C) |
|  **– maksymalno** | 293K (20 °C) |
| Skuod atmosfery |
| Ciśńyńe atmosferyčne | 0,7-0,9 kPa |
| Dwutlynek wůngla | 95,32% |
| Azot | 2,7% |
| Argon | 1,6% |
| Tlyn | 0,13% |
| Tlynek wůngla | 0,07% |
| Para wodno | 0,03% |
| Tlynek azotu | 0,01% |
| Neon | 2,5 ppm |
| Krypton | 300 ppb |
| Ksenon | 80 ppb |
| Uozon | 30 ppb |
| Metan | 10,5 ppb |

**Mars** – sztworto podug uoddalyńo uod Słůńca planeta Ůkuodu Słůnečnygo. Mjano planety je wźynte uod mjana rzimskigo bůga wojny – Marsa. Przijynto tak skiż jygo farby, kera przi uobserwacyji wydowo śe być rdzawo-czerwůno a kojarzůła śe starożytnym s pożůgům wojynnům. Widźany uodćyń bjere śe stůnd, aże powjerzchńo planety je pokryto tlynkůma żelaza. Mars mo dwa ńywjelge kśynżyce uo ńyrygularnych ksztoutach – Fobosa a Deimosa – prawdopodobńy sům to dwje planetoidy przechwycůne bez pole grawitacyjne Marsa. Przipuszczo śe, co na Marśe můguo kjejś powstać żyće, nale uobecńy ńy mo na to solidnych dowodůw.

Mars je jydnům s pjyńću planet widocznych gouym ślypjym. W uopozycyji uośůngo jasność do -3,0 wjelgośći gwjazdowyj a szyrzka kůntowo do 25".
# Bell Gardens

|  |
| --- |
|  |
| **Bell Gardens** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Wapyn Bell Gardens | Fana Bell Gardens |

 |
| Państwo |  Zjednoczōne Sztaty |
| Sztat | Kaliforńijo |
| Burmistrz | Jorgel Chavez Miguel De La Rosa (2026) |
| Plac | 6,38 km² |
| Położyńe | 33°58'05'' N 118°09'22'' W |
| Wysokość | 37 m n.p.m. |
| Ludźi (2020) • liczba ludźi • gynstość |  39 501 6202,38 uos./km² |
| Położyńe na karće kraju Bell Gardens |
| Neczajta mjasta |

**Bell Gardens** – mjasto we USA, we sztaće Kaliforńijo, we hrabstwje Los Angeles.
# 2014

|  |
| --- |
|  rok 2014/MMXIV
XX stoleće • **XXI stoleće** • XXII stoleće
2009 « 2010 « 2011 « 2012 « 2013 « 2014 » 2015 » 2016 » 2017 » 2018 » 2019

Roczńice:
* 28 lipca - 100-leće I śwjatowyj wojny

Wydarzyńo:
* 13 styczńa - Cristiano Ronaldo erbnůł Złoto Bala FIFA za rok 2013
* 28 kwjetńa - Jůn Paul II uogoszůny śwjyntym

Pomarli:
Śwjynta ruchůme:
* **Tusty Czwortek**: 27 lutygo
* **Uostatki**: 4 marca
* **Popjelec**: 5 marca
* **Ńydźela Palmowo**: 13 kwjetńa
* **Wjelgi Czwortek**: 17 kwjetńa
* **Wjelgi Pjůntek**: 18 kwjetńa
* **Wjelgo Sobota**: 19 kwjetńa
* **Wjelganoc**: 20 kwjetńa
* **Pyńdźołek Wjelganocny**: 21 kwjetńa
* **Pesach**: 15 kwjetńa – 22 kwjetńa
* **Wńybowstůmpjyńy**: 29 moja
* **Zesłańy Ducha Śwjyntygo**: 8 czyrwca
* **Boże Ćoło**: 19 czyrwca
* **Adwent**: 30 listopada
 |
# Köln

|  |
| --- |
|  |
| **Köln** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Wapyn Köln | Fana Köln |

 |
| Państwo |  Mjymcy |
| Land | Půłnocno Nadryńijo-Westfalijo |
| Burmistrz | Torsten Burmester (2025) |
| Plac | 405,01 km² |
| Położyńe | 50°56'00'' N 06°57'00'' E |
| Wysokość | 53 m n.p.m. |
| Ludźi (2024) • liczba ludźi • gynstość |  1 024 621 2530 uos./km² |
| Pocztowy kod  | 50667–51149, 51467 |
| Rejestracyjne tabule | K |
| Położyńe na karće kraju Köln |
| Neczajta mjasta |

**Köln** – mjasto na prowach krysu we Mjymcach, we landźe Půłnocno Nadryńijo-Westfalijo. Sztworte podug wielośći ludźi we Mjymcach a nojwjynksze we landźe. Je rozlygowane nade rzykům Ryn. Uostrzodek religijny (śedźiba arcybiskupstwa), naukowy, kultury a industryji.

