# Angelsko godka

| Angelsko godka *English* |
| --- |
| **Godany we** | Wjelgo Brytańijo, Kanada, Australijo, Nowo Zylandyjo, Belize, Irlandyjo, USA, Filipiny, Ńigeryjo, Namibijo, Hůngkůng, Indyje, Singapur, Papua-Nowo Gwinyjo, RPA |
| **Używacze** | 500 mln |
| **Plac** | 3. (Ethnologue 1996) |
| **Familijo** | Godki indoojropejske
* + Godki germańske
		- Godki zachodńůgermańske
			* Godki anglo-fryzyjske
				+ Godki angelske
				+ Angelsko godka
 |
| Uoficjalny sztatus |
| **Uoficjalno we** | Wjelgo Brytańijo, USA, Kanada, RPA, Australijo kej půmocničo |
| **Regulowano uod** | *Ńy je regulowano* |
| Kody |
| **ISO 639-1** | `en` |
| **ISO 639-2** | `eng` |
| **ISO 639-3** | `eng` |
|  Państwa, w kerych godkům urzyndowům je angelsko. |

**Angelsko godka** (ang. *English language* ɪŋglɪʃ 'læŋgwɪʤ) – urzyndowo godka na terytorjach zależnych Wjelgij Brytańije, a we wjynkszośći jeji bůłych kolůńiji i důmińjůw, p.in. Irlandyji, Kanadźe, RPA, Australiji i Nowyj Zelandyji.

Terozki używo jům kole 400 miljůnůw ludźi kej uojczysto godka, a 1,2 - 1,6 miljarda kej uobco godka.

We sůmy Wjelgij Brytańije angelsko godka je *de facto* godkům urzyndowům, nale formalńy państwo to ńy mo żodnej uoficjalńy ustalůnej urzyndowyj godki. Podano sytuacyjo je tyż we Zjednoczůnych Sztatach. Angelski noleży do uoficjalnych godek ONZ, a uod XX wjeku je nojczyńśći używanům godkům we kůntaktach mjyndzynarodowych. Roz na kedy uokreślany kej pjyrszo ůńiwersalno godka ludzkośći.

Angelsko godka je fest zrůżńicowano geůgraficzńy. Djalykty růżnům śe fůnetykům, słowńictwym i do pewnygo stopńo gramatykům.

### Familijo

* Godki indoojropejske
	+ Godki germańske
		- Godki zachodńůgermańske
			* Godki anglo-fryzyjske
				+ Godki angelske
				+ Angelsko godka

### Pisowńo i fůnetyka

**Alfabyt angelski** je uobecńy taki sům kej alfabyt łaćiński i skłodo śe s dwadźeśća sześću buchsztabůw:

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| A a | B b | C c | D d | E e | F f |
| G g | H h | I i | J j | K k | L l |
| M m | N n | O o | P p | Q q | R r |
| S s | T t | U u | V v | W w | X x |
| Y y | Z z |

### Gramatyka angelskij godki

Angelsko godka je godkům pozycyjnům a analitycznům (wjelge znoczyńy majům czasowńiki pośiłkowe), nale wystympujům tyż ńykere elymynty fleksyji. Sům to relikty indoeuropejskigo systymu deklinacyji i kůńůgacyji, we pełńi zachowanygo we godkach słowjańskych i łaćińy, a we tajli we staroangelskej godce. Uodmjano bez przipadki dotyczy zaimkůw, rzeczowńiki pośadajům yno dopełńacz (*Saxon genitive*), tworzůny s kůńcůwkům -s.

W angelskej godce wystympujům przedimki: uokreślůny *the* i ńyokreślůny *a(n)*. Formy *an* używa śe przed wyrazůma wymawjanymi s nagosowům samůgoskům - *an hour* nale *a European*. Co ńyzwykłe wśrůd godek indoojropejskych, ńy istńije kategoryja rodzaju gramatycznygo, s wyjůntkym zaimkůw trzećij uosoby liczby pojydynczej.

### Czasy

W angelskij godce je szesnośće czasůw (sztyry czasy po sztyry aspekty czasowe). Půńiższo tabela przedstawjo przikładowe zdańi we 16 czasach strůny czynnej (Present Simple: *I do* - Robia):

| Czasy \ Aspekty czasowe | Simple | Continuous | Perfect | Perfect Continuous |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Present (Teraźńijszy) | I do | I am doing | I have done | I have been doing |
| Past (Przeszły) | I did | I was doing | I had done | I had been doing |
| Future (Prziszły) | I will do | I will be doing | I will have done | I will have been doing |
| Future in the past (Prziszły we przeszłośći) | I would do | I would be doing | I would have done | I would have been doing |

Wśrůd jynzykoznawcůw ńy mo połnej zgody co do tygo, eli kożdům s podanych wyżej kůnstrukcyji uważoć za samodźelny czas. Ńykerzi wyrůżńajům we angelszczyźńy jydyńy czas przeszły i teraźńijszy (ze wzglyndu na istńyńy we ńich *prostych* form czasowńika), pozostołe zaś czasy uważajům za aspekty tych dwůch czasůw.

### Składńo

Podstawowym szykym zdańo je SVO, podańy kej we Ślůnskej godce. Wyrazy uokreślajůnce poprzedzajům uokreślane. Szyk zdańo je uo wjela myńi swobodny we porůwnańu s Ślůnskům godkům.

## Przipisy

## Linki zewnyntrzne

**Zajty uo angelskij godce Angelski s BBC
* Tłumacz angielski
* angielski.edu.pl
* ang.pl

**Dykcjonorze MultiSłownik (De Agostini)
* Słownik angelskij godki (Cambridge)
* Słownik angelskij godki (Merriam-Webster)
* Słownik angelskij godki (Oxford)

**Translatory Translatica PWN (tłůmaczy zdańo i cołe zajty)
* Translation-guide.com (tůmaczy zdańo i cołe zajty)