Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Popo

| **Popo** |
| --- |
|  Popo-masikio wa Townsend (*Corynorhinus townsendii*) |
| **Uainishaji wa kisayansi** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Himaya: | Animalia (Wanyama)  |
| Faila: | Chordata (Wanyama wenye ugwe wa neva mgongoni)  |
| Ngeli: | Mammalia (Wanyama wenye viwele wanaonyonyesha wadogo wao)  |
| Ngeli ya chini: | Eutheria  |
| Oda: | Chiroptera (Wanyama kama popo)  |

 |
| Ngazi za chini |
| **Nusuoda 2: Yangochiroptera (Popo-wadudu)
* Yinpterochiroptera (Popo-matunda na familia kadhaa za popo-wadudu)
 |

**Popo** ni mamalia kama panya wenye mabawa.

Spishi zake nyingi sana hula wadudu: hizi zimo katika nusuoda Yangochiroptera.

Spishi kubwa za nusuoda hii hula ndege, mijusi, vyura na hata samaki.

Spishi chache za popo wanyonya-damu huko Amerika ya Kusini hula damu ya mamalia au ndege.

Familia Pteropodidae ya nusuoda Yinpterochiroptera ina spishi kubwa hadi ukubwa wa paka na uzito wa kilogramu moja; urefu wa mabawa pamoja unaweza kufikia sentimita 150. Spishi hizi hula matunda.

## Uainishaji

Hapo awali, popo waligawanywa katika nusuoda Microchiroptera na Megachiroptera. Walakini, tafiti za ADN zilifunua kuwa baadhi ya familia za Microchiroptera zilikuwa karibu na Megachiroptera. Kwa hivyo, nusuoda mbili mpya zilipendekezwa, Yangochiroptera na Yinpterochiroptera. Nusuoda ya mwisho imegawanywa katika familia za juu Pteropodoidea (popo-matunda) na Rhinolophoidea (popo-wadudu; spishi mbalimbali hula vertebrata wadogo).

## Utambuaji kwa mwangwi

Popo wengi hutumia sauti kwa kutambua mazingira yao, yaani wanatumia mwangwi wa mlio wao kukadiria umbali hadi kizuizi au hata windo pamoja na ukubwa na maumbile ya vitu vilivyopo njiani. Kwa hiyo masikio yao ni mlango wa fahamu muhimu zaidi. Kinyume chake popo wengi hawana macho mazima ingawa hakuna aliye kipofu kabisa. Lakini kuna pia aina nyingine wanaoona vizuri sana.

## Picha

* Popo-matunda (pande)
* Popo-wadudu (popo-njumu)
* Masikio ni mlango wa fahamu muhimu zaidi kuliko macho

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mnyama fulani bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Popo** kama uainishaji wake wa kibiolojia, maisha au uenezi wake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |
# Panya

**Panya** ni wanyama wadogo wa familia ya juu ya Muroidea katika oda ya Rodentia (wanyama wagugunaji).

| **Panya** |
| --- |
|  Panya-nyasi wa Afrika |
| **Uainishaji wa kisayansi** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Himaya: | Animalia (Wanyama)  |
| Faila: | Chordata (Wanyama wenye ugwe wa neva mgongoni)  |
| Nusufaila: | Vertebrata (Wanyama wenye uti wa mgongo)  |
| Ngeli: | Mamalia (Wanyama wenye viwele wanaonyonyesha wadogo wao)  |
| Oda: | Rodentia (Wanyama wagugunaji)  |
| Familia ya juu: | Muroidea (Wanyama kama panya)  |

 |
| Ngazi za chini |
| **Familia 6: Calomyscidae (Wanyama walio na mnasaba na vibuku)
* Cricetidae (Wanyama walio na mnasaba na mabuku wa Ulaya)
* Muridae (Wanyama walio na mnasaba na vipanya)
* Nesomyidae (Wanyama walio na mnasaba na mabuku)
* Platacanthomyidae (Wanyama walio na mnasaba na panya-miti miiba)
* Spalacidae (Wanyama walio na mnasaba na mafuko mashariki)
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Makala hii kuhusu mnyama fulani bado ni **mbegu**. Je, unajua kitu kuhusu **Panya** kama uainishaji wake wa kibiolojia, maisha au uenezi wake? Labda unaona habari katika Wikipedia ya Kiingereza au lugha nyingine zinazofaa kutafsiriwa? Basi unaweza kuisaidia Wikipedia kwa kuihariri na kuongeza habari*.* |