Założůne uod Rzimjanůw na placu kaj dowńij bůł jeich uobůz, we kerym rodźůła śe Agrypina Modszo. We 50 roku mjanowano uosada *Colonia Claudia Ara Agrippinensium*.
# 1 listopada

|  |
| --- |
| **Strzoda**
10
 czyrwca
**2026szl: 60 526** |

**1 listopada** – pjyrszy dźyń listopada, a 305. dźyń roku podug używanygo na Ślůnsku grygůrjańskigo kalyndorza. Do kůńca roku uostoło 60 dńi.

### Śwjynta

* Rzimskokatolicki kośćůł:
	+ Wszyjskich Śwjyntych

### Wydarzyńa na śwjeće

* 1503 - Juljusz II uostoł wywelowany na papjyża

### Rodźyli śe

* 1925 - Friedrich Laband, gůrnoślůnski fusbalok, reprezyntant Mjymcůw

### Umrzili

* 2008 - Nathaniel Mayer, amerikański muzyk kery śpjywoł pjosynki ze zorty rhythm and blues
* 2009 - Claude Lévi-Strauss, francuski antropolog

---

**Uobejzdrzij wszyjske dńi roku:**

Styczyń • Luty • Marzec • Kwjećyń • Moj • Czyrwjec • Lipjec • Śyrpjyń • Wrześyń • Paźdźerńik • Listopad • Grudźyń
#### Przipisy
# Nowy Jork (sztat)

|  |
| --- |
|  |
| **Nowy Jork** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Fana stanowo Nowygo Jorku | Pječyńć stanowo Nowygo Jorku |

 |
| Přidůmek: *Empire State* |
| Dewiza: *Excelsior* |
|  |
| Państwo |  Zjednoczōne Sztaty
 |
| Stolica | Albany |
| Nojsrogše mjasto | Nowy Jork |
| Gubernator | Kathy Hochul |
| Powjeřchńa
 • cuzamyn
 • lůndowo
 • wodno
 • % wodno | na 27 placu
141.205 km²
122.409 km²
18.795 km²
13,3 % |
| Populacyjo (2000) | na 3 placu
19 490 297 |
| Gynstość zaludńyńo (2000) | na 7 placu
157.81 /km² |
| Piramida wjeku  |
| Wleźyńe do Uńije
 • kolejność
 • data |
11
26 lipca 1788 |
| Strefa časowo | Central: UTC-5/-54 |
| Szyrokość geůgrafično | 40°30'N - 45°1'N |
| Dugość geůgrafično | 71°51'W - 79°46'W |
| Šyřka
Dugość
Wzńeśyńe
 • nojwyžše
 • středńe
 • nojnižše | 385 km
455 km

1,629 m
305 m
0 m |
| ISO 3166-2 | US-NY |

**Nowy Jork** (ang. *New York*, IPA: /nuːˈjɔrk/ ) je sztat na půłnocnym wschodźe USA. Grańica mo na půłnocy ze Kanadům, na wschodźe ze stanůma Vermont, Massachusetts a Connecticut, na połedńu ze stanůma New Jersey a Pynsylwańijům.

Nojsrogsze mjasta:

1. Nowy Jork
2. Buffalo
3. Rochester
4. Syracuse

Stolica - Albany.

Wjelość ludźi - 19 490 297

## Necowe uodwołańa

* Uoficyjalno neczajta Nowygo Jorku (we angelskij godce)
# 15 paźdźerńika

|  |
| --- |
| **Strzoda**
10
 czyrwca
**2026szl: 60 526** |

**15 paźdźerńika** – pjytnosty dźyń paźdźerńika, a 288. dźyń roku podug używanygo na Ślůnsku grygůrjańskigo kalyndorza. Do kůńca roku uostoło 77 dńi.

### Śwjynta

* śwjynto św. Hyjdle

### Umrzili

* 1243 - Śwjynto Hyjdla, hercogina Ślōnska

---

**Uobejzdrzij wszyjske dńi roku:**

Styczyń • Luty • Marzec • Kwjećyń • Moj • Czyrwjec • Lipjec • Śyrpjyń • Wrześyń • Paźdźerńik • Listopad • Grudźyń
#### Przipisy
# 7 paźdźerńika

|  |
| --- |
| **Strzoda**
10
 czyrwca
**2026szl: 60 526** |

**7 paźdźerńika** – śůdmy dźyń paźdźerńika, a 280. dźyń roku podug używanygo na Ślůnsku grygůrjańskigo kalyndorza. Do kůńca roku uostoło 85 dńi.

---

**Uobejzdrzij wszyjske dńi roku:**

Styczyń • Luty • Marzec • Kwjećyń • Moj • Czyrwjec • Lipjec • Śyrpjyń • Wrześyń • Paźdźerńik • Listopad • Grudźyń
#### Przipisy
# 8 grudńa

|  |
| --- |
| **Strzoda**
10
 czyrwca
**2026szl: 60 526** |

**8 grudńa** – uůsmy dźyń grudńa, a 342. dźyń roku podug używanygo na Ślůnsku grygůrjańskigo kalyndorza. Do kůńca roku uostoło 23 dńi.

---

**Uobejzdrzij wszyjske dńi roku:**

Styczyń • Luty • Marzec • Kwjećyń • Moj • Czyrwjec • Lipjec • Śyrpjyń • Wrześyń • Paźdźerńik • Listopad • Grudźyń
#### Przipisy
# Pisorz

Ruski pisorz - Iwan Sjergejewicz Aksakow we roboće
**Pisorz** – perzůna, kera szkryflo roztomajte dźeła lityracke (dramaty, gydichty a proza). Pisorz je we krejach na kerych Ślůnsk je rozlygowany (Polsko, Mjymcy, Czesko Republika, Słowacyjo) uoficjalnym fachym. Piszům prozům m. in. růmany, gyszichty, bjůgrafije; gydichty a dramaty lo zagrańo bez szauszpilerůw lb. we tyjatrze, we radyju a telewizyji uo roztomajtej tyjmje.

### Przipisy
# 1977

|  |
| --- |
|  rok 1977/MCMLXXVII
XIX stoleće • **XX stoleće** • XXI stoleće
1972 « 1973 « 1974 « 1975 « 1976 « 1977 » 1978 » 1979 » 1980 » 1981 » 1982

Wydarzyńo:
* poczůntki internecu

Urodźyli śe:
 *Ekstra artikel: Kategoryjo:Rodzyńi we 1977.*
* 3 grudńa - Adam Małysz, polski narćarski skoczek

Pomarli:
 *Ekstra artikel: Kategoryjo:Umarći we 1977.*
* 19 śyrpńa - Elvis Presley, amerikański śpjywok a szauszpiler

Śwjynta ruchůme:
* **Wjelganoc**: 10 kwjetńa
* **Boże Ćoło**: 9 czyrwca
 |
# Kobanê

|  |
| --- |
|  |
| **Kobanê** |
|  Kobanê |
| Państwo |  Syryjo |
| Muhafaza | Aleppo |
| Plac | 7 km² |
| Położyńe | 36°53'28'' N 38°21'13'' E |
| Wysokość | 520 m n.p.m. |
| Ludźi (2004) • liczba ludźi |  44 821  |
| Pocztowy kod  | C1946 |
| Położyńe na karće kraju Kobanê |
|  Galeryjo zdjyńć w Wikimedia Commons |

**Kobanê** (arab. اعين العرب *Ajn al-Arab*,) - mjasto we Syryji, we muhafaźe Aleppo.
# Harry Potter

**Harry Potter** to je mjano seryje kśůnżek kerych autorkům je J. K. Rowling. Sům ůune fest popularne postřůd bajtli a modych, majům tyż czytoczůw postrzůd dorosłych.

Seryjo *Harry Potter* uopisuje przigody modygo czarodźeja bez sześć lot, bez kere bůł ůun szkolorzym we Szule Magije a Czornokśynstwa we Hogwarće. Autorka pado, co idyja seryje wlozła jeij do gowy kej mjoła rajza cugym.

Pjyrszo kśůnżka, *Harry Potter a Filozoficzny Kamjyń*, bůła wydano we 1997 roku, nale jeij akcyjo mo plac we roku 1991. Nostympne tajle majům anfang przed anfangym roku we szule a kůńczům śe na anfangu wakcyji letńich. Choć uopisujům roztomajte przigody, ńy sům ůune uodrymbymi cołośćůma, ino tajlůma seryje uo wspůlnyj fabule. Zwjyńczyńy cołkigo cyklu mo być jygo uostatńi, śůdmy tům.

### Tůmy cykla

1. Harry Potter a Kamjyń Filozoficzny
2. Harry Potter a Kůmnata Tajemńicůw
3. Harry Potter a wjyńźyń Azkabanu
4. Harry Potter a Czara Fojyry
5. Harry Potter a Zakůn Fyńiksa
6. Harry Potter a Kśůnże Půłkrwi
7. Harry Potter a Insygńa Śmjyrći

### Filmy a inksze

Krům kśůnżek, s kuli "Poteromańije" a srogigo zainteresowańo fanůw (we 2007 podug stanu na lipjec sprzedano 325 mln. egz. růmanůw uo Potterze), powstoły tyż adaptacyje filmowe, szpile kůmputrowe a inksze. Do terozki sfilmowano pjyńć tajli cyklu, prymjera kinowo szůstyj tajle je planowano na 2009, a śůdmyj we dwůch tajlach na 2010 a 2011.
# Gyszichta

Przikłodym zdrzůdeł historyje můgům być stowjyńa. Na zdjyńću je Partynůn we Atynach
.
**Gyszichta** (tyż **historyjo**) – skupina wjedze uo naszyj uszłośći. Hůmańistyczno a społeczno tajla nauki kero śe zajmuje dołażyńym do wjydzy uo zdarzyńach mińůnych na podstawje

* Śwjadectw bezpostrzedńich
* Zdrzůdeł pisanych
* Wyńikůw podszukowańo nauk půmagerowych historyje.

Wyńikym podszukowańo historycznygo je uopisańy zdarzyńůw (historjografijo). Przedmjotym podszukowano je zauobycz historyjo czowjeka a ludzkij cywilizacyje.