Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Sumo

Mechi ya Sumo.
**Sumo (相撲,sumō*) ni michezo ya miereka kutoka nchini Japani.

Katika Sumo ni wapiganaji wawili (wanaitwa rikishi) wanaoshindana wakiangaliwa na refa. Mashindano hutekelezwa katika mviringo wenye kipenyo cha mita 4.55.

Kila mpiganaji analenga ama kumsukuma mwenzake nje ya mviringo, au kumlazimisha kugusa sakafu na sehemu yoyote ya mwili wake isipokuwa nyayo.

Kila mwaka kuna mashindano (basho) makubwa yanayotekelezwa katika miji hufanyika Tokyo, Osaka, Nagoya na Fukuoka. Idadi ni mashindano 6 makuu ya kitaalamu (inayojulikana kama *honbasho*) kwa mwaka, kwenye miezi ya Januari, Machi, Mei, Julai, Septemba na Novemba.

Mashindano kawaida hudumu kwa siku 15 na huonyesha mechi kutoka kwa migawanyiko tofauti. Nafasi 5 za juu zinajulikana kama "Mgawanyiko wa Juu", pia huitwa *Makuuchi* (幕 内) au *Makunouchi* (幕 の 内). Kila shindano huwa na rikishi 42.

### Mabingwa wakuu

Wale ambao wamepata kiwango cha juu zaidi ni mabingwa wakuu (yokuz*una*).

* Akashi, karne ya 16
* Maruyama, (1712-1749)
* Tanikaze (Kajinosuke, 1750-1795)
* Onagawa (1758-1805)
* Ao no Matsu (1791-1851)

* Chiyonofuji Mitsugu (b. 1955)
* Takanosato (b. 1952)
* Futahaguro Koji (b. 1963)
* Hokuto-umi, (b. 1963)
* Onokuni (b. 1962)
* Asahifuji (b. 1960)
* Akebono (b. 1970)

## Marejeo

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya michezo bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu zaidi kuhusu **Sumo** kama historia yake, uenezi au kanuni zake? Labda unaona katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine habari zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Jina la ubatizo

**Jina la ubatizo** ni lile ambalo mtu anapewa wakati kwa kubatizwa ili kumuingiza katika Kanisa la Yesu Kristo.

Kwa kawaida anayemtia maji anamuambia hapohapo: "Fulani, nakubatiza kwa jina la Baba, na la Mwana na la Roho Mtakatifu".

Kabla ya Ukristo, ilikuwa tayari desturi ya Wayahudi kumpa mtu jina wakati wa kumtahiri ili kumuingiza katika taifa la Israeli.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu dini ya Ukristo bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Jina la ubatizo** kama historia yake, matokeo au athari zake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Zen

Ensō au alama ya duara ni nembo l Zen: inafundisha ukamilifu lakii pia tupu, hali pasipo na kitu als visuelles Symbol für Zen verwendet
Zoezi la Zazen wakati wa taamuli
**Zen** ni jina la aina ya Ubuddha inayopatikana hasa nchini Japan na katika karne ya 20 imesambazwa katika nchi nyingi duniani. Ilianzishwa wakati wa karne ya 5 BK katika mkondo wa Ubuddha wa Mahayana nchini China ikaendelea ukua hasa Japan.

Mkazo wa Zen si mafundisho wala imani bali mazoezi hasa katika hali ya mazingatio kimya kwa lengo la kufikia hali ya mwangaza wa ndani.

Shairi ya kale inaonyesha mwelekeo wa Zen, na hasahasa mstari wa nne::

*Mapokeo maalumu nje ya maandiko*
*bila kutegemea neno wala herufi*
*moja kwa moja kuonyesha moyo wa binadamu*
*kuona nafsi ya mwenyewe na kuwa Buddha*

Jambo muhimu ni uhusiano kati ya mwalimu na mwanafunzi. Mwalimu ni mtu aliyeona mwangaza akikubali wajibu wa kuwafungulia wengine njia hii pia.

Kufuata njia ya mwangaza ni kazi ya Zazen. Zazen inamaanisha kuketi katika hali ya mazingatio kimya. Mwenyekutafuta mazingatio kimya anaketi chini, mguu mmoja juu ya mwingine. Uti wa mgongo haunyoki na mikono inakaa moja juu ya mwingine bila kuisukuma, ncha za vidole gumba hugusana kidogo. Macho yako wazi kiasi kwa kuangalia chini lakini bila kutazama kitu.

Roho inatazama hali ya wakati bila kutafakai kitu. Mwenye kufuata mazingatio kimya anaangalia pumzi yake na mwili wake, anatazama nafsi yake na fikra. Kwa njia hii anatarajia kuwa kimya kabisa na kufikia hali ya amani ya ndani.

## Kurasa husika

* Ubuddha

## Marejeo
# Kyoto

Kituo cha reli Kyoto.
Hekalu ya Shinto mjini Kyoto.
Kyoto, 1891
**Kyoto** ni mji wa Japani uliokuwa mji mkuu wa nchi kati ya 794 na 1868. Ilikuwa makao makuu ya Tenno (Kaisari) wa taifa. Iko takriban kilomita 400 kusini magharibi ya Tokyo kwenye kisiwa cha Honshu.

Sasa Kyoto ni mji mkubwa wa tatu nchini iliwa na wakazi milioni moja na nusu. Ni makao makuu ya mkoa wa Kyoto. Kuna taasisi za utamaduni na elimu pamoja vyuo vikuu.

Kyoto ni kati ya miji ya kale ya Japani. Kuna majengo mengi ya kihistoria kama mahekalu, majumba ya matenno na nyumba za kidesturi. Majengo kadhaa yameigizwa na UNESCO katika orodha ya urithi wa dunia.

Mazingira ya Kyoto pana milima mingi. Imepoteza cheo cha mji mkuu wakati Tenno Meiji alipohamisha makao yake kutoka hapa kwenda boma la Edo iliyokuwa Tokya baadaye.

## Tazama pia

* Osaka, Kobe, Nara

## Viungo vya nje

* Tovuti rasmi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Japani bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Kyoto** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Tokyo

Mji wa Tokyo

|  |
| --- |
| Jiji la Tokyo |
| Nchi | Japani |
| Kanda | Kantō |
| Mkoa | **Tokyo** |
| **Idadi ya wakazi** |
|  - Wakazi kwa ujumla  | 12,976,698 |
| Tovuti:  www.tokyo.jp
 |

Bendera ya Tokyo
Mahali pa Tokyo katika Japani
Shibuya
Marunouchi
Idadi ya wakazi
**Jiji la Tokyo** (東京都) ni mji mkuu wa Japani. Takriban watu milioni 12 huishi katika jiji hilo ambao ni sawa 10% ya Wajapani wote. Rundiko la mji lina wakazi milioni 35 na ni rundiko kubwa duniani.

Tokyo ni kitovu cha Japani upande wa biashara, uchumi na siasa.

Mahali pa jiji ni tambarare ya Kanto kando ya hori ya Tokyo.

## Historia

Awali Tokyo iliitwa "Edo". Wakati ule Kyoto ilikuwa mji mkuu rasmi na mahali pa Tenno au Kaisari wa Japani. Edo ilikuwa mwanzoni bandari ndogo tu. Ilianza kukua baada ya kuwa makao makuu ya Mashogun waliokuwa viongozi wa kijeshi katika Japani.

Katika karne ya 19 Tenno Meiji alihamisha mji mkuu kwenda Edo iliyoitwa "Tokyo" yaani "mji mkuu wa mashariki". Mji ulikuwa na tayari mwishoni mwa karne ya 19 ulikuwa mji mkubwa wa pili duniani baada ya London.

Tokyo iliharibiwa na moto katika historia yake, pia na matetemeko ya ardhi na mabomu wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia. Ilijengwa upya na kukua kuwa jiji kubwa duniani.

Ilikuwa mahali pa michezo ya Olimpiki ya mwaka 1964.

## Viungo vya nje

* Tovuti rasmi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Japani bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Tokyo** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Honshu

Ramani ikionyesha Honshu.
**Honshu** (matamshi  Honshū ?) ni kisiwa kikubwa zaidi ya Japani.

Japani ni Nchi za visiwa na Honshu ni kisiwa chake kikuu. Iko upande wa kusini wa Hokkaido iliyopo ng'ambo ya Mlangobahari wa Tsugaru, upande wa kaskazini wa Shikoku (ng'ambo ya Bahari ya ndani ya Seto, na upande wa Kyushu iliyopo ng'ambo ya mlangobahari wa Kanmon. Kwa ukubwa ni kisiwa cha saba duniani, na kwa idadi ya wakazi ni kisiwa cha pili, baada ya kisiwa cha Java.

Honshu ina urefu wa kilomita 1,300, upana wake hucheza baina ya km 50 hadi 230. Eneo lake ni kilomita za mraba 227,960. Mlima Fuji ambao ni volkeno na mlima mrefu wa Japan upo Honshu. Idadi ya wakazi ilikuwa mnamo milioni 104 katika mwaka 2017. Miji mikubwa kama Tokyo inapatikana Honshu, pamoja na Yokohama, Kansai na Kyoto, Osaka na Kobe, pia Hiroshima, Akita na Nagoya.

Sawa na visiwa vingine vya Japani Honshu iko karibu na mstari ambako mabamba ya gandunia ya Pasifiki na ya Ufilipino huzama chini ya mabamba jirani na kusababisha kupanda juu kwa magma kutoka koti ya Dunia. Magma hiyo inajenga volkeno na mwendo wa mabamba ya gandunia husababisha mara kwa mara mitetemeko ya ardhi.

Honshu iliona mitetemeko mikubwa ya mara kwa mara; tetemeko la ardhi la mwaka 1923 liliua zaidi ya watu 100,000 katika mazingira ya Tokyo. Tetemeko la mwaka 2011 halikuua watu wengi vile kwa sababu sheria za ujenzi za Japani zilisababisha kujengwa kwa nyumba imara kuliko zamani. Lakini tetemeko hilo lilileta tsunami kadhaa zilizosababisha ajali ya nyuklia ya Fukushima.

## Marejeo

## Viungo vya Nje

Wikimedia Commons ina media kuhusu:
 Honshu Murdoch's map of provinces, 1903

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Japani bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Honshu** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Kyushu

Mahali pa Kyūshū katika Japani
**Kyūshū** ni kisiwa kikubwa cha tatu nchini Japani na kisiwa cha kusini kati ya visiwa vikubwa vinne vya nchi. Neno *kyushu* lamaanisha "mikoa tisa" iliyohesabiwa zamani kisiwani.

Idadi ya wakzi ilikuwa 14,779,000 mnamo mwaka 2003.

Kuna milima mingi pamoja na volkeno kama vile mlima Aso (1,592 m) ambayo ni volkeno hai.

Miji muhimu ni Fukuoka, Kitakyūshū na Nagasaki.

Hali ya hewa ni la joto wastani. Mazao ya mpunga, chai, tumbako, viazi na soya hustawi vizuri.

## Tazama pia

* Hokkaido
* Honshu
* Shikoku
# Shikoku

Mahali pa Shikoku katika Japani
Shikoku
**Shikoku** (四国) ni kisiwa kikubwa cha tatu nchini Japani na kisiwa cha kusini kati ya visiwa vikubwa vinne vya nchi. Neno *shikoku* lamaanisha "mikoa nne" iliyohesabiwa zamani kisiwani.

Idadi ya wakzi ilikuwa 4,128,476 mnamo mwaka 2006.

Miji muhimu ni Matsuyama, Takamatsu, Kochi na Tokushima.

Mkoa ya Shikoku ni Ehime, Kagawa, Kochi na Tokushima.

## Tazama pia

* Kyushu
* Honshu
* Hokkaido
# Mkoa wa Hokkaidō

Mahali pa Hokkaido katika Japani
**Hokkaido** (北海道) ni mkoa wa Japani. Mji mkuu ni Sapporo (札幌市).

## Tazama pia

* Mikoa ya Japani

## Viungo vya nje

* Tovuti rasmi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Japani bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Mkoa wa Hokkaidō** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Mkoa wa Aomori

Mahali pa Aomori katika Japani
**Aomori** (青森県) ni mkoa wa Japani. Mji mkuu ni Aomori (青森市).

## Tazama pia

* Mikoa ya Japani

## Viungo vya nje

* Tovuti rasmi (Kiingereza)
* Aomori prefecture travel guide kutoka Wikisafiri

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Japani bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Mkoa wa Aomori** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Kobe, Hyogo

Mji wa Kobe, Hyogo

|  |
| --- |
| Jiji la Kobe |
| Nchi | Japani |
| Kanda | Kansai |
| Mkoa | Hyogo |
| **Idadi ya wakazi** |
|  - Wakazi kwa ujumla  | 1,536,125 |
| Tovuti:  www.city.kobe.lg.jp
 |

**Kobe** (神戸市) ndiyo mji mkuu katika mkoa wa Hyogo. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao milioni 1.5 wanaoishi katika mji huu.

## Tazama pia

* Osaka, Kyoto, Nara

Kobe Port
## Viungo vya nje

* Tovuti rasmi
* FEEL KOBE

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Japani bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Kobe, Hyogo** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Osaka

Mji wa Osaka

|  |
| --- |
| Jiji la Osaka |
| Nchi | Japani |
| Kanda | Kansai |
| Mkoa | Osaka |
| **Idadi ya wakazi** |
|  - Wakazi kwa ujumla  | 2,660,159 |
| Tovuti:  www.city.osaka.lg.jp
 |

**Osaka** (大阪市) ni mji wa Japani. Mji ndiyo mji mkuu katika Mkoa wa Osaka. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao milioni 2.7 wanaoishi katika mji huu.

## Tazama pia

* Kobe, Kyoto, Nara

## Viungo vya nje

* Tovuti rasmi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Japani bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Osaka** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Krioli

Bango barabarani likitumia krioli ya Guadeloupe.
**Krioli** (kwa Kiingereza: *creole language*) ni jina la kutaja lugha yoyote iliyokua kutokana na lugha mbili au zaidi kukutana na kuingiliana. Hivyo inatokana na matumizi ya pijini kwa muda mrefu, yaani ni pijini iliyokua na kupata wasemaji wake asilia. Hivyo basi hapawezi kuwa na krioli pasipokuwa na pijini kwanza.

Kuna lugha za Krioli nyingi duniani. Lugha hizo huwa na miundo changamano. Pia zina msamiati mwingi kutoka lugha mbalimbali, jambo linaloitofautisha pakubwa na lugha asilia.

Idadi ya lugha za aina hiyo ni walau 100, na nyingi kati yake zimetokana na lugha za Ulaya.

Krioli kubwa zaidi ni ile ya Haiti, yenye wasemaji zaidi ya milioni 10.

## Tazama pia

* Pijini na krioli

## Tanbihi

## Viungo vya nje

Wikimedia Commons ina media kuhusu:
 Krioli International Magazine Kreol Ilihifadhiwa 25 Desemba 2023 kwenye Wayback Machine.
* Association of Portuguese and Spanish Lexically-based Creoles
* Language Varieties
* Creole definition Ilihifadhiwa 24 Septemba 2019 kwenye Wayback Machine. at the Online Dictionary of Language Terminology (ODLT)
* Louisiana Creole Dictionary Ilihifadhiwa 29 Septemba 2019 kwenye Wayback Machine.
* Society for Pidgin & Creole Linguistics Ilihifadhiwa 11 Oktoba 2020 kwenye Wayback Machine.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya lugha bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Krioli** kama historia yake, uenezi au maendeleo yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Fisi-bahari

| **Fisi-bahari** |
| --- |
|   |
| **Uainishaji wa kisayansi** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Himaya: | Animalia (Wanyama)  |
| Faila: | Chordata (Wanyama wenye ugwe wa neva mgongoni)  |
| Ngeli: | Mammalia (Wanyama wenye viwele wanaonyonyesha wadogo wao)  |
| Oda: | Carnivora (Wanyama mbua)  |
| Nusuoda: | Caniformia (Wanyama kama mbwa)  |
| Familia: | Mustelidae (Wanyama walio na mnasaba na chororo)  |
| Nusufamilia: | Lutrinae (Wanyama wanaofanana na **fisi-maji**)  |
| Jenasi: | *Enhydra* Flemming, 1828 |
| Spishi: | *E. lutris* (Linnaeus, 1758) |

 |
| Ngazi za chini |
| **Nususpishi 3:E. l. kenyoni* Wilson *et al.*, 1991
* *E. l. lutris* (Linnaeus, 1758)
* *E. l. nereis* (Merriam, 1904)
 |
|  Msambao wa fisi-bahari |

**Fisi-bahari** (*Enhydra lutris*) ni spishi ya fisi-maji wa nusufamilia Lutrinae katika familia Mustelidae.

## Nususpishi

* *Enhydra l. kenyoni*, Fisi-bahari Kaskazi
* *Enhydra l. lutris*, Fisi-bahari wa Asia
* *Enhydra l. nereis*, Fisi-bahari Kusi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mnyama fulani bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Fisi-bahari** kama uainishaji wake wa kibiolojia, maisha au uenezi wake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Kituruki

| Kituruki |
| --- |
| *Türkçe* (noun, adverb) *Türk dili* (noun) |
| Pronunciation | Kigezo:IPA-tr |
| Inazungumzwa nchini | — |
| Date founded | 2002–2018 |
| Ukanda | — |
| Jumla ya wazungumzaji | — |
| Familia ya lugha | Lugha za Kiturki
* Common Turkic
	+ Oghuz
		- Western Oghuz
			* Kituruki
 |
| Standard forms | Istanbul Turkish

 |
| Dialects | Karamanli Turkish
Rumelian Turkish
Cypriot Turkish
Syrian Turkmen
Iraqi Turkmen
Meskhetian

 |
| Mfumo wa uandikaji | Latin (Turkish alphabet) Turkish Braille |
| Hadhi rasmi |
| Lugha rasmi nchini |  Uturuki Kigezo:TRNC **Kosa la hati: Hakuna moduli kama "flag".**
Organisations:
* Turkic Council Türksoy TAKM
 |
| Recognised minority language in |  Bosnia and Herzegovina  Greece  Iraq  Kosovo  North Macedonia  Romania |
| Hurekebishwa na | Turkish Language Association |
| Misimbo ya lugha |
| ISO 639-1 | tr |
| ISO 639-2 | tur |
| ISO 639-3 | tur |
| Map of Turkish Language.png |
|

**Kituruki** (jina asili: Türkçe; kwa Kiingereza:*Turkish*) ni lugha rasmi nchini Uturuki. Ni lugha yenye wasemaji milioni 80. Hivyo ni lugha yenye wasemaji wengi zaidi kati ya Lugha za Kiturki zinazozungumzwa na watu milioni 170 katika Asia ya Magharibi na Asia ya Kati.

Kuna wasemaji nchini Uturuki, kwenye kisiwa cha Kupro, Bulgaria, Ugiriki, Masedonia na katika nchi kadhaa zilizokuwa sehemu za Dola la Uturuki. Kutokana na uhamiaji wa Waturuki kuna pia wasemaji milioni kadhaa katika nchi za Umoja wa Ulaya.

Kituruki cha Uturuki ni lugha kubwa katika kundi la lugha zinazofanana zinazoitwa "Kiturki" (ing. *Turkic*). Hivyo wasemaji wa Kituruki huelewana kwa kiasi kikubwa na wasemaji wa Kiazeri, Kiturkmen na Kiqashgai.

Wasemaji wa lugha za Kiturki waliingia katika eneo la Uturuki ya leo tangu mwaka 1000. Wakati wa Dola la Uturuki lugha yao ilikuwa lugha ya utawala na fasihi andishi.

Hadi Atatürk Kituruki kile kilitumia maneno mengi ya Kiarabu na Kiajemi kikaandikwa pia kwa Alfabeti ya Kiarabu. Tangu mwaka 1923 lugha imeandikwa kwa alfabeti ya Kilatini na maneno yenye asili ndani ya Kituruki yalitafutwa.

## Viungo vya nje

* makala za OLAC kuhusu Kituruki
* lugha ya Kituruki katika Glottolog
*

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya lugha bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Kituruki** kama historia yake, uenezi au maendeleo yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |

Hitilafu ya kutaja: `<ref>` tags exist for a group named "tanbihi", but no corresponding `<references group="tanbihi"/>` tag was found
# Mkoa wa Shimane

Mahali pa Shimane katika Japani
**Shimane** (島根県) ni mkoa wa Japani. Mji mkuu ni Matsue (松江市).

## Tazama pia

* Mikoa ya Japani

## Viungo vya nje

* Tovuti rasmi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Japani bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Mkoa wa Shimane** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Fur Elise

Elisabeth Röckel (1814)
"**Für Elise**" (maana yake: *Kwa ajili ya Elise*) ni jina la kutaja ala maarufu iliyopigwa katika mtindo "**Bagatelle katika A minor**". Mtunzi wa kibwagizo hiki ni hayati Ludwig van Beethoven kutoka nchini Ujerumani. Alitunga kibwagizo hiki mnamo mwaka wa 1810. Muziki kwa ajili ya piano pekee. *"Für Elise"* ni moja kati ya vibwagizo vya piano maarufu duniani. Wapiga piano wengi wanataka kujifunza namna ya kupiga kibwagizo hiki.

Hakuna anayefahamu Elise alikuwa nani. Inawezekana alikuwa mwanamama mmoja aliyeitwa Therese ambaye Beethoven alitaka kumuoa mnamo 1810. Lakini Therese hajataka kuolewa naye. Kibwagizo hiki hakijachapishwa hadi mwaka wa 1865, kitambo sana tangu kifo cha Beethoven.

Kibwagizo hiki kipo katika muundo wa rondo. Kuna kipengele kikuu cha (A) ambacho kinaonekana mara tatu. Kati ya hizi sehemu tatu kuna vileviel sehemu nyingine mbili (B na C), hivyo basi muundo wa kibwagizo hiki kinaweza kuelezewa kama: A B A C A.

Kipenge au sehemu kuu ina alama ya muda wa 3/8. Ipo katika msingi wa arpeggio ambayo inatambaa kutoka mkono mmoja hadi mwingine. Hiki ni kipengele ambacho watu wengi wanaoanza kujifunza upigaji piano wanapenda kukipiga. Vipinge vya pili ambavyo vipo kati ni vigumu sana kuvipiga katika mwendo sahihi. Ina jamii ya sauti (scale) inayoenda kasi sana, arpeggio na mkono wa kushoto ni demisemiquavers (nota 32).

## Marejeo

* Woodstra, Chris. et al. 2005. *All Music Guide to Classical Music*. All Media Guide, LLC. p. 104. ISBN 0-87930-865-6
* Klaus Martin Kopitz, *Beethoven’s ‘Elise’ Elisabeth Röckel: a forgotten love story and a famous piano piece*, in: *The Musical Times*, vol. 161, no. 1953 (Winter 2020), pp. 9–26 klaus-martin-kopitz.de (PDF)

## Viungo vya Nje

* Für Elise - and other Beethoven resources (includes the free sheet music)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya muziki bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Fur Elise** kama historia yake au mahusiano yake na mada nyingine? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Swali

**Swali** (kutoka neno la Kiarabu; kwa Kiingereza: "question") ni usemi wa lugha unaouliza habari.

Kwa kawaida, habari inayoombwa na swali hutolewa na jibu.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya lugha bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Swali** kama historia yake, uenezi au maendeleo yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Kimin-Bei

**Kimin-Bei** ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wahan. Mwaka wa 1984 idadi ya wasemaji wa Kimin-Bei nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu milioni 10.3. Pia kuna wasemaji 4000 nchini Singapuri (1985). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimin-Bei iko katika kundi la Kichina.

## Viungo vya nje

* lugha ya Kimin-Bei kwenye Multitree
* makala za OLAC kuhusu Kimin-Bei Ilihifadhiwa 3 Oktoba 2015 kwenye Wayback Machine.
* lugha ya Kimin-Bei katika Glottolog
* lugha ya Kimin-Bei kwenye Ethnologue

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya lugha bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Kimin-Bei** kama historia yake, uenezi au maendeleo yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Kiwaxianghua

**Kiwaxianghua** ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wahan. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiwaxianghua imehesabiwa kuwa watu laki tatu. Uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi haujulikani. Wengine huiangalia kuhusiana na Kimiao, wengine na Kichina.

## Viungo vya nje

* lugha ya Kiwaxianghua kwenye Multitree
* makala za OLAC kuhusu Kiwaxianghua
* lugha ya Kiwaxianghua katika Glottolog
* lugha ya Kiwaxianghua kwenye Ethnologue

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mambo ya lugha bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Kiwaxianghua** kama historia yake, uenezi au maendeleo yake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Incheon

**Incheon** (Kikorea: 인천) ni mji nchini Korea Kusini. Ni mji mkubwa wa tatu katika nchi wa Korea Kusini. Kuna wakazi 2,775,645 (mwaka 2010). Mji ulianzishwa 1883.

## Jiografia

Eneo lake ni 1,029.16 km².

*
*
*

## Viungo vya nje

* english.incheon.go.kr

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu **"Incheon"** ni fupi mno. Inahitaji kupanuliwa mapema. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Ulaya bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Incheon** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |