Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Tibet

|  |
| --- |
|  |
|   |   |   |   |   |   | Tibet ya kihistoria jinsi inavyodaiwa na harakati za uhuru kwa nchi |
|  |  |  |  |  |  | Maeneo ya Watibet jinsi yanavyotajwa na Jamhuri ya Watu wa China |
|  |  |  |  |  |  | Eneo la Mkoa wa kujitawala wa Tibet ndani ya China (hali halisi) |
|  |  |  |  |  |  | Eneo linalodaiwa na Uhindi |
|  |  |  |  |  |  | Eneo linalidaiwa na China kama sehemu ya Mkoa wa kujitawala wa Tibet |
|  |  |  |  |  |  | Maeneo mengine ambayo kihistoria yalikuwa chini ya athira ya Tibet |

Ramani ya Tibet ya Kichina.
**Tibet** ni nchi katika milima ya Himalaya ya Asia.

Mji mkuu ni Lhasa.

Upande wa dini, Watibet walio wengi ni Wabuddha.

Tibet imekuwa sehemu ya Jamhuri ya Watu wa China tangu miaka ya 1950.

Ni kwamba mwaka 1951 China ilishambulia jeshi la Tibet ikalazimisha serikali ya Tibet kukubali ya kwamba ni sehemu ya China kwa ahadi ya kwamba mambo ya ndani yataendelea jinsi yalivyokuwa awali.

Lakini mnamo 1958 maafisa wa China walianza kumtendea Dalai Lama (kiongozi wa Tibet) kwa dharau. Dalai Lama alikimbilia Uhindi na jeshi la China likakandamiza harakati ya watu ya kurudisha uhuru wa nchi.

Tangu mwaka 1959 kuna Watibet wengi wanaokaa Nepal na Uhindi kama wakimbizi. Ndani ya Tibet idadi ya walowezi Wachina iliongezeka.
# Gongga Shan

Mlima Gongga Shan
**Gongga Shan** ni mlima wenye kimo cha m 7,556 juu ya usawa wa bahari.

Uko China.

## Tazama pia

* Orodha ya milima

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Asia bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Gongga Shan** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Kisiwa cha Norfolk

**Norfolk IslandTerritory of Norfolk Island**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bendera
 | Nembo
 |

 |
| Kaulimbiu ya taifa: "Inasmuch" |
| Wimbo wa taifa: Advance Australia Fair (Sogea mbele Australia nzuri) |
|  |
| **Mji mkuu** | Kingston °′  °′  |
| **Mji mkubwa nchini** | Burnt Pine |
| **Lugha rasmi** | Kiingereza |
| **Serikali** Mkuu wa Dola Afisa Mtendaji Waziri wa kwanza | Eneo la ng'ambo la Australia Elizabeth II wa Uingereza Grant Tambling David Buffett |
| **Madaraka ya kujitawala** Sheria ya Norfolk |  1979 |
| **Eneo**  - Jumla  - Maji (%) |   34.6 km² (ya 226) 0 |
| **Idadi ya watu**  - 2004 kadirio  - Msongamano wa watu |   1,841 (ya 232) 53.2/km² (ya 191) |
| **Fedha** | Dollar ya Australia (`AUD`) |
| **Saa za eneo**  - Kiangazi (DST) | NFT (Norfolk Island Time) (UTC+11:30) (UTC) |
| **Intaneti TLD** | .nf |
| **Kodi ya simu** | `+6723`
- |

Mahali pa Norfolk
**Kisiwa cha Norfolk** ni eneo la ng'ambo la Australia katika Pasifiki ya Kusini kati ya Australia, New Zealand na Kaledonia Mpya.

## Jiografia

Kisiwa kipo takriban 1500 km upande wa mashariki ya Australia. Pamoja na visiwa vidogo jirani vya Nepean na Phillip ni ya asili ya kivolkeno hivyo kuna ardhi yenye rutuba kwa ajili ya kilimo.

## Historia

Kisiwa kiliwahi kukaliwa na Wapolynesia jinsi inavyoonekana kwa mabaki ya kijiji kilichogunduliwa na waakiolojia na kuwepo kwa panja na ndizi ambazo zilisambazwa na Wapolynesia kwenye visiwa vya Pasifiki.

Lakini wakati wa kufika kwa nahodha Mwingereza James Cook mwaka 1774 kisiwa kilikuwa bila watu. Cook alikipa jina la Norfolk kwa heshima ya kabaila Mwingereza fulani aliyeitwa hivyo.

Kuanzia 1788 kisiwa kikakaliwa na wafungwa kutoka magereza ya Uingereza na Australia. Lakini majaribio haya yameachwa tena na makambi ya wafungwa kuhamishwa penginepo.

Mwaka 1856 mababu wa kwanza wa wakazi wa leo walifika kutoka Pitcairn. Idadi ya wajukuu wa waasi wa Bounty ilikuwa imeongezeka mno kwa kisiwa kidogo na serikali ya Uingereza iliwahamisha watu 194 kwenda Norfolk.

Leo hii theluthi moja ya wakazi wa Norfolk ni wa asili ya Pitcairn. Wengine wamekuja kutoka Australia au kutoka Polynesia.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu eneo fulani bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu eneo hilo kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Je, unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuiongezea habari*.*
*Usitaje majina ya madiwani na viongozi au maafisa wengine wa sasa maana wanabadilika haraka mno.* |

|  |
| --- |
| **Nchi\_na maeneo ya Australia na Pasifiki** |
| Australia | Fiji | Guam | Hawaii | Kaledonia Mpya | Kiribati | Kisiwa cha Pasaka | Mikronesia | Nauru | Nyuzilandi | Niue | Pitcairn | Polinesia ya Kifaransa | Palau | Papua Guinea Mpya | Samoa | Samoa ya Marekani | Visiwa vya Cook | Visiwa vya Mariana ya Kaskazini | Visiwa vya Marshall | Visiwa vya Solomon | Tonga | Tuvalu | Vanuatu | Wallis na Futuna |
# Victoria (Australia)

Melbourne,mji mkuu Victoria
Palipo na doa jekundu ndiyo ukubwa wa eneo la Victoria
**Victoria** ni moja ya majimbo manane ya kujitawala ya Jumuiya ya Australia.

Idadi ya wakazi wake ni takriban 6,039,100 (Machi 2016).

Mji mkuu wake ni Melbourne.

## Tazama pia

* Orodha ya miji ya Australia

|   Majimbo na maeneo ya Australia |  |
| --- | --- |
| Australia Kusini | Australia ya Magharibi | Australian Capital Territory | New South Wales | Northern Territory | Queensland | Tasmania | Victoria |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Australia bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Victoria (Australia)** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |

## Viungo vya nje

Wikimedia Commons ina media kuhusu:
 Victoria (Australia)
# Allmusic

**Allmusic** (zamani ilijulikana kama **All Music Guide** au **AMG**) ni database inayohusisha masuala ya muziki. Ilianzishwa na All Media Guide. All Music ilibuniwa mnamo 1991 na mkusanyaji wa habari za kitamaduni Bw. Michael Erlewine na mwanahisabati Vladimir Bogdanov, Ph.D., wakiwa kama viongozi wa watu walio na kusudio moja tu la kununua muziki. Mwaka uliofutia, wakachapisha kitabu pia, na tangu hapo wakawa wanafanya tena na tena.

## Viungo vya Nje

* Allmusic
* All Media Guide Ilihifadhiwa 13 Aprili 2008 kwenye Wayback Machine.
* Make it or break it: How a small-town music fetishist turned an obsession into a multimillion-dollar All Media Guide (Metro Times, Detroit) Ilihifadhiwa 23 Agosti 2010 kwenye Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya muziki bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Allmusic** kama historia yake au mahusiano yake na mada nyingine? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Kenya (1963–1964)

**Utawala wa Jumuiya ya Madola wa Kenya** ulikuwa taifa huru kwa muda mfupi kati ya tarehe 12 Desemba 1963 na 12 Desemba 1964 ambapo mkuu wa nchi alikuwa Malkia Elizabeth II. Ufalme huo ulikuwa mtangulizi wa Jamhuri ya Kenya.

Wakati Kenya ya Kiingereza ilipopata uhuru tarehe 12 Desemba 1963, Elizabeth II alibaki kuwa mkuu wa nchi kama Malkia wa Kenya (na Uingereza na makoloni yake ya kizamani ). Majukumu ya kikatiba ya Malkia yalitekelezwa zaidi na Gavana Mkuu wa Kenya, Malcolm John Macdonald.

Jomo Kenyatta alishikilia wadhifa wa waziri mkuu (na mkuu wa serikali). Elizabeth II alikuwa ametembelea Kenya tarehe 6 Februari 1952, kabla ya uhuru, na baadaye alitembelea Jamhuri ya Kenya mara kadhaa.

Jamhuri ya Kenya ilianzishwa tarehe 12 Desemba 1964, huku ikiendelea ikiendelea kuwa mwanachama wa Jumuiya ya Madola kwa makubaliano ya pamoja na serikali nyingine.Baada ya mfumo wa kifalme kuondolewa, Jomo Kenyatta alikua Rais wa kwanza wa Jamhuri ya Kenya.

## Marejeo

## Kusoma zaidi

* "Kenya: Archontology". *Archontology.org*. 30 April 2011. Retrieved 26 January 2017.
* "Kenya: Heads of State:1963-1964".*Archontology.org*. Retrieved 26 January 2017.
* "Kenya: Governors-General:1963-1964".*Archontology.org*. Retrieved 26 January 2017.
* "Kenya: Heads of State:1964-2017".*Archontology.org*. Retrieved 26 January 2017.
* "Kenya: Polity Style:1963-2017".*Archontology.org*. Retrieved 26 January 2017.
* "Kenya: Sources". *Archontology.org*. Retrieved 26 January 2017.
* "Orders of the Day \_Kenya Republic Bill:1 Feb 1965: House of Commons Debate".TheyWorkForYou. Retrieved 26 January 2017.
* "Kenya Republic Bill(1965) *Parliamentary Debates (Hansard)*.House of Lords. 23 February 1965. Retrieved 26 January 2017.
# Magimbi

Majani ya magimbi
Magimbi sokoni
**Magimbi**, **majimbi** au **nduma** (Kiing. taro) ni kimoja ya vyakula vyenye asili ya sehemu ya chini ya shina la mimea fulani. Hupatikana sehemu mbalimbali duniani. Yanafanana na viazi au hata matunguu lakini huitwa mashinagimbi. Mmea wao huitwa mgimbi, mjembe, mjimbi au myugwa (*Colocasia esculenta*) unaoainishwa katika familia Araceae.

Magimbi hupendwa sana na watu, hasa kwenye msimu wa Ramadhani kama futari. Mara nyingi hupikwa kwa nazi. Na watu wa Unguja huita zege kwa sababu tu, chakula kitamu na ukila sana unavimbirwa haraka mno. Isitoshe hakiishi haraka tumboni. Kuna miundo mingi ya upishi wa magimbi, aidha kwa kuchemsha tu (chukuchuku) au utie na nazi (hasa kwa watu wa Pwani), yaani, Tanga, Mombasa, Kilwa, Zanzibar na kwingineko. Chakula hiki hakina tabia ya kuliwa sana katika miezi ya kawaida. Ndiyo maana upatikanaji wake wakati mwingine inakuwa vigumu kiasi. Kuna baadhi ya maneo hupatikana sana, lakini kwingineko inakuwa shida. Mara nyingi yanauzwa masokoni au katika masoko yasiyo rasmi, yaani, barabarani.

*Colocasia esculenta* inasemekana ina asili ya huko kusini mwa India na Asia ya Kusini, lakini vilevile huko ndiko hasa inakolimwa mno. Barani Afrika, Oceania na India Kusini ni chakula kikuu na huenda ikawa ni miongoni mwa vyakula vilivyowahi kulimwa tangu hapo awali. Vilevile inaaminika ya kwamba chakula hiki ni maarufu huko India, Nepal na Bangladesh, na kutoka huko kinaenea hadi Kusini mwa Asia, Mashariki ya Asia na Visiwa vya Pasifiki; magharibi hadi Misri halafu kusini kisha Mashariki na Magharibi mwa bara la Afrika. Kutoka huko yakaenea hadi huko visiwa vya Karibi na Amerika.

## Viungo vya Nje

* Mapishi ya Magimbi Ilihifadhiwa 23 Julai 2017 kwenye Wayback Machine. katika TasteOfTanzania (Kiingereza)
* Futari ya Magimbi kwa Nazi Ilihifadhiwa 18 Januari 2018 kwenye Wayback Machine. katika blogu ya AfroSwagga
* Mapishi ya Magimbi katika Jamii Forums
# Charles III

Charles III, Mfalme wa Uingereza (2015)
**Charles III** (alizaliwa 14 Novemba 1948 kama Charles Philip Arthur George katika Buckingham Palace, London) ni mfalme wa Ufalme wa Muungano wa Britania na Eire ya Kaskazini tangu tarehe 8 Septemba 2022. Alipokea cheo hicho kutokana na kifo cha mama yake Malkia Elizabeth II.

Alirithi pia cheo cha ufalme wa nchi huru 14 zinazoitwa *Commonwealth Realms*:

* Antigua na Barbuda
* Australia
* Bahamas
* Belize
* Kanada
* Grenada
* Jamaika
* New Zealand
* Papua Guinea Mpya
* Saint Kitts na Nevis
* Saint Lucia
* Saint Vincent na Grenadini
* Visiwa vya Solomon
* Tuvalu

Yeye pia ni mkuu wa Jumuiya ya Madola, bwana wa maeneo yaliyopo chini ya Taji la Uingereza na mkuu wa kidunia wa Kanisa Anglikana nchini Uingereza.

## Marejeo

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mwanasiasa fulani bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Charles III** kama wasifu wake, habari za maisha au kazi yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari. |
# Boeing

Boeing 737
Kiwanda kikubwa cha Boeing mjini Everett, Washington katika Marekani.
**Boeing** ni kampuni nchini Marekani ya kutengeneza eropleni, helikopta, roketi na vifaa vingine kwa matumizi ya kiraia na ya kijeshi kwa usafiri wa hewani na kwenye anga-nje. Ni kampuni kubwa duniani ya aina hii; katika utengenezaji wa ndege za abiria pekee ina nafasi ya pili baada ya Airbus ya Ulaya.

Makao makuu ya kampuni yalikuwepo Seattle, Washington lakini tangu 2001 yalihamishwa kwenda Chicago.

Modeli za Boeing zinazojulikana sana ni pamoja na

* Boeing 707 (haitengenezwi tena)
* Boeing 717 (haitengenezwi tena)
* Boeing 727 (haitengenezwi tena)
* Boeing 737 (iliyotengenezwa mara nyingi kushinda modeli zote)
* Boeing 747 (inajulikana kama 'Jumbo Jet')
* Boeing 757 ((haitengenezwi tena))
* Boeing 767
* Boeing 777 (inajulikana pia kama "Triple Seven")
* Boeing 787 (inajulikana pia kama "Dreamliner")
* Boeing F/A-18 Hornet
* Boeing F-15 Eagle
* Boeing KC-135 Stratotanker
* Boeing X-37 (inajulikana kama orbital test vehicle) imezinduliwa tarehe 22 Aprili 2010.

## Tanbihi
# Elsavado

**República de El SalvadorRepublic of El Salvador**|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Bendera
 | Nembo
 |

 |
| Kaulimbiu ya taifa: Dios, Unión, Libertad (Kihispania: Mungu, Umoja, Uhuru) |
| Wimbo wa taifa: Saludemos la Patria orgullosos *Tusalimie nchi yetu kwa usodawi* |
|  |
| **Mji mkuu** | San Salvador 13°40′ N 89°10′ W |
| **Mji mkubwa nchini** | San Salvador |
| **Lugha rasmi** | Kihispania |
| **Serikali** Rais | Jamhuri Claudia Rodríguez de Guevara |
| **Uhuru** kutoka Hispania kutoka Shirikisho la Amerika ya Kati |  15 Septemba 1821 1842 |
| **Eneo**  - Jumla  - Maji (%) |   21,040 km² (ya 153) 100% |
| **Idadi ya watu**  - Julai 2013 kadirio  - 2009 sensa  - Msongamano wa watu |   6,290,420 (ya 99) 5,744,113 341.5/km² (ya 47) |
| **Fedha** | US dollar (`USD`) |
| **Saa za eneo**  - Kiangazi (DST) | (UTC-6) (UTC) |
| **Intaneti TLD** | .sv |
| **Kodi ya simu** | `+503`
- |

Ramani ya El Salvador
**Elsavado** ni nchi ndogo kuliko zote za Amerika ya Kati, lakini yenye msongamano mkubwa zaidi, ikiwa na wakazi 6,290,420 katika km2 21,040.

Imepakana na Guatemala, Honduras na bahari ya Pasifiki.

## Jina

Jina la nchi kwa Kihispania linamaanisha "Mwokozi" kwa heshima ya Yesu Kristo, ambaye wananchi wengi ni wafuasi wake katika Kanisa Katoliki (47%) au katika madhehebu mbalimbali ya Uprotestanti (33%).

## Watu

Wananchi wengi ni machotara Wazungu-Waindio (86%) au Wazungu (12%) na wanazungumza Kihispania, ambacho ndicho lugha rasmi na ya kawaida.

## Tazama pia

* Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Amerika ya Kati bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Elsavado** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Kichuvash

**Kichuvash** ni lugha ya Kiturki nchini Urusi inayozungumzwa na Wachuvash. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kichuvash imehesabiwa kuwa watu zaidi ya milioni moja. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kichuvash iko katika kundi la Kibolgar.

## Viungo vya nje

* lugha ya Kichuvash kwenye Multitree
* makala za OLAC kuhusu Kichuvash Ilihifadhiwa 15 Machi 2016 kwenye Wayback Machine.
* lugha ya Kichuvash katika Glottolog
* lugha ya Kichuvash kwenye Ethnologue

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya lugha bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Kichuvash** kama historia yake, uenezi au maendeleo yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# TypeScript

| TypeScript |
| --- |
|  |
| Shina la studio | namna : namna nyingi inaozingatiwa kuhusu kipengee |
| Imeanzishwa | Februari 12 2012 (2012-02-12) |
| Mwanzilishi | Anders Hejlsberg |
| Ilivyo sasa | Ilivutwa na: C#, Java, JavaScript
Ilivuta: AtScript, AssemblyScript |
| Mahala | Microsoft |
| Tovuti |  |

**TypeScript** ni lugha ya programu. Iliundwa na Anders Hejlsberg na ilianzishwa tarehe 12 Februari 2012. Iliundwa ili kuumba programu. Leo tunatumia TypeScript 3.8.2. Ilivutwa na Javascript.

Inaitwa TypeScript kwa sababu ni mageuzi ya Javascript, lugha ya programu nyingine.

## Historia

Ilianzishwa 12 Februari 2012 nchini Marekani. Lakini Anders Hejlsberg alianza kufanya kazi kuhusu TypeScript mwaka wa 2010.

## Falsafa

Namna ya TypeScript ni namna nyingi na inaozingatiwa kuhusu kipengee.

## Sintaksia

Sintaksia ya TypeScript ni rahisi sana kinyume cha lugha za programu nyingine kama C++, COBOL au C sharp. Ilivutwa na sintaksia ya Java, lugha ya programu nyingine.

## Mifano ya TypeScript

Programu kwa kuchapa « Jambo ulimwengu !».

```
var ujumbe:string = "Jambo ulimwengu !" ;
console.log(ujumbe);

```
Programu kwa kupata factoria ya namba moja.

```
module FactorialModule {
 export class FactorialClass {
 fact: number = 1;
 factorial(n: number) {
 while (n > 0) {
 this.fact = this.fact \* n;
 n = n - 1;
 }
 return this.fact;
 }
 }
}

```

## Marejeo

* Bierman, G., Abadi, M., & Torgersen, M. (2014, July). Understanding typescript. In European Conference on Object-Oriented Programming (pp. 257-281). Springer, Berlin, Heidelberg.
* Richards, G., Zappa Nardelli, F., & Vitek, J. (2015). Concrete types for TypeScript. In 29th European Conference on Object-Oriented Programming (ECOOP 2015). Schloss Dagstuhl-Leibniz-Zentrum fuer Informatik.
# Yunnan

Jimbo la Yunnan
Mahali pa Yunnan katika China
**Yunnan** (云南) ni jimbo ya China. Mji mkuu ni Kunming (昆明).

