Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Faida

**Faida** ni neno linalotumika baada ya matokeo yanayohushisha mchakato fulani ambao umetokea kwa lengo fulani na kusababisha matokeo yenye mtazamo chanya.

Mara nyingi neno faida hutumika biashara baada ya tuweza kusababisha ongezezo la mtaji baada ya uzalishaji kwa sababu mara zote lengo kuu la kufanya biashara ni kupata faida.

Lakini pia katika maisha ya kila siku mashuleni, nyumbani neno faida hutumika. Hii hutokea baada ya kuonyesha jambo zuri ambalo litafurahisha watu katika jamii yako mfano mtu huweza kusema: "Kuna faida kubwa sana ya kupata elimu" au "Usipokuwa mtoto msikivu utaiona faida yake!".

Hivyo neno faida katika maisha ya kila siku halikwepeki kutumika kwani ni la kawaida na hutumika mara nyingi sana.
# Ustawi wa Jamii

Kituo cha msaada wa familia huko Saint Peter Port, Guernsey, ambacho hutoa msaada kwa familia zilizo na watoto.
**Ustawi wa Jamii** ni aina ya msaada wa serikali unaolenga kuhakikisha kwamba wanajamii wanaweza kukidhi mahitaji ya msingi ya binadamu kama vile chakula,malazi na makazi.

Usalama wa jamii unaweza kuwa sawa na ustawi wa jamii, au ni mipango ya bima ya jamii ambayo hutoa msaada tu kwa wale ambao wamechangia hapo awali, kinyume na mipango ya "msaada wa jamii" ambayo hutoa msaada wa msingi wa mahitaji pekee (kwa mfano, watu wenye ulemavu).

## Marejeo

Hitilafu ya kutaja: `<ref>` tags exist for a group named "tanbihi", but no corresponding `<references group="tanbihi"/>` tag was found.
# Alama

Alama asili katika mazingira inayodokeza na kuthibitisha uwepo wa mtu hivi karibuni.
Alama ya hatari ya kibiolojia haihusiani nayo kabisa.
**Alama** (kwa Kiingereza "sign") ni kitu, mchoro, maandishi, kifaa ambacho hutambulisha kitu kingine, tukio, sehemu n.k.

Baadhi yake ni asili, kwa mfano radi ya umeme na dalili za ugonjwa.

Baadhi zimetungwa na binadamu, kwa mfano, vituo katika maandishi na vitendo vya mikono wakati wa kuongea.

Ishara za Zodiac za Magharibi
Ishara kwenye pwani huko Durban katika enzi ya ubaguzi wa rangi Afrika Kusini inaonyesha pwani ya ubaguzi wa rangi.
.

## Marejeo

## Tanbihi
# Shirika Lisilo la Kiserikali

mkutano wa asasi zisizo za kiserikali duniani mwaka 2019
**Shirika Lisilo la Kiserikali** (mara nyingi kwa kifupi cha Kiingereza kama **"NGO"** kwa "non-governmental organization") ni maungano ya watu wanaoshirikiana pamoja kwa kulenga shughuli za jamii kwa jumla. Haipokei maagizo kutoka kwa serikali wala hailengi faida ya kifedha kwa watu wanaoendesha shirika.

Mashirika yasiyo ya Kiserikali yako kwenye ngazi ya miji, maeneo, kitaifa na kimataifa.

Kati ya shirika zisizo za serikali zinazojulikana zaidi kimataifa ni Msalaba Mwekundu, makanisa na vyama vyao kama vile Caritas au Diakonia, shirikia nyingine za kidini zinazotoa huduma za umma, Amnesty International, Madaktari wasio na Mipaka-MSF, Oxfam na wengi wengine. Jumla la shirika zisizo za serikali zinazofanya kazi kwenye kiwango cha kimataifa hukadiriwa na Umoja wa Mataifa kufikia takriban 40,000. Umoja wa Mataifa hujaribu kuzikusanya kwenye mikutano za kijamii za dunia.

Shirika hizi zapata pesa zao kwa njia ya zawadi na michango kutoka kwa watu ama wanachama au umma kwa jumla. Mara nyingi zinatumia pia pesa kutoka serikali mbalimbali kwa sababu zina nafasi ya kufikia mahali ambako serikali haziwezi kutuma watumihsa kwa sababu za kisiasa.

Kwa mfano shirika zisizo za serikali zilifanya kazi ya kutunza wakimbizi katika Sudan ya kusini wakati wa vita ya wenyewe kwa wenyewe zikitumia pesa za Umoja wa Ulaya au serikali mbalimbali zilizotengwa kwa usaidizi wa watu matatizoni. Lakini kutokana na sababu za kisiasa serikali hizi hazikuweza kupeleka usaidizi kwa watu wenyewe pale walipokaa katika shida ila shirika zisizo za serikali zilikuwa na uhuru wa kujadiliana na pande zote na kuingia kila mahali ikiwezekana.

## Tazama pia

* Transparency International

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya siasa bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Shirika Lisilo la Kiserikali** Unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuongezea habari Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari. |
# Kujitolea

**Kujitolea** (katika Kiingereza:**volunteering**) ni kazi ambazo zinaweza kufanywa na mtu, kundi la watu, au taasisi yoyote bila ya kutarajia kupata malipo kutoka katika jamii au wale wanaowafanyia kazi hiyo.

Kujitolea huwa pia sehemu ya kuongeza na kukuza maarifa pamoja na kuendeleza matendo mema katika kuudhihirisha utu na ubinadamu, mtu anayejitolea mara nyingi hupata matokeo mazuri kutoka katika jamii yake, hasa ile anayoihudumia.

Kujitolea pia hutumika kama sehemu ya mtu kutengeneza mazingira binafsi kwa ajili ya ajira yake ya baadaye, watu wengi wanaojitolea mara nyingi hupata mafunzo mbalimbali kwa sehemu waliyopo kama vile elimu, matibabu huduma za dharura na huduma nyingine kama vile kutoa huduma wakati wa majanga.

Kwa muktadha wa kijeshi, mtu anayejitolea ni yule anayejiunga na jeshi bila kuwa mwananchi ila mara nyingi huwa analipwa (mamluki).

## Marejeo

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya sheria bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Kujitolea** kama historia yake au uhusiano wake na mada nyingine? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# TikTok

Logo ya TikTok kwa maneno
**TikTok** ni jukwaa maarufu la kushiriki video linalomilikiwa na kampuni ya teknolojia kutoka China — ByteDance. TikTok imepata umaarufu mkubwa duniani kote kwa kuwezesha watumiaji wake kuunda, kushiriki, na kutazama video fupi zenye muda wa sekunde 15 hadi dakika 3.

ByteDance ilianzishwa na mjasiriamali wa Kichina Zhang Yiming mwaka 2012. TikTok yenyewe ilizinduliwa mnamo Septemba 2016 nchini China kwa jina la Douyin. Douyin ilipata umaarufu mkubwa ndani ya muda mfupi, na ByteDance ikaamua kupeleka huduma hiyo kimataifa.

Mwaka 2017, ByteDance ilinunua jukwaa la video fupi linaloitwa Musical.ly, ambalo lilikuwa maarufu sana kati ya vijana, hasa nchini Marekani. Kwa kuunganisha TikTok na Musical.ly mnamo Agosti 2018, ByteDance iliweza kupanua mtandao wake wa watumiaji na kuboresha huduma zake. Kwa sasa, TikTok inapatikana katika lugha nyingi na inatumika karibu kila kona ya dunia. Watumiaji wa TikTok wanapenda jukwaa hili kwa sababu linatoa fursa ya kujieleza kupitia video za ubunifu, muziki, changamoto, na vichekesho. Pia, kuna vipengele vya kuhariri video kama vichujio, vionjo maalum, na nyimbo maarufu ambazo zinawasaidia watumiaji kuunda maudhui ya kuvutia kwa urahisi.

TikTok imekuwa jukwaa muhimu kwa watu binafsi, wanamuziki, na chapa mbalimbali kuonyesha vipaji vyao, kujitangaza, na kufikia hadhira kubwa zaidi. Umaarufu wa TikTok umesababisha kuibuka kwa washawishi wengi wapya ambao wana mamilioni ya wafuasi. Pia, imekuwa jukwaa la uzinduzi wa nyimbo mpya na mitindo ya densi ambayo mara nyingi huenea haraka na kuwa maarufu duniani kote. Kwa ujumla, TikTok ni jukwaa linaloruhusu ubunifu wa hali ya juu na limebadilisha jinsi watu wanavyoshiriki maudhui ya kidijitali.

## Tazama pia

* Kizazi Z

## Marejeo

## Viungo vya nje

* media kuhusu TikTok pa Wikimedia Commons
* Kigezo:Wikisource portal-inline
* [http:// Official website] (Kiingereza)
* Douyin (Kichina)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya teknolojia bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu mada hiyo kama historia yake au mahusiano yake na mada nyingine? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Arbeiderpartiet

Jens Stoltenberg anayekuwa Waziri Mkuu wa Norwei anahutubu kwa wafanyakazi hapo 1 Mei 2009.
**Arbeiderpartiet** (**Ap**; *Chama cha Wafanyakazi*), jina kamili **Det norske Arbeiderparti** (*Chama cha Wafanyakazi Norwei*), ni chama kikubwa cha kisiasa nchini Norwei. Kimeanzishwa huko mjini Arendal mwaka 1887 ili kuandaa wafanyakazi na kupigania jamii sawa ya ujamaa. Tangu Vita Kuu ya Pili ya Dunia Arbeiderpartiet kimekuwa chama kikubwa nchini Norwei.

Jens Stoltenberg (anayekuwa Wazairi Mkuu wa Norwei) amekuwa mkuu wa Arbeiderpartiet tangu mwaka wa 2002. Arbeiderpartiet kimeanzisha serikali pamoja na Sosialistisk Venstreparti na Senterpartiet (Stoltenberg II).

## Viungo vya nje

* Tovuti ya Arbeiderpartiet style="background:#F99;vertical-align:middle;text-align:center;" class="table-no"|Hapana
# Ascension

Georgetown ni kitovu cha kisiwa.
**Ascension** ni kisiwa chenye asili ya volikano kilichoko kusini kidogo kwa ikweta, katika Bahari ya Atlantiki, kilomita 1,600 hivi kutoka Afrika na 2,300 hivi kutoka Amerika Kusini (Brazil).

Wakazi wote ni 806 tu (sensa ya mwaka 2016).

Kiutawala kiko chini ya koloni la Saint Helena, ambalo liko chini ya Ufalme wa Muungano.

Jina lilitokana na sherehe ya Kupaa Bwana, ambayo ndiyo siku ya mwaka 1501 kisiwa kilipoonekana kwa mara ya kwanza.

## Tanbihi

* Keynes, Richard (2001), *Charles Darwin's Beagle Diary*, Cambridge University Press, ilihifadhiwa kwenye nyaraka kutoka chanzo mnamo 18 Septemba 2010, iliwekwa mnamo 19 Septemba 2010`{{citation}}`: CS1 maint: date auto-translated (link)

## Marejeo

* Duff Hart-Davis, *Ascension, the story of a South Atlantic island*, p. 15
* Mitchell, David F. 2010. *Ascension Island and the Second World War Ilihifadhiwa 30 Januari 2021 kwenye Wayback Machine.*. Ascension Island: Ascension Island Heritage Society.
* Correspondent's diary: Ascension Island | The Economist
* Official Ascension Island Government site Ilihifadhiwa 16 Julai 2012 kwenye Wayback Machine.
* Global Volcanism Program: Ascension Island
* Sanders, Sarah, *Important Bird Areas in the United Kingdom Overseas Territories; priority sites for conservation* (RSPB, 2006)
* Stonehouse, Bernard. (1960). *Wideawake Island. The Story of the BOU Centenary Expedition to Ascension*. Hutchinson: London
* Duff Hart-Davis, The Spectator 17 October 2015, "The Stone Frigate Sails On", p. 16.

## Viungo vya nje

Wikimedia Commons ina media kuhusu:
 Ascension

  Ascension travel guide kutoka Wikisafiri

### Taarifa na serikali

* Ascension Island Government Ilihifadhiwa 24 Novemba 2020 kwenye Wayback Machine.
* Ascension Government Conservation Department
* Ascension Island Newsletter

### Historia na Jiografia

* Live Web Cam of Ascension
* Colonial History of Ascension Island
* Ascension Island at Britlink – British Islands & Territories
* Isla Ascensión o Ascension island Ilihifadhiwa 1 Desemba 2020 kwenye Wayback Machine.(Spanish)
* CIA World Factbook entry about Saint Helena, Ascension, and Tristan da Cunha Ilihifadhiwa 28 Desemba 2010 kwenye Wayback Machine.
* Google Satellite View

### Taasisi

* Rocket launches from Ascension
* Detailed description of the BBC Atlantic Relay Station
* Army Ornithological Society Ascension Island Research Ilihifadhiwa 2 Machi 2012 kwenye Wayback Machine.
* The Status and Location of the Military Installations of the Member States of the European Union and Their Potential Role for the European Security and Defence Policy (ESDP). Brussels: European Parliament, 2009. 25 pp.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Afrika bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Ascension** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Léon Jouhaux

Léon Jouhaux
**Léon Jouhaux** (1 Julai 1879 – 28 Aprili 1954) alikuwa kiongozi wa chama cha wafanyakazi kutoka nchi ya Ufaransa. Alisaidia kuanzisha mashirika mbalimbali kwa ajili ya wafanyakazi. Mwaka wa 1951 alikuwa mshindi wa **Tuzo ya Nobel kwa Amani**.

## Viungo vya nje

* habari ya Kamati ya Tuzo ya Nobeli kuhusu Jouhaux
* Picha na kaburi ya Leon Jouhaux

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mwanasiasa fulani bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Léon Jouhaux** kama wasifu wake, habari za maisha au kazi yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari. |
# Uhuru wa dini

Hali ya uhuru wa dini nchi kwa nchi (Pew Research Center study, 2009). Rangi ya njano hafifu inamaanisha vizuio ni vichache, kumbe nyekundu inaonyesha kuna vizuio vingi.
**Uhuru wa dini** ni mojawapo kati ya haki za msingi za kila binadamu kutokana na hadhi yake inayomtofautisha na wanyama. Yaani akili yake inamfanya atafute ukweli, jambo linalohitaji kuwa huru kutoka kwa mwingine yeyote.

Uhuru huo unaendana na wajibu na haki ya kufuata dhamiri hasa katika masuala ya dini na maadili.

Haki hiyo inatajwa katika Tamko la kimataifa la haki za binadamu lililotolewa na Umoja wa Mataifa mwaka 1948, ingawa haitekelezwi vizuri katika nchi nyingi, hasa zile zinazofuata rasmi dini fulani au zinapinga dini zote.

Haki hiyo inajumlisha haki ya kuwa au kutokuwa na imani fulani, kuibadili, kuitekeleza katika ibada za binafsi na za pamoja, kuishuhudia kwa maneno na matendo, kuitangaza, n.k. maadamu mtu hatendi makosa ya jinai wala hasababishi vurugu katika maisha ya jamii.

## Historia

Suala la kukubali haki hiyo katika sheria za nchi lilikabiliwa tangu zamani; maarufu ni hasa Hati ya Milano iliyotolewa na Konstantino Mkuu mwaka 313 ili kuruhusu Ukristo katika Dola la Roma baada ya miaka karibu 250 ya dhuluma.

## Tazama pia

* Hati ya Thesalonike

## Viungo vya nje

* Religion and Foreign Policy Initiative Archived 2009-09-16 at the Library of Congress Web Archives, Council on Foreign Relations.
* The Complexity of Religion and the Definition of “Religion” in International Law Harvard Human Rights Journal article from the President and Fellows of Harvard College(2003)
* Human Rights Brief No. 3, Freedom Of Religion and Belief Ilihifadhiwa 16 Desemba 2005 kwenye Wayback Machine. Australian Human Rights and Equal Opportunity Commission (HREOC)
* U.S. State Department country reports
* Institute for Global Engagement
* Institute for Religious Freedom Ilihifadhiwa 23 Julai 2019 kwenye Wayback Machine.
* Ripoti juu ya uhuru wa dini ulimwenguni Ilihifadhiwa 18 Juni 2006 kwenye Wayback Machine. (chanzo: Church in Need)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya sheria bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Uhuru wa dini** kama historia yake au uhusiano wake na mada nyingine? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# San Diego, California

Mji wa San Diego, California

|  |
| --- |
| Jiji la San Diego |
|  |
|  **Bendera** |
| Jiji la San Diego
Mahali pa mji wa San Diego katika Marekani |
| Majiranukta: ﻿ / ﻿ |
| Nchi | Marekani |
| Jimbo | California |
| Wilaya | San Diego |
| **Idadi ya wakazi** |
|  - Wakazi kwa ujumla  | 1,353,993 |
| Tovuti:  www.sandiego.gov
 |

Mahali pa San Diego katika San Diego County na California
**San Diego** (yaani Mtakatifu Diego) ni mji mkubwa wa pili katika jimbo la California baada ya Los Angeles, na wa saba katika nchi nzima ya Marekani. Uko upande wa kusini-magharibi ya nchi.

San Diego una wakazi milioni 1,3 katika eneo la 963.6 km².

Jina la San Diego latoka katika lugha ya Kihispania, kwa kuwa ulijengwa kandokando ya konventi ya Wafransisko iliyokuwa na jina hilo kwaheshima ya Diego wa Alkala.

## Viungo vya Nje

* (Kiingereza) Tovuti ya mji wa San Diego

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya California bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **San Diego, California** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# British Kolumbia

|  |
| --- |
| British Kolumbia |
|  |
|  **Bendera** |  **Nembo** |
| Nchi |  Kanada |
| Mji mkuu | Victoria |
| **Eneo** |
|  - Jumla | 944,735 km²
 |
| Tovuti:
 |

Ziwa Shuswap, British Kolumbia
**British Kolumbia** (kwa kifupi huitwa B.K.) ni jimbo la Kanada upande wa Bahari Pasifiki lililopo kati ya Marekani bara na Alaska.

Ni mmoja kati ya majimbo makubwa ya Kanada yenye kilomita za mraba zipatazo 944,735.

Kunako mwaka wa 2001, idadi ya wakazi ilikuwa 3,907,738. Kunako mwaka wa 2005, iliaminika ya kwamba idadi ya watu imefikia 4,220,000.

Mji mkuu wa British Kolumbia ni Victoria. Mji mkubwa katika British Kolombia ni Vancouver ambao una wakazi wapatao milioni 2 ndani yake. Miji mingine mikubwa imejumlishwa na Kelowna, Abbotsford, Kamloops, Nanaimo, na Prince George.

## Miji Mikubwa

* Vancouver (602,231)
* Surrey (394,976)
* Victoria (300,00)
* Burnaby (216,336)
* Richmond (129.666)

## Viungo vya Nje

Wikimedia Commons ina media kuhusu:
 British Kolumbia Tovuti rasmi
* Map of British Columbia Ilihifadhiwa 21 Oktoba 2008 kwenye Wayback Machine.
* The Political Economy of British Columbia's Rainforests Ilihifadhiwa 14 Juni 2006 kwenye Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Kanada bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **British Kolumbia** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Tom Beauchamp

**Tom Lamar Beauchamp** (2 Desemba 1939 – 19 Februari 2025) alikuwa mwanafalsafa mtaalamu kutoka Marekani, akijikita kwenye kazi ya David Hume, falsafa ya maadili, bioethics, na maadili ya wanyama. Alikuwa Profesa Mstaafu wa Falsafa katika Chuo Kikuu cha Georgetown, ambapo alikuwa pia Mwandishi Mkuu wa Utafiti katika Taasisi ya Maadili ya Kennedy.

## Marejeo

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mtu huyo bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Tom Beauchamp** kama wasifu wake, habari za maisha au kazi yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Dola

**Dola** (kutoka Ar. **دولةdaulat*; *nchi, serikali, taifa; ing.* state) ni utaratibu wa kisiasa wa jamii katika eneo fulani.

## Ufafanuzi wa "Dola"

Fani mbalimbali huwa na maelezo tofauti kiasi juu ya maana ya dola:

* sheria hufundisha dola kuwa mamlaka ya jamii ya taifa; ina tabia tatu za kimsingi ambazo ni
	+ eneo la dola,
	+ taifa au watu wa dola na
	+ mamlaka ya dola juu ya watu na eneo lake.
* elimu jamii hufundisha kufuatana na Max Weber dola kuwa jumuiya au jamii ambayo ina mamlaka ya kukubalika ya pekee katika eneo fulani; hivyo ni uhusiano wa utawala wa watu juu ya watu unaofuata haki na sheria.
* elimu siasa hufundisha dola kuwa muundo wa mamlaka ya umma kwa ajili ya kuratibu mambo ya umma.
* falsafa hufundisha dola kuwa utekelezaji wa shabaha za kimaadili za kila mtu na jamii kwa pamoja; Hegel alisema dola ni mwendo wa Mungu katika historia; msingi wake ni akili inayotaka kuwa uhalisia.

## Aina za Dola

Dola hutokea kwa maumbo mbalimbali kwa mfano jamhuri au ufalme. Dola inaweza kujitegemea kabisa au kuwa sehemu ya shirikisho au muungano kama Muungano wa Madola ya Amerika. Ndani ya maumbo haya kuna njia mbalimbali za kutekeleza mamlaka na kuratibu serikali kwa mfano kwa njia ya demokrasia au udikteta.

## Vyombo vya Dola

Kiini cha dola ni utekelezaji wa mamlaka katika eneo fulani. Hapo kuna chombo kinachoitwa serikali chenye mamlaka haya mkononi. Serikali inaangaliwa na taasisi nyingine.

Katika madola ya kisasa kuna mgawanyo wa madaraka wa dola kwa taasisi mbalimbali:

* bunge huamua juu ya sheria
* serikali inatekeleza sheria
* mahakama zinaangalia utekelezaji na kuamua kama kuna mawazo tofauti

VYombo vingine ni matawi mbalimbali ya serikali kulingana na katiba ya dola.

## Tazama pia

* Nchi
* Taifa
* Serikali
* Madola
* Mgawanyo wa madaraka
* Jimbo

## Marejeo