# Karne ya 16

**Karne ya 16** ilikuwa kipindi cha miaka mia moja kati ya 1501 hadi 1600. Kikamilifu kilianza tar. 1 Januari 1501 na kuishia 31 Desemba 1600. Namba zake zinafuata hesabu ya miaka "baada ya Kristo".

Kama kila "karne" ni kipindi kinachohesabiwa kwa hiari ya kibinadamu kwa sababu ni mgawanyo wa kalenda tu - hali halisi maendeleo na mabadiiliko makubwa hayafuati migawanyo ya kalenda ya kibinadamu.

Kuna mambo mengi yaliyotokea wakati wa karne hii.

## Watu na matukio

Ramani ya Afrika na Kireno "*Carreira da India*" (Njia ya safari kuelekea Uhindi) katika karne ya 16

|  |
| --- |
| **Karne**: Karne ya 15 | **Karne ya 16** | Karne ya 17 |
| **Miongo** na miaka |
| **Miaka ya 1500** | 1500 1501 1502 1503 1504 1505 1506 1507 1508 1509 |
| **Miaka ya 1510** | 1510 1511 1512 1513 1514 1515 1516 1517 1518 1519 |
| **Miaka ya 1520** | 1520 1521 1522 1523 1524 1525 1526 1527 1528 1529 |
| **Miaka ya 1530** | 1530 1531 1532 1533 1534 1535 1536 1537 1538 1539 |
| **Miaka ya 1540** | 1540 1541 1542 1543 1544 1545 1546 1547 1548 1549 |
| **Miaka ya 1550** | 1550 1551 1552 1553 1554 1555 1556 1557 1558 1559 |
| **Miaka ya 1560** | 1560 1561 1562 1563 1564 1565 1566 1567 1568 1569 |
| **Miaka ya 1570** | 1570 1571 1572 1573 1574 1575 1576 1577 1578 1579 |
| **Miaka ya 1580** | 1580 1581 1582 1583 1584 1585 1586 1587 1588 1589 |
| **Miaka ya 1590** | 1590 1591 1592 1593 1594 1595 1596 1597 1598 1599 |

* Urekebisho wa Kanisa na Mtaguso wa Trento
* Erasmo wa Rotterdam (Rotterdam 27 Oktoba 1466/1469 - Basel 12 Julai 1536)
* Martin Luther (Eisleben, 1483 - 1546); mwanzo na uenezi wa Uprotestanti
* Vita vya madhehebu Ulaya
* Kalenda ya Gregori
* Koperniki (Torun Polandi, 19 Februari 1473 - Frauenburg, Polandi, 24 Mei 1543), mwanasayansi
* Michelangelo Buonarroti (Caprese, Arezzo, 6 Machi 1475 - Roma, 18 Februari 1564), mwanasanaa bora
* Fransisko Bacone, mwanafalsafa
* Elizabeti I, Malkia wa Uingereza, anaanzisha ukoloni
* William Shakespeare, mwanafasaha bora wa Kiingereza
* Ignas wa Loyola, mwanzilishi wa Wajesuiti
* Teresa wa Yesu na Yohane wa Msalaba wanarekebisha Wakarmeli

## Vita

* 1. **Vita vya Italia** (1494–1559)

Msururu wa migogoro kuhusu udhibiti wa Rasi ya Italia ulioshirikisha Ufaransa, Hispania, Milki ya Kati na mataifa mengine ya Ulaya. Vita hivi vilihusisha miungano iliyobadilika mara kwa mara na mapigano makubwa kote Ulaya.

* 2. **Uvamizi wa Japani dhidi ya Korea** (1592–1598)

Japani chini ya Toyotomi Hideyoshi ilivamia Korea kwa lengo la kufika Uchina. Korea kwa msaada wa Uchina ya Ming ilizuia uvamizi huo hadi Japani ikajiondoa.

* 3. **Vita ya Moroko na Milki ya Songhai** (1591)

Moroko ilivamia Milki ya Songhai (katika Mali ya leo), na kuivunja kabisa baada ya ushindi kwenye Vita ya Tondibi.

* 4. **Vita vya Miaka Themanini** (1568–1648) - *80 years war*

Mapambano ya Waholanzi dhidi ya utawala wa Kihispania yaliyosababishwa na mvutano wa kidini na kisiasa. Hatimaye yalipelekea uhuru wa Uholanzi kutoka kwa Himaya ya Hispania.

* 5. **Vita kati ya Milki ya Ottoman na Safavid** (karne ya 16)

Vita vya mfululizo kati ya Milki ya Kiosmani ya Kisunni na Milki ya Safavid ya Kishia kuhusu udhibiti wa Mesopotamia na maeneo ya Kaukazi ambayo ilichochewa na tofauti za kidini na kisiasa.

* 6. **Uvamizi wa Hispania dhidi ya Milki ya Azteki** (1519–1521)

Hernán Cortés aliongoza Wahispania kuiangusha Milki ya Azteki katika eneo la leo la Meksiko.

* 7. **Vita vya Uingereza na Hispania** (1585–1604)

Mapambano kati ya Uingereza ya Kiprotestanti na Hispania ya Kikatoliki, yakiwemo vita vya baharini na mashambulizi ya makoloni. Vilijulikana sana kwa kushindwa kwa Jeshi la Kihispania la Armada.

* 8. **Vita vya Livonia** (1558–1583)

Vita kati ya Urusi, Polandi-Lithuania, Uswidi na Udeni juu ya udhibiti wa eneo la Bahari ya Baltiki. Urusi ilishindwa na kupoteza maeneo muhimu.

Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka

◄ |
Karne ya 14 |
Karne ya 15 |
**Karne ya 16**
| Karne ya 17
| Karne ya 18
| ►

Miaka ya 1500 |
Miaka ya 1510 |
Miaka ya 1520 |
Miaka ya 1530 |
Miaka ya 1540 |
Miaka ya 1550 |
Miaka ya 1560 |
Miaka ya 1570 |
Miaka ya 1580 |
Miaka ya 1590