# Kizazi Z

Taswira ya **Alienor Rougeot** mjini Toronto katika maandamano ya Mgomo wa Shule Dhidi ya Mabadiliko ya Tabianchi mnamo mwaka wa 2019.
**Kizazi Z** (kutoka Kiing.: Generation Z; zaidi hufupishwa **Gen Z**; wakati mwingine huitwa **Zoomers**) ni istilahi ya kutaja kizazi cha watu waliozaliwa mwishoni mwa miaka ya 1990 hadi mwanzoni mwa miaka ya 2010. Wamekuwa na uzoefu mkubwa na teknolojia tangu utotoni mwao, wakiishi katika kipindi ambacho simu za mkononi, mitandao ya kijamii, na teknolojia nyingine za dijiti zimekuwa sehemu muhimu ya maisha ya kila siku. Hii imewafanya kuwa na ujuzi wa hali ya juu katika matumizi ya teknolojia na kubadilishana habari kwa njia ya mtandao.

Kizazi hicho kina sifa ya kuwa na ubunifu na kuchangamka katika matumizi yao ya teknolojia. Wanapenda kuzalisha na kusambaza maudhui mtandaoni kupitia majukwaa kama YouTube, TikTok, na Instagram. Uwezo wao wa kuunda na kubadilisha maudhui umewapa sauti yenye nguvu katika mazingira ya dijiti, wakiathiri mitindo na tamaduni za kijamii.

Katika masuala ya kijamii, Kizazi Z kinaonesha uelekeo mkubwa kwenye masuala ya mazingira, usawa, na haki za binadamu. Wanaamini katika kushiriki katika harakati za kijamii na kuleta mabadiliko chanya katika jamii zao na ulimwengu kwa ujumla. Vizazi vilivyotangulia havikuwa na ufikiaji wa teknolojia na mawasiliano ya kimataifa kama hiki, na hivyo Kizazi Z kinajiona kuwa na uraia wa ulimwengu zaidi kuliko wa kitaifa, wakichangia kwa njia mbalimbali katika muktadha wa kimataifa kupitia mitandao ya kijamii na teknolojia ya mawasiliano.

Elimu na kazi ni maeneo mengine ambayo Kizazi Z kinaleta mabadiliko. Wanaelekea kuchagua njia za kielimu na kazi ambazo zinahusisha ubunifu na teknolojia. Wana hamu ya kufanya kazi katika mazingira yenye mabadiliko ya haraka huku wakijitahidi kuwa na ujuzi endelevu. Pia wakitazamia maendeleo ya teknolojia mpya na mienendo ya soko la ajira katika ulimwengu wa mtandao.

Kwa jumla, Kizazi Z kinaathiri sana tamaduni na mwenendo wa kijamii, ikiwa ni kizazi kilicho na utofauti mkubwa katika maoni, teknolojia, na maisha ya kijamii. Wanaona teknolojia na mawasiliano ya dijiti kama njia ya kubadilisha dunia na kuendeleza malengo yao ya binafsi na ya kijamii.

## Orodha ya vizazi kwa wakati

| Kizazi | Mwaka wa Kuanza | Mwaka wa Kumaliza |
| --- | --- | --- |
| The Greatest Generation (Kizazi Kikubwa) | 1901 | 1927 |
| The Silent Generation (Kizazi Kimya) | 1928 | 1945 |
| Baby Boomers | 1946 | 1964 |
| Generation X (Kizazi X) | 1965 | 1980 |
| Millennials (Generation Y) | 1981 | 1996 |
| Generation Z | 1997 | 2012 |
| Generation Alpha | 2013 | Sasa |

## Jisomee

* Palfrey, John; Gasser, Urs (2008). *Born Digital: Understanding the First Generation of Digital Natives*. Basic Books. ISBN 978-0-465-00515-4.
* Arum, Richard; Roksa, Josipa (2011). *Academically Adrift - Limited Learning on College Campuses*. Chicago, IL: The University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-02856-9.
* McCrindle, Mark; Wolfinger, Emily (2014). *The ABC of XYZ: Understanding the Global Generations*. McCrindle Research.
* Combi, Chloe (2015). *Generation Z: Their Voices, Their Lives*. London: Hutchinson. OCLC 910606762.
* Greenspan, Louise; Deardorff, Julianna (2015). *The New Puberty: How to Navigate Early Development in Today's Girls*. Rodale Books. ISBN 978-1-62336-598-1.

## Marejeo

## Viungo vya nje

 Wikiquote ina mkusanyiko wa dondoo kuhusu: Kizazi Z The Downside of Diversity. Michael Jonas. *The New York Times*. August 5, 2007.
* The Next America: Modern Family. Pew Research Center. April 30, 2014. (Video, 2:16)
* Meet Generation Z: Forget Everything You Learned About Millennials – 2014 presentation by Sparks and Honey
* Is a University Degree a Waste of Money? CBC News: The National. March 1, 2017. (Video, 14:39)
* A Generation Z Exploration Ilihifadhiwa 2 Oktoba 2024 kwenye Wayback Machine.. (Web version) Rubin Postaer and Associates (RPA). 2018.
* We asked teenagers what adults are missing about technology. This was the best response. Taylor Fang. *MIT Technology Review*. December 21, 2019.
* The Amish use tech differently than you think. We should emulate them. Jeff Smith. *The Washington Post*. February 17, 2020.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya kihistoria bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Kizazi Z** kama enzi zake au matokeo yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |

|  |
| --- |
|  *Makala hii* ni sehemu ya mradi wa *kuboresha Wikipedia na Wikamusi ya Kiswahili. Unaweza **kusaidiakuihariri na kuongeza habari**.* |