# Sri Lanka

| **Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kiujamaa ya Sri Lankaශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජය இலங்கை சனநாயக சோசலிசக் குடியரசு* |
| --- |
|
Bendera

Nembo

 |
| **Wimbo wa taifa:** "Sri Lanka Matha" ශ්‍රී ලංකා මාතා தாயே இலங்கை ("Mama Sri Lanka")  |
|  |
|  **Mji mkuu** | Sri Jayawardenapura |
| **Mji mkubwa** | Colombo  |
| **Lugha rasmi** | Kisinhala, Kitamil |
| **Lugha ya taifa** | Kiingereza |
| **Dini** (2024) | * 69.8% Ubuddha
* 12.6% Uhindu
* 10.7% Uislamu
* 6.9% Ukristo
* 0.1% Nyingine / hakuna
 |
| **Uraia** | Msrilanka |
| **Serikali** | Jamhuri ya nusu-urais ya umoja |
|  • Rais | Anura Kumara Dissanayake |
|  • Waziri Mkuu | Harini Amarasuriya |
|  Uundaji |
|  • Ufalme wa Sinhala waanzishwa | 543 KK |
|  • Kipindi cha Anuradhapura | 377 KK – 1017 BK |
| **Eneo** |  |
|  • Jumla | km2 67,240 |
|  • Maji (asilimia) | 4.4% |
| **Idadi ya watu** |  |
|  • Kadirio la 2026 | 23,300,000 |
|  • Msongamano | 337.7/km2 |
| **PLT (PPP)** | Kadirio la 2024 |
|  • Jumla | $342.6 bilioni |
|  • Kwa kila mtu | $15,632 |
| **PLT (Kawaida)** | Kadirio la 2025 |
|  • Jumla | $108.8 bilioni |
|  • Kwa kila mtu | $5,003 |
| **HDI** (2023) | 0.776

 **juu** |
| **Gini** (2023) | 39.8 |
| **Sarafu** | Rupia ya Sri Lanka (Rs) |
| **Majira ya saa** | UTC+5:30 |
| **Msimbo wa simu** | ++94 |
| **Jina la kikoa** | .lk .ලංකා .இலங்கை |

**Sri Lanka** (pia **Sirilanka**, kwa Kisinhala Śrī Laṃkāva, kwa Kitamil Ilaṅkai; hadi mwaka 1972: **Ceylon**) ni nchi ya kisiwani katika Asia ya Kusini.

Iko karibu na ncha ya kusini ya rasi ya Uhindi katika Bahari Hindi.

Nchi imekaliwa na watu walau kuanzia miaka ya 125,000 KK na ilizidi kupata umuhimu kutokana na mahali ilipo.

Mji mkuu ni Sri Jayawardenapura.

## Historia

Historia ya Sri Lanka inaenea kwa maelfu ya miaka, ikiwa na ushahidi wa makazi ya awali ya binadamu tangu nyakati za kabla ya historia. Historia iliyoandikwa ya kisiwa hiki inaanza na kuanzishwa kwa falme za Kihindi-Arya karibu na karne ya 5 KK, hasa Ufalme wa Anuradhapura. Ustaarabu huu wa awali uliendeleza mifumo ya kisasa ya umwagiliaji, kilimo, na miji. Ubuddha uliwasili katika karne ya 3 KK na kuwa sehemu muhimu ya utamaduni wa Sri Lanka, ukiathiri sanaa, usanifu, na utawala. Falme zilizofuata kama Polonnaruwa ziliendeleza urithi huu, ingawa kisiwa hicho kilikumbwa mara kwa mara na uvamizi kutoka India Kusini.

Kuanzia karne ya 16, Sri Lanka iliingia chini ya shawishi wa Ulaya, kuanzia na Wareno, kisha Waholanzi, na hatimaye Waingereza. Waingereza waliunganisha kisiwa hicho chini ya utawala mmoja mwaka 1815, wakianzisha kilimo cha mashamba makubwa kilicholenga chai, mpira, na nazi, ambazo zilikuwa bidhaa kuu za kuuza nje. Utawala wa kikoloni pia ulileta mabadiliko makubwa ya kijamii na kiuchumi, ikiwemo maendeleo ya miundombinu na kuanzishwa kwa Kiingereza kama lugha ya utawala. Sri Lanka ilipata uhuru kwa njia ya amani mwaka 1948, na kuwa taifa huru ndani ya Jumuiya ya Madola.

Katika miongo iliyofuata baada ya uhuru, Sri Lanka ilikumbwa na mvutano wa kisiasa na kikabila, hasa kati ya Wasinhala walio wengi na Watamil walio wachache. Migogoro hii iligeuka kuwa vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyodumu kuanzia 1983 hadi 2009, vikisababisha vifo vingi na kudhoofisha uchumi. Tangu kumalizika kwa vita hivyo, nchi imejikita katika ujenzi upya, maendeleo ya kiuchumi, na juhudi za maridhiano. Leo, Sri Lanka inaendelea kusawazisha urithi wake tajiri wa kitamaduni na changamoto za kisasa za kisiasa na kiuchumi.

## Mikoa

Sri Lanka ina mikoa 9:

* Sri Lanka Kati
* Sri Lanka Kaskazini Kati
* Sri Lanka Kaskazini
* Sri Lanka Mashariki
* Sri Lanka Kaskazini Magharibi
* Sabaragamuwa
* Sri Lanka Kusini
* Uva
* Sri Lanka Magharibi

Mikoa hiyo imegawanyika katika wilaya 25.

Hekalu la Kihindu mjini Colombo.
## Watu

Idadi ya wakazi ni takriban milioni 22 (2020).

Walio wengi (74.9%) ni Wasinhala ambao kwa kawaida ni wafuasi wa Ubuddha wa madhehebu ya Theravada (70.2%). Takriban 11.2% ni Watamili ambao wengi wao ni Wahindu (12.6%) na wanaishi hasa kaskazini mwa kisiwa.

Lugha zao, Kisnhala na Kitamil ni lugha rasmi. Pia Kiingereza kinatambulika.

Kuna Wamori Waislamu (9.7%, hasa Wasuni) ambao wengi wao wanajiona machotara wa Kiarabu.

Pia kuna Wakristo (7.4%, hasa Wakatoliki 5.8%, halafu Waanglikana na Waprotestanti wengine) ambao vilevile baadhi yao ni machotara wa Kizungu (hasa wa Kireno na wa Kiholanzi).

Karibu wananchi wote wanajali sana dini katika maisha yao.

## Tazama pia

* Orodha ya nchi kufuatana na wakazi

## Viungo vya nje

Serikali
* Official Sri Lankan Government Web Portal, lango la tovuti za serikali
* Official Web Portal lango la tovuti za bunge
* Official Government News Portal Ilihifadhiwa 10 Agosti 2015 kwenye Wayback Machine.
* Official Web Portal Ilihifadhiwa 25 Julai 2011 kwenye Wayback Machine. lango la tovuti za rais
* Official website tovuti ya mahakama kuu

Taarifa za jumla
* Sri Lanka entry at *The World Factbook*
* Official site of the Department of Census and Statistics.
* Annual Report 2010 Ilihifadhiwa 1 Desemba 2011 kwenye Wayback Machine. from the Ministry of Finance and Planning.
* Sri Lanka Ilihifadhiwa 29 Agosti 2012 kwenye Wayback Machine. from *UCB Libraries GovPubs*.
* Sri Lanka katika Open Directory Project
* Sri Lanka profile from the BBC News.
* Sri Lanka in the Encyclopædia Britannica.
* Introducing Sri Lanka Overview of the country from Lonely Planet.
* Key Development Forecasts for Sri Lanka from International Futures.

Historia
* Mahavamsa an ancient Sri Lankan chronicle written in the 6th century.
* Sketches of the Natural History of Ceylon by Sir James Emerson Tennent, 1861.

Ramani
* Wikimedia Atlas of Sri Lanka
* Sri Lanka Map katika Google Maps.

Biashara
* World Bank Summary Trade Statistics Sri Lanka

|  |
| --- |
| **Nchi na maeneo ya Asia** |
|
Afghanistan | Armenia2 | Azerbaijan | Bahrain | Bangladesh | Bhutan | Brunei | China | Falme za Kiarabu | Georgia2 | Hong Kong3 | Indonesia | Iran | Iraq | Israel | Jamhuri ya China (Taiwan) | Japani | Kamboja | Kazakhstan | Kirgizia | Korea Kaskazini | Korea Kusini | Kupro2 | Kuwait | Laos | Lebanoni | Macau3 | Malaysia | Maldivi | Mongolia | Myanmar | Nepal | Omani | Pakistan | Palestina | Qatar | Saudia | Singapuri | Sri Lanka | Syria | Tajikistan | Timor ya Mashariki | Turkmenistan | Ufilipino | Uhindi | Urusi1 | Uthai | Uturuki1 | Uzbekistan | Vietnam | Yemen | Yordani |
| 1. Nchi ina maeneo katika Asia na Ulaya. 2. Nchi iko Asia lakini inahesabiwa pia kati ya nchi za Ulaya kwa sababu za historia au utamaduni. 3. Eneo la pekee la China. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Asia bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Sri Lanka** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |