Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Chuo Kikuu cha Oxford

Radcliffe Camera.
**Chuo Kikuu cha Oxford** (kwa kifupi Oxford) ni chuo kikuu cha utafiti nchini Ufalme wa Muungano, kilichoanzishwa mnamo mwaka 1096 huko Oxford, Uingereza. Hiki ni chuo kikuu cha kale kabisa katika ulimwengu unaotumia lugha ya Kiingereza na chuo kikuu cha pili duniani cha kale kinachoendelea kufanya kazi. Chuo hiki kilikuwa kwa kasi wakati Mfalme Henry wa Pili alipokataza wanafunzi wa Uingereza kuhudhuria Chuo Kikuu cha Paris. Baada ya mgogoro kati ya wanafunzi na wakazi wa mji wa Oxford mwaka 1209, baadhi ya wanataaluma walikimbilia Cambridge ambapo walianzisha Chuo Kikuu cha Cambridge. Vyuo hivi vikuu vya kale mara nyingi hujulikana kama "Oxdridge".

Chuo kikuu hiki kinajumuisha taasisi mbalimbali, ikiwa ni pamoja na vyuo vikuu vishiriki 39 vyenye na idara mbalimbali za kitaaluma ambazo zimepangwa katika makundi manne. Vyuo vyote ni taasisi za kujitegemea ndani ya chuo kikuu, kila mmoja kikidhibiti uanachama wake na kwa muundo wake wa ndani na shughuli zake.

## Viungo vya Nje

* Tovuti rasmi ya Chuo Kikuu cha Oxford

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya elimu bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Chuo Kikuu cha Oxford** kama historia yake, uenezi au maendeleo yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Majadiliano

**Majadiliano** (kutoka kitenzi chenye asili ya Kiarabu "kujadili") ni kitendo cha kupeana mawazo chanya baina ya watu au pande mbili au zaidi ili kufikia muafaka wenye manufaa kuhusu suala au masuala ya migogoro.

Mara nyingi majadiliano hufanywa kwenye kikundi cha watu wawili au zaidi ili kutatua jambo au kuongeza ujuzi wa jambo fulani. Kwa mfano: majadiliano kuhusu maisha.

Ni mwingiliano kati ya vyombo vinavyotamani kuafikiana kuhusu masuala ya manufaa kwa pande zote. Makubaliano yanaweza kuwa ya manufaa kwa wote au baadhi ya wahusika. wazungumzaji wanapaswa kuanzisha mahitaji na matakwa yao wenyewe lakini pia wakitafuta kuelewa matakwa na mahitaji ya wengine wanaohusika ili kuongeza nafasi zao za kufunga mikataba, kuepuka mizozo, kuunda uhusiano na wahusika wengine, au kuongeza faida za pande zote.

Lengo la mazungumzo ni kuondoa tofauti, kupata faida kwa mtu binafsi au kikundi, au kupata suluhu ili kukidhi maslahi mbalimbali. Majadiliano ya usambazaji, au maelewano, hufanywa kwa kuweka mbele msimamo na kufanya makubaliano ili kufikia makubaliano. Kiwango cha imani baina ya pande zinazojadiliana katika kutekeleza suluhu iliyojadiliwa ni jambo muhimu kaika kubainisha mafanikio ya mazungumzo. Kiwango ambacho pande zinazojadiliana zinaaminiana katika kutekeleza suluhu iliyojadiliwa ni jambo kuu katika kubainisha mafanikio ya mazungumzo.

Watu hujadiliana kila siku, mara nyingi bila kuzingatia kuwa ni mazungumzo. Mazungumzo hutokea katika mashirika, ikiwa ni pamoja na biashara, mashirika yasiyo ya kibiashara, serikali, na vile vile katika mauzo na kesi za kisheria, na katika mazingira binafsi kama vile ndoa, talaka, malezi, urafiki, nk. Wataalamu wa majadiliano mara nyingi ni maalum. Mfano wa wataalamu wa wamajadiliano ni pamoja na wapatanishi wa muungano, wapatanishi wa kibiashara, wapatanishi wa amani, au wapatanishi mateka. Wanaweza pia kufanya kazi chini ya vyeo vingine, kama vile wanadiplomasia, wabunge, au madalali. Mazungumzo yanaweza pia kufanywa na algoriti au mashine katika kile kinachojulikana kama mazungumzo ya kiotomatiki. Katika mazungumzo ya kiotomatiki, washiriki na mchakato lazima ufanyike ipasavyo.

## Marejeo
# 1893

Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka

◄ |
Karne ya 18 |
**Karne ya 19**
| Karne ya 20
| ►

◄ |
Miaka ya 1860 |
Miaka ya 1870 |
Miaka ya 1880 |
**Miaka ya 1890**
| Miaka ya 1900
| Miaka ya 1910
| Miaka ya 1920
| ►

◄◄ |
◄ |
1889 |
1890 |
1891 |
1892 |
**1893**
| 1894
| 1895
| 1896
| 1897
| ►
| ►►

Makala hii inahusu mwaka **1893 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio

## Waliozaliwa

**Mwaka 2026 katika kalenda nyingine**| Kalenda ya Gregori | 2026 *MMXXVI* |
| Kalenda ya Kiyahudi | 5786 – 5787 |
| Ab urbe condita (Roma ya Kale) | 2779 |
| Kalenda ya Ethiopia | 2018 – 2019 |
| Kalenda ya Kiarmenia | 1475 ԹՎ ՌՆՀԵ |
| Kalenda ya Kiislamu | 1448 – 1449 |
| Kalenda ya Kiajemi | 1404 – 1405 |
| **Kalenda za Kihindu** |  |
| - *Vikram Samvat* | 2081 – 2082 |
| - *Shaka Samvat* | 1948 – 1949 |
| - *Kali Yuga* | 5127 – 5128 |
| Kalenda ya Kichina | 4722 – 4723 乙巳 – 丙午 |

* 12 Februari - Fred Albert Shannon, mwanahistoria kutoka Marekani
* 20 Februari - Russel Crouse, mwandishi kutoka Marekani
* 29 Aprili - Harold Urey (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia, mwaka wa 1934)
* 24 Juni - Jan Matejko, mchoraji kutoka Polandi
* 16 Septemba - Albert Szent-Györgyi (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba, mwaka wa 1937)
* 10 Novemba - John P. Marquand, mwandishi kutoka Marekani
* 13 Novemba - Edward Doisy (mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba, mwaka wa 1943)

## Waliofariki

* 17 Januari - Rutherford B. Hayes, Rais wa Marekani (1877-1881)
* 6 Novemba - Pyotr Ilyich Tchaikovsky, mtunzi wa muziki kutoka Urusi

**bila tarehe Frances Colenso, mke wa Askofu John William Colenso na mwandishi wa barua nyingi

Wikimedia Commons ina media kuhusu:
 1893
# 1905

Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka

◄ |
Karne ya 19 |
**Karne ya 20**
| Karne ya 21

◄ |
Miaka ya 1870 |
Miaka ya 1880 |
Miaka ya 1890 |
**Miaka ya 1900**
| Miaka ya 1910
| Miaka ya 1920
| Miaka ya 1930
| ►

◄◄ |
◄ |
1901 |
1902 |
1903 |
1904 |
**1905**
| 1906
| 1907
| 1908
| 1909
| ►
| ►►

Makala hii inahusu mwaka **1905 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio

## Waliozaliwa

**Mwaka 2026 katika kalenda nyingine**| Kalenda ya Gregori | 2026 *MMXXVI* |
| Kalenda ya Kiyahudi | 5786 – 5787 |
| Ab urbe condita (Roma ya Kale) | 2779 |
| Kalenda ya Ethiopia | 2018 – 2019 |
| Kalenda ya Kiarmenia | 1475 ԹՎ ՌՆՀԵ |
| Kalenda ya Kiislamu | 1448 – 1449 |
| Kalenda ya Kiajemi | 1404 – 1405 |
| **Kalenda za Kihindu** |  |
| - *Vikram Samvat* | 2081 – 2082 |
| - *Shaka Samvat* | 1948 – 1949 |
| - *Kali Yuga* | 5127 – 5128 |
| Kalenda ya Kichina | 4722 – 4723 乙巳 – 丙午 |

* 1 Februari - Emilio Segre, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1959
* 7 Februari - Ulf von Euler, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1970
* 14 Machi - Raymond Aaron, mwanafalsafa wa Ufaransa
* 21 Machi - Phyllis McGinley, mshairi kutoka Marekani
* 18 Aprili - George Hitchings, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1988
* 24 Aprili – Robert Penn Warren, mwandishi wa Marekani na mshindi wa Tuzo ya Pulitzer, mwaka wa 1958
* 16 Mei - Henry Fonda, mwigizaji filamu kutoka Marekani
* 17 Mei - John Patrick, mwandishi kutoka Marekani
* 24 Mei - Mikhail Sholokhov, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi, mwaka wa 1965
* 21 Juni - Jean-Paul Sartre, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi, mwaka wa 1964
* 25 Julai - Elias Canetti, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi, mwaka wa 1981
* 29 Julai - Stanley Kunitz, mshairi kutoka Marekani
* 24 Agosti - Sven Stolpe, mwandishi kutoka Uswidi
* 3 Septemba - Carl David Anderson, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1936
* 24 Septemba - Severo Ochoa, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1959
* 30 Septemba - Nevill Mott, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1977
* 23 Oktoba - Felix Bloch, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1952

**bila tarehe Sheikh Abeid Amani Karume, Rais wa kwanza wa Zanzibar

## Waliofariki

* 14 Juni - Tippu Tip, mfanyabiashara Mtanzania mashuhuri)
* 14 Septemba - Pierre Brazza

Wikimedia Commons ina media kuhusu:
 1905
# 1908

Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka

◄ |
Karne ya 19 |
**Karne ya 20**
| Karne ya 21

◄ |
Miaka ya 1870 |
Miaka ya 1880 |
Miaka ya 1890 |
**Miaka ya 1900**
| Miaka ya 1910
| Miaka ya 1920
| Miaka ya 1930
| ►

◄◄ |
◄ |
1904 |
1905 |
1906 |
1907 |
**1908**
| 1909
| 1910
| 1911
| 1912
| ►
| ►►

Makala hii inahusu mwaka **1908 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio

## Waliozaliwa

**Mwaka 2026 katika kalenda nyingine**| Kalenda ya Gregori | 2026 *MMXXVI* |
| Kalenda ya Kiyahudi | 5786 – 5787 |
| Ab urbe condita (Roma ya Kale) | 2779 |
| Kalenda ya Ethiopia | 2018 – 2019 |
| Kalenda ya Kiarmenia | 1475 ԹՎ ՌՆՀԵ |
| Kalenda ya Kiislamu | 1448 – 1449 |
| Kalenda ya Kiajemi | 1404 – 1405 |
| **Kalenda za Kihindu** |  |
| - *Vikram Samvat* | 2081 – 2082 |
| - *Shaka Samvat* | 1948 – 1949 |
| - *Kali Yuga* | 5127 – 5128 |
| Kalenda ya Kichina | 4722 – 4723 乙巳 – 丙午 |

* 22 Januari - Lev Landau, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1962
* 4 Aprili - Frances Ford Seymour, mke wa pili wa Henry Fonda
* 20 Aprili - Lionel Hampton, mwanamuziki kutoka Marekani
* 24 Aprili - George Oppen, mshairi kutoka Marekani
* 23 Mei - John Bardeen, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia miaka ya 1956 na 1972
* 25 Mei – Theodore Roethke, mwandishi wa Marekani na mshindi wa Tuzo ya Pulitzer, mwaka wa 1954
* 30 Mei - Hannes Alfven, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1970
* 8 Julai - Nelson Rockefeller, Kaimu Rais wa Marekani
* 6 Agosti - Will Lee, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
* 27 Agosti - Lyndon B. Johnson, Rais wa Marekani (1963-69)
* 31 Agosti - William Saroyan, mwandishi Mmarekani, na mshindi wa Tuzo ya Pulitzer, mwaka wa 1940, aliyoikataa
* 23 Oktoba - Ilya Frank, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1958
* 13 Novemba – Comer Vann Woodward, mwanahistoria wa Marekani na mshindi wa Tuzo ya Pulitzer, mwaka wa 1982
* 4 Desemba - Alfred Hershey, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1969
* 17 Desemba - Willard Libby, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1960

## Waliofariki

* 21 Juni - Nikolai Rimsky-Korsakov, mtunzi wa muziki kutoka Urusi
* 24 Juni - Grover Cleveland, Rais wa Marekani (1885-1889; 1893-1897)
* 22 Julai - Randal Cremer, kiongozi Mwingereza wa chama cha wafanyakazi, na mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani, mwaka wa 1903
* 25 Agosti - Antoine Henri Becquerel, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1903

Wikimedia Commons ina media kuhusu:
 1908
# Siberia

Eneo la Siberia: nyekundu yote; Jimbo la Siberia ndani ya shirikisho la Urusi: nyekundu nyeusi.
**Siberia** (kwa Kirusi: Сиби́рь, *Sibir*; kwa Kitartari: Seber) ni eneo kubwa mashariki mwa Urusi. Ni zaidi ya nusu ya eneo la Urusi wote. Eneo lake lote ni kilomita za mraba milioni 9.6 ambayo ni karibu sawa na Ulaya yote (km² milioni 10.6).

## Maana ya Siberia

Kuna namna mbalimbali ya kutaja mipaka ya "Siberia".

* Kijiografia mara nyingi "Siberia" inamaanisha sehemu ya Kiasia ya Urusi. Kwa maana hiyo eneo lake ni kubwa sana, linajumlisha Asia ya Kaskazini yote.
* Kisiasa ni sehemu tu ya eneo hili (tazama ramani). Kwa maana hii Siberia ni jimbo la shirikisho la Urusi. Kisiasa Ural na Mashariki ya Mbali ni majimbo ya pekee.

Mipaka ya Siberia ya kijiografia ni safu ya milima ya Ural upande wa magharibi, bahari ya Aktika kwa kaskazini, Pasifiki katika Mashariki na nchi za Kazakhstan, Mongolia na Uchina upande wa kusini.

## Wakazi

Idadi ya wakazi ni ndogo: kuna milioni 23 pekee. Walio wengi ni Warusi (79%) wanaoishi mjini. Wakazi asilia (21%) ni vikundi vingi vidogo; walio wengi ni wasemaji wa lugha za Kiturki. Utamaduni wao ulikuwa uwindaji na ufugaji lakini sasa ni wachache tu wanaoendelea hivyo.

## Hali ya hewa

Hali ya hewa ya Siberia ni kali sana. Kipindi cha joto kina joto kali hadi +40 °C, lakini kipindi cha baridi halijoto hushuka chini hadi -67 °C. Kijiji cha Oymyakon (katika jamhuri ya Sakha) ni mahali baridi duniani; -71.2 °C zilipimwa hapa.

Kipindi cha baridi ni kirefu, kipindi cha joto ni kifupi. Sehemu kubwa ya Siberia inafunikwa na theluji kwa muda wa miezi tisa kila mwaka. Hivyo kilimo kinawezekana katika kanda nyembamba la kusini. Sehemu kubwa nchi imefunikwa na misitu. Lakini maeneo baridi sana ya kaskazini hapana miti tena, ni manyasi na majani tu.

### Mito na maziwa

Siberia ina mito mingi mikubwa. Lakini huganda kabisa wakati wa baridi, yaani kwa sehemu kubwa wa mwaka isipokuwa ile katika kusini.

* Mto Anabar
* Mto Angara
* Mto Indigirka
* Mto Irtysh
* Mto Kolyma
* Baikal (ziwa)
* Mto Lena
* Mto Ob
* Mto Tunguska ya chini
* Uvs Nuur (ziwa)
* Mto Yana
* Mto Yenisei

### Milima

* Milima ya Altai
* Milima ya Anadyr
* Milima ya Baikal
* Milima ya Chamar-Daban
* Milima ya Chersky
* Milima ya Dzhugdzhur
* Milima ya Gydan
* Milima ya Koryak
* Milima ya Sayan
* Milima ya Tannu-Ola
* Milima ya Ural
* Milima ya Verkhoyansk
* Milima ya Yablonoi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Urusi bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Siberia** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# 1934

Lango la Historia | Lango la Biografia | Karibuni | Orodha ya Miaka

◄ |
Karne ya 19 |
**Karne ya 20**
| Karne ya 21

◄ |
Miaka ya 1900 |
Miaka ya 1910 |
Miaka ya 1920 |
**Miaka ya 1930**
| Miaka ya 1940
| Miaka ya 1950
| Miaka ya 1960
| ►

◄◄ |
◄ |
1930 |
1931 |
1932 |
1933 |
**1934**
| 1935
| 1936
| 1937
| 1938
| ►
| ►►

Makala hii inahusu mwaka **1934 BK** (Baada ya Kristo).

## Matukio

## Waliozaliwa

**Mwaka 2026 katika kalenda nyingine**| Kalenda ya Gregori | 2026 *MMXXVI* |
| Kalenda ya Kiyahudi | 5786 – 5787 |
| Ab urbe condita (Roma ya Kale) | 2779 |
| Kalenda ya Ethiopia | 2018 – 2019 |
| Kalenda ya Kiarmenia | 1475 ԹՎ ՌՆՀԵ |
| Kalenda ya Kiislamu | 1448 – 1449 |
| Kalenda ya Kiajemi | 1404 – 1405 |
| **Kalenda za Kihindu** |  |
| - *Vikram Samvat* | 2081 – 2082 |
| - *Shaka Samvat* | 1948 – 1949 |
| - *Kali Yuga* | 5127 – 5128 |
| Kalenda ya Kichina | 4722 – 4723 乙巳 – 丙午 |

* 20 Januari - Hennie Aucamp, mwandishi kutoka Afrika Kusini
* 27 Februari - N. Scott Momaday, mwandishi kutoka Marekani
* 7 Machi - Willard Scott, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
* 9 Machi - Yuri Gagarin (rubani Mrusi na mtu wa kwanza aliyefika katika anga-nje)
* 31 Machi - Carlo Rubbia, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia, mwaka wa 1984
* 11 Aprili - Mark Strand, mshairi kutoka Marekani
* 21 Mei - Bengt Samuelsson, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1982
* 13 Julai - Wole Soyinka, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi, mwaka wa 1986
* 16 Julai - George Hilton, mwigizaji filamu Mwingereza kutoka Uruguay
* 3 Agosti - Jonas Savimbi
* 25 Agosti - Zilda Arns, daktari wa watoto kutoka nchi ya Brazil
* 21 Septemba - David James Thouless, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 2016
* 28 Septemba - Brigitte Bardot, mwigizaji filamu kutoka Ufaransa
* 13 Oktoba - Nana Mouskouri, mwimbaji kutoka Ugiriki
* 10 Desemba - Howard Temin, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba, mwaka wa 1975
* 31 Desemba - Chedieli Yohane Mgonja, mwanasiasa wa Tanzania

**bila tarehe George Lilanga, msanii Mmakonde kutoka Tanzania

## Waliofariki

* 29 Januari - Fritz Haber, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mwaka wa 1918
* 23 Februari - Edward Elgar, mtunzi mashuhuri wa muziki kutoka Uingereza
* 17 Oktoba - Santiago Ramón y Cajal, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba, mwaka wa 1906

Wikimedia Commons ina media kuhusu:
 1934
# 29 Juni

Tarehe **29 Juni** ni siku ya 180 ya mwaka (ya 181 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 185.

## Matukio

* 1976 - Visiwa vya Shelisheli vinapata uhuru kutoka Uingereza

## Waliozaliwa

* 1596 - Go-Mizunoo, mfalme mkuu wa Japani (1611-1629)
* 1832 - Mtakatifu Rafka Petra, mmonaki wa kike wa Lebanon
* 1900 - Antoine de Saint-Exupery, mshairi kutoka Ufaransa
* 1910 - Frank Loesser, mtunzi kutoka Marekani
* 1914 - Ellen Kuzwayo, mwandishi kutoka Afrika Kusini

## Waliofariki

* 2020 - Carl Reiner

## Sikukuu

Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha sherehe ya Mitume Petro na Paulo, lakini pia kumbukumbu za watakatifu Siro wa Genova, Kasio wa Narni, Emma wa Gurk, Paulo Wu Juan, Yohane Mbatizaji Wu Mantang, Paulo Wu Wanshu, Maria Du Tianshi, Magdalena Du Fengju n.k.

## Viungo vya nje

* BBC: On This Day

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya kihistoria bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **29 Juni** kama enzi zake au matokeo yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# 1 Julai

Tarehe **1 Julai** ni siku ya 182 ya mwaka (ya 183 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 183.

## Matukio

* 1890 - Mkataba wa Helgoland-Zanzibar kati ya Ujerumani na Uingereza
* 1960 - Somalia ya Kiitalia inapata uhuru
* 1962 - Nchi za Burundi na Rwanda zinapata uhuru kutoka Ubelgiji

## Waliozaliwa

* 1381 - Mtakatifu Laurenti Giustiniani, askofu
* 1646 - Gottfried Leibniz, mwanafalsafa wa Ujerumani
* 1876 - Susan Glaspell, mwandishi wa kike kutoka Marekani
* 1879 - Leon Jouhaux, kiongozi Mfaransa wa chama cha wafanyakazi, na mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani mwaka wa 1951
* 1915 - Jean Stafford, mwandishi wa kike kutoka Marekani
* 1929 - Gerald Edelman, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1972
* 1941 - Alfred Gilman, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba mwaka wa 1994
* 1952 - Brian George, mwigizaji wa filamu kutoka Marekani
* 1964 - Guillermo Martín Abanto Guzmán, askofu Mkatoliki nchini Peru
* 1971 - Missy Elliott, mwanamuziki kutoka Marekani
* 1986 - Agnez Mo, mwimbaji kutoka Indonesia

## Waliofariki

* 1971 - Lawrence Bragg, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1915
* 2001 - Nikolai Basov, mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia mwaka wa 1964
* 2004 - Marlon Brando, mwigizaji filamu kutoka Marekani

## Sikukuu

Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Haruni, Martino wa Vienne, Domisiani wa Bebron, Teodoriko wa Reims, Eparki wa Angouleme, Golveni, Karilefi, Oliver Plunkett, Junipero Serra, Zhang Huailu, Yustini na Atilano n.k.

## Viungo vya nje

* BBC: On This Day

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya kihistoria bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **1 Julai** kama enzi zake au matokeo yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Wikimedia Foundation

Nembo la Wikimedia Foundation
Wikimedia Foundation, San Francisco
**Wikimedia Foundation** ni shirika lisilo la kiserikali lililopo Marekani linaloendesha mradi wa Wikipedia pamoja na miradi mingine.

Shabaha yake ni usambazaji wa elimu huria inayopatikana bure kwa watu wote kwa njia ya mtandao. Lilianzishwa na Jimmy Wales mwaka 2001. Shirika linaendeleza maendeleo ya programu huria za wikiwiki zinazomruhusu msomaji si kusoma tu bali kuandika na kuhariri vilevile.

Kwa ujumla karibia miradi yote ya Wikimedia Foundation si ya kibiashara na maudhui yote yaliyomo katika miradi hiyo hutungwa na wachangiaji wengi wanaojitolea bila malipo kutoka karibia pande zote za Dunia.

Mapato ya shirika hutokana na michango ya watu binafsi. Makampuni makubwa kama Amazon na Google yamewahi kutoka zawadi za dolar milioni, na mfadhili Georg Soros alituma pia zawadi ya dolar milioni 2 .

Mnamo mwaka 2018/2019 mapato ya taasisi yalifikia dolar milioni 120 ilhali matumizi yake yalikuwa milioni 91.

Miradi mingine ya Wikimedia Foundation ukiacha ule wa Wikipedia ni pamoja na Wikamusi (Wiktionary), Wikiquote, Wikisource, Wikinews, Wikibooks, Wikiversity, Wikimedia Commons na Meta-Wiki.

Shirika hili haliangalii yaliyomo kama makala ya Wikipedia ambayo hutungwa na jumuiya za watumiaji katika lugha zinazofikia karibu 200.

## Marejeo

## Viungo vya Nje

* Wikimedia site

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya elimu bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Wikimedia Foundation** kama historia yake, uenezi au maendeleo yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Kiserbia

**Kiserbia** ni tawi la Kiserbokroatia, moja kati ya lugha za Kislavoni, za jamii ya Lugha za Kihindi-Kiulaya, linalozungumzwa na watu milioni 8.5 - 9.5, zaidi katika nchi ya Serbia.

Kiserbia kilikuwa lugha rasmi ya Yugoslavia pamoja na Kislovenia, Kikroatia na Kimasedonia.

Kufuatana na tofauti za utamaduni na madhehebu, Kiserbokroatia kinaandikwa kwa alfabeti ya Kilatini upande wa Magharibi katika eneo la Kroatia na kwa alfabeti ya Kisirili upande wa Mashariki katika eneo la Serbia.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya lugha bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Kiserbia** kama historia yake, uenezi au maendeleo yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |