Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# London

| London |
| --- |
| Jiji |
|  |
|  |  |
| **Nchi** | Uingereza, Ufalme wa Muungano |
| **Serikali** |
| Meya | Sadiq Khan (L) |
| **Utaifa** | Londoner (en) |
| **Eneo** |
| **Jumla** | 1,572 km² |
| **Msongamano** | 5,640/km² |
| Pato la Taifa |
| **Jumla** (2022) | €562.2 Bilioni |
| **Eneo la saa** | UTC +0 |
| **Tovuti:** london.gov.uk |

**London** ni mji mkuu na jiji kubwa zaidi la Ufalme wa Muungano, pamoja na kuwa kitovu chake cha kiuchumi, kitamaduni, na kisiasa. Iko kwenye Mto Thames katika kusini-mashariki mwa Uingereza. London ina idadi ya watu takriban milioni 9.7 kufikia mwaka 2024, ikiifanya kuwa jiji lenye wakazi wengi zaidi nchini na mojawapo ya maeneo makubwa ya mijini barani Ulaya. Jiji hili ni kitovu kikuu cha kimataifa kwa fedha, biashara, elimu, sanaa, na diplomasia ya kimataifa. Lina taasisi mashuhuri duniani kama vile Benki Kuu ya Uingereza, Soko la Hisa la London, na makampuni mengi ya kimataifa. London pia ni makazi ya vyuo vikuu vya kifahari, majumba ya makumbusho, na maeneo ya kitamaduni kama Jumba la Makumbusho la Uingereza, *Tate Modern*, na vyuo vikuu mashuhuri kama Chuo Kikuu cha Oxford zilizopo jijini London.

Kwa historia iliyorekodiwa ya zaidi ya miaka 2,000, London ilianzishwa na Warumi kama Londinium na tangu wakati huo imekuwa na nafasi muhimu katika historia ya Uingereza na dunia. Iliendelea kwa kasi katika Zama za Kati na ikawa kitovu cha Dola ya Uingereza katika karne ya 19 na mwanzoni mwa karne ya 20. Leo, jiji hili linajulikana kwa urithi wake wa usanifu majengo, ukiwemo Buckingham Palace, Majengo ya Bunge, Mnara wa London, na Kanisa Kuu la St. Paul. London pia inasifika kwa idadi yake kubwa ya watu wa tamaduni tofauti, ikiwa na wakazi kutoka zaidi ya mataifa 300 na idadi kubwa ya wananchi waliozaliwa nje ya nchi. Jiji hili linaendelea kuwa kitovu muhimu cha utawala wa kimataifa, likihifadhi taasisi kuu kama Bunge la Uingereza, makazi ya Waziri Mkuu katika 10 Downing Street, na makao makuu ya Jumuiya ya Madola.

## Marejeo

## Viungo vya nje

* London City (Kiingereza)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Uingereza bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **London** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Latitudo

Ramani ya dunia inayoonyesha mistari ya longitudo (toka juu kuelekea chini) na latitudo (toka kushoto kuelekea kulia).
Maelezo ya latitudo na longitudo.
**Latitudo(kwa ing.: latitude)* ni mahala pa mchoro wa dunia au ramani huonyesha kwa mistari iliolazwa ni njia ya kuonyesha mahali duniani kwa kutaja umbali wake kutoka ikweta kwa kipimo cha digrii (**°**).

Mahali penye ikweta kamili (kwa mfano Nanyuki katika Kenya) ina latitudo ya "0". Mahali pa mbali ni ncha ya kaskazini au ya kusini zinazotajwa kwa 90°. Pamoja na kipimo cha longitudo inataja mahali kamili duniani.

Latitudo za kaskazini na kusini ya ikweta zinatofautishwa ama kwa kuongeza herufi "N" (=north) na "S" (south) au kwa alama za "+" (kaskazini) na "-" (kusini).

Digrii za latitudo hugawiwa katika umbali wa 60 dakika au minuti; dakika ya latitudo ni mita 1852 au maili moja ya kibahari. Dakika hugawiwa katika nukta au sekondi. Mfano: 13°19.717′ N.

Latitudo muhimu ni:

1. Ikweta (0°)

2. Tropiki ya kansa (23½°Kas)

3. Tropiki ya kaprikoni (23½°Kus)

4. Duara la aktiki (66½°Kas)

5. Duara la antaktika (66½°Kus)

Pamoja na namba ya longitudo inaonyesha mahali kamili kwenye uso wa dunia.
# Dakika ya tao

**Dakika ya tao** (kwa Kiingereza: *arc minute*) ni kipimo cha pembe. Inataja sehemu ya 60 ya nyuzi moja.

Dakika 60 za tao zinalingana na nyuzi moja. Nyuzi 360 ni sawa na duara kamili.

Kifupi chake ni arcmin au alama ya '.

Katika upimaji kuna migawanyo midogo zaidi ya dakika ya tao:

* sekunde za tao au arcsec 60 zinafanya dakika ya tao, alama yake ni ".
* milisekunde ya tao au mas ni sehemu ya elfu moja (0.001″) ya sekunde moja ya tao
* mikrosekunde ya tao au µas ni sehemu ya milioni moja ya sekunde ya tao.

Dakika ya tao inalingana na pembe jinsi tunvyoona mita moja kwa umbali wa kilomita 3.44.

Mtazamaji kwenye Dunia anaona mwezi mpevu kwa upana wa dakika za tao 32.

Kizio hiki hutumiwa katika astronomia, upimaji wa ramani na maeneo na kwa kueleza umakini wa kulenga silaha.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya hisabati bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Dakika ya tao** kama historia yake au mahusiano yake na mada nyingine? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Taipei

|  |
| --- |
| Jiji la Taipei |
| Nchi | Jamhuri ya China |
| **Idadi ya wakazi** |
|  - Wakazi kwa ujumla  | 2,619,920 |
| Tovuti:  www.taipei.gov.tw
 |

*"Shilin Night Market"*
**Taipei** ni mji mkuu wa Jamhuri ya China kwenye kisiwa cha Taiwan. Ni pia mji mkubwa wa Taiwan.

Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao milioni 10 wanaoishi katika mji huu.

## Viungo vya nje

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya China bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Taipei** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Mlangobahari wa Bering

Mlangobahari wa Bering unavyoonekana kutoka angani
Ramani ya mlangobahari wa Bering
**Mlangobahari wa Bering** (kwa Kirusi: Берингов пролив; kwa Kiingereza: Bering Strait) ni mlango wa bahari na mahali pa kukaribiana kati ya Alaska upande wa Amerika ya Kaskazini na Siberia upande wa Asia.

Mlangobahari wa Bering una upana wa takriban kilomita 92 na kina cha mita 30 hadi 50 pekee. Unaunganisha bahari ya Aktiki na Pasifiki.

Jina limetokana na Vitus Bering aliyekuwa Mdenmark katika utumishi wa Urusi aliyevuka mlangobahari huo mwaka 1728.

Kando ya mlangobahari wa Bering pande zote mbili maeneo yana watu wachache kwa sababu ya mazingira ya baridi.

Kufuatana na nadharia za wataalamu wa historia hapa palikuwa mahali pa kuvuka kwa watu wa kwanza kutoka Asia kwenda Amerika. Inafikiriwa ya kwamba wakati wa Enzi ya Barafu miaka 10,000 iliyopita kiasi kikubwa cha maji duniani kilipatikana kwa umbo la barafu na hivyo kiasi cha maji kiowevu kilikuwa kidogo kuliko leo. Kwa sababu hiyo usawa wa bahari ulikuwa takriban mita 121 chini ya uwiano wa leo na mlangobahari wa Bering ulikuwa mkavu ukapitika kwa miguu. Hivyo watu waliingia kwa mara ya kwanza barani Amerika.

## Tanbihi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu eneo fulani bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu eneo hilo kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Je, unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuiongezea habari*.*
*Usitaje majina ya madiwani na viongozi au maafisa wengine wa sasa maana wanabadilika haraka mno.* |
# Rasi ya Skandinavia

Rasi ya Skandinavia (pamoja na Ufini huitwa "Fennoscandia" kwa Kiingereza).
**Rasi ya Skandinavia** ni rasi kubwa kaskazini mwa Ulaya. Inazungukwa na Bahari Atlantiki upande wa magharibi na kaskazini, halafu na Bahari ya Baltiki upande wa kusini na mashariki. Inaunganishwa na Ulaya bara upande wa kaskazini-mashariki takriban pale ambako mpaka wa Uswidi na Ufini unapatikana. Kwa kusini inatenganishwa na Denmark kwa milango ya bahari ya Kattegat na Skagerak.

Ndani ya rasi ya Skandinavia kuna nchi za Uswidi na Norwei.

Jina la rasi linatokana na "Skandinavia" ambalo ni jina la kujumlisha nchi za Norwei, Uswidi, Denmark na Iceland ambazo zote ziko karibu kihistoria na kiutamaduni. Asili ya jina Skandinavia ni eneo la Skania kusini mwa Uswidi.

Rasi hii ni rasi kubwa ya Ulaya. Ina urefu wa kilomita 1,850 na upana ulio kati ya kilomita 370–805.

Milima mirefu iko Norwei inayofikia kimo cha mita 2,470 juu ya UB. Hapa kuna pia barafuto kubwa za Ulaya.

Hali ya hewa ni baridi kwa jumla; sehemu za kaskazini ziko ndani ya duara ya Aktiki. Katika kusini baridi inapoa na Uswidi kusini hali ya hewa inafaa kwa kilimo. Hata miji mikubwa, kama vile Stockholm na Gothenburg za Uswidi halafu Oslo ya Norwei, iko yote kusini mwa rasi.

Rasilmali ya Skandinvia ni pamoja na ubao kutoka misitu minene, chuma na shaba inayochimbwa katika migodi. Bahari ya Kaskazini mbele ya Norwei ina akiba kubwa za mafuta ya petroli chini ya maji.

* Kusini ya rasi ya Skandinavia pamoja na Bahari Baltiki jinsi inavyoonekana kutoka angani
* Skandinavia ikiwa imefunikwa na theluji (19 Februari 2003)