## Tazama pia

* Majimbo ya China

## Viungo vya nje

* (Kichina) Tovuti rasmi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya China bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Yunnan** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Bertrand Russell

Bertrand Russell
**Bertrand Russell** (18 Mei 1872 – 2 Februari 1970) alikuwa mwanafalsafa kutoka nchi ya Uingereza. Hasa aliandika kuhusu mantiki ya hisabati. Pia alifanya makampeni kwa ajili ya amani ya mataifa. Mwaka wa 1950 alikuwa mshindi wa **Tuzo ya Nobel ya Fasihi**.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mwandishi fulani wa Ulaya bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Bertrand Russell** kama wasifu wake, habari za maisha au kazi yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Timu

Hii ni timu ya mpira wa miguu ya Michigan Wolverines.
Hii ni timu ya mainjinia.
**Timu** (kutoka Kiingereza "team") ni kundi la watu wanaofanya kazi ili kufikia lengo la pamoja.

Wanachama wa timu wanahitaji kujifunza jinsi ya kusaidiana, kusaidia wanachama wengine wa timu, kutambua uwezo wao kwa kila mmoja, na kujenga mazingira ambayo yanaruhusu kila mtu awe anajua umuhimu wake, hata kama timu ndogo za sekondari ni za muda mfupi.

## Tanbihi

## Marejeo

* Devine, D. J. (2002). A review and integration of classification systems relevant to teams in organizations. Group Dynamics: Theory, Research, and Practice, 6, 291–310.
* Forsyth, D. R. (2006). Teams. In Forsyth, D. R., Group Dynamics (5th Ed.) (P. 351-377). Belmont: CA, Wadsworth, Cengage Learning.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya utamaduni bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Timu** kama historia yake au mahusiano yake na mada nyingine? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Kisiwa

Kisiwa kidogo au mwamba tu?
**Kisiwa** ni eneo la nchi kavu kati ya bahari, ziwa au mto linalozungukwa na maji wakati wote. Ukubwa wake hautoshi kukifanya kiitwe "bara".

Visiwa vilivyo karibu kama kundi mara nyingi huitwa "funguvisiwa".

Tofauti kati ya kisiwa kikubwa na bara dogo limeamuliwa kati ya

* Greenland inayoitwa kisiwa kikubwa duniani chenye eneo la kilomita za mraba milioni 2.1 na
* Australia inayotazamwa kuwa bara dogo duniani lenye eneo la kilomita za mraba milioni 7.7.
# Syr Darya

| Syr Darya |
| --- |
|  |
| **Chanzo** | Kuungana kwa mito Naryn na Kara Darya katika Bonde la Ferghana |
| **Mdomo** | Ziwa Aral |
| **Nchi** | Kirgizia, Uzbekistan, Tajikistan, Kazakhstan |
| **Urefu** | km 2,212 |
| **Kimo cha chanzo** | m 400 |
| **Mkondo** | m3 1,180 kwa wastani (170 wa chini, 3,900 wa juu) |
| **Eneo la beseni** | km2 |

 Picha ya mto Syr Darya iliyopigwa kutoka anga-nje.
**Syr Darya** (kwa Kigiriki cha Kale ilijulikana kama Ἰαξάρτης, *Iaxartes*), ni mto wa Asia ya Kati.

Chanzo cha maji yake kipo katika Milima ya Tian Shan huko Kirgizia na mashariki mwa Uzbekistan. Mto wenyewe unaanza Kirgizia katika bonde la Ferghana ambako matawimto mikubwa ya Naryn na Kara Darya inaungana. Unaendelea kupita kwa km 2,212 katika Tajikistan, Uzbekistan na Kazakhstan hadi kuishia katika Ziwa Aral.

Pamoja na Amu Darya ni mmoja kati ya mito mikubwa kwenye beseni la Ziwa Aral. Wakati wa utawala wa Umoja wa Kisovyeti maji ya mito hiyo miwili yalitumiwa kwa miradi mikubwa ya umwagiliaji iliyosababisha kukauka kwa asilimia 90 za Ziwa Aral.

## Marejeo

## Viungo va Nje

* Britannica.com
* Livius.org: Jaxartes
* BBC News: Syn Darya in pictures

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Asia bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Syr Darya** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |