# Pajeg

|  |
| --- |
| **Kauangan Publik** |
|  |
| Artikel ieu mangrupakeun bagean tina seri: **Kauangan** jeung **Perpajegan**

---

 |
| **Perpajegan** |
| Pajeg panghasilan **·**  Payroll tax CGT**·**  Stamp duty **·**  LVT Sales tax **·**  VAT **·**  Flat tax Tax, tariff and trade Tax haven

---

 |
| **Tax incidence** |
| Tax rate **·**   Proportional tax Pajeg progrésif **·**   Regressive tax Tax advantage

---

 |
|
Perpajegan dumasar nagara[témbongkeun]

|  |
| --- |
|  Australia |
| Citakan:Country data the British Virgin Islands British Virgin Islands |
|  Canada |
| Citakan:Country data the People's Republic of China China |
|  Colombia |
|  France |
|  Germany |
|  Hong Kong |
|  India |
|  Indonesia |
|  Ireland |
| Citakan:Country data the Netherlands Netherlands |
|  New Zealand |
|  Peru |
|  Russia |
|  Singapore |
| Citakan:Country data Tanzania Tanzania |
| Citakan:Country data the United Kingdom United Kingdom |
| Citakan:Country data the Unites States United States |
|  European Union |
|    |

Tax rates around the world Tax revenue as % of GDP
 |

---

|-
!**Kawijakan ékonomi**
|-
|**Monetary policy**
Bank séntral **·**   Money supply
Standar emas
|-
|**Kawijakan fiskal**
Spending **·**   Deficit **·**   Debt
|-
| **Policy-mix**
|-
|**Kawijakan perdagangan**
Tarip **·**   Trade agreement

---

|-
!**Kauangan**
|-
|Financial market
 Financial market participants
 Corporate **·**   Personal
 Public **·**   Regulation
|-
!**Perbankan**
|-
|Fractional-reserve
 Full-reserve **·**   Free banking
 Islam

---

|-
|  • project

**Pajeg** numutkeun Undang-Undang RI Nomer 28 taun 2007 ngeunaan Parobahan Katilu UU Nomer 6 taun 1983 ngeunaan Katangtuan Umum jeung Tatacara Pamajegan nyaéta paméré nu dikudukeun (wajib) ka nagara nu diitung jadi hutang nu sipatna bisa dipaksakeun ka diri pribadi atawa unit usaha nu didadasaran ku Undang-Undang, anu éta paméré téh henteu ngabalukarkeun ayana paméré/imbalan langsung ti nagara jeung éta paméré nu diwajibkeun téh digunakeun keur kaperluan nagara pikeun kamakmuran nu panghadéna ka rahayat.

Aya ogé harti pajeg nu dikedalkeun ku Prof. Dr Andriani di mana pajeg dihartikeun jadi iuran ka nagara nu didadasaran ku Undang-undang nu dianggep hutang ka nu diwajibkeun mayar anu nagihna bisa dipaksakeun jeung henteu nampa imbalan langsung kanu mayarna, sarta ieu pajeg gunana keur béaya umum pikeun ngajalankeun pamarentahan sarta ngalaksanakeun pangwangunan nasional nu kontinyu (terus-terusan).

## Tujuan diterapkeun pajeg

Numutkeun *Kath Ninghtingale* dina Pamajegan - Téori jeung Prakték, aya sababaraha tujuan nu jadi cukang dijieun jeung diterapkeun pajeg di hiji nagara, di antarana:

* 1. Keur ngamodalan barang jeung fasilitas keur umum, balaréa (publik)teu ngabédakeun saha-sahana, misalna baé ngamodalan jambatan, pakarang keur perang;
* 2. Keur ngabagi panghasilan jeung kakayaan ti nu leuwih boboga ka nu teu boga atawa kakurangan;
* 3. Keur ngadukung karaharjaan sosial jeung ékonomi ka sabagéan ti balaréa, teu kabéh nampa mangpaatna, misalna baé jaminan kaséhatan keur orok, jompo;
* 4. Jadi alat ngatur (régulasi) keur ngadukung stabilitas ékonomi, ieu tumali jeung kawijakan ékonomi upamana pajeg keur ngatur tingkat inflasi.

## Kobong Pajeg

Ogé ceuk *Nightingale* pajeg bisa dikobongkeun (*klasifikasi*) jadi 4 kobong, nyaéta:

* Numutkeun Dadasar (basis)nu ngawengku: (1) Pajeg Panghasilan - jalma pribadi jeung pausahaan; (2) Pajeg Modal - panambahan modal jeung warisan; (3) Pajeg konsumsi - pajeg panambahan niléy (PPN) jeung béa.
* Langsung / Teu Langsung, nu hartina yén pajeg langsung téh diterapkeun langsung ka jinisna (jalma/pausahaan) contona baé pajeg panghasilan nu langsung majeg panghasilan atawa pajeg warisan nu langsung majeg warisan. Lamun pajeg teu langsung mah diterapkeunana maké perantara nu ilahar disebut pihak nu mungut, contona baé pajeg panambahan niléy (PPN).
* Unit/*ad valorem*, di mana unit mah pajeg nu pakait jeung volume, jumlah nu dipajegan, sedengkeun *ad valorem* nangtukeun pajeg ka niléy nu dipajegan, misalna baé panghasilan nepi ka watas A dipajeg 10%, nepi ka wates B dipajeg 15% jst.
* Distribusi beban pajeg, nyaéta nangtukeun gedéna pajeg nu jadi beban, nyaéta: (1) *progressive* mun tarif pajeg lewih gedé, naék terus mun nu dipajeg niléyna naék terus ogé; (2) *proporsional*mun tarif pajeg gedéna saimbang jeung kanaékan nu dipajeg; (3) *regressive" mun tarif pajeg turun lamun nu dipajeg naék niléyna (kabalikan ti* progressive")

## Pajeg di Indonésia

Pajeg di Indonésia dibédakeun jadi pajeg pamaréntah puseur nu ngawengku saindonesia. Lain ti éta aya ogé pajeg daérah nu dijieun jeung diterapkeun ngan di daérahna sewang-sewangan nu mindeng disebut rétribusi, pajeg pangwangunan daérah. Kawenangan mungut jeung ngokolakeun pejeg pamarentah puseur dilaksanakeun ku Departemen Keuangan.

Pajeg pamaréntah pusat aya 3 rupa, nyaéta:

* *Pajeg Panghasilan* nu diatur dina UU No. 17 taun 2000 ngeunaan Parobahan Katilu UU No. 7 taun 1983 ngeunaan Pajeg Panghasilan taun 1994
* *Pajeg Panambahan Niléy (PPN)* nu diatur dina UU No. 8 taun 1983 ngeunaan PPN jeung Pajeg Panjualan Barang Méwah (PPnBM) sakumaha nu Dirobah ku UU No. 11 taun 1994
* *Pajeg Tanah jeung Wangunan*

Sistem pamajegan di Indonesia make sistem *self assessment*, nu hartina masyarakat sorangan nu kudu aktif ngalaksanakeun kawajiban pajegna nu dumasar kana Undang-undang jeung paraturan pamajegan. Masyarakat sorangan nu kudu boga inisiatif ngadaftarkeun sorangan pikeun ngabogaan Nomor Pokok Wajib Pajeg (NPWP), ngitung sorangan jumlah kawajiban pajegna, nyetorkeun sorangan jumlah pajeg nu kudu dibayar ka bank nu geus ditangtukeun, jeung ngalaporkeun pajeg nu disetor ka Direktorat Jenderal Pajeg (DJP). Jadi beda pisan jeung sistem *official* di mana dina ieu sistem masyarakat karek bisa nyetor pajeg nu jadi kawajibanana sanggeus kantor pajeg nangtukeun sabaraha pajeg nu jadi kawajiban jeung kudu disetorkeun.

## Istilah Pamajegan nu Sering Dipake

Dihandap ieu aya sababaraha istilah pamajegan nu sering dipake, dicutat tina Pasal 1*UU Katangtuan Umum & Tatacara Pamajegan* nyaéta:

* 1. **Pajeg** nyaéta sumangan/kontribusi wajib ka nagara anu jadi hutang ka jalma pribadi atawa "badan" anu boga sipat ngamaksa dumasar UU kalawan henteu meunangkeun imbalan sacara langsung sarta dipaké pikeun kaperluan nagara pikeun sagedé-gedéna kamakmuran rahayat;
* 2. **Wajib Pajeg (WP)** nyaéta jalma pribadi atawa *badan*, ngawengku nu mayar pajeg, pamotong pajeg, sarta pamungut pajeg, anu miboga hak sarta kawajiban pamajegan luyu jeung katangtuan aturan perundang-undangan pamjegan;
* 3. **Badan** nyaéta sakumpulan jalma sarta/atawa modal anu mangrupa kahijian boh anu ngalakonan usaha boh nu henteu ngalakonan usaha anu ngawengku perseroan kawates, perseroan komanditer, perseroan séjénna, badan usaha milik nagara atawa awak usaha milik wewengkon kalawan ngaran sarta dina wangun naon ogé, firma, kongsi, koperasi, dana pangsiun, persekutuan, perkumpulan, yayasan, organisasi massa, organisasi sosial pulitik, atawa organisasi séjénna, lembaga sarta wangun awak séjénna kaasup kontrak investasi kolektif sarta wangun usaha tetep keur ngadukung karaharjaan;
* 4. **Pangusaha** nyaéta jalma pribadi atawa *badan* dina wangun naon ogé anu dina kagéatan usaha atawa pagawéanana ngahasilkeun barang, ngaimpor barang, ngaekspor barang, ngalakonan usaha perdagangan, ngamangpaatkeun barang henteu berwujud ti luar wewengkon pabéan, ngalakonan usaha jasa, atawa ngamangpaatkeun jasa ti luar wewengkon pabéan;
* 5.**Pangusaha Keuna Pajeg (PKP)** nyaéta pangusaha anu ngalakonan seserahan barang keuna pajeg sarta/atawa seserahan jasa keuna pajeg anu dikeunaan pajeg dumasar kana undang-undang Pajeg Pertambahan Niley (PPN) 1984 sarta parobahanana;
* 6.**Nomer Poko Wajib Pajeg (NPWP)** nyaéta nomer anu dibikeun ka Wajib Pajeg minangka sarana dina administrasi perpajakan anu dipaké minangka tanda pengenal diri atawa identitas Wajib Pajeg dina ngalaksanakeun hak sarta kawajiban pamajegan;
* 7.**Mangsa pajeg** nyaéta jangka waktu anu jadi dasar pikeun Wajib Pajeg pikeun ngitung, yetor, sarta ngalaporkeun pajeg anu kapihutang dina hiji jangka waktu nu tangtu sakumaha ditangtukeun dina undang-undang ieu;
* 8.**taunpajeg** nyaéta jangka waktu 1 (hiji) taunkalender kajaba lamun Wajib Pajeg ngagunakeun taunbuku anu henteu sarua jeung taunkalender;
* 9.**Bagian taunpajeg** nyaéta bagian ti jangka waktu 1 (hiji) taunpajeg;
* 10.**Pajeg anu terutang** nyaéta pajeg anu kudu dibayar dina hiji waktu, dina mangsa pajeg, dina taunpajeg, atawa dina bagian taunpajeg luyu jeung katangtuan aturan perundang-undangan perpajakan;
* 11. **Surat Béja (SPt)** nyaéta surat anu ku wajib pajeg dipaké pikeun ngalaporkeun penghitungan sarta/atau pembayaran pajeg, objek pajeg sarta/atau lain objek pajeg, sarta/atau harta sarta kawajiban luyu jeung katangtuan aturan perundang-undangan perpajakan;
* 12. **Surat Béja Massa (SPT Massa)** nyaéta surat béja pikeun hiji mangsa pajeg;
* 13. **Surat Béja Taunan (SPT Taunan)** nyaéta surat béja pikeun hiji taunpajeg atawa bagian taunpajeg;
* 14. **Surat Setoran Pajeg (SSP)** nyaéta bukti mayar atawa setoran pajeg anu geus dipigawé kalawan ngagunakeun formulir atawa geus dipigawé ku cara séjén ka kas nagara ngaliwatan tempat keur mayar anu geus ditangtukeun ku Menteri Kaduitan;
* 15. **Surat Katetapan Pajeg (SKP)** nyaéta surat katetapan anu ngawengku surat katetapan pajeg kurang bayar, surat katetapan pajeg kurang bayar tambahan, surat katetapan pajeg nihil, atawa surat katetapan pajeg leuwih bayar;
* 16. **Surat Ketetapan Pajeg Kurang Bayar (SKPKB)** nyaéta surat ketetapan pajeg anu nangtukeun badagna jumlah poko pajeg, jumlah kredit pajeg, jumlah kakurangan pamayaran poko pajeg, badagna hukuman administrasi, sarta jumlah pajeg anu masih kénéh kudu dibayar;
* 17. **Surat Ketetapan Pajeg Kurang Bayar Tambahan (SKPKBT)** nyaéta surat ketetapan pajeg anu nangtukeun tambahan kana jumlah pajeg anu geus ditetepkeun;
* 18. **Surat Ketetapan Pajeg Nihil (SKPN)** nyaéta surat ketetapan pajeg anu nangtukeun jumlah poko pajeg anu sarua badagna eujeung jumlah kredit pajeg atawa pajeg henteu terutang sarta euweuh kredit pajegna;
* 19. **Surat Ketetapan Pajeg Leuwih Bayar (SKPLB)** nyaéta surat ketetapan pajeg anu nangtukeun jumlah kaleuwihan pamayaran pajeg alatan jumlah kredit pajeg leuwih badag batan pajeg anu terutang atawa sakuduna teu terutang;
* 20. **Surat Tagihan Pajeg (STP)** nyaéta surat pikeun ngalakonan tagihan pajeg sarta/atawa hukuman administrasi mangrupa *bunga* sarta/atawa denda;
* 21. **Surat Paksa (SP)** nyaéta surat paréntah mayar sambetan pajeg sarta waragad panagihan pajeg;
* 22. **Kredit Pajeg (KP)** pikeun pajeg panghasilan nyaéta pajeg anu dibayar sorangan ku wajib pajeg ditambah kalawan poko pajeg anu terutang dina surat tagihan pajeg alatan pajeg panghasilan dina hiji taunnu geus jalan henteu atawa kurang dibayar, ditambah jeung pajeg anu dipotong atawa dipungut, ditambah jeung pajeg kana panghasilan anu dibayar atawa terutang di luar nagari, dikurangi jeung pangbalikan tihareup tina kaleuwihan pajeg, anu dikurangkan ti pajeg anu terutang;
* 23. **Kredit Pajeg pikeun Pajeg Panambahan Niley** nyaéta pajeg asupan anu bisa dikreditkan sanggeus dikurangkeun kalawan mulangkeun kaleuwihan pajeg nu disetor tiheula atawa sanggeus dikurangi pajeg anu geus dikompensasikeun, anu dikurangkeun ti pajeg anu terutang;
* 24. **Pagawéan bébas** nyaéta pagawéan anu dipigawé ku jelema pribadi anu miboga kaahlian husus minangka usaha pikeun meunang pangasilan anu henteu kaiket ku hiji hubungan gawé;
* 25. **Pamariksaan** nyaéta sauntuyan kagéatan ngahimpun sarta ngokolakeun data, katerangan, sarta/atawa bukti anu dilaksanakeun sacara objektif sarta profésional dumasar kana hiji standar pamariksaan pikeun nguji kapatuhan nyumponan kawajiban pamajegan sarta/atawa pikeun tujuan séjén dina raraga ngalaksanakeun katangtuan aturan perundang-undangan perpajakan;
* 26. **Bukti permulaan** nyaéta kaayaan, gawéna, sarta/atau bukti mangrupa katerangan, tulisan, atawa barang anu bisa mikeun pituduh ayana dugaan kuat yén keur atawa geus lumangsung hiji tindak pidana di widang pamajegan anu dipigawé ku saha waé anu bisa ngabalukarkeun rugi dina pendapatan nagara;
* 27. **Pamariksaan bukti permulaan** nyaéta pamariksaan anu dipigawé pikeun meunangkeun bukti permulaan ngeunaan ayana dugaan geus lumangsung lampah pidana di widang pamajegan;
* 28. **Pananggung pajeg** nyaéta jelema pribadi atawa *badan* anu tanggung jawab dina mayaran pajeg, kaasup wawakil anu ngajalankeun hak sarta nyumponan kawajiban wajib pajeg luyu jeung katangtuan aturan perundang-undangan pamajegan;
* 29. **Pembukuan** nyaéta hiji prosés pencatatan anu dipigawé sacara teratur pikeun ngumpulkeun data sarta informasi kaduitan anu ngawengku harta, kawajiban, modal, pangasilan sarta waragad, sarta jumlah harga perolehan sarta penyerahan barang atawa jasa, anu ditutup kalawan nyusun laporan kaduitan mangrupa neraca, sarta laporan laba rugi pikeun période taunpajeg kasebut;
* 30. **Panalungtikan** nyaéta sauntuyan kagéatan anu dipigawé pikeun meunteun kalengkapan ngeusian surat béja sarta lampiran-lampiranana kaasup pameunteunan ngeunaan kabenaran panulisan sarta panghitunganana;
* 31. **Penyidikan lampah pidana diwidang pamajegan** nyaéta sauntuyan tindakan anu dipigawé ku penyidik pikeun néangan sarta ngumpulkeun bukti anu jeung bukti éta nyieun caang lampah pidana di widang pamajegan anu lumangsung sarta manggihan kasangkana;
* 32. **Penyidik** nyaéta pajabat pagawé nagari sipil nu geus ditangtukeun di lingkungan direktorat jenderal pajeg anu dibéré wewenang husus minangka penyidik pikeun ngalakonan penyidikan lampah pidana di widang pamajegan luyu jeung katangtuan aturan perundang-undangan;
* 33. **Surat kaputusan pembetulan** nyaéta surat kaputusan anu ngabenerkeun deui kasalahan tulis, kasalahan ngitung sarta/atawa kakaliron nerapkeun katangtuan nu tangtu dina aturan perundang-undangan pamajegan anu aya dina surat katetapan pajeg, surat tagihan pajeg, surat kaputusan pembetulan, surat kaputusan kabeuratan, surat kaputusan pangurangan hukuman administrasi, surat kaputusan panghapusan hukuman administrasi, surat kaputusan pangurangan katetapan pajeg, surat kaputusan pangabatal katetapan pajeg, surat kaputusan pangbalikan ti heula tina kaleuwihan pajeg, atawa surat kaputusan pameréan imbalan *bunga*;
* 34. **Surat Kaputusan Kabeuratan** nyaéta surat kaputusan ngeunaan kabeuratan kana surat ketetapan pajeg atawa ka pamotongan atawa pamungutan ku pihak katilu anu diajukan ku wajib pajeg;
* 35. **Putusan Banding** nyaéta putusan *badan peradilan pajeg* ngeunaan banding nu tumali jeung surat kaputusan kabeuratan anu diajukan wajib pajeg;
* 36. **Putusan Gugatan** nyaéta putusan *badan peradilan pajeg* ngeunaan gugatan kana hal-hal anu dumasar tina katangtuan aturan perundang-undangan pamajegan nu bisa diajukeun gugatan;
* 37. **Putusan Peninjauan Balik** nyaéta putusan Mahkamah Agung keur permohonan paninjauan balik anu diajukan ku wajib pajeg atawa ku diréktur jenderal pajeg tumali jeung putusan banding atawa putusan gugatan ti *badan paradilan pajeg*;
* 38. **Surat Kaputusan Pangbalikan Pendahuluan Kaleuwihan Pajeg** nyaéta surat kaputusan nangtukeun jumlah pangbalikan pendahuluan kaleuwihan pajeg pikeun wajib pajeg nu ditangtukeun;
* 39. **Surat Kaputusan Pemberian Imbalan *Bunga nyaéta surat kaputusan nangtukeun jumlah imbalan bunga anu kudu dibikeun ka wajib pajeg;
* 40. **Tanggal Dikirim** nyaéta tanggal stempel pos pangiriman, tanggal faksimili, atawa dina hal ditepikeun sacara langsung nyaéta tanggal dina waktu surat, kaputusan, atawa putusan ditepikeun sacara langsung;
* 41. **Tanggal Ditarima** nyaéta tanggal stempel pos pangiriman, tanggal faksimili, atawa dina hal ditarima sacara langsung nyaéta tanggal dina waktu surat, kaputusan, atawa putusan ditarima sacara langsung;

## Tempo ogé

* Direktorat Jenderal Pajak
* Undang Undang Katangtuan Umum jeung Tatacara Pamajegan
* Undang Undang Pajeg Panghasilan (PPh)
* Undang Undang Pajeg Panambahan Niley (PPN)
* Nomor Pokok Wajib Pajak
* Jurusita Pajeg

## Cutatan

1. UU RI Nomer 28 taun 2007 ngeunaan Parobahan Katilu UU RI No. 6 taun 1983 ngeunaan Katangtuan Umum jeung Tatacara Pamajegan (Lembaran Nagara RI taun 2007 Nomer 85 jeung Tambahan Lembaran Nagara Nomer 4740)

2. Pamajegan-Téori jeung prakték, Kath Nightingale, Financial Times - Prentice Hall, Edisi ka-3, 2000

## Tumbu kaluar

* WikiCPA.com tax articles Archived 2007-03-26 di Wayback Machine
* Wikinvestopedia Tax Glossary Archived 2007-10-11 di Wayback Machine
* The chart at the bottom allows us to overview in India Archived 2009-03-29 di Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Artikel *ieu mangrupa taratas, perlu disampurnakeun. Upami sadérék uninga langkung paos perkawis ieu, dihaturan kanggo ngalengkepan.* |