# Welisi

| **WelisiCymru* |
| --- |
|
Bendera

Nembo

 |
| **Wimbo wa taifa:** "Hen Wlad Fy Nhadau" (*de facto*) ("Land of My Fathers")  |
|  |
| **Mji mkuuna mkubwa** | Cardiff |
| **Lugha rasmi** | Kiingereza, Kiwelisi |
| **Dini** (2021) | * 46.5% Wasio na dini
* 43.6% Ukristo
* 2.2% Uislamu
* 0.4% Uhindu
* 0.3% Ubudha
* 0.1% Usikh
* 0.1% Uyahudi
* 0.5% Nyingine
* 6.3% Haijulikani
 |
| **Uraia** | Mwelisi |
| **Serikali** | Bunge lililopatiwa mamlaka ndani ya Ufalme wa kikatiba |
|  • Mfalme | Charles III |
|  • Waziri Mkuu | Eluned Morgan |
|  • Umoja wa Wales chini ya Gruffydd ap Llywelyn | 1057 |
|  • Statute ya Rhuddlan | 3 Machi 1284 |
| **Eneo** |  |
|  • Jumla | km2 21,218 |
| **Idadi ya watu** |  |
|  • Kadirio la 2021 | 3,107,494 |
| **PLT (Kawaida)** | Kadirio la 2023 |
|  • Jumla | £92.8 billion |
|  • Kwa kila mtu | £29,316 |
| **HDI** (2022) | 0.910

 **juu sana** |
| **Sarafu** | Pauni (£) |
| **Majira ya saa** | UTC+0 |
| **Jina la kikoa** | .wales .cymru .uk |

Ramani ya Welisi
**Welisi** ni nchi katika Ufalme wa Muungano, iliyoko kwenye kisiwa cha Britania Kuu. Inapakana na Uingereza upande wa mashariki, huku Bahari ya Eire ikiwa kaskazini na magharibi, na Mfereji wa Bristol upande wa kusini. Nchi hii ina eneo la takriban 20,779 km² (8,023 sq mi) na ina idadi ya watu milioni 3.2. Cardiff ni mji mkuu na jiji lake kubwa zaidi, likihudumu kama kituo cha utawala na uchumi. Kiingereza na Kiwelisi ndizo lugha rasmi, na urithi wake wa kiutamaduni una mizizi katika asili yake ya Kikelti. Nchi hii ina serikali yenye mamlaka ya ndani, ikiwa na mamlaka ya kutunga sheria kupitia Senedd (Bunge la Welisi) katika nyanja kama afya, elimu, na usafiri, huku ikiendelea kuwa sehemu ya Ufalme wa Muungano.

Welisi ina historia tajiri, ikiwa na wakazi wa kwanza wa Britoni wa Kikelti kabla ya kuingizwa katika Ufalme wa Uingereza kupitia Sheria za Welisi (1535–1542). Licha ya muungano huo, Welisi imehifadhi utambulisho wake wa kitaifa, huku juhudi za kuhifadhi na kukuza lugha ya Kiwelisi na tamaduni zake zikiendelea.

## Historia

Welisi ilikaliwa na makabila mbalimbali ya Kikelti wakati kisiwa cha Britania kilivamiwa na Dola la Roma katika karne ya 1 BK. Waroma walitawala hadi mnamo mwaka 400 BK.

Tangu kuingia kwa Waanglia-Saksoni kisiwani na uenezi wao katika karne ya 5 milima ya Welisi ilibaki eneo ambako utamaduni wa Wakelti uliendelea kustawi.

Kuanzia mwaka wa 1284 Welisi ilivamiwa na Uingereza na kuunganishwa kama sehemu kamili ya Ufalme wa Uingereza mwaka 1536.

Baada ya Ufalme wa Uingereza kuungana na Uskoti na Eire Welisi ilitambuliwa kama sehemu asilia ya Ufalme wa Muungano.

Katika karne ya 18 na 19 Welisi iliona kuongezeka kwa viwanda; makaa mawe na migodi ya shaba na chuma viliweka msingi wa tasnifu ya viwanda. Viwanda vya Welisi vilizalisha karibu nusu ya chuma chote cha Uingereza. Wakazi waliongezeka hasa kusini kwa sababu wafanyakazi Waingereza walihamia Welisi.

Katika karne ya 20 akiba za malighafi zilikwisha na viwanda vingi vilifungwa.

Mwaka wa 1998 Welisi ilipewa bunge lake la pekee linalosimamia matumizi ya makisio yake na kuchagua serikali ya eneo.

## Watu

Idadi ya wakazi ni zaidi ya milioni tatu.

Lugha asilia ni Kiwelisi ambacho ni kimoja kati ya lugha za Kikelti. Leo hii kuna bado asilimia 19 za wakazi wanaotumia Kiwelisi lakini wengine wamezoea zaidi Kiingereza. Wasemaji wa Kiwelisi wako hasa kaskazini na kwenye sehemu ya milima ambako kuna maeneo ambako idadi kubwa ya watu huongea lugha hii wakijua Kiingereza kama lugha ya pili.

Upande wa dini, 57.6% ni Wakristo, hasa Waanglikana. 0.8% ni Waislamu. 32.1% hawana dini yoyote.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu maeneo ya Ulaya bado ni **mbegu**. Je unajua kitu kuhusu **Welisi** kama historia yake, biashara, taasisi zilizopo, watu au utamaduni? Labda unaona habari katika wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |