# Kialbania

**Kialbania** (kwa Kialbania *shqip* au kirefu *gjuha shqipe*) ni lugha ya pekee kati ya lugha za Kihindi-Kiulaya.

Kinatumiwa na watu milioni 5 hivi hasa Ulaya Kusini.

Ni lugha rasmi nchini Albania, Masedonia Kaskazini na Kosovo.

## Tanbihi

## Marejeo

* Ajeti, Idriz. La presence de l'albanais dans les parlers des populations slaves de la Peninsule Balkanique а la lumiere de la langue et de la toponymie. SA 1968/2
* Ajeti, Idriz. Për historinë e marrëdhënieve të hershme gjuhësore shqiptare-sllave. SF 1972/4
* Banfi, Emanuele. Linguistica balcanica. Bologna 1985
* Banfi, Emanuele. Storia linguistica del sud-est europeo. Milano 1991
* Bopp, Franz. Über das Albanesische in seinen verwandtschaftlichen Beziehungen. Berlin (1855)
* Buchholz, Oda / Fiedler, Wilfried: Albanische Grammatik ; Leipzig : VEB Verlag Enzyklopädie, (1987)
* Camaj, Martin. *Albanian Grammar*. Wiesbaden, Germany: Otto Harrassowitz.
* Çabej, Eqrem. Disa probleme themelore të historisë së vjetër të gjuhës shqipe. BUSHT,SSHSH 1962/4 (In German SA 1964/1)
* Çabej, Eqrem. Rreth disa Çështjeve të historisë së gjuhës shqipe. BUSHT,SSHSH1963/3 (In Romanian SCL 1954/4)
* Çabej, Eqrem. Mbi disa rregulla të fonetikës historike të shqipes. SF 1970/2 (In German "Die Sprache", Wien 1972)
* Çabej, Eqrem. L'ancien nom national des albanais. SA 1972/1
* Çabej, Eqrem. Problemi i vendit të formimit të gjuhës shqipe. SF 1972/4
* Çabej, Eqrem. Karakteristikat e huazimeve latine të gjuhës shqipe. SF 1974/2 (In German RL 1962/1)
* Çabej, Eqrem. Studime etimologjike në fushë të shqipes.; vëll. II, Tiranë 1976
* Çabej, Eqrem. Studime etimologjike në fushë të shqipes; vëll. I. Tiranë 1982
* Camarda, Demetrio. Saggio di grammatologia comparata sulla lingua albanese. Livorno (1864)
* Camarda, Demetrio. Appendice al Saggio di grammatologia sulla lingua albanese. Prato (1866)
* Campbell, George L., ed. *Compendium of the World’s Languages*, 2nd edn., *vol. 1: Abaza to Kurdish*, s.v. "Albanian". London and New York: Routledge, 2000, pp. 50–7.
* Cimochowski, Waclaw. Recherches sur l'histoire du sandhi dans la langue albanaise. LP II, 1950
* Cimochowski, Waclaw. Des recherches sur la toponomastique de l'Albanie. LP VIII, 1960
* Cimochowski, Waclaw. Pozicioni gjuhësor i ilirishtes ballkanike në rrethin e gjuhëve indoevropiane. SF 1973/2
* Demiraj, Shaban. ("Albanian" in pp. 480–501) "Albanian", within The Indo-European Languages, edited by Anna Giacalone Ramat and Paolo Ramat, eds. London: Routledge, 1998;
* Demiraj, Shaban. Gjuha shqipe dhe historia e saj. Shtëpia botuese e librit universitar (Tirane) 1988
* Demiraj, Shaban. Fonologjia historike e gjuhës shqipe. (Akademia e Shkencave e Shqiperise. Instituti i Gjuhesise dhe i Letersise) TOENA (Tirane), 1996
* Demiraj, Shaban. Prejardhja e shqiptarëve në dritën e dëshmive të gjuhës shqipe. Shkenca (Tirane) 1999
* Demiraj, Shaban. Gramatikë historike e gjuhës shqipe. (Akademia e Shkencave e Shqiperise. Instituti i Gjuhesise dhe i Letersise) 2002
* De Simone, Carlo. Gli illiri del Sud. Tentativo di una definizione. "Iliria" (Tiranë) 1986/1
* Desnickaja, A.V. Albanskij jazyk i ego dialekty. Leningrad 1968
* Desnickaja, A.V. Language Interferences and Historical Dialectology Linguistics, EJ088069 (1973)
* Desnickaja, A.V. Osnovy balkanskogo jazykoznanija, Cast 1. Leningrad: Nauka Press. 1990
* Domi, Mahir. Prapashtesa ilire dhe shqipe, përkime dhe paralelizma. SF 1974/4
* Domi, Mahir. Considerations sur les traits communs ou paralleles de l'albanais avec les autres langues balkaniques et sur leur etude. SA 1975/1
* Encyclopædia Britannica, "Albanian language" article, 15th edn. (1985).
* Fortson IV, Benjamin W. ("Albanian" in pp. 390–399) Indo-European Language and Culture: An Introduction*. London: Blackwell, 2004*.
* Gjinari, Jorgji. Për historinë e dialekteve të gjuhës shqipe. SF 1968/4
* Gjinari, Jorgji. Mbi vazhdimësinë e ilirishtes në gjuhën shqipe. SF 1969/3
* Gjinari, Jorgji. Struktura dialektore e shqipes e parë në lidhje me historinë e popullit. SF 1976/3
* Gjinari, Jorgji. Dëshmi të historisë së gjuhës shqipe për kohën dhe vendin e formimit të popullit shqiptar. SF 1982/3
* Gjinari, Jorgji. *Dialektologjia shqiptare*. Prishtinë: Universiteti, 1970.
* Hahn, Georg von. Albanesische Studien. Wien (1853)
* Hamp, E. P. "Albanian", in *Encyclopedia of Language and Linguistics*, edited by R. E. Asher, vol. 1. Oxford: Pergamon, 1994, pp. 65–7.
* Huld, Martin E. Basic Albanian etymologies. Columbus, OH: Slavica Publishers. (1984)
* Katicic, Radoslav. Ancient languages of the Balkans (Trends in linguistics). The Hague and Paris: Mouton. (1976)
* Kopitar, B.J. Albanische, walachische und bulgarische Sprache. Vienna (1829)
* Kretschmer, Paul. Einleitung in die Geschichte der griechischen Sprache, (Introduction of the History of the Greek Language), Göttingen, (1896)
* Kretschmer, Paul. Sprachliche Vorgeschichte des Balkans, (Parahistoria gjuhësore e Ballkanit), Revue Internationale des e'tudes balkaniquee, vol. II (1935)
* Lambertz, Maximilian. Lehrgang des Albanischen. Teil I: Albanisch-Deutsches Wörterbuch. Teil II: Albanische Chrestomathie. Teil III: Grammatik der albanischen Sprache (Berlin: Deutscher Verlag der Wissenschaften 1954, Berlin 1955, Halle/Saale 1959)
* Mallory, J.P. and D.Q. Adams. "Albanian", in Encyclopedia of Indo-European Culture*. London: Fitzroy Dearborn, 1997.*
* Mayer, Antun. Die Sprache der alten Illyrier. B. II. Wien 1959
* Mann, Stuart E.: An Albanian Historical Grammar ; Hamburg : Helmut Buske Verlag, 1977
* Meyer, Gustav. Albanesische Studien. I – Wien 1882; III – 1892; V – 1896
* Miklosich, Franz: Albanische Forschungen. I: Die slavischen Elemente im Albanischen. Wien (1870)
* Miklosich, Franz. Albanische Forschugen, II: Die romanischen Elemente im Albanischen. Wien (1870)
* Mihaescu, Haralambie. Les elements latins de la langue albanaise. RESEE 1966/1-2
* Mihaescu, Haralambie La langue latine dans le sud-est de l’Europe. Bucuresti-Paris: Editura Academiei-Les Belles Lettres (1978)
* Newmark, Leonard et al. *Standard Albanian: A Reference Grammar for Students*. Standford: Stanford University Press, 1982.
* Ölberg, Hermann. Einige Uberlegungen zur Autochtonie der Albaner auf der Balkanhalbinsel. Akten Innsbruck (1972)
* Ölberg, Hermann. Kontributi i gjuhësisë për çështjen e atdheut ballkanik të shqiptarëve. SF 1982/3
* Pedersen, Holger. Bidrag til den albanesiske sproghistorie. (Festskrift til Vilhelm Thomsen). Kobenhavn (1894)
* Pedersen, Holger. Albanesisch 1905. Rom. Jb. IX (1905). Erlangen (1909)
* Pellegrini, Giovan Battista : I rapporti linguistici interadriatici e l’elemento Latino dell’albanese në: Abruzzo. Rivista dell'Istituto di Studi Abruzzesi XIX, 1980
* Pellegrini, Giovan Battista : Disa vëzhgime mbi elementin Latin të shqipes (Some observations over the Latin element of the Albanian language), in: SF 1982/3
* Pellegrini, Giovan Battista : Avviamento alla linguistica albanese (Edizione rinnovata) (1997)
* Pisani, Vittore L'albanais et les autres langues indoeuropéennes, "Annuaire de l'Institut de philologie et d'histoire orientales etslaves", t. X, Bruxelles, 1950
* Pisani, Vittore. Les origines de la langue albanaise. SA 1964/1
* Pisani, Vittore. Sulla genesi dell'albanese. Akten Innsbruck (1972)
* Orel, Vladimir. A Concise Historical Grammar of the Albanian Language: Reconstruction of Proto-Albanian*. Leiden: Brill, 2000*.
* Price, Glanville, ed. *Encyclopedia of the Languages of Europe*, s.v. "Albanian". Oxford: Blackwell, 1998, pp. 4–8.
* Riza, Selman. Studime albanistike. Pristina 1979
* Sandfeld, Kristian. Linguistique balkanique, problemes et resultats. Paris 1930
* Tagliavini, Carlo. La stratificazione del lessico albanese. Elementi indoeuropei. Bologna 1965
* Thumb, A. Altgriechische Elemente des Albanesischen. IF 26 (1926)
* Thunmann, Johann. Untersuchungen über die Geschichte der östlichen europäischen Völker. Laipzig (1774)
* Watkins, Calvert. "Proto-Indo-European: Comparison and Reconstruction", in *The Indo-European Languages*, Anna Giacalone Ramat and Paolo Ramat, eds. London: Routledge, 1998.
* Ylli, Xhelal; Sobolev, Andrej N. *Albanskii gegskii govor sela Muhurr*. Muenchen: Biblion Verlag, 2003. ISBN 3-932331-36-2

## Viungo vya nje

Wikimedia Commons ina media kuhusu:
 Kialbania

  Albanian travel guide kutoka Wikisafiri

* Albanian Lessons Ilihifadhiwa 21 Novemba 2015 kwenye Wayback Machine. (free online through the Linguistics Research Center Ilihifadhiwa 23 Mei 2016 kwenye Wayback Machine. at UT Austin)
* Albanian Translation Ilihifadhiwa 4 Mei 2013 kwenye Wayback Machine.
* Albanian Dictionary Ilihifadhiwa 4 Machi 2016 kwenye Wayback Machine.
* Albanian Swadesh list of basic vocabulary words (from Wiktionary's Swadesh-list appendix)
* Albanian basic lexicon at the Global Lexicostatistical Database
* Doctor John Bassett Trumper discussing the classification of Albanian within Indo-European katika YouTube
* The emblematic figure of the Albanian linguist, Pr. Eqrem ÇABEJ (1908–1980, by Prof. Remzi Përnaska Ilihifadhiwa 4 Machi 2016 kwenye Wayback Machine. on the cultural website Albania Ilihifadhiwa 20 Februari 2010 kwenye Wayback Machine. (fr), (sh), (en)

Kamusi
* Albanian Online Dictionary (40 000 lemmas)
* English – Albanian / Albanian – English Ilihifadhiwa 25 Aprili 2021 kwenye Wayback Machine.
* Dictionary on Western Barbarisms and Albanian Responsible Words entry on the National Library of Albania (Hysenbegasi, Arion. Fjalor i barbarizmave perëndimore në gjuhën shqipe dhe fjalëve përgjegjëse shqipe. Ombra GVG, Tirana, 2011)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya lugha bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Kialbania** kama historia yake, uenezi au maendeleo yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |